Luận văn thạc sĩ ussh quá trình thực hiện chính sách tôn giáo của đảng đối với công giáo ở huyện xuân trường tỉnh nam định từ năm 1997 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh quá trình thực hiện chính sách tôn giáo của đảng đối với công giáo ở huyện xuân trường tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Vũ Thị Phương Anh
• Người hướng dẫn: Gs.Ts Đỗ Quang Hưng
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Quá Trình Thực Hiện Chính Sách Tôn Giáo Của Đảng Đối Với Công Giáo Ở Huyện Xuân Trường (Tỉnh Nam Định) Từ Năm 1997 Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: HUYỆN XUÂN TRƯỜNG (NAM ĐỊNH) VÀ ĐỜI SỐNG TÔN GIÁO
• 1.1. Khái quát chung về huyện Xuân Trường và Đảng bộ huyện Xuân Trường
• 1.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.4. Truyền thống yêu nước của nhân dân Xuân Trường
• 1.5. Vài nét về cộng đồng Công giáo ở huyện Xuân Trường
• 1.6. Quá trình truyền bá Công giáo vào Xuân Trường
• 1.7. Công giáo ở Xuân Trường hiện nay
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN XUÂN TRƯỜNG (NAM ĐỊNH) VỚI VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO ĐỐI VỚI CÔNG GIÁO (1997 - 2010)
• 2.1. Quá trình đổi mới về đường lối, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước
• 2.2. Quan điểm của Chủ nghĩa Mac – Lênin và Hồ Chí Minh về tôn giáo
• 2.3. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về vấn đề tôn giáo từ năm 1930 đến năm 1997
• 2.4. Đổi mới đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta giai đoạn 1997 – 2010
• 2.5. Đảng bộ huyện Xuân Trường (Nam Định) với công tác tôn giáo
• 2.6. Bước đầu thực hiện chính sách tôn giáo đối với Công giáo của Đảng bộ huyện Xuân Trường (1997 - 2005)
• 2.7. Đẩy mạnh việc thực hiện chính sách đổi mới chính sách tôn giáo đối với Công giáo của Đảng bộ huyện Xuân Trường (2006 - 2010)
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU
• 3.1. Những bài học kinh nghiệm
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Tôn Giáo Đối Với Công Giáo Tại Huyện Xuân Trường 1997 2010

Chính sách tôn giáo tại huyện Xuân Trường trong giai đoạn 1997-2010 đã phản ánh sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đời sống tôn giáo, đặc biệt là đối với cộng đồng Công giáo. Huyện Xuân Trường, với lịch sử lâu đời và truyền thống tôn giáo phong phú, đã chứng kiến nhiều biến động trong chính sách tôn giáo. Chính sách này không chỉ nhằm đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng mà còn góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

1.1. Lịch Sử Chính Sách Tôn Giáo Tại Việt Nam

Chính sách tôn giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn, từ những năm đầu thành lập đến nay. Đặc biệt, giai đoạn 1997-2010 là thời kỳ quan trọng khi Đảng đã có những điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế, nhằm tạo điều kiện cho các tôn giáo phát triển.

1.2. Đặc Điểm Cộng Đồng Công Giáo Tại Xuân Trường

Cộng đồng Công giáo tại huyện Xuân Trường có lịch sử lâu dài và đóng góp tích cực vào đời sống xã hội. Sự phát triển của Công giáo không chỉ thể hiện qua số lượng tín đồ mà còn qua các hoạt động xã hội, từ thiện, góp phần xây dựng quê hương.

II. Những Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Chính Sách Tôn Giáo Đối Với Công Giáo

Mặc dù chính sách tôn giáo đã có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực hiện. Các vấn đề như mâu thuẫn nội bộ trong cộng đồng tôn giáo, sự gia tăng của các lễ hội tôn giáo, và áp lực từ các tổ chức bên ngoài đã gây khó khăn cho công tác quản lý tôn giáo.

2.1. Mâu Thuẫn Nội Bộ Trong Cộng Đồng Công Giáo

Mâu thuẫn giữa các nhóm trong cộng đồng Công giáo đã gây ra nhiều khó khăn cho chính quyền địa phương trong việc duy trì trật tự và an ninh. Việc giải quyết các mâu thuẫn này đòi hỏi sự nhạy bén và kiên nhẫn từ phía các cơ quan chức năng.

2.2. Áp Lực Từ Các Tổ Chức Bên Ngoài

Các tổ chức tôn giáo quốc tế và các nhóm đối lập đã lợi dụng tình hình tôn giáo tại Việt Nam để gây áp lực lên chính quyền. Điều này đã tạo ra những thách thức lớn cho việc thực hiện chính sách tôn giáo tại huyện Xuân Trường.

III. Phương Pháp Thực Hiện Chính Sách Tôn Giáo Đối Với Công Giáo Tại Xuân Trường

Để thực hiện hiệu quả chính sách tôn giáo, huyện Xuân Trường đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này không chỉ tập trung vào việc quản lý mà còn chú trọng đến việc tạo điều kiện cho các hoạt động tôn giáo diễn ra một cách hợp pháp và an toàn.

3.1. Tăng Cường Đối Thoại Giữa Chính Quyền Và Cộng Đồng Tôn Giáo

Việc tăng cường đối thoại giữa chính quyền và cộng đồng Công giáo đã giúp giải quyết nhiều vấn đề phát sinh. Các cuộc họp định kỳ giữa các chức sắc tôn giáo và đại diện chính quyền đã tạo ra không khí hợp tác và tin tưởng.

3.2. Đẩy Mạnh Công Tác Quản Lý Nhà Nước Về Tôn Giáo

Chính quyền huyện đã thực hiện nhiều biện pháp quản lý nhà nước về tôn giáo, bao gồm việc cấp phép cho các hoạt động tôn giáo, giám sát các lễ hội và hoạt động từ thiện, nhằm đảm bảo mọi hoạt động diễn ra trong khuôn khổ pháp luật.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chính Sách Tôn Giáo Đối Với Công Giáo

Chính sách tôn giáo đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho cộng đồng Công giáo tại huyện Xuân Trường. Các hoạt động tôn giáo diễn ra sôi nổi, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho tín đồ và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

4.1. Các Hoạt Động Xã Hội Của Cộng Đồng Công Giáo

Cộng đồng Công giáo đã tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội, từ thiện, góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng và hỗ trợ người nghèo. Những hoạt động này không chỉ thể hiện tinh thần đoàn kết mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Chính Sách Tôn Giáo

Chính sách tôn giáo đã giúp cải thiện mối quan hệ giữa chính quyền và cộng đồng tôn giáo. Sự tin tưởng và hợp tác giữa hai bên đã tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển của cả cộng đồng Công giáo và xã hội địa phương.

V. Kết Luận Về Chính Sách Tôn Giáo Đối Với Công Giáo Tại Huyện Xuân Trường

Chính sách tôn giáo đối với Công giáo tại huyện Xuân Trường trong giai đoạn 1997-2010 đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng cho mọi tín đồ.

5.1. Những Thành Tựu Đạt Được

Nhiều thành tựu đã được ghi nhận trong việc thực hiện chính sách tôn giáo, bao gồm sự phát triển của cộng đồng Công giáo và sự cải thiện mối quan hệ giữa chính quyền và tín đồ.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Của Chính Sách Tôn Giáo

Hướng đi tương lai của chính sách tôn giáo cần tiếp tục được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế, nhằm đảm bảo quyền lợi cho cộng đồng tôn giáo và duy trì sự ổn định xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định có diện tích tự nhiên 111,8 km² với quy mô dân số trên 185.000 người phân bổ tại 20 đơn vị hành chính trực thuộc. Đây là một trong những trung tâm Công giáo trọng điểm của Việt Nam với tỷ lệ tín đồ tôn giáo chiếm gần 38% dân số toàn huyện, trong đó tín hữu Công giáo chiếm xấp xỉ 30% với gần 53.000 nhân khẩu. Địa bàn này còn là nơi đặt Tòa Giám mục Bùi Chu - trung tâm điều hành mục vụ của Giáo phận Bùi Chu quản lý 6 huyện phía Nam tỉnh Nam Định với quy mô hơn 388.033 tín hữu.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là quá trình Đảng bộ huyện Xuân Trường lãnh đạo, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào Công giáo sau khi huyện được tái lập theo Nghị định số 19/CP năm 1997 cho đến năm 2010. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể nhằm làm rõ những chuyển biến trong nhận thức, phương thức lãnh đạo và kết quả triển khai công tác tôn giáo; đánh giá khách quan các ưu điểm, hạn chế và đúc kết những bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập không gian trên địa bàn toàn huyện Xuân Trường trong khung thời gian 14 năm (1997 - 2010), mốc thời gian gắn liền từ ngày tái lập huyện đến thời điểm tổ chức Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXII. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc lượng hóa hiệu quả chính sách qua các chỉ số ổn định an ninh chính trị, tỷ lệ tập hợp quần chúng đạt trên 75% tại các hội đoàn, và mức độ tham gia của 100% giáo xứ vào phong trào xây dựng xứ họ đạo tiên tiến, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng thế giới quan và phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về bản chất xã hội của tôn giáo, trong đó khẳng định tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội, do đó việc giải quyết vấn đề tôn giáo phải gắn liền với quá trình cải tạo kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và văn hóa cho quần chúng. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc, cốt lõi là tư tưởng "Tín ngưỡng tự do, Lương - Giáo đoàn kết", coi đồng bào có đạo là bộ phận máu thịt không thể tách rời của dân tộc Việt Nam với phương châm hành đạo "Kính Chúa yêu nước" và "Sống Phúc âm giữa lòng dân tộc".

Nghiên cứu dựa trên hệ thống văn kiện chỉ đạo chiến lược của Đảng, trọng tâm là Nghị quyết số 24-NQ/TW năm 1990 của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 37-CT/TW năm 1998, Nghị quyết số 25-NQ/TW năm 2003 của Ban Chấp hành Trung ương khóa IX về công tác tôn giáo, cùng hệ thống pháp luật Nhà nước như Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2004 gồm 6 chương, 41 điều và Nghị định số 22/2005/NĐ-CP. Ba khái niệm then chốt được vận hành xuyên suốt gồm: quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo, quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo, và khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời kỳ đổi mới.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập toàn diện từ hệ thống văn kiện lưu trữ của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tỉnh ủy Nam Định, Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện Xuân Trường giai đoạn 1997 - 2010. Cỡ mẫu nghiên cứu bao phủ toàn bộ 20 xã và thị trấn của huyện, kết hợp phương pháp chọn mẫu mục đích đối với các địa bàn trọng điểm có tỷ lệ giáo dân cao như xã Xuân Tiến (84,4%), xã Xuân Ngọc (84,0%), xã Xuân Phương (61,8%) và xã Thọ Nghiệp (53,3%).

Phương pháp lịch sử và phương pháp logic là hai phương pháp tiếp cận chủ đạo, giúp tái hiện trung thực, khách quan tiến trình lịch sử theo trình tự thời gian gắn với logic phát triển nhận thức của Đảng bộ huyện. Phương pháp phân tích, tổng hợp tư liệu thành văn kết hợp chặt chẽ với phương pháp thống kê và khảo sát điền dã thực tế. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính chính xác của các luận cứ, đối chiếu văn bản chỉ đạo với kết quả thực thi sinh động tại cơ sở, phản ánh đúng bức tranh đời sống Công giáo địa phương trong suốt timeline nghiên cứu từ năm 1997 đến năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng cơ cấu và những bước chuyển biến mạnh mẽ của cộng đồng Công giáo huyện Xuân Trường qua các phát hiện nổi bật:

Thứ nhất, quy mô cơ sở vật chất và thiết chế tôn giáo phát triển hoàn thiện: Toàn huyện có 70 nhà thờ (gồm 20 nhà thờ xứ và 50 nhà thờ họ), 10 tu viện và tu xá thuộc 5 dòng tu nữ (Mân Côi, Đa Minh, Trinh Vương, Thăm Viếng, Mến Thánh Giá) với gần 1.000 nữ tu, trong đó có hơn 300 nữ tu khấn trọn và trên 100 học viên. Hệ thống tổ chức bao gồm 2 giáo hạt (hạt Phú Nhai và hạt Bùi Chu) cùng 27 loại hình hội đoàn quy mô 480 hội, thu hút gần 30.000 hội viên tham gia sinh hoạt thường xuyên.

Thứ hai, mật độ phân bố tín đồ mang tính tập trung cao độ tại các địa bàn truyền thống: Tỷ lệ giáo dân chiếm tỷ trọng áp đảo tại các xã như Xuân Tiến (84,4%), Xuân Ngọc (84,0%), trong khi một số địa bàn có tỷ lệ rất thấp hoặc không có như thị trấn Xuân Trường (1,3%), xã Xuân Thượng (4,5%) và xã Xuân Tân (0%).

Thứ ba, quyền tự do tín ngưỡng được đảm bảo đúng quy định pháp luật: Chính quyền địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi tổ chức an toàn tuyệt đối cho các sự kiện tôn giáo trọng đại, tiêu biểu là 2 kỳ Đại Năm Thánh vào năm 1998 và năm 2008, cùng các ngày lễ thường niên như Lễ Kính Quan Thầy Giáo phận (ngày 08 tháng 8) tại Bùi Chu và Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (ngày 08 tháng 12) tại Đền thánh Phú Nhai, thu hút hàng vạn lượt giáo dân tham dự mỗi kỳ.

Thứ tư, hiệu quả từ các phong trào thi đua yêu nước: Đồng bào Công giáo đã phát huy thế mạnh kinh tế làng nghề truyền thống như nghề đúc đồng tại Xuân Tiến, nghề dệt tơ tằm ở Xuân Phương, Xuân Ninh, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện duy trì ổn định, tỷ lệ hộ nghèo trong vùng giáo giảm bình quân từ 1,5% đến 2,0% mỗi năm trong giai đoạn 2006 - 2010.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên những thành tựu trên là sự chuyển biến nhận thức sâu sắc của cấp ủy, chính quyền các cấp từ tư duy hành chính mệnh lệnh sang vận động quần chúng theo tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW năm 2003. Việc ban hành Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2004 đã thiết lập hành lang pháp lý rõ ràng, giúp giải tỏa các mặc cảm lịch sử và khơi dậy tinh thần yêu nước trong đồng bào có đạo. Khi so sánh với các nghiên cứu về công tác tôn giáo tại vùng Đồng bằng sông Hồng, Xuân Trường là một điển hình thành công về việc giải quyết hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và việc tôn trọng nhu cầu tâm linh chính đáng của tín đồ.

Dữ liệu nghiên cứu về cơ cấu tôn giáo có thể được trực quan hóa qua biểu đồ phân bố dân số Công giáo theo 20 đơn vị hành chính và bảng tổng hợp 27 mô hình hội đoàn, cho thấy tính liên kết chặt chẽ của cộng đồng giáo dân. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ rõ một số hạn chế còn tồn tại: công tác quản lý đất đai và cấp phép xây dựng cơ sở thờ tự đôi lúc còn lúng túng; một số công trình tôn tạo nhà thờ huy động nguồn lực đóng góp quá mức của nhân dân; trình độ am hiểu pháp luật tôn giáo của đội ngũ cán bộ cơ sở tại một số xã chưa thực sự đồng đều.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả tổng kết thực tiễn giai đoạn 1997 - 2010, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược:

Thứ nhất, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác tôn giáo: Tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng dân vận định kỳ hàng năm cho 100% cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo từ huyện đến 20 xã, thị trấn trong giai đoạn 2 đến 3 năm tiếp theo. Cơ quan chủ trì thực hiện là Huyện ủy và Phòng Nội vụ huyện Xuân Trường.

Thứ hai, thiết lập cơ chế đối thoại định kỳ và phối hợp công tác giữa chính quyền với Tòa Giám mục Bùi Chu: Định kỳ tổ chức tiếp xúc, làm việc 2 lần mỗi năm giữa lãnh đạo huyện với các giám mục, linh mục quản hạt và chức sắc tôn giáo nhằm tháo gỡ kịp thời từ 90% đến 95% các vướng mắc phát sinh trong sinh hoạt tôn giáo và quản lý đất đai thờ tự. Chủ thể thực hiện là Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện Xuân Trường.

Thứ ba, đẩy mạnh lồng ghép các chương trình phát triển kinh tế - xã hội tại các địa bàn có đông đồng bào Công giáo: Tập trung đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn, hỗ trợ vốn vay ưu đãi phát triển các làng nghề cơ khí đúc đồng tại Xuân Tiến và dệt may tại Xuân Phương, phấn đấu hạ tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào Công giáo xuống dưới 3,0% trong chu kỳ kế hoạch 5 năm. Chủ thể chỉ đạo là Ban Thường vụ Huyện ủy phối hợp các phòng ban chuyên môn.

Thứ tư, chuẩn hóa quy trình quản lý quy hoạch đất đai và trật tự xây dựng các công trình tín ngưỡng: Ban hành hướng dẫn đồng bộ để 100% các công trình xây dựng, tôn tạo nhà thờ xứ, nhà thờ họ và tu viện thực hiện đầy đủ thủ tục cấp phép xây dựng theo đúng Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo và Luật Đất đai. Đơn vị phụ trách là Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống tư liệu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm thứ nhất là cán bộ lãnh đạo, chuyên viên làm công tác tôn giáo, dân vận, Mặt trận Tổ quốc và lực lượng an ninh các cấp: Luận văn cung cấp cẩm nang thực tiễn với các bài học kinh nghiệm xử lý tình huống phức tạp trong quản lý 70 cơ sở thờ tự và phương thức vận động chức sắc, giáo dân sống "tốt đời đẹp đạo".

Nhóm thứ hai là học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Xây dựng Đảng, Chính trị học, Tôn giáo học: Công trình là nguồn tài liệu tham khảo giá trị với hệ thống số liệu chuẩn xác, bao quát 20 xã thị trấn cùng khung lý luận sắc bén về chính sách tôn giáo thời kỳ đổi mới.

Nhóm thứ ba là các nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa địa phương và giảng viên khoa học xã hội: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về quá trình truyền bá Công giáo từ năm 1533 tại Trà Lũ và những đặc điểm văn hóa tâm linh đặc thù của cư dân đồng bằng châu thổ sông Hồng.

Nhóm thứ tư là các vị chức sắc, chức việc, tu sĩ thuộc Giáo phận Bùi Chu và Hội đồng giáo xứ: Giúp nắm bắt rõ ràng quan điểm, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước, từ đó nâng cao tính tự giác chấp hành pháp luật, xây dựng mối quan hệ đoàn kết, gắn bó hài hòa giữa đạo và đời.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Cơ sở pháp lý quan trọng nhất định hình sự đổi mới chính sách tôn giáo giai đoạn 1997 - 2010 là gì? Trả lời: Cơ sở pháp lý và chính trị cốt lõi là Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 12 tháng 3 năm 2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác tôn giáo, kết hợp cùng Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2004 gồm 6 chương 41 điều. Các văn bản này khẳng định tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân và tôn trọng quyền tự do tôn giáo.

Câu hỏi 2: Đặc điểm nổi bật nhất của cộng đồng Công giáo tại huyện Xuân Trường là gì? Trả lời: Xuân Trường là một trong những cái nôi đầu tiên tiếp nhận đạo Công giáo tại Việt Nam từ năm 1533 tại Trà Lũ. Toàn huyện có tỷ lệ giáo dân chiếm gần 30% dân số, có Tòa Giám mục Bùi Chu điều hành 6 huyện thị, có Đền thánh Phú Nhai quy mô lớn và tập trung 10 tu viện với gần 1.000 nữ tu thuộc 5 dòng tu lớn.

Câu hỏi 3: Phân bố dân cư Công giáo tại huyện Xuân Trường có đặc trưng như thế nào? Trả lời: Dân số Công giáo phân bố không đồng đều giữa các xã. Tỷ lệ tập trung rất cao tại các xã như Xuân Tiến (84,4%), Xuân Ngọc (84,0%), Xuân Phương (61,8%), Thọ Nghiệp (53,3%). Ngược lại, xã Xuân Tân không có giáo dân (0%), thị trấn Xuân Trường chỉ có 1,3% và xã Xuân Thượng chỉ chiếm 4,5% dân số.

Câu hỏi 4: Đảng bộ huyện Xuân Trường đã làm gì để giải quyết mối quan hệ Lương - Giáo? Trả lời: Cấp ủy đã quán triệt sâu sắc phương châm đại đoàn kết toàn dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, xóa bỏ định kiến, đẩy mạnh tuyên truyền vận động quần chúng tham gia 27 loại hình hội đoàn với gần 30.000 hội viên, tạo sự đồng thuận xã hội và cùng thi đua phát triển kinh tế làng nghề truyền thống địa phương.

Câu hỏi 5: Bài học kinh nghiệm lớn nhất rút ra từ quá trình quản lý nhà nước về tôn giáo tại huyện là gì? Trả lời: Bài học then chốt là luôn giữ vững nguyên tắc tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng chính đáng của nhân dân đi đôi với kiên quyết đấu tranh chống lợi dụng tôn giáo; chuyển đổi phương thức lãnh đạo từ hành chính mệnh lệnh sang đối thoại, đồng hành cùng các chức sắc, chức việc Giáo hội.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu đặt ra thông qua các kết luận cốt lõi:

• Khẳng định tính đúng đắn, nhất quán trong đường lối đổi mới chính sách tôn giáo của Đảng từ sau Nghị quyết số 24-NQ/TW năm 1990 và Nghị quyết số 25-NQ/TW năm 2003.
• Đánh giá toàn diện bức tranh thực tiễn Công giáo huyện Xuân Trường với 70 nhà thờ, 20 giáo xứ và gần 53.000 giáo dân luôn gắn bó cùng dân tộc.
• Chỉ rõ những thành tựu nổi bật trong việc giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và nâng cao đời sống vật chất vùng đồng bào có đạo.
• Phân tích thẳng thắn các tồn tại trong quản lý đất đai tôn giáo và công tác đào tạo cán bộ chuyên trách cấp cơ sở.
• Đúc kết 4 nhóm bài học kinh nghiệm sâu sắc có giá trị tham khảo cao đối với các địa bàn trọng điểm tôn giáo trên cả nước.

Đóng góp khoa học chính của công trình là hệ thống hóa có phương pháp luận toàn bộ quá trình thực hiện chính sách tôn giáo đối với Công giáo tại huyện Xuân Trường giai đoạn 1997 - 2010. Để phát triển hướng nghiên cứu này, các nhà khoa học có thể mở rộng nghiên cứu tác động của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 đối với sự phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào Công giáo trong giai đoạn hiện nay. Quý độc giả, học viên và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác trực tiếp toàn văn tư liệu luận văn để phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và hoạch định chính sách tôn giáo tại cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho cuộc xâm lược Việt Nam. Triều đình nhà Nguyễn chống cự yếu ớt rồi từng bước ký kết các hàng ước với thực dân Pháp. Năm 1860, nhiều người dân Xuân Trường tình nguyện tham gia đội quân nghĩa dũng của cụ đốc học Phạm Văn Nghị vào Nam đánh Pháp. Khi Pháp đánh ra miền Bắc, nhân dân Xuân Trường hưởng ứng phong trào Cần Vương cứu nước.

Tinh thần đoàn kết yêu thương, giúp đỡ nhau trong lao động sản xuất được hun đúc trong truyền thống đánh giặc ngoại xâm, chính là mảnh đất tốt để gieo mầm cách mạng vô sản sau này. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Những năm đầu thế kỷ XX, khi phong trào yêu nước theo xu hướng cách mạng mới bùng lên như phong trào Đông Du do Phan Bội Châu khởi xướng đã có nhiều nhà nho ở Xuân Trường cổ vũ hưởng ứng. Nhiều thanh niên tiến bộ trong huyện đã vượt biển sang Nhật Bản, Trung Quốc hoặc gia nhập Duy Tân Hội, Việt Nam Quang phục hội, tham gia thành lập Đông Kinh nghĩa thục. Một số nhà nho yêu nước đã mở trường dạy học, khơi dậy lòng yêu nước căm thù giặc cho học sinh.

Là quê hương có truyền thống yêu nước sâu sắc, tiếp giáp với tỉnh Thái Bình và ở cách thành phố Nam Định - một trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá của các tỉnh phía nam đồng bằng Bắc Bộ không xa, lại có đường giao thông khá thuận lợi nên những hoạt động yêu nước ở thành phố Nam Định đã có tác động và ảnh hưởng sâu sắc tạo điều kiện cho nhân dân Xuân Trường sớm tiếp nhận được ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, đi theo con đường cách mạng vô sản. Sự ra đời và phát triển của tổ chức Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội ở Nam Định (1927) là một sự kiện chính trị quan trọng trong đời sống và phong trào yêu nước trong tỉnh đã ảnh hưởng sâu sắc, trực tiếp đến tình hình cách mạng ở Xuân Trường. Là học sinh yêu nước của Xuân Trường học tại trường Thành Chung (Nam Định) trong những năm 1925 - 1926, người thanh niên yêu nước Đặng Xuân Khu (tức Trường Chinh) đã hăng hái tham gia các phong trào yêu nước của học sinh ở Nam Định. Cách mạng Tháng Tám ở Xuân Trường thắng lợi (20 - 8 - 1945) đã góp phần cùng với nhân dân trong tỉnh và cả nước lật đổ chế độ thống trị của bọn đế quốc ngót một trăm năm cùng với chế độ phong kiến ngự trị suốt hàng nghìn năm.

Từ đây nhân dân Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập tự do. Sau khi cách mạng tháng Tám thành công, thực hiện sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Tỉnh uỷ, nhân dân huyện Xuân Trường tích cực tham gia xây dựng chính quyền mới, xoá bỏ những tàn dư của chế độ cũ. Ngày 23 - 9 - 1945, quân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ, bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Cùng với cả nước, nhân dân Xuân Trường dưới sự lãnh đạo của Đảng đã tích cực tham gia xây dựng chính quyền mới và phong trào quyên góp tiền, gạo thuốc men và vũ khí ủng hộ đồng bào Nam Bộ kháng chiến.

16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Là vùng đất phì nhiêu, dân cư đông, có nhiều đồng bào theo đạo Thiên Chúa nên Xuân Trường trở thành mục tiêu lớn của thực dân Pháp trong cuộc đánh chiếm đồng bằng và trung du Bắc Bộ. Đây cũng là vùng đất giáp biển và có nhiều sông lớn bao bọc thuận lợi cho thực dân Pháp dùng tổng lực thuỷ, bộ binh đổ bộ, dễ dàng vây chặt và đánh chiếm hòng triệt phá hậu phương của ta. Vì thế, thực dân Pháp đã mở những cuộc hành quân thăm dò vùng tự do của ta, tung gián điệp dò xét bắt liên lạc với bọn phản động. Thực dân Pháp gấp rút tổ chức và luyện tập cho “Tự vệ công giáo”, “Thanh niên công giáo” để phối hợp thực hiện đánh chiếm mở rộng vùng kiểm soát của mình.

Bằng những hành động quân sự, kết hợp với những thủ đoạn thâm độc để lợi dụng lòng tin của đồng bào theo đạo Thiên Chúa, thực dân Pháp tuyên truyền xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ. Mặt khác lại nêu chiêu bài “chống cộng”, “giải phóng đất thánh”, “giành tự trị cho Công giáo” để lôi kéo giáo dân. Cuối tháng 12 - 1949, quân Pháp ép vua bù nhìn Bảo Đại phải để cho bọn phản động đội lốt Thiên Chúa thành lập “tỉnh Công giáo Bùi Chu tự trị” gồm các huyện Xuân Trường, Giao Thuỷ, Hải Hậu, Trực Ninh và một phần phía Nam của hai huyện Nam Trực và Nghĩa Hưng. Trước những cuộc hành quân chiếm đóng của giặc Pháp, quân và dân trong huyện đẩy mạnh phát triển chiến tranh du kích, củng cố, xây dựng lại cơ sở kháng chiến trong vùng địch tạm chiến, tuyên truyền vạch trần âm mưu lợi dụng tôn giáo của kẻ thù, vận động lương - giáo đoàn kết.

Tháng 9 - 1950, hưởng ứng phong trào “Thi đua giết giặc lập công”, quần chúng nhân dân nổi dậy có sự hỗ trợ của lực lượng vũ trang phá thế kìm kẹp của địch, vạch mặt bọn phản động, xây dựng cơ sở cách mạng ở vùng có đông đồng bào theo đạo Thiên Chúa. Ngoài ra, để đối phó với âm mưu chiếm đóng của địch, toàn dân tích cực tham gia các phong trào như “rào làng kháng chiến”, “ngũ gia liên bảo”. Đồng bào lương - giáo đã đoàn kết, xoá bỏ những hiềm khích cá nhân để hợp sức cùng nhau đánh đuổi thực dân Pháp. Lực lượng quân sự huyện, nhất là quân du kích phát triển, 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trong đó có nhiều đội du kích ở vùng đồng bào Công giáo đã trưởng thành cả về số lượng, chất lượng và hiệu quả chiến đấu.

Trước sự chiến đấu anh dũng của nhân dân, 7 - 1954, quân địch đã rút bỏ toàn bộ các vị trí còn lại ở huyện Xuân Trường và tỉnh Nam Định. Nam Định là tỉnh đầu tiên ở vùng đồng bằng Bắc Bộ được giải phóng. Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp và tay sai trên địa bàn huyện Xuân Trường đã ghi nhận sự đóng góp to lớn của đồng bào Công giáo. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ (1954), khi nhân dân miền Bắc đang tập trung mọi cố gắng để hàn gắn vết thương chiến tranh, ổn định đời sống nhân dân thì các thế lực phản động lại lợi dụng tôn giáo, ngấm ngầm thực hiện âm mưu của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai Ngô Đình Diệm dụ dỗ, cưỡng ép đồng bào di cư vào Nam.

Kẻ thù tung ra các tin bịa đặt “ chính phủ Việt Minh cấm đạo”, “Chúa đã vào Nam”, “Mỹ sẽ ném bom nguyên tử xuống miền Bắc’’. Trước tình hình đó, Đảng bộ tỉnh Nam Định đã quán triệt chỉ thị của Trung ương Đảng tổ chức vận động tuyên truyền tích cực nên đồng bào ở Nam Định đã nghe theo xin ở lại không di cư, góp phần không nhỏ vào công cuộc khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội của huyện Xuân Trường nói riêng và tỉnh Nam Định nói chung. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), nhân dân Xuân Trường vừa tham gia xây dựng kinh tế, vừa tham gia chiến đấu đánh đuổi giặc Mỹ. Trên mặt trận sản xuất, nhân dân Xuân Trường với tinh thần “chống Mỹ cứu nước, vượt 1000kg/mẫu/vụ”, “Nam Hà đoàn kết chống Mỹ cứu nước”.

Trong cuộc tuyển quân chi viện cho miền Nam năm 1965 của huyện có 300 thanh niên Công giáo (trong tổng số 3000 thanh niên của tỉnh) tham gia, góp phần to lớn vào chiến thắng Mùa Xuân năm 1975. Trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa ngày nay, đồng bào các tôn giáo huyện Xuân Trường với tinh thần “sống phúc âm giữa lòng dân tộc”, “kính Chúa yêu nước”, “tốt đời đẹp đạo”,… đã đoàn kết cùng nhân dân trong huyện xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc, xây dựng đất nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vài nét về cộng đồng Công giáo ở huyện Xuân Trường 1.

Quá trình truyền bá Công giáo vào Xuân Trường Đạo Công giáo được hình thành từ thế kỷ I TCN ở đế quốc Rôma cổ đại. Sự hình thành của Công giáo giáo gắn bó chặt chẽ với những điều kiện kinh tế - xã hội, văn hoá - tư tưởng của chế độ La Mã thế kỷ I TCN và gắn với vai trò của nhân vật lịch sử Chúa Kitô cùng các tông đồ của ông. Giáo lý cơ bản của đạo Công giáo thể hiện trong Kinh Thánh của đạo gồm hai phần: Cựu ước và Tân ước. Cũng như các tôn giáo khác, đạo Công giáo xem việc truyền đạo là sứ mạng thiêng liêng và thường trực.

Ngay từ rất sớm, với lời thúc giục “ Hãy đi khắp trái đất và giảng Phúc âm cho mọi người” (Mat 28,19) các giáo sĩ đã đi khắp nơi truyền bá đạo Thiên Chúa. Đạo Công giáo ngay từ khi mới ra đời giữ vai trò trong đời sống tâm linh của người châu Âu. Vào các thế kỷ XVI - XVII, khi người phương Tây phát hiện ra con đường đi vòng quanh thế giới, bắt đầu trao đổi buôn bán và chinh phục các vùng đất thuộc châu lục khác thì Công giáo giáo cũng trở thành một phương tiện thâm nhập hết sức quan trọng của họ. Các giáo sĩ Công giáo thuộc nhiều dòng tu khác nhau đã theo thuyền buôn thâm nhập hầu hết các nước ngoài châu Âu, đến các nước ở bán đảo Đông Dương khi mà ở đây chế độ phong kiến thống trị hàng ngàn năm đang ở trong giai đoạn suy thoái.

Trong đó, Việt Nam cũng là nơi được các giáo sĩ, thừa sai chọn để mở rộng “nước Chúa”. Tình hình Việt Nam từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XVIII có nhiều xáo trộn và diễn biến phức tạp. Nội bộ giai cấp thống trị hết sức lục đục vì sự tranh chấp quyền lực dẫn đến sự chia cắt đất nước kéo dài trong nhiều năm. Cuộc chiến tranh Nam - Bắc triều (1530 - 1592) không chỉ gây ra bao đau thương, chết chóc, đẩy hàng chục vạn trai tráng vào cảnh chém giết lẫn nhau mà còn tàn phá mùa màng, gây nên hàng loạt trận đói khiến đời sống nhân dân hết sức cực khổ.

Tình trang Nam - Bắc triều chấm dứt chưa được bao lâu thì lại xảy ra sự phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài. Một cuộc chiến tranh mới lại bùng nổ kéo dài gần nửa thế kỷ. Sau nhiều lần đánh nhau dữ dội mà không có kết quả, quân sĩ hao tổn, chán nản, nhân dân cực khổ, hai họ 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.