CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CÔNG TÁC QUAN LÝ NHÀ NƯỚC VE DAT DAI TREN DIA BAN CAP HUYỆN 1.1 Các khái niệm chung 1.1 Khái niệm về Đắt đai Đất đai là một sản phâm của tự nhiên, có trước lao động, cùng với quá trình phát triển của lịch sử, kinh tế- xã hội thì đất đai có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người - quyết định sự tồn tại và phát triển kinh tế xã hội của con người. Các Mác có nhận định về dat đai rằng “ Dat dai là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện để sinh tôn, là điều kiện không thé thiếu dé sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp ”. Dat đai tham gia vào tat cả các hoạt động trong đời sống kinh tế xã hội loài người. Nó chính là cơ sở dé tạo ra địa điểm, đường phó, làng mạc là nhà cửa các công trình kiến trúc giao thông, thủy lợi, công nghiệp,.
được xây trên mặt đất. Nhờ có đất đai cung cấp mà ngành công nghiệp được xây dựng nên như gạch, ngói, xi măng,.rất phát triển, phục vụ cho những yêu cau thiết yêu trong đời sống của con người. Và khái niệm rõ ràng hơn về đất đai được quy định điều 4 tại Thông tư 14/2014/TT-BTNMT, theo đó: “Dat dai là một vùng đất có ranh giới, vi trí, diện tích cụ thể và có các thuộc tính tương đối ồn định hoặc thay đổi nhưng có tính chu kì, có thể dự đoán được, có ảnh hưởng đến việc sử dụng đất trong hiện tại và tương lai cua các yếu tô tự nhiên, kinh tế - xã hội như: thổ nhưỡng, khí hậu, địa hình địa mạo, địa chất thủy văn thực vật, động vật cư trú và hoạt động sản xuất của con nguoi”. Chúng ta hiểu don giản rang đất đai là một vùng đất có ranh giới với khoảng không gian trên mặt đất và có ranh giới diện tích rõ ràng.
Những thứ trên phần mặt đất đó bao gồm nhà ở, đồ đạc, công trình kiến trúc. đều thuộc quyền sở hữu của người có phần đất đó. Khi con người là chủ sở hữu của đất đai và họ có những tác động vào đất đai với mục đích sinh lời và phục vụ cho những nhu cầu trong cuộc sông thì sẽ gây ra những thay đổi tính chất của đất đai. Những tác động có thé gián tiếp hoặc trực tiếp đó của người sở hữu đất có thê chuyên đất hoang thành đất sử dụng được hoặc thay đôi mục đích sử dụng đất, đất.
Mục đích sử dụng đất của con người hoàn toàn có thé thay đổi theo thời gian dựa vào nhiều yếu tố khác nhau như: thời tiết, khí hậu, địa hình, ngành nghề, việc phân bố nguồn lực,văn hóa, xu hướng kinh tế, tính chất của từng loại đất. Hiện nay con người có những định hướng sử dụng đất rất đa dạng có thé phục vu các hoạt động như thương mai, dich vụ, công nghiệp lẫn nông nghiệp,. Đất đai được coi là một sản phẩm có giá trị to lớn mà thiên nhiên đã ban tặng cho nên con người cần hiểu biết và sử dụng, khai thác hợp lý nó sẽ trở thành một sản phẩm lao động có giá trị cao trong việc phát triển kinh tế - xã hội trong hiện tại lẫn tương lai. Đất đai là một loại hàng hóa, một sản phẩm dịch vụ mà người tiêu dụng mong muốn sở hữu bằng cách trả giá.
Về mặt pháp luật, thì định nghĩa đất đai được nhận định sâu hơn, bởi nó không chỉ là phần đất trên bề mặt trái đất mà nó còn là không gian trong lòng đất và tất cả mọi thứ gắn liền với đất đó. Đối với một số quốc gia, Nhà nước có toàn quyền trên không phận quốc gia, việc sử dụng đất của tư nhân không được làm ảnh hưởng đến quyền lợi ích của những người khác và phải khai thác sử dụng hợp lý. Pháp luật quy định việc sử dụng phát triển đất và cho phép người sử dụng đất có các quyền nhất định. Căn cứ vào Hiến Pháp 2013 có thé khang định: Dat đai hiện có chính là nguồn tài sản có giá trị được Nhà nước đầu tư và quản lý, tuy nhiên cũng là tài sản của người dân, nhân dân được phép sử dụng khai thác dưới sự quản lý của Nhà nước.
Nhà nước với tư cách là đại diện sở hữu và thống nhất quản lý đất cho nhân dân an tâm dùng đất một cách hiệu quả. Nhà nước ta cũng nhấn mạnh rang dat đai không chỉ là tài sản quan trong về mặt kinh tế xã hội mà còn là tài sản quý báu của quốc gia, là nguồn lực quan trọng hàng đầu trong việc phát triển đất nước và phải được quản lý chặt chẽ theo pháp luật. Khái niệm về đất đai cũng được Nhà nước ta cụ thé hóa trong luật Dat dai 2013 “ Thửa đất là một phan diện tích dat được giới hạn bởi rảnh giới xác định trên thực địa hoặc mô tả trên hồ sơ”.2 Khái niệm quản lý nhà nước Quản lý nhà nước theo nghĩa rộng Quản lý nhà nước là quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực của nhà nước một cách hợp lý sáng suốt dé điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm mục đích duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội trật tự pháp luật. Việc quản lý nhà nước được diễn ra còn thể hiện được chức năng và nghĩa vụ của Nhà nước.
Từ khi quản ly Nha nước xuất hiện, Nhà nước ta đã điều chỉnh các quan hệ xã hội được xem là quan trọng và cần thiết. Việc quản lý nhà nước hiện nay được diễn ra bởi toàn bộ hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước với tiêu chí thực hiện chức năng đối nội lẫn đối ngoại của Nhà nước. Điểm khác nhau cơ bản giữa quản lý nhà nước và các hình thức quản lý khác được thé hiện qua: Quản lý nhà nước thé hiện tính quyền lực nhà nước và được thực hiện bằng bộ máy quản lý chuyên nghiệp. Quản lý nhà nước chủ yếu dựa theo cơ sở pháp luật.
Quản lý nhà nước thé hiện cả tính giai cấp và tính xã hội. Các cán bộ thực hiện quản lý Nhà nước chuyên trách sẽ được hưởng những chế độ đãi ngộ đặc biệt vì công hiến của họ cho nhân dân. Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp được hiểu là quá trình quản lý nhà nước chủ yếu diễn ra trong lĩnh vực hành pháp và được thực hiện bởi ít nhất một bên có thâm quyền hành chính nhà nước. Có thé nói một cách ngắn gon, đây là những chủ thê được giao thâm quyền quản lý nhà nước, tức là thực hiện hoạt động chấp hành, điều hành.
Ở Việt Nam, hoạt động quản lý nhà nước trước hết được thực hiện bởi cơ quan hành chính nhà nước và cán bộ, công chức hành chính được giao quyền quản lý. Tuy nhiên, căn cứ theo Hiến pháp và pháp luật, các cơ quan nhà nước khác, các tổ chức chính trị, chính trị — xã hội, đơn vị sự nghiệp và cá nhân, trong những trường hợp nhất định, cũng được giao quyền quản lý.3 Khái niệm quản lý hành chính Nhà nước Khái niệm về quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước. Nó là sự tác động có tổ chức được điều chỉnh cụ thé bằng quyền lực và pháp luật của Nhà nước đối với quá trình xã hội, hành vi hoạt động của con người nhằm mục tiêu duy trì và xây dựng các mối quan hệ xã hội. Đồng thời thực hiện chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc bảo vệ quốc gia, xây dựng xã hội chủ nghĩa.
Quản lý hành chính Nhà nước được thực hiện bởi các cơ quan trong hệ thống quản lý hành chính từ trung ương xuống các cấp địa phương. Khái niệm quản ly Nhà nước về dat đai Quản lý nhà nước về đất đai bao gồm toàn bộ các hoạt động của các cơ quan nhà nước thông qua việc sử dụng các quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản lý nhà nước đối với đất đai. Các quan hệ với đất đai là các mối quan hệ về sở hữu đất đai về phân phối và sử dụng đất đai và các quan hệ giao dịch phát sinh trong quá trình sử dụng đất. Như vậy quản lý nhà nước về dat đai là những biện pháp của nhà nước dùng dé bảo vệ chế độ sở hữu đất đai của nhà nước , chế độ sở hữu đất đai và sở hữu nhà ở các tài sản gắn liền với đất của các tô chức cá nhân hộ gia đình điều chỉnh các quan hệ đất đai và tô chức sử dụng đất đai hợp lý.
Đồng thời nhằm năm chắc tình hình sử dụng đất phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch. Bên cạnh đó nó còn kiểm tra giám sát quá trình quản lý va sử dụng dat và điều tiết những ích lợi mà đất đai mang lại. Lĩnh vực quản lý đất đai là một lĩnh vực rất rộng, trong quá trình quản lý, cá nhân, cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã căn cứ luật đất dai và pháp luật có liên quan đề thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về quản lý đất đai. Tổ chức hợp lý việc sử dụng dat là van đề cốt lõi trong công tác quan lý đất đai của nhà nước.
Nó bao gồm việc phải xác định trên cơ sở khoa học cơ cấu và vị trí của diện tích đất sử dụng trên các quy luật kinh tế và tự nhiên khách quan; vấn đề bố trí quy hoạch sử dụng dat hợp lý các công trình kiến trúc các điểm dân cư, các cơ sở hạ tang kỹ thuật,.trên mặt dat. Công tác quản lý nhà nước về dat đai là của Nhà nước là sự kết hợp hữu cơ giữ các mục tiêu hiệu quả xã hội, hiệu quả kinh tế, hiệu quả sinh thái trong việc sử dụng đất và trong công trình kiến trúc trên đất. Căn cứ vào điều 24 Luật đất đai 2013 thì các cơ quan quản lý đất đai được tô chức một cách thống nhất và gan bó mật thiết với nhau dé cùng nhau thực hiện công tác quản lý đất đai một cách hữu hiệu nhất.