CHƯƠNG I KHÁI QUÁT CHUNG VE NGHIỆP VU MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN 1.1 Khái quát về nghiệp vụ môi giới chứng khoán 1.1 Khái niệm Giáo trình Thị trường chứng khoán xuất bản năm 2013 của trường Đại học Kinh tế Quốc dân định nghĩa: “Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại diện mua, bán chứng khoán cho khách hang dé hưởng hoa hồng”. Thông qua dịch vụ MGCK, khách hàng có thê lựa chọn các sản phẩm tài chính hay dịch vụ tư van phù hợp với nhu cầu của mình do CTCK cung cấp. CTCK sẽ là người đại diện, bảo vệ quyền lợi cho mình thông qua công việc tư vấn, thực hiện các giao dịch về CK thay mình. Có thé cho rằng các nhà MGCK là một người thay, người bạn tốt của khách hàng, luôn luôn lắng nghe, sẻ chia cùng họ và kịp thời có những dự báo hay những lời khuyên kịp thời để tránh rủi ro cho khách hàng.
Với mục đích là để đáp ứng cho lợi ích của khách hàng và các nhà MGCK không có quyền tự quyết định đối với tiền và tài sản của họ, mọi hành vi được coi là gian lận, sử dụng tài sản của khách hàng với mục đích xấu dé trục lợi cho bản thân đều là vi phạm pháp luật. Ta có thé thấy rõ rang tam ảnh hưởng của nhà MGCK đối với khách hàng là rất lớn. Mặc dù chỉ là người đưa ra những lời khuyên, định hướng chiến lược đầu tư cho khách hàng tuyệt đối không được phép chào mời, dụ dỗ khách hàng và mọi quyết định cũng như kết quả đầu tư đều do khách hàng tự chịu trách nhiệm. Nhưng những ý kiến hay lời khuyên đó lại có tác động lớn đến quyết định và lợi ích kinh tế của khách hàng.
Hon nữa, họ còn phải chi trả cho họ một khoản chi phi nhất định dé sử dụng dịch vụ. Rõ ràng trong khi khách hàng chỉ nhận được những lời khuyên hay tư vấn, mà họ vừa phải trả phí dịch vụ vừa phải chịu hậu quả của việc đầu tư đó. Vậy tại sao họ lại phải tìm đến sử dụng dịch vụ MGCK? Xuất phát từ các vấn đề trên, đòi hỏi người hành nghề MGCK ngoài việc cần phải có chuyên môn, kỹ năng phân tích và năm bat cơ hội còn cân có tư cách đạo Chuyên dé thực tập tốt nghiệp: Hoàng Thị Thu Page 4 đức, thái độ làm việc và nỗ lực giúp đỡ, hỗ trợ khách hàng của mình đạt được những lợi ích kinh tế cao nhất. Khi khách hàng hài lòng về những kết quả mang lại, họ sẽ yên tâm tin tưởng vào dịch vụ MGCK hơn.
Khi nhận được sự tín nhiệm, tin tưởng của họ, các nhà MGCK sẽ có cơ hội thu hút thêm đáng ké lượng khách hang mới, tư đó uy tín của người hành nghề cũng như của công ty sẽ ngày một được tăng lên kéo theo sự phát triển của công ty. Do đó, chất lượng của nhà MGCK là rất quan trọng, chỉ khi họ mang lại kết quả tốt thì các NDT mới có thé đặt niềm tin tuyệt đối vào các nhà MGCK.2 Lịch sử hình thành Như ta đã phân tích, sự phát triển của TTCK là tác nhân thúc đây cho sự ra đời của các CTCK và nghiệp vụ MGCK. Khác với các loại hàng hóa thông thường, trên TTCK người ta có một loại hàng hóa rất đặc trưng với ưu điểm là tỷ lệ sinh lời cao và đa dạng về chủng loại, đó là các tài sản tài chính. Cùng với sự tăng trưởng của nên kinh tế, TTCK là nơi tiềm năng để các NDT tìm kiếm lợi nhuận cũng như là kênh huy động vốn hiệu quả của nền kinh tế.
Tuy nhiên, việc đầu tư vào CK còn tồn tại nhiều những rủi ro do các biến động từ nền kinh tế hay hoạt động của TCPH. nên bắt buộc các NDT phải có kiến thức, tìm hiểu thật kỹ và có kỹ năng khi dau tư. Hơn nữa, có nhiều thông tin mà chỉ một số chuyên gia nhất định, có kiến thức chuyên môn và kỹ năng phân tích tài chính mới nhìn nhận, dự báo được. Cho nên không phải ai cũng có thể đánh giá được hết những biến động đó nên nhu cầu của các NDT về việc cần được giúp đỡ từ những người có chuyên môn được đặt ra.
Nhận thấy điều đó, những người có chuyên môn tận dụng những lợi thế của mình chia sẻ cho NDT những kinh nghiệm, chiến lược hay những lời khuyên khi đầu tư. Ngược lại, các NĐT phải đánh đổi hay phải trả cho họ một khoản phí tương ứng với những gì họ đã bỏ ra. Xuất phát từ những yêu cầu đó, các NTV đầu tư ra đời, được gọi là các nhà MGCK. Với những chuyên môn nghé nghiệp, kỹ năng ban hàng và khả năng phục vụ, các nhà môi giới có nghĩa vụ giúp đỡ, chia sẻ và định hướng cho NĐT hướng đầu tu CK hiệu quả.
Hơn nữa, CK lại là một mặt hàng đặc biệt nên yêu cầu về tổ chức, môi trường làm việc và điêu kiện hoạt động rât đặc thù. Nêu không có những Chuyên dé thực tập tốt nghiệp: Hoàng Thị Thu Page 5 những thông tin, bài phân tích hay những dự báo cần thiết từ các nhà môi giới thì các NDT rất khó dé đạt được mục tiêu khi tham gia đầu tư. Bên cạnh đó, do nguyên tắc hoạt động trung gian của SGDCK nên các NDT khi tham gia vào TTCK buộc phải thông qua dịch vụ MGCK để giao dịch CK. Vì lẽ đó, các nhà MGCK không những là chiếc cầu nối các chủ thể trên TTCK lại với nhau mà còn hoạt động vì chính lợi ích của họ xuất phát từ nhu cầu của các NDT.
Tóm lại, khẳng định dịch vụ MGCK ra đời là kết quả tất yếu dựa trên sự phát triển của TTCK và ngược lại, TTCK phát triển một phần cũng là nhờ sự đóng góp của CTCK, đặc biệt là hoạt động MGCK.3 Vai trò của nghiệp vụ môi giới chứng khoán Hoạt động MGCK có vai trò tác động qua lại với mọi chủ thể trên TTCK. Nó được ra đời là dé đáp ứng những yêu cầu đặt ra khi vận hành TTCK, vi thế nó có vai trò đối với từng chủ thé tham gia trên TTCK.1 Đối với nhà đầu tư - _ Giảm chi phí giao dich và hạn ché rủi ro. Đối với các loại hàng hóa thông thường, khi giao dịch người ta thường được trực tiếp trao đối, thỏa thuận giá cả, kiểm tra chất lượng hàng hóa. Nhưng trên TTCK có nhiều NDT tham gia cũng như yêu cầu về giao dịch cần diễn ra nhanh chóng dé bắt kịp cơ hội.
Các NDT có chung về nhu cầu lại không dé gì tiếp cận được với nhau, bởi hàng hóa được giao dịch ở đây là loại đặc biệt. Nếu có thể thì cũng phát sinh các chi phi dé tìm kiếm đối tác, cũng như việc định giá, xác định lợi nhuận kỳ vọng của hàng hóa gặp rất nhiều khó khăn. Ngoài ra các loại chi phí phát sinh khi tìm hiểu, phân tích các thông tin và rủi ro khi đầu tư là rất lớn. Dé hỗ trợ cho khách hàng, CTCK sẽ đứng ra làm các công việc đó bởi vì chỉ có CTCK có nguồn vốn lớn và hoạt động hiệu quả mới có thể giải quyết được khoản chi phí không 16 ấy.
Với kỹ năng chuyên môn và kinh nghiệm nghề nghiệp, các nhà MGCK sẽ giúp các NDT đầu tư vào CK đơn giản và hiệu quả hon. Mặc dù là khách hang phải trả phí cho dịch vụ này nhưng so với những lợi ích họ nhận được là rất xứng Chuyên dé thực tập tốt nghiệp: Hoàng Thị Thu Page 6 đáng, thậm chí chỉ phí và rủi ro khi giao dịch qua MGCK còn nhỏ hơn nhiều so với việc họ tự thực hiện. - Cung cap thong tin va tu van cho các NBT: Các CTCK cung cấp các thông tin, hỗ trợ các NDT trước khi ho đưa ra quyết định đầu tư thông qua các nhân viên MGCK. Do đó, nhân viên MGCK cần phải tìm kiếm thông tin từ các nguồn tin cậy như những bài phân tích, nghiên cứu về CK và quan sát những biến động trên TTCK.
Thông thường để có thể đảm nhiệm được chức năng này, các CTCK phải có bộ phận phân tích tổng hop có thé xử lý khối lượng thông tin lớn, sau đó cung cấp thông tin cho nhân viên MGCK, tiếp theo nhân viên MGCK truyền đạt lại cho khách hàng của minh. TTCK cực kì nhạy cảm với thông tin nên đòi hỏi các nhà MGCK phải được cập nhật liên tục, chính xác và yêu cầu họ phải có kỹ năng nhận biết, phản ứng nhanh với thông tin. Trên cơ sở đó, các nhà MGCK sẽ có lời khuyên phù hợp và chớp thời cơ nắm bắt nhanh cơ hội đầu tư cho khách hàng. Thông thường, khi có những thông tin hay biến động mới nhất từ thị trường, nhà MGCK sẽ là những người tiếp nhận trước tiên từ đó năm bắt chính xác cơ hội cho NDT.
Giá cả của CK bị chi phối rất lớn bởi những biến động này và sẽ không ngừng biến động. Nhờ có nhà MGCK, các NDT sẽ có những quyết định và kịp thời nam bat cơ hội đầu tư. Nếu không có nhà MGCK, các NDT có thê sẽ tiếp cận phải nguồn thông tin sai lệch, không chính thống. Hoặc có thé họ chỉ tìm hiểu thông tin từ những bài báo cáo hàng tháng, hàng quý của doanh nghiệp hay.
Những thông tin này rất có thé bị chậm hoặc không day đủ dẫn đến việc gặp rủi ro, thiệt hại lớn về tài chính cho NĐT. - Cung cấp sản phẩm dich vụ da dạng, thực hiện các yêu cầu của khách hàng. Qua dịch vụ MGCK, CTCK cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ phục vụ nhu cầu đến từng khách hàng một. CTCK luôn nỗ lực phát triển, đảm bảo tốt nhất những điều kiện từ cơ sở vật chất đến đội ngũ nhân viên trình độ cao hỗ trợ quá trình đầu tư CK của các NDT được diễn ra hiệu quả nhất.
Chuyên dé thực tập tốt nghiệp: Hoàng Thị Thu Page 7 Nhà MGCK có nghĩa vụ hoạt động trên nguyên tắc đặt lợi ích của các NĐT lên hàng đầu. Từ những NDT mới đến các NDT lâu năm trên thị trường, nhà MGCK sẽ là người đồng hành, giúp đỡ họ từ những nghiệp vụ cơ bản nhất. Từ việc mở tài khoản GDCK, hướng dẫn sàng lọc các mã CK, các hình thức giao dịch CK đến cách tiếp cận và phân tích các biến động và xu hướng trên thị trường. Hơn nữa, các nhà MGCK còn luôn quan tâm đến sở thích và tâm lý của khách hàng, trở thành một người bạn cùng chia sẻ, đồng hành với họ.