CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYET VE QUAN TRI NHÂN SỰ QUOC TE 1. Tông quan quản trị nhân sự quôc tê và hoạt động quan tri nhân sự quôc tê 1. Khái niệm quản trị nhân sự và quản trị nhân sự quôc tê LUA. Khái niệm quan trị nhân sự Quản trị nhân sự, theo như định nghĩa của Mullins là hoạt động “lay nguồn lực con người làm trung tâm, chủ yếu hướng vào việc quản lý, cung cấp và đáp ứng các nhu cầu của nguồn nhân sự trong công ty”.
Theo giáo sư Dinock,‘ 'quản trị nhân sự bao gồm toàn bộ những biện pháp và thủ tục áp dụng cho nhân viên của một tổ chức và giải quyết tat cả những trường hợp xảy ra có liên quan đến một loại công việc nào đó”. Quản trị nhân sự bao gồm một số công việc như: lập kế hoạch nhân sự, phân tích công việc, tuyển dụng và lựa chọn, quản lý và đánh giá hiệu suất, quản lý lương và cơ cau tiền thưởng, đào tạo và phat trién nhân sự,. Từ những quan điểm trên, có thê rút ra một khái niệm chung nhất về quản trị nhân sự như sau: Quản tri nhân sự là một hệ thống các triết lý, chính sách và hoạt động chức năng về thu hút, dao tạo phát triển và duy tri con người của một tổ chức nhằm đạt được kết quả toi wu cho cả tổ chức lẫn nhân viên. Khái niệm quản trị nhân sự quốc tế Quản trị nhân sự quốc tế là một dạng quản trị nhân lực đặc biệt.
Trong môi trường hiện đại, doanh nghiệp có xu hướng hoạt động trong môi trường quôc tế và điều này đã dẫn đến sự phát triển của Quan trị nhân sự quôc tế. Theo như nghiên cứu của Almond, quản trị nhân sự quốc tế còn được gọi là bộ phận quản lý nguôn nhân lực trong phần lớn các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên rất khó đề định nghĩa một cách chính xác thuật ngữ này do quản trị nhân sự quốc tế là một công việc phụ thuộc vào trách nhiệm của người quản lý nhân sự. Mà trong mỗi tập đoàn đa quốc gia thì trách nhiệm của người quản lý nhân sự lại khác nhau.
Nên chính vì vậy mà có rất nhiều quan điểm khác nhau về quản trị nhân sự quốc tế. Theo Scullion, “quản trị nhân sự quôc tế là các vấn đề về quản trị nhân sự và các vấn đề nảy sinh từ quá trình quốc tế hóa kinh doanh và các chiến lược, chính sách và thông lệ quản trị nhân sự ma các công ty theo đuổi để đáp ứng với quá trình quốc tế hóa kinh doanh”. thì định nghĩa quản trị nhân sự quốc tế “là quan tâm đến các vấn dé nhân sự của các công ty đa quốc gia trong các công ty con ở nước ngoải (chang hoạn như quản lý người nước ngoai)”. Mark Mendenhall thì có một cách định nghĩa cụ thể hơn bằng việc vạch ra một số tiêu chí liên quan đến quản trị nhân sự quốc tế như: Quản trị nhân sự quốc tế quan tâm đến các van dé quản trị nhân sự vượt qua biên giới quốc gia hoặc được tiên hành ở các địa diém khác ngoài trụ sở chính của nước sở tại.
- Quản trị nhân sự quốc tế quan tâm đến các mối quan hệ giữa hoạt động quản trị nhân sự của tổ chức và môi trường nước ngoài mà tổ chức hoạt động. - Quản trị nhân sự quốc tế bao gồm các nghiên cứu so sánh quản trị nhân sự như sự khác biệt về cách các công ty ở Nhật Bản, Thái Lan, Áo và Thụy Sĩ lập kế hoạch nâng cấp kỹ năng cho nhân viên. Hầu hết các định nghĩa trên đều tập trung vào van đề người nước ngoài. Song tựu chung lại, quản trị nhân sự quốc tế có thể hiểu làquá trình sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực trong một tập đoàn ở quy mô quốc tế.
Yếu tố “quốc tế” thể hiện ở sự đa dạng về thành phần quốc gia, nhân lực tham dự và do đó, các chức năng, thành phần, các hoạt động của quản trị nhân sự quốc tế cũng phức tạp va đa dang hơn. Khái niệm hoạt động quản trị nhân sự và hoạt động quan trị nhân sự quoc tê 1. Khái niệm chính sách nhân sự Chính sách là một tuyên bố chính thức về một nguyên tắc hoặc quy tắc mà các thành viên của một tổ chức phải tuân theo. Mỗi chính sách dé cập đến một van đề quan trọng đối với sứ mệnh hoặc hoạt động của tổ chức.
Chính sách nhân sự được quan niệm là những nguyên tắc chỉ đạo, quy tắc, phương pháp, thủ tục được thiết lập gắn với hoạt động tuyên dung, dao tạo, bồi dường cũng như sử dụng lực lượng lao động nhăm hỗ trợ và thúc đây việc thực hiện các mục tiêu đã xác định của một doanh nghiệp. Chính sách nhân sự cho phép một doanh nghiệp rõ ràng với nhân viên vê những vân dé như: - Bản chất của doanh nghiệp. - Những gi mà nhân viên nên mong đợi ở doanh nghiệp. - Doanh nghiệp mong đợi điều gì ở nhân viên của mình.
- Các thủ tục khi làm việc và hoạt động trong doanh nghiệp. - Những hành vi có thé chấp nhận và không thé chấp nhận được cũng như hậu quả của những hành vi đó. Khái niệm chính sách nhân sự và hoạt động quản trị nhân sự quốc tế Hoạt động quản trị nhân sự là một khái niệm cao hơn của chính sách nhân sự mà trong đó nhân viên được coi là yếu tố quan trọng cho sự thành công của doanh nghiệp. Hoạt động quản trị nhân sự khác với quản trị nhân sự truyền thống ở chỗ nó nhận ra sự cần thiết phải kết hợp và sắp xếp các quy trình làm việc của nhân viên với các mục tiêu chiến lược hoạt động kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp.
Do đó, hoạt động quản trị nhân sự quan tâm đến việc đạt được hai mục tiêu chính là - Sử dụng tốt nhất nguồn nhân lực nhằm đạt được các mục tiêu hoạt động và chiên lược kinh doanh của doanh nghiệp như đã nêu trong sứ mệnh và tâm nhìn của mình - Đảm bảo rằng nguồn nhân lực đạt được sự hai lòng trong quá trình làm việc Từ khái niệm về hoạt động quản trỊ nhân sự đã nêu ở trên, có thể rút ra khái niệm về hoạt động quản trị nhân sự quốc tế như sau: Hoạt động quản trị nhân sự quốc tế là những nguyên tắc, chỉ đạo, phương pháp và thủ tục đề kết hợp, sắp xếp các quy trình làm việc của nhân viên trong một công ty đa quốc gia Với các mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp, nhằm đảm bảo nguồn nhân lực quốc tế của doanh nghiệp đạt được sự hài lòng trong quá trình làm việc, đồng thời sử dụng một cách tốt ưu nguồn nhân lực đó dé đạt được mục tiêu hoạt động và những chiến lược kinh doanh dài hạn mà các công ty đa quốc gia đã đề ra. Các chính sách nhân sự quốc tế 1. Chính sách nhân sự vị chủng a. Khái niệm Chính sách nhân sự vi chủng (ethnocentric) là chính sách trong đó các hoạt động bên ngoài nước chủ nhà của công ty được đặt dưới sự quản lý của các cá nhân đên từ nước đó.
Chính sách này thường được sử dụng với các vị trí quản lý cao nhất trong hoạt động kinh doanh của mình. Ưu điểm Có một vai lí do khiến các công ty đa quốc gia lựa chọn theo đuôi chính sách này vì nó mang lại những lợi ích nhât định đôi với hoạt động kinh doanh của công ty đó. Thứ nhất, việc tuyên chọn người địa phương có trình độ ở các nước đang phát triên và các nước công nghiệp mới thường rât khó khăn, hơn nữa mức độ cạnh tranh trên thị trường lao động đôi với nguôn nhân lực như vậy cũng khá mạnh mẽ. Chính vì vậy mà việc áp dụng chính sách vị chủng sẽ giúp công ty giải quyết được phan nao vân dé nay.
Thứ hai, chính sách vị chủng giúp các công ty quốc tế tái tao được hoạt động kinh doanh ở chi nhánh địa phương theo đúng hình ảnh hoạt động tại nước chủ nhà của họ. Đồng thời các nhà quản lý nước ngoài có thể truyền văn hóa công ty vào các văn phòng chi nhánh, giúp tạo ra sự chia sẻ, gắn kết giữa các nhân viên trong mỗi văn phòng quốc tế. Cuôi cùng việc gửi quản lý từ nước nhà sang sẽ giúp công ty bảo vệ được quyên lợi của mình hơn người ở địa phương. Nhược điêm Tuy nhiên, chính sách vị chủng cũng có những nhược điêm sau: Đầu tiên, việc sắp xếp các nhà quản lý sang công tác tại văn phòng địa phương khá là tốn kém.
Công ty không chỉ phải trợ cap quan lý cho việc chuyền nơi công tác mà còn phải lo trợcâp hoặc chuyền chỗ ở cho cả gia đình của quan lý. Điều nay có thé làm tăng tong chi phí cho các nhà quản lý này lên đến vai lần. Bên cạnh đó, áp lực về sự khác biệt văn hóa cũng như xa gia đình và người thân cũng trong thời gian dài có thé ảnh hưởng đến kha năng hoàn thành công việc hoặc là nguyên nhân dẫn đến những thất bại của nhà quản lý được thuyên chuyên công tác. Thứ hai, chính sách vị chủng có thể trở thành rào cản đối với văn phòng tại nước sở tại.
Việc có mặt một nhà quản lý từ chính quốc sang nước tiếp nhận có thé khiến cho nhân viên cấp dưới tại nước đó cảm thấy người quản lý đó không thực sự hiểu nhu cầu của họ bởi vi anh ta đến từ một nền văn hóa khác. Hoặc cũng có những trường hợp nhà quản lý không thể tiếp nhận và hội nhập được với văn hóa nước sở tại. Do vậy họ không thể hiểu được nhu cầu của cả nhân viên lẫn khách hàng địa phương, từ đó làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của chỉ nhánh tại quốc gia này. Chính sách nhân sự đa tâm a.
Khái niệm Chính sách đa tâm (polycentric) là chính sách nhân sự trong đó các hoạt động bên ngoài chính quôc được điều hành bởi cá nhân là người nước sở tại. Công ty có thé thực hiện cách tiếp cận đa tâm đối với các cấp quản lý cao và trung bình, đối với nhân viên cấp dưới hoặc đối với các nhân viên không trong bộ máy quản lý. Chính sách đa tâm thường phù hợp với những công ty quốc tế mong muốn dành cho các cơ sở ở nước khác một mức độ độc lập nhất định trong việc ra quyết định. Ưu điểm Ưu điểm lớn nhất mà chính sách đa tâm mang lai cho công ty quốc tế là loại bỏ chị phí cao cho các nhà quản lý nước ngoài và gia đình của họ.