Chương 1 Khái quát về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của kế toán, kiểm toán Chương 2 Thực hành áp dụng Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Chương 3 Trách nhiệm pháp lý của người làm kế toán, kiểm toán 3 TT Tên tác giả Năm Tên sách,giáo trình, tên bài báo, văn bản NXB, tên tạp chí/nơi ban XB hành VB Giáo trình chính 1 Whittington, R. 2014 Principles of auditing and other assurance McGraw Hill services (NV., Cooper, 2015 Modern Auditing and Assurance Services Willey B. Sách giáo trình, sách tham khảo 3 PGS. Nguyễn Phú Giang 2016 Giáo trình Kiểm toán căn bản (GT.
002783) NXB Thống Kê Các website, phần mềm, … 4 IFAC Code of Ethics for Professional Accountants www.org 5 IESBA 2020 Handbook of the International Code of Ethics https://www.org/syste for Professional Accountants, 2020 Edition m/files/publications/files/I ESBA 6 IAASB 2015 International Framework for Assurance www.org Engagements 7 Bộ Tài chính 2015 Thông tư 70/2015/TT-BTC Chuẩn mực đạo đức www.vn nghề nghiệp kế toán, kiểm toán 4 5 1.1 Khái niệm và vai trò của đạo đức nghề nghiệp Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán 1.2 theo IFAC và Việt Nam 1.3 Khái niệm độc lập trong hành nghề kế toán kiểm toán 1.4 Các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp cơ bản 1.5 Các nguy cơ và biện pháp bảo vệ 6 1. Khái niệm và vai trò của đạo đức nghề nghiệp 1. Khái niệm Đạo đức nghề nghiệp được định nghĩa là những quy tắc để hướng dẫn cho các thành viên ứng xử và hoạt động một cách trung thực, phục vụ cho lợi ích chung của nghề nghiệp và xã hội. Khái niệm Đạo đức nghề nghiệp yêu cầu kiểm toán viên phải là người có đạo đức, và mỗi tổ chức kiểm toán phải là cộng đồng của những người có đạo đức.
Bên cạnh luật pháp và cùng với luật pháp, chính việc tuân thủ đạo đức nghề nghiệp sẽ giúp cho các thành viên luôn duy trì được một thái độ nghề nghiệp đúng đắn, giúp bảo vệ và nâng cao uy tín cho nghề kiểm toán trong xã hội, bởi vì nó tạo nên sự bảo đảm về chất lượng cao của dịch vụ cung ứng cho khách hàng và xã hội 9 1. Khái niệm Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán VN là những quy tắc nhằm hướng dẫn cho các kế toán, kiểm toán viên ứng xử và hoạt động một cách trung thực, phục vụ cho lợi ích của nghề nghiệp và xã hội. Nói cách khác, chính các quy định về đạo đức nghề nghiệp này sẽ giúp nâng cao chất lượng hoạt động kế toán, kiểm toán. Vai trò ▪Nâng cao sự tín nhiệm của xã hội đối với hệ thống thông tin của kế toán và kiểm toán; ▪Tạo lập sự công nhận của chủ doanh nghiệp, tổ chức, khách hàng và các bên liên quan về tính chuyên nghiệp của người làm kế toán và người làm kiểm toán, đặc biệt là người hành nghề kế toán và kiểm toán viên hành nghề; ▪Đảm bảo chất lượng dịch vụ kế toán, kiểm toán đạt được các chuẩn mực cao nhất; ▪Tạo ra sự tin cậy của người sử dụng dịch vụ kế toán, kiểm toán về khả năng chi phối của chuẩn mực đạo đức đối với việc cung cấp các dịch vụ đó.
▪Khi thị trường chứng khoán phát triển và trở thành một nguồn cung cấp vốn quan trọng của nền kinh tế, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán là một phương thức nhằm nâng cao sự tín nhiệm của công chúng vào lĩnh vực kế toán, kiểm toán; là phương tiện giúp tăng cường lòng tin của công chúng vào các thông tin niêm yết trên thị trường chứng khoán. Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán theo IFAC và Việt Nam 1. Chuẩn mực đạo đức của IFAC 1. Chuẩn mực đạo đức của Việt Nam 12 1.
Chuẩn mực đạo đức của IFAC 13 Thông tư 70/2015/TT-BTC) Phần A QUY ĐỊNH CHUNG VÀ CÁC NGUYÊN TẮC ĐẠO ĐỨC CƠ BẢN (Chương 100-150) Phần C Phần B ÁP DỤNG CHO KẾ TOÁN VIÊN, ÁP DỤNG CHO KẾ TOÁN VIÊN, KIỂM KIỂM TOÁN VIÊN CHUYÊN TOÁN VIÊN HÀNH NGHỀ NGHIỆP TRONG DOANH NGHIỆP (Chương 200-291) (Chương 300-350) GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ 14 1. Khái niệm độc lập trong hành nghề kế toán kiểm toán Độc lập trong hành nghề kế toán, kiểm toán được hiểu là trong quá tình kiểm toán, KTV không bị chỉ phối hoặc tác động bởi bất kỳ lợi ích vật chất hoặc tình thân nào làm ảnh hưởng đến tính trung thực, khách quan và độc lập nghề nghiệp của minh. Tính độc lập là nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất đối với đạo đức nghề nghiệp của KTV. Khái niệm độc lập trong hành nghề kế toán kiểm toán Độc lập về Độc lập về tư tưởng hình thức 16 1.
Khái niệm độc lập trong hành nghề kế toán kiểm toán Độc lập về tư tưởng: Là trạng Độc lập về hình thức: Là việc cần thái tư tưởng cho phép đưa ra tránh các sự kiện và tình huống kết luận mà không bị tác động nghiêm trọng tới mức một bên thứ ba bởi những yếu tố có ảnh hưởng phù hợp và có đầy đủ thông tin sau đến xét đoán chuyên môn, cho khi đánh giá sự kiện và tình huống phép một cá nhân hành động thực tế, có thể kết luận rằng tính một cách chính trực và vận dụng chính trực, tính khách quan và thái độ được tính khách quan cũng như hoài nghi nghề nghiệp của doanh thái độ hoài nghi nghề nghiệp nghiệp kiểm toán hoặc thành viên của mình; nhóm kiểm toán đã bị ảnh hưởng. Khái niệm độc lập trong hành nghề kế toán kiểm toán Phương pháp tiếp cận tính độc lập dựa trên khuôn khổ Xác định Đánh giá mức Áp dụng các biện pháp bảo vệ cần độ nghiêm nguy cơ đe thiết, nhằm loại trừ trọng của các hoặc làm giảm các dọa tính nguy cơ đã nguy cơ đó xuống mức có thể chấp độc lập được xác định nhận được 18 1. Khái niệm độc lập trong hành nghề kế toán kiểm toán • Lợi ích tài chính • Các khoản cho vay và bảo lãnh • Các mối quan hệ kinh doanh • Các mối quan hệ cá nhân và mối quan hệ gia đình • Làm việc cho khách hàng kiểm toán Nguy • Cử nhân viên đến làm việc tạm thời cho khách hàng kiểm toán • Các dịch vụ gần đây cung cấp cho khách hàng kiểm toán cơ • Làm việc với vai trò là Giám đốc, nhân sự cấp cao của khách hàng kiểm toán • Cung cấp dịch vụ kiểm toán cho khách hàng kiểm toán trong nhiều năm (bao gồm việc luân chuyển kiểm toán viên hành nghề ký báo cáo và thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán) • Cung cấp dịch vụ phi đảm bảo cho khách hàng kiểm toán • Phí dịch vụ • Chính sách đánh giá và thưởng • Quà tặng và ưu đãi 19 • Tranh chấp hoặc nguy cơ xảy ra tranh chấp pháp lý 1. Khái niệm độc lập trong hành nghề kế toán kiểm toán Mức độ nghiêm trọng của các nguy cơ Định tính Định lượng 20 1.
Các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp cơ bản 1. Chính trực 1. Khách quan 1. Năng lực chuyên môn và tính thận trọng 1.
Tư cách nghề nghiệp 21 1. Chính trực Phải thẳng thắn, trung thực trong tất cả các mối quan hệ chuyên môn và kinh doanh 22 1. Khách quan Không cho phép sự thiên vị, xung đột lợi ích hoặc bất cứ ảnh hưởng không hợp lý nào chi phối các xét đoán chuyên môn và kinh doanh của mình 23 1. Năng lực chuyên môn và tính thận trọng Thể hiện, duy trì sự hiểu biết và kỹ năng chuyên môn cần thiết nhằm đảm bảo rằng khách hàng hoặc chủ doanh nghiệp được cung cấp dịch vụ chuyên môn có chất lượng dựa trên những kiến thức mới nhất về chuyên môn, pháp luật và kỹ thuật, đồng thời hành động một cách thận trọng và phù hợp với các chuẩn mực nghề nghiệp và kỹ thuật được áp dụng; 24 1.
Bảo mật Phải bảo mật thông tin có được từ các mối quan hệ chuyên môn và kinh doanh, vì vậy, không được tiết lộ bất cứ thông tin nào cho bên thứ ba khi chưa được sự đồng ý của bên có thẩm quyền, trừ khi có quyền hoặc nghĩa vụ phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của pháp luật hoặc cơ quan quản lý hoặc tổ chức nghề nghiệp, và cũng như không được sử dụng thông tin vì lợi ích cá nhân của kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp hoặc của bên thứ ba 25 1. Tư cách nghề nghiệp Phải tuân thủ pháp luật và các quy định có liên quan, tránh bất kỳ hành động nào làm giảm uy tín nghề nghiệp của mình. Các nguy cơ và biện pháp bảo vệ BIỆN PHÁP NGUY CƠ BẢO VỆ 27 Các nguy cơ Nguy cơ do tư lợi • Nguy cơ khi lợi ích tài chính hoặc lợi ích khác gây ảnh hưởng tới xét đoán hay hành xử của kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp; Nguy cơ tự kiểm tra • Nguy cơ khi một kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp không đánh giá được một cách hợp lý kết quả xét đoán chuyên môn hay kết quả dịch vụ do chính họ hoặc do một cá nhân khác trong doanh nghiệp kế toán, kiểm toán hoặc trong doanh nghiệp, tổ chức nơi họ làm việc thực hiện trước đó, mà kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp sẽ dựa vào đó để hình thành xét đoán khi thực hiện các hoạt động hiện tại hoặc cung cấp dịch vụ hiện tại của mình; Nguy cơ về sự bào chữa • Nguy cơ khi một kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp tìm cách bênh vực khách hàng hoặc doanh nghiệp, tổ chức nơi mình làm việc tới mức làm ảnh hưởng tới tính khách quan của bản thân; Nguy cơ từ sự quen thuộc • Nguy cơ gây ra do quan hệ lâu dài hoặc thân thiết với khách hàng hoặc doanh nghiệp, tổ chức nơi mình làm việc, khiến kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp dễ thông cảm cho quyền lợi hoặc dễ dàng chấp nhận cho việc làm của họ; Nguy cơ bị đe dọa • Nguy cơ kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp bị ngăn cản hành xử một cách khách quan do các đe dọa có thực hoặc do cảm nhận thấy, bao gồm sức ép gây ảnh hưởng không hợp lý đến kế toán viên, 28 kiểm toán viên chuyên nghiệp. Các biện pháp bảo vệ Các biện pháp bảo vệ là các hành động hoặc phương pháp khác nhằm loại trừ hoặc làm giảm các nguy cơ xuống mức có thể chấp nhận được.