CHƯƠNG 1: NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE NGUON CHUNG CỨ TRONG. TOTUNG DÂN SỰ.1 Khải niệm, đặc điểm và ý nghĩa của nguồn chứng cứ trong tố tụng dân sự 1.11 Rhái quát nguôn clưứng cit trong tô tung dân sự. Nếu như chứng cứ được quan niệm là các tinh tiết, sự kiện thì nguồn chứng cứ chính là nơi chứa đựng những tình tiết, sự kiên đó. Thông thường, các chủ thể chứng minh khi muốn tim kiểm các tình tiết, sự kiện thi phải tim ở nơi chứa dung ching Như vay, nguồn chứng cử là một van dé rắt quan trong của pháp luật tổ tụng dan sự.
'Khi tim hiểu khái niệm về nguôn chứng cửtrong td tụng dân sự thì theo giáo trình Luật tổ tung dân sự của trường Đại học Luật Ha Nội: "Nguồn được °iểu là nơi bắt đầu, nơi phát sinh ra hoặc nơi có thé cung cấp hay rút ra cái gi, điều gì. Do đó nguôn ching cứ được hiéu là nơi rút ra các chưng cứ”. 1 Con theo tác giả Nguyễn Công Bình thi “1ý iuận ciung cứ ãã chỉ ra rằng. các ching cứ của vụ việc dân sự có thé được phân ảnh thông qua ÿ thức của con người, si vật, tài liêu Tòa án và những người tham gia tổ tung mới có thé tìm thap, nghiên cửa, đánh giá, sử dng được chứng cứ: Con người, sirvật, tat liệu chứa dung các thông tin về vụ việc dân sự (chủng cit) được got là nguồn chứng cit’? Hay giáo trình Luật tổ tụng dân sự của Trường Đại hoc luật - Đại học quốc gia Hà Nội quan niệm vẻ nguồn chứng cử như sau: “not nit ra từ các cining cử: bao gồm người, vat, tài liệu ciuửa đựng tin tức, vit về các tinh tiết, sự kiện cần chưng minh trong vụ việc đân sie"? Ì ving Đụ học Lait 1 Nội 2020), Gio ti Lait tổ ng din sự Vật Nem, Neb Công a nin đu, Bà Nội Nguyễn CôngBinh 2011), Giáo tinh Luật tổ ụng din sự Việt Nam, Nab Giáo đục Việt Num, Hà Nội 3 nung Basle Luật - Đụ hạc quc ga Hi Nội G019), Gio trần Lait tng din ne Vật Nga, Nib Đại "học uốc gà HA NỘI, Hà Nội Tir đó, có thé thấy rằng, ngudn chứng cứ trong tố tung dân sự bao gồm.
rat nhiễu loại, đa dạng va phức tap. Tuy nhiên, đổi với mỗi loại nguồn chứng cử thì chúng déu có một giá trì khác nhau trong quá trình chứng minh vụ việc dân sự Đồi với loại nguén chứng cứ như vật, tai liệu có giá trị chứng minh cao hơn nhưng việc bão quản chúng thường lại rét khó khăn. Còn đổi với nguồn. chứng cứ như người thi lại phức tap và có giá tí chứng minh thấp hon béi do con người còn bị các yêu tổ như tâm lý, khả năng lưu giữ các tinh tiết, sự kiên, căm xúc, tinh than, sự chỉ phối vi lợi ích bản thân.
Do đó, việc khai thác, sit dụng các loại nguồn chứng cứ nảy đòi hdi các chủ thể chứng minh cân phải thận trọng, hiểu biết tốt về tâm lý con người, nắm vững các quy định của pháp luật, có như vậy mới có thé khai thác hiệu qua các loại nguồn chứng cứ nảy. Tir những phân tích trên, bat kỹ loại chứng cứ nao cũng nằm trong nguồn chứng cử nhất định, nhưng không có nghĩa là khi thu thập một nguồn chứng cứ ảo thì đó nhất thiết trong đó sẽ chứa đựng chứng cử. Một trong những van để khá quan trọng vẻ chứng cứ là nguồn chứng cứ. Nguồn được hiểu la nơi bất đầu, nơi phat sinh ra hoặc nơi có thé cung cap hay rút ra cái gi, điều gì.
Do do, nguôn chứng cứ được hiểu la nơi rút ra các ching cứ: Nguồn chứng cử trong tổ tụng dan sự bao gém người, vat, tai liệu mang. các thông tin vé vu việc dân sự Như vậy, nguồn chứng cứ có 2 loai chủ yêu là người, vật và tai liệu 1.12 Đặc diém của nguén chứng cứ trong tô tung dân sw ‘Theo ly luôn chủ nghĩa Mac — Lenin, chỉ thông qua hiểu rổ ban chất của một sự vật, hiện tượng, ta mới nhận diện chính zác sự vật hiện tương đó. Để lâm rõ khái niêm cũng như thuật ngữ nguồn chứng cứ, ta cin hiểu bản chất cũa nó. Theo cách hiểu logic, chứng cử la thông tin, nguồn chứng cứ lại chứa đựng.
các thông tin dé. Một nguôn chứng cứ có thể chứa đưng nhiều thông tin khác nhau về một vụ án dân sự, ngược lại, một thông tin phản anh vụ án có thé nằm trong nhiều nguồn khác nhau. Nguồn chứng cứ là nguồn cung cấp các thông tin quan trọng, từ đó, rút ra các chứng cứ có gia trị chứng minh. Từ đó ta có thé rút 10 ra một số đặc điểm chung về nguôn chứng cứ như sau: Thứ nhu , nguồn chứng cứ la nguồn chứa đựng các thông tin tổn tại khách quan, không phụ thuộc vào ý chí con người va có liên quan đến vụ én.
"Thông tin là yêu tổ quan trong để chứng minh các tỉnh tiết, sự kiên cia vụ an. Tuy nhiên, không phải tat cả các thông tin đều có thé được coi la chứng cứ. Dé được coi là chứng cớ, thông tin đó phải tổn tại khách quan, không phụ thuộc vào ý chi con người và có liên quan đến vụ án. Thông tin tôn tai khách quan lả thông tin không bị biển đổi bởi ý thức chủ quan của con người.
Nó có thể được phân ảnh thông qua y thức của con người, thông qua sự vật, tai liêu hoặc thông, qua các đầu vết của các sự kiện, hành vi pháp lý. Thông tin có liên quan đến vụ án là thông tin có thể phản ánh trực tiếp hoặc gián tiếp các tình tiết, sự kiện của vụ án Thông tin nay có thể giúp cho các chủ thể chứng minh xác định được các tinh tiết, sự kiện của vụ án, đánh giá tính hợp pháp, hợp ly của các yêu cau, phan đối của đương sự. Thứ hai, nguồn chứng cứ là căn cứ để sắc đính tinh hợp pháp của chứng, cứ Nguôn chứng cử là căn cứ dé sác định tính hợp pháp của chứng cử vì Nguồn chứng cứ lã nơi chứa đựng các thông tin cân thiết để chứng minh các tình tiết, sự kiên của vụ án. Một chứng cử được coi là hợp pháp khi nó được rút a tử một trong các loại nguồn chứng cứ hop pháp theo quy định của pháp luật Các nguén chứng cứ hợp pháp được quy định trong pháp luật là những nguôn chứng cứ có giá tri chứng minh cao, được thu thập theo trình tự, thủ tuc do pháp uất quy định Thứ ba, nguồn chứng cứ phải được các cơ quan và người có thẩm quyền.
thu thap theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy đính. Việc thu thập nguén chứng cứ theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định sé giúp loại bỗ các yếu tổ chủ quan, cá nhân của người thu thập chứng cứ, đảm bảo chứng cứ được thu thập khách quan, trung thực. Việc thu thập nguồn chứng cứ theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định sẽ giúp đảm bao thu thap dy di các chứng cứ liên quan đến. vụ án, từ đó giúp các chủ thể chứng minh sắc định được các tỉnh tiết, sự kiện " của vụ án một cách đầy đủ, chính xác.
Việc thu thập ngudn chúng cứ theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định sẽ giúp dim bảo chứng cứ được thu thập hop pháp, tử đó có giá tri pháp lý trong quá trình giải quyết vụ án. Bên canh đó, do nguồn chứng cử khá phong phủ, đa dang và phức tap thể nên tủy theo từng hình thức tôn tai, chúng lại có đặc trưng riêng biết - Đổi với các tải liệu doc được được coi là chứng cứ khi các tai liệu nay là băn chỉnh hoặc bản sao. Ban chính là bản gốc hoặc bản có đủ cơ sở để tạo ra các bản sao. Bản sao là bản cỏ công chứng, chứng thực hợp pháp hoặc do cơ quan có thẩm quyền cung cấp, xác nhận.
Theo như từ điển Tiếng Việt thì “Bản gốc được hiểu la bản viết đầu tiên, là văn bản pháp ly đuợc ding lam cơ sở lập ra các bản sao”, Còn trong thực tiễn một số trường hợp ban gốc không còn mà thông qua các cơ sở dỡliệu lập ra đuợc một văn bản đũ căn cứ có thể ao lại đuợc thì gọi lé bản chính. Vi dụ: Trong trường hợp ban gốc Giấy khai sinh bị mắt, hư bỗng hoặc phải ghi chú qua nhiễu nội dung do đuợc thay đổi, cải chính hô tích, sắc định. lại dan tộc, xác định lại giới tinh, bỗ sung hộ tịch hoặc điều chỉnh hộ tịch ma Sỗ đăng ký khai sinh còn lưu trữ đuợc, thì được cấp lại bản chính Giấy khai sinh. Trong các vụ án dan sự các tải liệu chứng cứ doc duoc như Giấy ching nhận quyền sử dụng đất, giây đăng ký kết hôn, giấy khai sinh, các quyết định, công văn ma đương sự giao nép cho Tòa án để chứng minh cho quyển và lợi thực hợp pháp hoặc được các cơ quan chức năng, tổ chức có th quyền sắc nhận.
- Đối với các tải liêu nghe đuợc, nhìn đuợc là những tai liêu như bang ghỉ âm, đĩa ghi âm, bang ghi hình, đĩa ghi hình, phim ảnh, ảnh in tử điện. Những tài liệu, chứng cử này khi xuất trình phải có văn bản zác nhân mất xử của các tả liêu trên Việc này võ cùng cần thiết để dim bao tính pháp lý của chứng tải liệu, chứng cứ. - Đổi với dir liệu điện từ chúng có đặc điểm là không tôn tại dưới dang vật chất tự nhiên mà tén tại thông qua các phươngiện truyén thông, phươngtiện điện tử như máy tính, máy fax. Trong kỹ nguyên số và cuộc cách.
mang công nghiệp 4.0 thì các đỡ liệu điện tử đuợc sử dụng ngày cảng nhiều ‘va chúng là một trong các loại nguồn chứng cứ quan trong dé Tòa án giải quyết vụ việc dân sự. - Đối với vật chứng la những hiện vật liên quan đến vụ án dân su. "Thông qua vật chứng Téa án rút ra đuợc chứng cử phục vụ cho việc xét xử vụ án chính xác vả khách quan. Vật chứng có những đặc tính riêng, vì vậy, Tòa.
án muốn khai thác, thu thập vat chứng cũng phải có những phương pháp, cách. thức thu thập, bão quản, s dụng vật chứng theo luật định Khau bảo quản vật chứng rat quan trong, vật chứng phụ thuộc vào không gian cũng nhu thời gian vì vay, “dé bảo dim gia trị chứng minh của chứng cử, đối tài liệu, chứng cứ để đuợc giao nộp tại Téa án thi việc bảo quản tài liệu, chứng cứ do Téa án chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, nếu tài liệu, chứng cứ không thé giao nộp đuợc.