Nghiên Cứu Công Tác Quản Lý Nhà Nước Về Đất Đai Tại Huyện Lương Sơn, Tỉnh Hòa Bình

Chuyên đề thực tập nghiên cứu công tác quản lý nhà nước về đất đai tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, phân tích hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao.

• Tác giả: Lại Thùy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Lân
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nghiên cứu công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa của đề tài
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu chuyên đề
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN CẤP HUYỆN
• 1.1. Các khái niệm chung
• 1.1.1. Khái niệm về đất đai
• 1.1.2. Khái niệm quản lý nhà nước
• 1.1.2.1. Quản lý nhà nước theo nghĩa rộng
• 1.1.2.2. Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp
• 1.1.3. Khái niệm quản lý hành chính nhà nước
• 1.2. Vai trò và đặc điểm của quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện
• 1.2.1. Vai trò của quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện
• 1.2.2. Đặc điểm của công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện
• 1.3. Các nguyên tắc, phương pháp và công cụ quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện
• 1.3.1. Các nguyên tắc quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện
• 1.3.2. Các phương pháp quản lý nhà nước về đất đai cấp huyện
• 1.3.3. Các công cụ quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn
• 1.3.4. Bộ máy quản lý nhà nước về đất đai cấp huyện
• 1.3.5. Nội dung công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện
• 1.3.5.1. Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện
• 1.3.5.2. Quản lý giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất cấp huyện
• 1.3.5.3. Đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất cấp huyện
• 1.3.5.4. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất cấp huyện
• 1.3.5.5. Công tác quản lý nguồn thu tài chính từ đất đai cấp huyện
• 1.3.5.6. Công tác giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất cấp huyện
• 1.3.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện
• 1.3.6.1. Yếu tố chủ quan
• 1.3.6.2. Yếu tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG SƠN, TỈNH HÒA BÌNH
• 2.1. Giới thiệu điều kiện kinh tế tự nhiên xã hội huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Phát triển kinh tế xã hội
• 2.2. Hiện trạng và biến động đất đai tại huyện Lương Sơn thời gian qua
• 2.3. Thực trạng và bộ máy tổ chức nhân sự quản lý đất đai trên địa bàn huyện
• 2.4. Công tác quy hoạch, kế hoạch đất đai trên địa bàn huyện Lương Sơn
• 2.5. Công tác quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất
• 2.6. Công tác cấp giấy chứng nhận đất trên địa bàn huyện Lương Sơn
• 2.7. Công tác giao đất cho thuê đất trên địa bàn huyện Lương Sơn
• 2.8. Quản lý nguồn thu tài chính từ đất đai tại huyện Lương Sơn
• 2.9. Công tác giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất
• 2.10. Danh giới chung
• 2.11. Nhược điểm và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG SƠN, TỈNH HÒA BÌNH TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện thời gian tới
• 3.2. Định hướng hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện
• 3.3. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện
• 3.3.1. Hoàn thiện công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện
• 3.3.2. Hoàn thiện quá trình thực hiện quản lý giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất
• 3.3.3. Hoàn thiện công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất
• 3.3.4. Hoàn thiện công tác giao đất, cho thuê đất đối với hộ gia đình/cá nhân
• 3.3.5. Hoàn thiện công tác giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai
• 3.4. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về công tác quản lý nhà nước về đất đai
• 3.4.1. Đối với Chính phủ và Bộ TN&MT
• 3.4.2. Đối với UBND Tỉnh Hòa Bình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý nhà nước về đất đai

Quản lý nhà nước về đất đai là một nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo vệ và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất. Tại Huyện Lương Sơn, Tỉnh Hòa Bình, công tác này được thực hiện dựa trên các nguyên tắc và phương pháp quản lý hiện đại. Chính sách đất đai và pháp luật đất đai là nền tảng để đảm bảo việc sử dụng đất đúng mục đích, tránh lãng phí và tranh chấp. Các công cụ quản lý như quy hoạch sử dụng đất và đăng ký đất đai được áp dụng để tối ưu hóa việc sử dụng đất.

1.1. Chính sách đất đai

Chính sách đất đai tại Huyện Lương Sơn được xây dựng dựa trên Luật Đất đai 2013, nhằm đảm bảo sử dụng đất hiệu quả và bền vững. Các chính sách này tập trung vào việc phân bổ đất cho các mục đích khác nhau như đất nông nghiệp, đất đô thị, và các khu công nghiệp. Việc thực hiện chính sách đất đai cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý nhà nước.

1.2. Pháp luật đất đai

Pháp luật đất đai là công cụ quan trọng để điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến đất đai. Tại Huyện Lương Sơn, việc áp dụng pháp luật đất đai giúp giải quyết các tranh chấp, đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất. Các quy định về chế độ sử dụng đất và quy hoạch sử dụng đất được thực hiện nghiêm ngặt để đảm bảo sự phát triển bền vững của địa phương.

II. Thực trạng quản lý đất đai tại Huyện Lương Sơn

Thực trạng quản lý đất đai tại Huyện Lương Sơn cho thấy những thành tựu và thách thức trong việc sử dụng và quản lý đất. Các công tác quy hoạch sử dụng đất và quản lý tài nguyên đã được triển khai hiệu quả, nhưng vẫn còn tồn tại một số vấn đề như tranh chấp đất đai và sử dụng đất sai mục đích. Chính quyền địa phương đã nỗ lực trong việc giải quyết các vấn đề này thông qua các biện pháp quản lý chặt chẽ và cải thiện hệ thống pháp luật.

2.1. Quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất tại Huyện Lương Sơn được thực hiện dựa trên các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các kế hoạch quy hoạch tập trung vào việc phân bổ đất cho các mục đích khác nhau như đất nông nghiệp, đất đô thị, và các khu công nghiệp. Việc quy hoạch đất đai cần đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

2.2. Tranh chấp đất đai

Tranh chấp đất đai là một vấn đề phổ biến tại Huyện Lương Sơn, đặc biệt là trong bối cảnh đất đai ngày càng khan hiếm. Các tranh chấp thường xảy ra do sự thiếu minh bạch trong việc phân bổ đất và sử dụng đất sai mục đích. Chính quyền địa phương đã áp dụng các biện pháp như tăng cường giám sát và cải thiện hệ thống pháp luật để giải quyết các tranh chấp này.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý đất đai

Để hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai tại Huyện Lương Sơn, cần thực hiện các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện hệ thống pháp luật đất đai, tăng cường năng lực quản lý của chính quyền địa phương, và nâng cao nhận thức của người dân về việc sử dụng đất đúng mục đích. Phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu trong việc quản lý đất đai tại địa phương.

3.1. Cải thiện pháp luật đất đai

Việc cải thiện pháp luật đất đai là yếu tố then chốt để đảm bảo quản lý đất đai hiệu quả. Các quy định pháp luật cần được cập nhật và điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế tại Huyện Lương Sơn. Đồng thời, cần tăng cường giám sát và thực thi pháp luật để đảm bảo các quy định được tuân thủ nghiêm ngặt.

3.2. Nâng cao năng lực quản lý

Nâng cao năng lực quản lý của chính quyền địa phương là yếu tố quan trọng để hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai. Các cán bộ quản lý cần được đào tạo và bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, đồng thời áp dụng các công nghệ hiện đại trong quản lý đất đai để nâng cao hiệu quả công việc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt và là thành phần thiết yếu cấu thành không gian sinh tồn của con người cũng như mọi hoạt động kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh. Trong bối cảnh Việt Nam có 3/4 diện tích là đồi núi với quy mô khoảng 33 triệu hecta nhưng dân số đã tiệm cận mốc 100 triệu người, áp lực "đất chật người đông" đặt ra yêu cầu bức thiết đối với công tác quản lý nhà nước về đất đai. Việc quản lý phải hướng tới mục tiêu khai thác tiết kiệm, hợp lý, hiệu quả, bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân về đất đai do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.

Huyện Lương Sơn là huyện vùng thấp bán sơn địa thuộc tỉnh Hòa Bình, giữ vị trí cửa ngõ phía Đông của tỉnh và vùng Tây Bắc, cách trung tâm Thủ đô Hà Nội khoảng 40 km, tiếp giáp các khu vực phát triển như Khu công nghệ cao Hòa Lạc, khu đô thị Phú Cát và Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh và sự gia tăng dân số, huyện đang chịu sức ép lớn về nhu cầu sử dụng đất. Bên cạnh những chuyển biến tích cực, thực tiễn quản lý đất đai tại địa phương xuất hiện nhiều bất cập như: ô nhiễm môi trường tại các khu, cụm công nghiệp và khu dân cư; hạn chế trong xây dựng đội ngũ cán bộ; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý còn chậm; tiến độ lập và quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa đáp ứng yêu cầu; cùng các vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Xuất phát từ bối cảnh đó, đề tài "Nghiên cứu công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình" được tác giả Lại Thùy Linh thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thanh Lân tại Khoa Bất động sản và Kinh tế tài nguyên, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

Mục tiêu nghiên cứu của chuyên đề được xác định rõ ràng:

1. Đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình dựa trên các nội dung quản lý nhà nước theo Luật Đất đai năm 2013.
2. Đề xuất hệ thống các giải pháp có cơ sở khoa học, tính pháp lý và tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Lương Sơn thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động và công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ địa giới hành chính huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.
• Phạm vi thời gian: Thu thập, phân tích và đánh giá dữ liệu thực trạng trong giai đoạn 2019 – 2022; định hướng và đề xuất giải pháp hoàn thiện đến năm 2025.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và căn cứ pháp lý

Đề tài xây dựng cơ sở lý luận dựa trên việc hệ thống hóa các khái niệm nền tảng về đất đai, quản lý nhà nước (theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp), quản lý hành chính nhà nước và quản lý nhà nước về đất đai. Nghiên cứu khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu, thực hiện quản lý thống nhất thông qua việc kết hợp các công cụ pháp luật, quy hoạch - kế hoạch và tài chính.

Hệ thống căn cứ pháp lý và văn bản quy phạm pháp luật được sử dụng bao gồm:

• Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 2013: Khẳng định quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân và thống nhất quản lý đất đai của Nhà nước.
• Luật Đất đai năm 2013: Làm khung tham chiếu cho 15 nội dung quản lý nhà nước về đất đai (Điều 22), phân công cơ quan quản lý (Điều 24, Điều 25), giao đất, cho thuê đất và giải quyết tranh chấp (Điều 100).
• Các luật liên quan: Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, Luật Tiếp công dân năm 2013.
• Hệ thống Nghị định của Chính phủ: Nghị định số 21/2013/NĐ-CP, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP, Nghị định số 46/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP, Nghị định số 64/2014/NĐ-CP, Nghị định số 104/2014/NĐ-CP, Nghị định số 01/2017/NĐ-CP, Nghị định số 35/2017/NĐ-CP, Nghị định số 123/2017/NĐ-CP, Nghị định số 126/2020/NĐ-CP.
• Hệ thống Thông tư hướng dẫn: Thông tư số 14/2014/TT-BTNMT, Thông tư liên tịch số 50/2015/TTLT-BTNMT-BNV, Thông tư số 02/2014/TT-BTC, Thông tư số 76/2014/TT-BTC, Thông tư số 77/2014/TT-BTC, Thông tư số 250/2016/TT-BTC.
• Văn bản quy hoạch và định hướng địa phương: Quyết định số 241/QĐ-TTg ngày 24/02/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch phân loại đô thị toàn quốc giai đoạn 2021 – 2025; Nghị quyết số 206/NQ-HĐND năm 2019 của HĐND tỉnh Hòa Bình; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Lương Sơn lần thứ XXVI.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp khoa học chuyên ngành Quản lý đất đai:

• Phương pháp nghiên cứu tại bàn: Thu thập văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo hành chính, dữ liệu thống kê từ các cơ quan chuyên môn.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu: Phân loại, so sánh, đối chiếu số liệu phản ánh tình hình quản lý, hiện trạng và biến động đất đai.
• Phương pháp thống kê: Xử lý dãy số liệu giai đoạn 2019 – 2022 để làm rõ các chỉ tiêu kinh tế – xã hội, hiện trạng sử dụng đất, kết quả thu tài chính từ đất và số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo.
• Phương pháp chuyên gia: Tiếp thu hướng dẫn chuyên môn và trao đổi học thuật từ cán bộ quản lý và giảng viên trực tiếp hướng dẫn.
• Phương pháp phân tích kinh nghiệm: Tổng kết các mô hình quản trị đất đai thực tiễn để rút ra bài học áp dụng cho địa phương.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được cung cấp chính thức từ:

• Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lương Sơn.
• Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Lương Sơn.
• Báo cáo thống kê kinh tế – xã hội của UBND huyện Lương Sơn và các cổng thông tin chuyên ngành.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn cấp huyện

Chương 1 xây dựng khung lý thuyết toàn diện về quản lý đất đai ở cấp cơ sở, bao gồm các nội dung chính:

• Khái niệm và bản chất: Định nghĩa đất đai theo Điều 4 Thông tư 14/2014/TT-BTNMT; phân tích quản lý nhà nước về đất đai như một hệ thống các tác động có chủ đích của bộ máy hành chính nhằm bảo đảm quyền sở hữu toàn dân, phân bổ hợp lý quỹ đất, điều tiết hài hòa lợi ích kinh tế – xã hội – sinh thái.
• Nguyên tắc quản lý:
  1. Đảm bảo sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước theo Điều 4 Luật Đất đai 2013.
  2. Kết hợp hài hòa giữa quyền sở hữu đại diện của Nhà nước và quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân.
  3. Quản lý kinh tế và sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.
• Nhóm phương pháp và công cụ quản lý:
  • Phương pháp: Phân chia thành nhóm phương pháp thu thập thông tin (thống kê, điều tra xã hội học, phương pháp toán kinh tế/công nghệ số) và nhóm phương pháp tác động đến con người (hành chính, kinh tế, tuyên truyền giáo dục).
  • Công cụ: Công cụ pháp luật, công cụ quy hoạch – kế hoạch sử dụng đất, công cụ tài chính (thuế, phí, lệ phí, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, khung giá đất, định giá đất).
• Tổ chức bộ máy cấp huyện: Phân định rõ thẩm quyền của UBND cấp huyện, vai trò tham mưu chuyên môn của Phòng Tài nguyên và Môi trường (theo Thông tư liên tịch 50/2015/TTLT-BTNMT-BNV), hệ thống dịch vụ công (Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai, Trung tâm Phát triển quỹ đất) và công chức địa chính cấp xã (Khoản 2 Điều 25 Luật Đất đai 2013).
• Yếu tố ảnh hưởng: Phân tích 2 nhóm yếu tố: chủ quan (thể chế pháp luật, chất lượng nhân lực, năng lực chuyên môn) và khách quan (điều kiện tự nhiên địa hình đồi núi, tăng trưởng kinh tế, biến động thị trường, yếu tố xã hội và tập quán sinh sống lâu đời).

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình

Chương 2 trình bày chi tiết bức tranh kinh tế – xã hội, điều kiện tự nhiên và đánh giá sâu sắc các nội dung quản lý đất đai tại huyện Lương Sơn:

1. Điều kiện tự nhiên và tổ chức hành chính

Huyện Lương Sơn có tổng diện tích tự nhiên là 36.986 ha. Địa hình trung du bán sơn địa với độ cao trung bình 200 – 400m, mạng lưới sông suối đặc trưng có sông Bùi chảy qua, nhiệt độ trung bình năm từ 22,9°C đến 23,3°C. Đơn vị hành chính gồm 11 đơn vị (thị trấn Lương Sơn và 10 xã: Cao Dương, Cao Sơn, Cư Yên, Hòa Sơn, Liên Sơn, Nhuận Trạch, Tân Vinh, Thanh Cao, Thanh Sơn). Hệ thống giao thông đồng bộ với Quốc lộ 6 (15 km qua huyện), Quốc lộ 21A, tuyến tránh Quốc lộ 6B dự kiến và đường Hồ Chí Minh mới. Diện tích đất lâm nghiệp năm 2021 là 15.324 ha (rừng tự nhiên 3.450,33 ha; rừng trồng 11.874,46 ha, tỷ lệ che phủ rừng 42%).

2. Tình hình phát triển kinh tế – xã hội

Các chỉ số kinh tế – xã hội chủ yếu được tổng hợp qua bảng dưới đây:

Chỉ tiêu kinh tế – xã hội	Giá trị ghi nhận năm 2022	Ghi chú / So sánh
Tốc độ tăng trưởng tổng giá trị sản xuất	16,5%	Vượt kế hoạch đề ra
Thu nhập bình quân đầu người	52,9 triệu đồng/người/năm	Mục tiêu đạt 83 triệu đồng vào 2025
Thu ngân sách nhà nước	1.022,886 tỷ đồng	Đã vượt mốc 1.000 tỷ đồng của huyện
Tỷ lệ đô thị hóa	48,2%	Bằng 144,2% mức bình quân tỉnh Hòa Bình
Kim ngạch xuất khẩu	650 triệu USD	Chiếm 45,23% kim ngạch toàn tỉnh
Tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia	81,69%	Nâng cao chất lượng giáo dục văn hóa
Giá trị sản xuất nông nghiệp (đến 10/2022)	Trên 1.980 tỷ đồng	Tốc độ tăng bình quân 3,6%/năm
Sản xuất rau hữu cơ	22,3 ha (12,323 ha đạt chứng nhận)	Sản lượng 80 - 100 tấn/năm
Cây ăn quả hữu cơ & VietGAP	13,4 ha hữu cơ; 119,4 ha VietGAP	HTX Mỹ Tân (Cao Dương) và vùng phụ cận
Cơ sở sản xuất CN – TTCN	865 cơ sở, doanh nghiệp	Giá trị đạt 22.950 tỷ đồng (tăng 18,4%)
Cơ sở thương mại – dịch vụ	1.382 cơ sở (160 DN & HTX)	5 chợ truyền thống phân bổ tại các xã
Diện tích giải phóng mặt bằng sạch	364,13 ha	Phục vụ KCN Nhuận Trạch, đường kết nối,...

Huyện có 3 khu công nghiệp tập trung với quy mô lớn:

• KCN Lương Sơn: 83,08 ha.
• KCN Nhuận Trạch: 213,68 ha (đang hoàn thiện hạ tầng).
• KCN Nam Lương Sơn: 203,22 ha.

3. Thực trạng các mặt công tác quản lý nhà nước về đất đai

• Hiện trạng và biến động đất đai: Quỹ đất được phân loại thành 3 nhóm lớn (nông nghiệp, phi nông nghiệp/công nghiệp, đất chưa sử dụng) chia thành 21 nhóm đất nhỏ. Quá trình công nghiệp hóa diễn ra nhanh dẫn đến sự chuyển dịch diện tích đất nông nghiệp sang đất phát triển đô thị, cụm công nghiệp và hạ tầng giao thông.
• Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất: Đang thực hiện lập và điều chỉnh quy hoạch đô thị Lương Sơn nhằm đáp ứng tiêu chuẩn thành lập thị xã theo Quyết định số 241/QĐ-TTg ngày 24/02/2020 (yêu cầu tối thiểu 6/11 đơn vị hành chính đạt tiêu chí phường, tương đương trên 50%).
• Quản lý tài chính từ đất đai: Thực hiện thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (áp dụng các Nghị định 45/2014/NĐ-CP, 46/2014/NĐ-CP, 123/2017/NĐ-CP, 126/2020/NĐ-CP), thuế, phí lệ phí trước bạ và xử phạt vi phạm. Quản lý giá đất theo khung và bảng giá của UBND tỉnh Hòa Bình.
• Công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo: Quy trình thẩm tra, xác minh, hòa giải tại cơ sở và hoàn thiện hồ sơ trình Chủ tịch UBND huyện ban hành quyết định xử lý được duy trì chặt chẽ theo Luật Tiếp công dân 2013 và Luật Đất đai 2013.
• Hạn chế và nguyên nhân: Công tác xây dựng đội ngũ cán bộ địa chính cơ sở còn thiếu đồng bộ; việc áp dụng công nghệ số và phần mềm toán kinh tế trong lưu trữ cơ sở dữ liệu đất đai còn hạn chế; công tác bồi thường giải phóng mặt bằng còn phát sinh mâu thuẫn về giá đền bù; tình trạng ô nhiễm môi trường do các cơ sở công nghiệp tăng cao.

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị bám sát định hướng phát triển địa phương:

• Kế hoạch và định hướng: Phát triển huyện Lương Sơn trở thành thị xã trước năm 2025; duy trì tăng trưởng tổng giá trị sản xuất bình quân 15%/năm; tỷ lệ đô thị hóa đạt 61%; phát triển thêm 3 cụm công nghiệp với quy mô trên 170 ha.
• Các nhóm giải pháp chuyên môn:
  1. Hoàn thiện công tác lập và quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất: Rà soát, lập đề án quy hoạch chung đô thị, phân bổ hợp lý quỹ đất cho phát triển công nghiệp làm nền tảng và du lịch sinh thái làm mũi nhọn.
  2. Tăng cường giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất: Ngăn chặn hành vi sử dụng đất sai mục đích, lấn chiếm đất công.
  3. Nâng cao hiệu quả đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuẩn hóa hồ sơ địa chính.
  4. Hoàn thiện công tác giao đất, cho thuê đất và giải phóng mặt bằng: Minh bạch hóa quy trình thu hồi đất, đảm bảo tái định cư thỏa đáng cho người dân.
  5. Đổi mới công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tranh chấp đất đai: Tăng cường đối thoại, nâng cao năng lực hòa giải ở cấp xã.
• Kiến nghị pháp lý:
  • Đối với Chính phủ và Bộ Tài nguyên và Môi trường: Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật đất đai, hướng dẫn cụ thể quy định giải quyết tranh chấp phức tạp và cơ chế định giá đất sát với thị trường.
  • Đối với UBND tỉnh Hòa Bình: Hỗ trợ phân bổ nguồn vốn đầu tư hạ tầng, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý đất đai cấp huyện và công chức địa chính xã.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Tổng kết hệ thống chỉ tiêu thực tế giai đoạn 2019 – 2022: Đề tài đã tập hợp đầy đủ các số liệu về kinh tế và đất đai tại huyện Lương Sơn:
   • Tổng diện tích tự nhiên toàn huyện đạt 36.986 ha; diện tích đất lâm nghiệp đạt 15.324 ha (tỷ lệ che phủ 42%).
   • Tốc độ tăng trưởng năm 2022 đạt 16,5%, thu ngân sách 1.022,886 tỷ đồng, thu nhập bình quân 52,9 triệu đồng/người/năm.
   • Giải phóng mặt bằng và bàn giao 364,13 ha đất sạch phục vụ các dự án trọng điểm (KCN Nhuận Trạch 213,68 ha, hạ tầng giao thông kết nối Lương Sơn – Xuân Mai).
   • Nông nghiệp hữu cơ và VietGAP phát triển với 22,3 ha rau hữu cơ, 119,4 ha cây ăn quả VietGAP.
2. Làm rõ thực trạng tổ chức bộ máy và thực thi pháp luật: Khóa luận đã phân tích chi tiết cơ cấu vận hành của Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai và mối quan hệ phối hợp với UBND 11 xã, thị trấn.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ: Xác lập các giải pháp từ khâu quy hoạch, đăng ký cấp giấy, thanh tra giám sát đến hoàn thiện cơ chế tài chính và giải quyết đơn thư khiếu nại, gắn với mục tiêu thành lập thị xã Lương Sơn vào năm 2025.

Đóng góp của đề tài

Về mặt học thuật và thực tiễn, đề tài củng cố kiến thức chuyên ngành Quản lý đất đai thông qua việc đối chiếu trực tiếp các quy định của Luật Đất đai năm 2013 với số liệu thực tế tại địa phương bán sơn địa tiếp giáp Thủ đô. Đề tài cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị thực tiễn cho cơ quan quản lý nhà nước tại huyện Lương Sơn trong quá trình rà soát quy hoạch, xây dựng kế hoạch sử dụng đất và nâng cấp đơn vị hành chính.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn thời gian thực tập và nguồn dữ liệu thứ cấp, nghiên cứu chủ yếu tập trung phân tích số liệu thống kê giai đoạn 2019 – 2022 tại cấp huyện; chưa tiến hành khảo sát xã hội học diện rộng về mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ hành chính công về đất đai tại từng xã.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động của bảng giá đất mới và Luật Đất đai sửa đổi đối với công tác bồi thường giải phóng mặt bằng; ứng dụng sâu hơn hệ thống thông tin địa lý (GIS) và mô hình toán kinh tế trong dự báo biến động giá đất và nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất tại các đô thị mới của tỉnh Hòa Bình.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo chuyên đề thực tập là tài liệu chuyên khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Quản lý đất đai, Bất động sản, Kinh tế tài nguyên tham khảo phương pháp tiếp cận đề tài đánh giá thực trạng quản lý đất đai cấp huyện.
• Cán bộ quản lý địa phương: Các cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Lương Sơn và các huyện có điều kiện tương đồng có thể tham khảo các giải pháp quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng và quy trình giải quyết tranh chấp đất đai.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Phạm vi nghiên cứu về không gian và thời gian của đề tài được xác định như thế nào?

Đề tài nghiên cứu toàn bộ địa bàn huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Dữ liệu thực trạng được thu thập và phân tích trong giai đoạn 2019 – 2022; các giải pháp và định hướng được xây dựng tầm nhìn đến năm 2025.

2. Huyện Lương Sơn có bao nhiêu đơn vị hành chính và diện tích tự nhiên là bao nhiêu?

Huyện Lương Sơn có tổng diện tích tự nhiên là 36.986 ha, gồm 11 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc (thị trấn Lương Sơn và 10 xã: Cao Dương, Cao Sơn, Cư Yên, Hòa Sơn, Liên Sơn, Nhuận Trạch, Tân Vinh, Thanh Cao, Thanh Sơn).

3. Những con số nổi bật về kinh tế và công nghiệp của huyện Lương Sơn năm 2022 trong văn bản là gì?

Năm 2022, tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện đạt 16,5%; thu nhập bình quân đầu người đạt 52,9 triệu đồng; thu ngân sách nhà nước đạt 1.022,886 tỷ đồng; tỷ lệ đô thị hóa đạt 48,2%; kim ngạch xuất khẩu đạt 650 triệu USD. Toàn huyện có 3 KCN tập trung (Lương Sơn 83,08 ha, Nhuận Trạch 213,68 ha, Nam Lương Sơn 203,22 ha) và đã giải phóng mặt bằng sạch 364,13 ha.

4. Mục tiêu phát triển đô thị của huyện Lương Sơn đến năm 2025 được đề cập ra sao?

Theo Quyết định số 241/QĐ-TTg và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXVI, huyện Lương Sơn phấn đấu cơ bản đạt tiêu chí thị xã trước năm 2025, với mục tiêu tốc độ tăng trưởng bình quân 15%/năm, thu nhập bình quân 83 triệu đồng/người, tỷ lệ đô thị hóa đạt 61%, và tối thiểu 6/11 đơn vị hành chính đạt tiêu chí phường.

5. Khóa luận sử dụng các văn bản pháp luật chủ yếu nào để làm căn cứ phân tích quản lý nhà nước về tài chính và tranh chấp đất đai?

Nghiên cứu áp dụng Luật Đất đai 2013, Luật Tiếp công dân 2013, các Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP, Nghị định số 46/2014/NĐ-CP, Nghị định số 64/2014/NĐ-CP, Nghị định số 123/2017/NĐ-CP, Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và các Thông tư liên quan của Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Lại Thùy Linh đã phản ánh toàn diện bức tranh quản lý nhà nước về đất đai tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình trong giai đoạn bản lề 2019 – 2022. Công trình làm rõ mối quan hệ giữa tốc độ đô thị hóa nhanh với những thách thức trong công tác quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng, quản lý tài chính và giải quyết tranh chấp đất đai tại địa bàn bán sơn địa cửa ngõ Tây Bắc. Hệ thống giải pháp được đề xuất bám sát định hướng phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, hướng tới mục tiêu đưa huyện Lương Sơn đạt chuẩn thị xã vào năm 2025 một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CÔNG TÁC QUAN LÝ NHÀ NƯỚC VE DAT DAI TREN DIA BAN CAP HUYỆN 1.1 Các khái niệm chung 1.1 Khái niệm về Đắt đai Đất đai là một sản phâm của tự nhiên, có trước lao động, cùng với quá trình phát triển của lịch sử, kinh tế- xã hội thì đất đai có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người - quyết định sự tồn tại và phát triển kinh tế xã hội của con người. Các Mác có nhận định về dat đai rằng “ Dat dai là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện để sinh tôn, là điều kiện không thé thiếu dé sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp ”. Dat đai tham gia vào tat cả các hoạt động trong đời sống kinh tế xã hội loài người. Nó chính là cơ sở dé tạo ra địa điểm, đường phó, làng mạc là nhà cửa các công trình kiến trúc giao thông, thủy lợi, công nghiệp,.

được xây trên mặt đất. Nhờ có đất đai cung cấp mà ngành công nghiệp được xây dựng nên như gạch, ngói, xi măng,.rất phát triển, phục vụ cho những yêu cau thiết yêu trong đời sống của con người. Và khái niệm rõ ràng hơn về đất đai được quy định điều 4 tại Thông tư 14/2014/TT-BTNMT, theo đó: “Dat dai là một vùng đất có ranh giới, vi trí, diện tích cụ thể và có các thuộc tính tương đối ồn định hoặc thay đổi nhưng có tính chu kì, có thể dự đoán được, có ảnh hưởng đến việc sử dụng đất trong hiện tại và tương lai cua các yếu tô tự nhiên, kinh tế - xã hội như: thổ nhưỡng, khí hậu, địa hình địa mạo, địa chất thủy văn thực vật, động vật cư trú và hoạt động sản xuất của con nguoi”. Chúng ta hiểu don giản rang đất đai là một vùng đất có ranh giới với khoảng không gian trên mặt đất và có ranh giới diện tích rõ ràng.

Những thứ trên phần mặt đất đó bao gồm nhà ở, đồ đạc, công trình kiến trúc. đều thuộc quyền sở hữu của người có phần đất đó. Khi con người là chủ sở hữu của đất đai và họ có những tác động vào đất đai với mục đích sinh lời và phục vụ cho những nhu cầu trong cuộc sông thì sẽ gây ra những thay đổi tính chất của đất đai. Những tác động có thé gián tiếp hoặc trực tiếp đó của người sở hữu đất có thê chuyên đất hoang thành đất sử dụng được hoặc thay đôi mục đích sử dụng đất, đất.

Mục đích sử dụng đất của con người hoàn toàn có thé thay đổi theo thời gian dựa vào nhiều yếu tố khác nhau như: thời tiết, khí hậu, địa hình, ngành nghề, việc phân bố nguồn lực,văn hóa, xu hướng kinh tế, tính chất của từng loại đất. Hiện nay con người có những định hướng sử dụng đất rất đa dạng có thé phục vu các hoạt động như thương mai, dich vụ, công nghiệp lẫn nông nghiệp,. Đất đai được coi là một sản phẩm có giá trị to lớn mà thiên nhiên đã ban tặng cho nên con người cần hiểu biết và sử dụng, khai thác hợp lý nó sẽ trở thành một sản phẩm lao động có giá trị cao trong việc phát triển kinh tế - xã hội trong hiện tại lẫn tương lai. Đất đai là một loại hàng hóa, một sản phẩm dịch vụ mà người tiêu dụng mong muốn sở hữu bằng cách trả giá.

Về mặt pháp luật, thì định nghĩa đất đai được nhận định sâu hơn, bởi nó không chỉ là phần đất trên bề mặt trái đất mà nó còn là không gian trong lòng đất và tất cả mọi thứ gắn liền với đất đó. Đối với một số quốc gia, Nhà nước có toàn quyền trên không phận quốc gia, việc sử dụng đất của tư nhân không được làm ảnh hưởng đến quyền lợi ích của những người khác và phải khai thác sử dụng hợp lý. Pháp luật quy định việc sử dụng phát triển đất và cho phép người sử dụng đất có các quyền nhất định. Căn cứ vào Hiến Pháp 2013 có thé khang định: Dat đai hiện có chính là nguồn tài sản có giá trị được Nhà nước đầu tư và quản lý, tuy nhiên cũng là tài sản của người dân, nhân dân được phép sử dụng khai thác dưới sự quản lý của Nhà nước.

Nhà nước với tư cách là đại diện sở hữu và thống nhất quản lý đất cho nhân dân an tâm dùng đất một cách hiệu quả. Nhà nước ta cũng nhấn mạnh rang dat đai không chỉ là tài sản quan trong về mặt kinh tế xã hội mà còn là tài sản quý báu của quốc gia, là nguồn lực quan trọng hàng đầu trong việc phát triển đất nước và phải được quản lý chặt chẽ theo pháp luật. Khái niệm về đất đai cũng được Nhà nước ta cụ thé hóa trong luật Dat dai 2013 “ Thửa đất là một phan diện tích dat được giới hạn bởi rảnh giới xác định trên thực địa hoặc mô tả trên hồ sơ”.2 Khái niệm quản lý nhà nước Quản lý nhà nước theo nghĩa rộng Quản lý nhà nước là quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực của nhà nước một cách hợp lý sáng suốt dé điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm mục đích duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội trật tự pháp luật. Việc quản lý nhà nước được diễn ra còn thể hiện được chức năng và nghĩa vụ của Nhà nước.

Từ khi quản ly Nha nước xuất hiện, Nhà nước ta đã điều chỉnh các quan hệ xã hội được xem là quan trọng và cần thiết. Việc quản lý nhà nước hiện nay được diễn ra bởi toàn bộ hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước với tiêu chí thực hiện chức năng đối nội lẫn đối ngoại của Nhà nước. Điểm khác nhau cơ bản giữa quản lý nhà nước và các hình thức quản lý khác được thé hiện qua: Quản lý nhà nước thé hiện tính quyền lực nhà nước và được thực hiện bằng bộ máy quản lý chuyên nghiệp. Quản lý nhà nước chủ yếu dựa theo cơ sở pháp luật.

Quản lý nhà nước thé hiện cả tính giai cấp và tính xã hội. Các cán bộ thực hiện quản lý Nhà nước chuyên trách sẽ được hưởng những chế độ đãi ngộ đặc biệt vì công hiến của họ cho nhân dân. Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp được hiểu là quá trình quản lý nhà nước chủ yếu diễn ra trong lĩnh vực hành pháp và được thực hiện bởi ít nhất một bên có thâm quyền hành chính nhà nước. Có thé nói một cách ngắn gon, đây là những chủ thê được giao thâm quyền quản lý nhà nước, tức là thực hiện hoạt động chấp hành, điều hành.

Ở Việt Nam, hoạt động quản lý nhà nước trước hết được thực hiện bởi cơ quan hành chính nhà nước và cán bộ, công chức hành chính được giao quyền quản lý. Tuy nhiên, căn cứ theo Hiến pháp và pháp luật, các cơ quan nhà nước khác, các tổ chức chính trị, chính trị — xã hội, đơn vị sự nghiệp và cá nhân, trong những trường hợp nhất định, cũng được giao quyền quản lý.3 Khái niệm quản lý hành chính Nhà nước Khái niệm về quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước. Nó là sự tác động có tổ chức được điều chỉnh cụ thé bằng quyền lực và pháp luật của Nhà nước đối với quá trình xã hội, hành vi hoạt động của con người nhằm mục tiêu duy trì và xây dựng các mối quan hệ xã hội. Đồng thời thực hiện chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc bảo vệ quốc gia, xây dựng xã hội chủ nghĩa.

Quản lý hành chính Nhà nước được thực hiện bởi các cơ quan trong hệ thống quản lý hành chính từ trung ương xuống các cấp địa phương. Khái niệm quản ly Nhà nước về dat đai Quản lý nhà nước về đất đai bao gồm toàn bộ các hoạt động của các cơ quan nhà nước thông qua việc sử dụng các quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản lý nhà nước đối với đất đai. Các quan hệ với đất đai là các mối quan hệ về sở hữu đất đai về phân phối và sử dụng đất đai và các quan hệ giao dịch phát sinh trong quá trình sử dụng đất. Như vậy quản lý nhà nước về dat đai là những biện pháp của nhà nước dùng dé bảo vệ chế độ sở hữu đất đai của nhà nước , chế độ sở hữu đất đai và sở hữu nhà ở các tài sản gắn liền với đất của các tô chức cá nhân hộ gia đình điều chỉnh các quan hệ đất đai và tô chức sử dụng đất đai hợp lý.

Đồng thời nhằm năm chắc tình hình sử dụng đất phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch. Bên cạnh đó nó còn kiểm tra giám sát quá trình quản lý va sử dụng dat và điều tiết những ích lợi mà đất đai mang lại. Lĩnh vực quản lý đất đai là một lĩnh vực rất rộng, trong quá trình quản lý, cá nhân, cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã căn cứ luật đất dai và pháp luật có liên quan đề thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về quản lý đất đai. Tổ chức hợp lý việc sử dụng dat là van đề cốt lõi trong công tác quan lý đất đai của nhà nước.

Nó bao gồm việc phải xác định trên cơ sở khoa học cơ cấu và vị trí của diện tích đất sử dụng trên các quy luật kinh tế và tự nhiên khách quan; vấn đề bố trí quy hoạch sử dụng dat hợp lý các công trình kiến trúc các điểm dân cư, các cơ sở hạ tang kỹ thuật,.trên mặt dat. Công tác quản lý nhà nước về dat đai là của Nhà nước là sự kết hợp hữu cơ giữ các mục tiêu hiệu quả xã hội, hiệu quả kinh tế, hiệu quả sinh thái trong việc sử dụng đất và trong công trình kiến trúc trên đất. Căn cứ vào điều 24 Luật đất đai 2013 thì các cơ quan quản lý đất đai được tô chức một cách thống nhất và gan bó mật thiết với nhau dé cùng nhau thực hiện công tác quản lý đất đai một cách hữu hiệu nhất.