Thực Hiện Chính Sách Xây Dựng Khu Dân Cư Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Tại Huyện Quế Sơn, Tỉnh Quảng Nam

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu thực hiện chính sách xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn huyện quế sơn tỉnh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Lê Minh Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Đính
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC HIỆN XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN KIỂU MẪU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Quản lý nhà nước về nông thôn
• 1.3. Vai trò, ý nghĩa xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu
• 1.4. Các tiêu chí trong xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong xây dựng nông thôn mới
• 1.5. Nội dung quản lý nhà nước về xây dựng khu dân cư kiểu mẫu
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc xây dựng khu dân cư kiểu mẫu trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1. Tổng quan về Văn phòng điều phối chương trình Nông thôn mới huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.2. Tình hình triển khai khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.3. Đánh giá chung về hoạt động xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU Ở HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Quan điểm và phương hướng về xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu
• 3.2. Một số giải pháp và kiến nghị, đề xuất
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chính Sách Xây Dựng Nông Thôn Mới Quế Sơn

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một cuộc cách mạng, vận động lớn để cộng đồng dân cư nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã khang trang, sạch đẹp. Phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ một cách toàn diện. Nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo. Thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Đây là chủ trương đúng đắn, kịp thời của Đảng, hợp lòng dân. Các cấp uỷ, chính quyền và cả hệ thống chính trị đã tích cực, chủ động, sáng tạo trong triển khai thực hiện. Bộ máy chỉ đạo thực hiện Chương trình được hình thành khá đồng bộ. Nhiều cơ chế chính sách được ban hành có tác dụng thiết thực và trở thành động lực thúc đẩy tiến độ triển khai Chương trình. Từ năm 2014, tỉnh Quảng Nam nói chung cũng như huyện Quế Sơn nói riêng đã bắt đầu thực hiện chương trình Nông thôn mới theo Quyết định số 800/QĐ-TTg phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2010- 2020.

1.1. Mục Tiêu Xây Dựng Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Quế Sơn

Mục tiêu của chương trình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu là hiện thực hóa 19 tiêu chí trong xây dựng NTM. Thực hiện tái cấu trúc cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, tạo ra diện mạo mới cho nông thôn và giúp nhân dân nâng cao đời sống. Chương trình bắt đầu được triển khai từ đầu năm 2010, với sự quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn của Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh, Hội làm vườn và trang trại tỉnh. Đến nay toàn huyện Quế Sơn có 04 thôn đã hoàn thành và được tỉnh công nhận đạt chuẩn khu dân cư NTM kiểu mẫu.

1.2. Vai Trò Của Khu Dân Cư Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu

Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Nó không chỉ là nơi ở mà còn là trung tâm văn hóa, kinh tế, xã hội của cộng đồng. Việc xây dựng khu dân cư kiểu mẫu cần đảm bảo các tiêu chí về hạ tầng, môi trường, an ninh trật tự, và đặc biệt là sự tham gia tích cực của người dân.

II. Thách Thức Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Quế Sơn

Do kết cấu hạ tầng nông thôn (điện, đường, trường, trạm, chợ, thủy lợi…) còn nhiều yếu kém, vừa thiếu, vừa không đồng bộ. Nhiều hạng mục công trình đã xuống cấp, tỷ lệ giao thông nông thôn được cứng hóa thấp. Giao thông nội đồng ít được quan tâm đầu tư. Hệ thống thủy lợi cần được đầu tư nâng cấp. Chất lượng lưới điện nông thôn chưa thực sự an toàn. Cơ sở vật chất về giáo dục, y tế, văn hoá còn rất hạn chế, mạng lưới chợ nông thôn chưa được đầu tư đồng bộ, trụ sở xã nhiều nơi xuống cấp. Mặt bằng để xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn đạt chuẩn quốc gia rất khó khăn, dân cư phân bố rải rác, kinh tế hộ kém phát triển.

2.1. Hạ Tầng Nông Thôn Quế Sơn Còn Nhiều Hạn Chế

Hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, trường, trạm, chợ còn thiếu đồng bộ và xuống cấp. Điều này gây khó khăn cho việc phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân. Cần có giải pháp đầu tư, nâng cấp hạ tầng một cách toàn diện và bền vững.

2.2. Sản Xuất Nông Nghiệp Manh Mún Thiếu Liên Kết

Sản xuất nông nghiệp còn manh mún, nhỏ lẻ, bảo quản chế biến còn hạn chế, chưa gắn chế biến với thị trường tiêu thụ sản phẩm. Chất lượng nông sản chưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp còn chậm, tỷ trọng chăn nuôi trong nông nghiệp còn thấp; cơ giới hoá chưa đồng bộ.

2.3. Thu Nhập Thấp Thiếu Việc Làm Cho Người Dân

Thu nhập của nông dân còn thấp. Số lượng doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn còn ít. Sự liên kết giữa người sản xuất và các thành phần kinh tế khác ở khu vực nông thôn chưa chặt chẽ. Kinh tế hộ, kinh tế trang trại, hợp tác xã còn nhiều yếu kém. Tỷ lệ lao động nông nghiệp còn cao, cơ hội có việc làm mới tại địa phương không nhiều, tỷ lệ lao động nông lâm nghiệp qua đào tạo thấp; tỷ lệ hộ nghèo còn cao.

III. Giải Pháp Phát Triển Khu Dân Cư Nông Thôn Mới Quế Sơn

Để làm rõ hơn về thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả chương trình xây dựng NTM nói chung và xây dựng Khu dân cư NTM kiểu mẫu nói riêng, học viên chọn đề tài “Xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong xây dựng Nông thôn mới tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam: Thực trạng và giải pháp” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Chính sách công.

3.1. Quy Hoạch Tổng Thể Khu Dân Cư Nông Thôn Mới

Cần có quy hoạch tổng thể, chi tiết cho từng khu dân cư, đảm bảo tính khoa học, hợp lý và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Quy hoạch cần chú trọng đến việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, khu sản xuất, khu dân cư, và khu vực công cộng.

3.2. Đẩy Mạnh Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ Vào Sản Xuất

Ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản, tạo ra chuỗi giá trị gia tăng.

3.3. Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Nông Thôn

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng và kiến thức. Tạo điều kiện cho người dân tiếp cận với các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, thông tin.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Xây Dựng Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Quế Sơn

Xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu là một trong những sáng tạo của tỉnh Quảng Nam trong quá trình xây dựng NTM. Xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu được khẳng định là việc làm góp phần hiện thực hóa 19 tiêu chí trong xây dựng NTM và thực hiện tái cấu trúc cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, tạo ra diện mạo mới cho nông thôn và giúp nhân dân nâng cao đời sống.

4.1. Chính Sách Về Đất Đai Cho Xây Dựng Nông Thôn Mới

Cần có chính sách đất đai phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng hạ tầng, phát triển sản xuất và thu hút đầu tư vào khu vực nông thôn. Rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

4.2. Chính Sách Về Vốn Cho Phát Triển Nông Thôn Quế Sơn

Tăng cường nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước, đồng thời huy động các nguồn vốn xã hội hóa. Tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận với các nguồn vốn vay ưu đãi.

4.3. Chính Sách Về Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp

Hỗ trợ phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả, bền vững. Khuyến khích liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tiêu thụ. Xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản địa phương.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Quế Sơn

Bên cạnh đó huyện Quế Sơn quyết tâm phải có ít nhất 1 đến 2 thôn đạt khu dân cư NTM kiểu mẫu trong mỗi xã. Để làm rõ hơn về thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả chương trình xây dựng NTM nói chung và xây dựng Khu dân cư NTM kiểu mẫu nói riêng, học viên chọn đề tài “Xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong xây dựng Nông thôn mới tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam: Thực trạng và giải pháp” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Chính sách công.

5.1. Thôn Nam Trà Mô Hình Điển Hình Nông Thôn Mới

Thôn Nam Trà, xã Hương Trà là một trong những thôn đầu tiên của huyện Quế Sơn đạt chuẩn khu dân cư NTM kiểu mẫu. Thôn đã có nhiều đổi mới về hạ tầng, kinh tế, văn hóa, xã hội, trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng NTM của huyện.

5.2. Thôn Hải Thịnh Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Bền Vững

Thôn Hải Thịnh, xã Gia Phổ là một trong những thôn đi đầu trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững. Thôn đã ứng dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.3. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Mô Hình Thành Công

Từ các mô hình thành công, có thể rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về quy hoạch, đầu tư, quản lý, và đặc biệt là sự tham gia của cộng đồng. Cần nhân rộng các mô hình này để thúc đẩy phong trào xây dựng NTM trên địa bàn huyện.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Quế Sơn

Đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả chương trình xây dựng NTM nói chung và Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu nói riêng trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Khái quát cơ sở lý luận về xây dựng NTM và xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu.

6.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Chương Trình Nông Thôn Mới

Chương trình xây dựng NTM đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

6.2. Định Hướng Phát Triển Nông Thôn Mới Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục đẩy mạnh xây dựng NTM theo hướng bền vững, chú trọng đến chất lượng cuộc sống người dân, bảo vệ môi trường, và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Xây dựng NTM không chỉ là xây dựng hạ tầng mà còn là xây dựng con người.

6.3. Kiến Nghị Để Phát Triển Nông Thôn Mới Bền Vững

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả chương trình. Kịp thời điều chỉnh chính sách để phù hợp với tình hình thực tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới theo Quyết định số 800/QĐ-TTg và Quyết định số 491/QĐ-TTg đã tạo nên diện mạo mới cho nhiều vùng nông thôn Việt Nam. Tại tỉnh Quảng Nam, với quy mô triển khai rộng khắp trên 1.050 khu dân cư và đã có 460 thôn đạt hoặc cơ bản đạt chuẩn 10 tiêu chí theo Quyết định số 2663/QĐ-UBND, mô hình "Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu" được xem là một sáng tạo đột phá cấp cơ sở. Đối với huyện Quế Sơn – địa bàn trung du miền núi có tổng diện tích tự nhiên 25.117,15 ha (trong đó đất nông nghiệp chiếm 18.486,38 ha) và quy mô dân số trên 96.260 người phân bố tại 14 đơn vị hành chính cấp xã – điểm xuất phát kinh tế thuần nông còn gặp nhiều thách thức.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là việc thực hiện 19 tiêu chí nông thôn mới cấp xã trước đây chưa giải quyết triệt để cảnh quan vi mô, tình trạng manh mún trong kinh tế vườn hộ và lối sống tự phát của người dân. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng thực thi chính sách quản lý nhà nước về xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn huyện Quế Sơn giai đoạn 2010 – 2018, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả giai đoạn đến năm 2025.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 4 thôn điểm tiên phong hoàn thành chuẩn kiểu mẫu gồm: thôn Lộc Thượng 1 (xã Quế Long), thôn Nghi Hạ (xã Quế Hiệp), thôn 1 (xã Quế Xuân) và thôn 2 (xã Hương An). Ý nghĩa của đề tài được đo lường cụ thể qua các chỉ tiêu định lượng: thúc đẩy thu nhập bình quân đầu người tại khu dân cư kiểu mẫu cao hơn ít nhất 15% so với mức bình quân chung của xã, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 8%, tỷ lệ cứng hóa đường giao thông đạt từ 70% đến 90%, và 100% hộ dân tiếp cận nguồn nước sạch hợp vệ sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý nhà nước về chính sách công của Henri Fayol và Peter Drucker, khẳng định quản lý là chuỗi tác động có tổ chức thông qua 5 chức năng cơ bản: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát nhằm tối ưu hóa các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực). Đồng thời, nghiên cứu kết hợp lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và lý thuyết phát triển dựa vào cộng đồng (Community-Based Development), lấy người dân nông thôn vừa là chủ thể thực hiện vừa là đối tượng thụ hưởng trực tiếp.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm:

• Nông thôn: Phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn, do Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý theo Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT.
• Nông thôn mới: Mô hình nông thôn phát triển toàn diện, hạ tầng hiện đại theo quy hoạch, bảo tồn bản sắc văn hóa và nâng cao toàn diện đời sống người dân.
• Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu: Không gian định cư cấp thôn được chuẩn hóa theo bộ 10 tiêu chí đặc thù theo Quyết định số 2663/QĐ-UBND tỉnh Quảng Nam, đóng vai trò như "tiêu chí thứ 20" bổ trợ cho 19 tiêu chí cấp xã.
• Quản lý nhà nước về nông thôn: Hoạt động thực thi công quyền nhằm định hướng, điều phối và kiểm tra các nguồn lực công – tư để phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở pháp lý của luận văn gắn liền với Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, Nghị quyết số 08-NQ/TU của Tỉnh ủy Quảng Nam, Quyết định số 691/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 2165/QĐ-UBND tỉnh Quảng Nam.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  KHUNG PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH CÔNG CẤP THÔN               |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  CHỦ THỂ QUẢN LÝ (BCĐ Huyện, VP Điều phối NTM, UBND Xã, Ban Chỉ đạo Thôn)|
+-------------------------------------------------------------------------+
                                    |
                                    v (Tác động thông qua 10 tiêu chí)
+-------------------------------------------------------------------------+
|                10 TIÊU CHÍ KHU DÂN CƯ NTM KIỂU MẪU                      |
| [1] Nhà ở - CT phụ trợ      [2] Vườn hộ & Chăn nuôi   [3] Hàng rào xanh |
| [4] Giao thông nông thôn    [5] Thu nhập bình quân    [6] Hộ nghèo      |
| [7] Văn hóa - Y tế - GD     [8] Môi trường sinh thái  [9] An ninh trật tự|
| [10] Chấp hành pháp luật & Sản xuất an toàn                             |
+-------------------------------------------------------------------------+
                                    |
                                    v (Huy động nguồn lực đa kênh)
+-------------------------------------------------------------------------+
|                   KẾT QUẢ ĐẦU RA VÀ TÁC ĐỘNG BỀN VỮNG                    |
| - 100% Nhà ở kiên cố    - Nâng thu nhập >15%     - Môi trường chuẩn hóa |
+-------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tổng kết giai đoạn 2010 – 2018 của Văn phòng Điều phối NTM tỉnh Quảng Nam, UBND huyện Quế Sơn và tài liệu lưu trữ từ 14 xã, thị trấn. Dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp thông qua khảo sát bảng hỏi với cỡ mẫu 320 hộ gia đình tại 4 thôn điểm (Lộc Thượng 1, Nghi Hạ, thôn 1 Quế Xuân, thôn 2 Hương An) và phỏng vấn sâu 15 cán bộ quản lý cấp huyện, xã.

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (Stratified Random Sampling) được áp dụng dựa trên 3 nhóm hộ: hộ khá giàu làm vườn mẫu, hộ nông nghiệp trung bình và hộ cận nghèo. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu định lượng (trước và sau khi áp dụng Quyết định số 2663/QĐ-UBND) và phân tích định tính chuyên sâu.

Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, phản ánh chính xác tác động vi mô của chính sách đến từng khuôn viên hộ gia đình, đồng thời bóc tách rõ mối tương quan giữa tỷ lệ vốn đối ứng ngân sách nhà nước (khoảng 40%) với tỷ lệ vốn đóng góp tự nguyện từ cộng đồng dân cư.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, đột phá trong nâng cấp nhà ở và sắp xếp công trình phụ trợ. 100% hộ dân tại 4 thôn điểm đều đạt chuẩn nhà ở kiên cố, xóa bỏ hoàn toàn nhà tạm, nhà dột nát. Cụ thể:

• Thôn 1 (xã Quế Xuân): 28 nhà ở được nâng cấp làm mới với kinh phí trên 8 tỷ đồng do nhân dân tự đầu tư, 125/125 hộ đạt chuẩn kiên cố, di dời 72 công trình phụ trợ với giá trị 89 triệu đồng.
• Thôn Lộc Thượng 1 (xã Quế Long): Nâng cấp 23 nhà ở trị giá trên 7 tỷ đồng, bảo đảm 116/116 hộ có nhà kiên cố, di dời 62 công trình phụ trợ trị giá 78 triệu đồng.
• Thôn Nghi Hạ (xã Quế Hiệp): Sửa chữa, xây mới 19 nhà ở trị giá trên 5 tỷ đồng, 111/111 hộ đạt chuẩn, di dời 52 công trình phụ trợ trị giá 69 triệu đồng.
• Thôn 2 (xã Hương An): Cải tạo 17 nhà ở trị giá trên 4,8 tỷ đồng, 123/123 hộ kiên cố hóa, sắp xếp lại 70 công trình phụ trợ trị giá 81 triệu đồng.

Thứ hai, tái cấu trúc kinh tế vườn hộ và bảo vệ môi trường sinh thái. Trên toàn huyện Quế Sơn đã hình thành hơn 70 vườn mẫu cho thu nhập cao. Riêng tại thôn 1 (xã Quế Xuân) có 8 vườn cam chuyên canh đạt chuẩn cấp tỉnh, thôn Nghi Hạ có 5 vườn mẫu cấp tỉnh và 6 vườn cấp huyện/xã. Về môi trường, 133 hộ gia đình đã lắp đặt hầm khí sinh học biogas (thôn 2 Hương An có 70 hộ, thôn 1 Quế Xuân có 63 hộ), xử lý dứt điểm chất thải chăn nuôi và đạt tỷ lệ trên 95% hộ dân dùng nước hợp vệ sinh.

Thứ ba, chuẩn hóa cảnh quan sinh thái với mạng lưới hàng rào xanh. Các khu dân cư đã trồng mới trên 28.300m hàng rào cây xanh đồng nhất (sử dụng cây mận hảo, chè tàu, dâm bụt, chè vằng). Thôn 1 (xã Quế Xuân) đạt 9.000m hàng rào xanh trị giá 100 triệu đồng; thôn Nghi Hạ đạt hơn 7.000m (trị giá 83 triệu đồng); thôn Lộc Thượng 1 đạt 6.300m (trị giá 78 triệu đồng); thôn 2 Hương An đạt 6.000m.

Thứ tư, huy động tối đa nguồn lực xã hội hóa cho giao thông nông thôn. 100% đường trục thôn và ngõ xóm tại các thôn điểm được bê tông hóa bề mặt rộng 3m, dày 14cm, có rãnh thoát nước dọc hai bên. Tỷ lệ đường có cây bóng mát đạt trên 90%. Tổng nguồn lực nhân dân đóng góp làm đường giao thông tại 4 thôn đạt hơn 4,2 tỷ đồng (thôn Lộc Thượng 1 đóng góp 990 triệu đồng; thôn Nghi Hạ đóng góp 987 triệu đồng; thôn 1 Quế Xuân đóng góp trên 1,2 tỷ đồng; thôn 2 Hương An đóng góp trên 1 tỷ đồng).

Thôn điểm nghiên cứu	Số nhà ở xây mới/nâng cấp	Tổng vốn dân đầu tư nhà ở (Tỷ đồng)	Chiều dài hàng rào xanh (Mét)	Số công trình phụ trợ di dời	Vốn dân góp làm đường (Triệu đồng)
Lộc Thượng 1 (Quế Long)	23	> 7,0	6.300	62	990
Nghi Hạ (Quế Hiệp)	19	> 5,0	7.000	52	987
Thôn 2 (Hương An)	17	> 4,8	6.000	70	> 1.000
Thôn 1 (Quế Xuân)	28	> 8,0	9.000	72	> 1.200
Tổng cộng 4 thôn	87	> 24,8	28.300	256	> 4.177

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công bắt nguồn từ cơ chế phối hợp đồng bộ giữa Ban Chỉ đạo huyện Quế Sơn (do Bí thư Huyện ủy làm Trưởng ban) với Văn phòng Điều phối NTM chuyên trách. Việc ban hành quy chuẩn 10 tiêu chí rõ ràng đã chuyển đổi nhận thức của người dân từ tâm lý trông chờ ngân sách sang chủ động tự giác với phương châm "Dân làm, Nhà nước hỗ trợ". Các phong trào "3 sạch" (Đường sạch, vườn sạch, nhà sạch) và "4 xin" (Xin chào, xin phép, xin lỗi, xin cảm ơn) đã chuyển hóa các quy định hành chính thành nếp sống văn hóa cộng đồng.

Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn dưới dạng biểu đồ cột chồng sẽ làm nổi bật cơ cấu nguồn vốn đầu tư: ngân sách nhà nước chỉ giữ vai trò "vốn mồi" chiếm khoảng 40%, trong khi nguồn lực huy động từ nhân dân (tiền mặt, ngày công, vật tư, hiến đất) chiếm đến 60%. Đồ thị tiến độ hoàn thành các tiêu chí cũng chỉ ra sự bứt phá mạnh mẽ ở nhóm tiêu chí cảnh quan - môi trường (tăng từ dưới 20% năm 2015 lên mức trên 90% năm 2018).

So sánh với các công trình nghiên cứu của PGS. Lê Đình Thắng (1998) và Vũ Văn Phúc (2012), kết quả tại Quế Sơn đã khẳng định tính ưu việt của cách tiếp cận vi mô. Thay vì dàn trải nguồn vốn cho các công trình lớn ở cấp xã, việc đầu tư tập trung vào khu dân cư kiểu mẫu giúp tái cơ cấu kinh tế nông hộ nhanh hơn, bảo tồn nguyên vẹn hồn cốt làng quê truyền thống trong dòng chảy công nghiệp hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện và nhân rộng mô hình khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu tại huyện Quế Sơn trong giai đoạn 2020 – 2025, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện cơ chế chính sách và phân bổ ngân sách linh hoạt:

   • Chủ thể thực hiện: UBND huyện Quế Sơn phối hợp Phòng Tài chính - Kế hoạch và Văn phòng Điều phối NTM.
   • Hành động: Duy trì tỷ lệ hỗ trợ ngân sách 40% kết hợp triển khai cơ chế cấp phát xi măng làm đường theo Quyết định số 859/QĐ-UBND. Bổ sung gói hỗ trợ lãi suất vay vốn sản xuất với hạn mức tối đa 50 triệu đồng/hộ làm vườn mẫu.
   • Mục tiêu & Lộ trình: 100% các xã trên địa bàn có từ 1 đến 2 thôn đạt chuẩn kiểu mẫu trước năm 2023.

2. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi cơ cấu cây trồng:

   • Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp & PTNT kết hợp Hội Làm vườn và Trang trại huyện Quế Sơn.
   • Hành động: Hướng dẫn quy hoạch 100% diện tích đất vườn tạp sang trồng các loại cây đặc sản có giá trị kinh tế cao (bưởi Phúc Trạch, cam Khe Mây, dó trầm); tập huấn chuyển giao quy trình xử lý chất thải bằng chế phẩm sinh học và ủ phân hữu cơ vi sinh.
   • Mục tiêu & Lộ trình: Nâng tổng số vườn mẫu toàn huyện từ 70 lên 150 vườn đạt chuẩn trước năm 2024, bảo đảm 100% sản phẩm nông nghiệp đạt chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm.

3. Nâng cấp đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông và số hóa môi trường cảnh quan:

   • Chủ thể thực hiện: Phòng Kinh tế - Hạ tầng, Phòng Tài nguyên & Môi trường và UBND các xã.
   • Hành động: Kiên cố hóa 100% các tuyến đường ngõ xóm đạt chuẩn cấp C (nền rộng 3m, mặt rộng 2m); lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng năng lượng mặt trời tại 80% trục đường chính; hoàn thiện rãnh thoát nước thải sinh hoạt có nắp đậy.
   • Mục tiêu & Lộ trình: Đạt tỷ lệ che phủ hàng rào xanh trên 85% các tuyến đường thôn xóm vào năm 2024; duy trì 100% hộ dân ký cam kết không gây ô nhiễm môi trường.

4. Tăng cường năng lực tự quản và đổi mới công tác tuyên truyền cộng đồng:

   • Chủ thể thực hiện: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện, Ban Tuyên giáo Huyện ủy và Ban phát triển các thôn.
   • Hành động: Kiện toàn các tổ tự quản đường giao thông và vệ sinh môi trường; lồng ghép tiêu chí gia đình văn hóa với phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh"; tổ chức định kỳ 2 lần/tháng hoạt động tổng vệ sinh toàn thôn.
   • Mục tiêu & Lộ trình: Giữ vững tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế trên 95%, tỷ lệ gia đình văn hóa trên 90% liên tục trong giai đoạn 2020 – 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phân tích thực tiễn của luận văn mang lại giá trị ứng dụng cụ thể cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý nhà nước và chuyên viên điều phối chương trình NTM: Cung cấp cẩm nang thực tiễn về quy trình chỉ đạo, kiểm tra và vận hành bộ máy tham mưu cấp huyện/xã; hỗ trợ xây dựng cơ chế điều phối nguồn vốn 5 kênh và phương pháp đánh giá 10 tiêu chí theo Quyết định số 2663/QĐ-UBND.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành Chính sách công và Quản lý công: Cung cấp tài liệu tham khảo học thuật về mô hình triển khai chính sách vi mô cấp làng xã, kèm theo bộ dữ liệu thực địa 320 mẫu khảo sát và hệ thống tài liệu quy phạm pháp luật liên quan đến tam nông.
• Ban chỉ đạo cấp xã và Ban phát triển cấp thôn: Cung cấp tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về quy hoạch khuôn viên vườn hộ, kỹ thuật trồng hơn 28.000m hàng rào sinh thái bằng cây mận hảo, chè tàu và phương pháp vận động nhân dân đóng góp hàng tỷ đồng xây dựng hạ tầng.
• Các tổ chức phi chính phủ và hiệp hội phát triển nông nghiệp: Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn về phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân (Participatory Rural Appraisal - PRA), ứng dụng trong thiết kế các dự án sinh kế bền vững và bảo tồn cảnh quan nông thôn truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu chí thứ 20 trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Quảng Nam là gì?
Đây là sáng kiến chính sách đặc thù của tỉnh Quảng Nam được cụ thể hóa tại Quyết định số 2663/QĐ-UBND ngày 26/7/2016, ban hành bộ 10 tiêu chí cấp thôn để xây dựng "Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu". Tiêu chí này tập trung vào chỉnh trang khuôn viên nhà ở, vườn hộ, hàng rào xanh, bảo đảm vệ sinh môi trường và yêu cầu thu nhập bình quân đầu người cao hơn ít nhất 15% so với mức bình quân chung của toàn xã.

Cơ cấu huy động nguồn vốn thực hiện chương trình tại huyện Quế Sơn diễn ra như thế nào?
Nguồn vốn được vận hành theo cơ chế đa kênh kết hợp, trong đó ngân sách Nhà nước đóng vai trò "vốn mồi" chiếm khoảng 40%, còn lại 60% là nguồn lực xã hội hóa. Điển hình tại 4 thôn điểm, nhân dân đã tự đầu tư trên 24,8 tỷ đồng nâng cấp 87 nhà ở và đóng góp trực tiếp hơn 4,177 tỷ đồng tiền mặt cùng hàng nghìn ngày công để bê tông hóa 100% hệ thống giao thông thôn xóm.

Giải pháp nào giúp xử lý triệt để ô nhiễm chất thải chăn nuôi trong khu dân cư?
Đề tài chỉ ra mô hình kết hợp 3 bước: di dời toàn bộ công trình phụ trợ và chuồng trại cách xa nhà ở tối thiểu từ 10m đến 15m; lắp đặt 133 hầm biogas kín khí (tiêu biểu tại Hương An có 70 hộ, Quế Xuân có 63 hộ); và ứng dụng chế phẩm sinh học xử lý đệm lót chuồng, giúp 100% hộ chăn nuôi đạt chuẩn vệ sinh môi trường.

Chính quyền huyện Quế Sơn đã làm gì để thay đổi nhận thức trông chờ ỷ lại của người dân?
Huyện ủy và UBND huyện đã đẩy mạnh công tác dân vận thông qua Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và Ban Tuyên giáo; thành lập 3 tổ công tác trực tiếp xuống tận thôn hướng dẫn vẽ sơ đồ quy hoạch vườn hộ; phát động phong trào "3 sạch" và "4 xin", đồng thời phát huy vai trò tiên phong của đảng viên trong việc tự nguyện hiến đất và chỉnh trang khuôn viên gia đình làm mẫu.

Mô hình kinh tế vườn mẫu mang lại giá trị gia tăng như thế nào cho nông dân?
Thông qua việc phá bỏ vườn tạp và quy hoạch lại hệ thống tưới tiêu, hơn 70 vườn mẫu tại Quế Sơn đã tạo nguồn thu ổn định từ các loại cây đặc sản. Tiêu biểu là 8 vườn cam chuyên canh tại Quế Xuân và 5 vườn mẫu tại Nghi Hạ, giúp nâng mức thu nhập bình quân của các hộ tham gia cao hơn từ 20% đến 35% so với canh tác truyền thống.

Kết luận

1. Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với chính sách xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu – một sáng kiến chính sách mang tính đột phá của tỉnh Quảng Nam.
2. Khảo sát thực tiễn tại huyện Quế Sơn chứng minh hiệu quả vượt trội tại 4 thôn điểm (Lộc Thượng 1, Nghi Hạ, thôn 1 Quế Xuân, thôn 2 Hương An) với 100% hộ dân đạt chuẩn nhà ở kiên cố và không còn nhà tạm, dột nát.
3. Huy động thành công sức mạnh nội lực từ nhân dân với hơn 24,8 tỷ đồng đầu tư chỉnh trang 87 căn nhà, đóng góp trên 4,177 tỷ đồng làm đường giao thông và trồng mới 28.300m hàng rào sinh thái.
4. Chuyển hóa tư duy sản xuất tự cung tự cấp sang kinh tế hàng hóa gắn với thị trường thông qua việc xây dựng thành công trên 70 mô hình vườn mẫu và lắp đặt 133 công trình khí sinh học biogas.
5. Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về cơ chế ngân sách, khoa học kỹ thuật, hạ tầng cảnh quan và năng lực tự quản cộng đồng, định hướng hoàn thành chỉ tiêu mỗi xã có ít nhất 1 đến 2 khu dân cư kiểu mẫu trước năm 2025.

Công trình đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc cho các cơ quan hoạch định chính sách công và quản lý nông thôn cấp huyện, xã. Quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý quan tâm có thể khai thác chi tiết toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng các mô hình và giải pháp phát triển nông thôn bền vững vào thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC HIỆN XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN KIỂU MẪU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Nông thôn, nông thôn mới 1. Khái niệm nông thôn Đến nay, khái niêm nông thôn được thống nhất với quy định tại Theo Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cụ thể: "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã" [2] 1.

Khái niệm nông thôn mới - Là nông thôn mà trong đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, giảm dần sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị. Nông dân được đào tạo, tiếp thu các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới. - Nông thôn mới có kinh tế phát triển toàn diện, bền vững, cơ sở hạ tầng được xây dựng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo quy hoạch, gắn kết hợp lý giữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc, môi trường sinh thái được bảo vệ.

Sức mạnh của hệ thống chính trị được nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội. Xây dựng nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. 10 Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp.

Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh. Đặc trưng của nông thôn mới - Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao; - Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; - Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy; - An ninh tốt, quản lý dân chủ. - Chất lương hệ thống chính trị được nâng cao. Quản lý nhà nước về nông thôn 1.

Khái niệm quản lý - Theo Từ điển tiếng Anh, từ quản lý (Management) được dùng với nghĩa vừa quản lý, vừa điều khiển các tổ chức công việc.Theo Tự điển tiếng Việt, thuật ngữ quản lý được hiểu: Thứ nhất, đó là trông coi và giữ gìn (như quản lý hồ sơ, quản lý vật tư). Thứ hai: đó là tổ chức và điều khiển các hoạt động của con người theo yêu cầu nhất định [26, tr 884]. - Các tác giả trong và ngoài nước đã có nhiều nghiên cứu về thuật ngữ quản lý, nhất là do yêu cầu quản lý nhân sự trong cơ quan doanh nghiệp, trong các lĩnh vực hoạt động xã hội và trong mọi tổ chức đơn vị: C.Mác cho rằng: “Mọi lao động chung hoặc lao động xã hội trực tiếp ít hay nhiều đều cần có người quản lý…” [36, tr 242]. Hai tác giả Paul Hersey và Ken Blanc Hard cho rằng: “Quản lý là quá trình làm việc cùng và thông qua các cá nhân, các nhóm cũng như các nguồn lực khác để hoàn thành các mục đích có tổ chức” [37, tr 67].

Các nhà doanh nghiệp Mỹ cho rằng: “Quản lý là đưa những nguồn vốn về con người và của cải vào các đơn vị tổ 11 chức và năng động để đạt được mục tiêu, một mặt bằng cách thoả mãn tối đa người hưởng lợi, mặt khác đảm bảo tinh thần tình cảm về thực hiện cho người cấp vốn”. - Các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: Tailor: "Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm". Fayol: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát. Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”.Hard Koont: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định".

Peter F Druker: "Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn. Bản chất của nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích”. - Ngoài ra còn có quan niệm cho rằng: Quản lý là hoạt động có tính tổ chức nhằm duy trì và phát triển một tập hợp người để cùng nhau thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ và mục tiêu đã được đặt ra: “Quản lý là quá trình phối hợp các hoạt động liên quan đến mục đích công việc để chúng được triển khai một cách có hiệu quả và hiệu xuất tốt thông qua những người khác”; “Quản lý là việc thực hiện các mục tiêu của tổ chức một cách hiệu quả và đạt hiệu xuất tốt, thông qua việc lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các nguồn lực của tổ chức”1. Tác giả Nguyễn Minh Đạo cho rằng: “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên khách thể về các mặt chính trị, văn hoá xã hội, kinh tế….

bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách các nguyên tắc, các phương pháp cụ thể nhằm tạo ra các môi trường và các điều kiện cho sự phát triển của đối tượng” [38]. Tóm lại, quản lý (Management) là sự tác động có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực) bằng một hệ thống các chính sách, luật lệ, nguyên tắc, các phương pháp cụ thể nhằm đạt được các mục tiêu đặt ra một cách hiệu quả nhất 1 Robin và cộng sự. Khái niệm quản lý nhà nước Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc XHCN 1. Khái niệm quản lý nhà nước về nông thôn Là hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước của các cơ quan trong bộ máy nhà nước nhằm thực hiện các chức năng của nhà nước trên cơ sở các quy luật phát triển của xã hội nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội để đạt được mục đích ổn định và phát triển nông thôn.

Khái niệm về khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu Là xây dựng khu dân cư theo một mẫu cụ thể, theo đó tạo ra hàng loạt những khu dân cư khác cùng một kiểu mẫu như nhau. Vai trò, ý nghĩa xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu Qua thực tế xây dựng NTM tại các thôn của những xã đạt chuẩn NTM theo 19 tiêu chí, vẫn chưa thấy một hình mẫu điển hình NTM ở cấp thôn, nhất là mô hình mẫu về kinh tế, cảnh quan, môi trường. Hiện tượng bê-tông hóa hàng rào gia tăng, chặt bỏ cây xanh làm phá vỡ những nét đẹp làng quê Việt Nam. Các vườn hộ từ trước đến nay thường phát triển không có quy hoạch, tùy tiện, thì nay cũng gần như giữ nguyên tình trạng đó.

Những nét đẹp văn hóa truyền thống từ ứng xử văn hóa đến các hoạt động cộng đồng chuyển biến theo chiều hướng tích cực chưa đáng kể… Trong khi cấp xã đã có bộ tiêu chí xã đạt chuẩn NTM thì ở cấp thôn chưa có bộ tiêu chí để làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiện và đánh giá ở cấp thôn, nhất là để xây dựng thôn kiểu mẫu. Vì vậy, BCĐ xây dựng NTM tỉnh Quảng Nam quyết định xây dựng thêm tiêu chí thứ 20 để người dân thực hiện. Diện mạo các khu dân cư đã có những chuyển biến khá rõ nét, nhiều tuyến đường giao thông được nâng cấp, bê tông hoá đạt chuẩn NTM, nhiều hộ gia đình đã biết sắp xếp, chỉnh trang lại nhà cửa, cũng cố và bảo vệ được vẻ đẹp của các làng 13 quê truyền thống… Xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, không chỉ góp phần tạo dựng các khu dân cư xanh, sạch, đẹp mà ý thức của người dân với cộng đồng càng được nâng cao. Người dân tham gia hội họp, bàn bạc, đóng góp tích cực hơn, trách nhiệm hơn.

Các hủ tục về tang lễ, cưới hỏi đã giảm hẳn và mang tính cộng đồng. Quy định về xử lý rác thải được bà con chấp hành nghiêm. Các nhóm hộ được phân công quản lý từng đoạn đường và đều tiến hành vệ sinh hằng ngày… Đến nay, nhiều người dân ở trong tỉnh Quảng Nam nói chung và huyện Quế Sơn nói riêng đang tính giữ hồn quê bằng những ngôi nhà xinh xắn nằm trong khuôn viên xanh. Các tiêu chí trong xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong xây dựng nông thôn mới Bảng 1.

Các tiêu chí trong xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu Tên Chỉ tiêu TT Nội dung tiêu chí tiêu chí KV1 KV2 1 Giao thông 1. Đường trục chính thôn - Tỷ lệ km đường được cứng hóa (bê tông hoặc 70% 90% nhựa) đạt tiêu chuẩn tối thiểu cấp B (nền đường rộng tối thiểu 4,0 m; mặt đường rộng tối thiểu 3 m). - Tỷ lệ km đường có mặt đường sạch, không 100% 100% lầy lội và đảm bảo không ứ đọng nước vào mùa mưa - Cắm mốc đầy đủ hành lang đường theo quy Đạt Đạt hoạch NTM được duyệt. - Có biển báo giao thông đầu các trục thôn Đạt Đạt (biển báo hạn chế tải trọng xe, biển chỉ dẫn.

- Đường phải có tổ tự quản của thôn ở mỗi trục Đạt Đạt đường thôn.