phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận án gồm 4 chƣơng và 10 tiết. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nay Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết nói chung và đoàn kết tôn giáo nói riêng là một nội dung quan trọng và có ý nghĩa trong hệ thống tƣ tƣởng của Ngƣời. Đây cũng là nội dung đƣợc nhiều nhà khoa học quan tâm, tập trung nghiên cứu. Tùy theo đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu, các tác giả đã đề cập, khai thác dƣới những góc độ khác nhau tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo.
Các công trình đƣợc tiếp cận, trình bày ở hình thức khác nhau nhƣ giáo trình, sách, bài báo, luận án, luận văn, v.v…Có thể khái quát kết quả nghiên cứu của các tác giả ở một số nội dung cơ bản dƣới đây: 1. Những công trình nghiên cứu tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về tín ngƣỡng, tôn giáo Tôn giáo, tín ngƣỡng là một trong những nội dung quan trọng đƣợc đề cập đến trong tƣ tƣởng Hồ Chí Minh. Những suy tƣ của Ngƣời trong quan niệm về tôn giáo, tín ngƣỡng mang những nội dung nhận thức mới, đặc biệt là cách ứng xử với hiện tƣợng xã hội này trong quá trình tồn tại và phát triển của nó. Có thể kể ra một số công trình tiêu biểu chuyên nghiên cứu tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, tín ngƣỡng nhƣ sau: Năm 1988, Nxb Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh xuất bản cuốn Thập giá và lưỡi gươm của tác giả Trần Tam Tỉnh, Viện sĩ Viện hàn lâm Hoàng gia Canada, Giáo sƣ Đại học Laval tỉnh Quebec (Canada), một nhà nghiên cứu lịch sử công giáo, bằng những cứ liệu lịch sử trung thực, khách quan và những nhận xét tinh tế, đúng đắn, tác giả đã thể hiện đƣợc những tình cảm chân thực của Hồ Chí Minh đối với đồng bào Công giáo trong những giai đoạn lịch sử nóng bỏng và hết sức nhạy cảm.
Linh mục Trần Tam Tỉnh khẳng định: “Đối với giáo hội Công giáo, cụ Hồ Chí Minh đã tỏ ra hết sức có tình có lý. Chỉ hai tháng sau ngày độc lập, linh mục Lê Hữu Từ đƣợc phong làm trƣởng đoàn Chính phủ gồm bốn vị bộ trƣởng đến tham dự, trong đó có những cán bộ cao cấp nhất của Việt Minh là ông Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp và vị cố vấn tối cao của Ngƣời là cựu Hoàng Bảo Đại. Trong thƣ chúc mừng giám mục mới, ngƣời tỏ sự vui sƣớng vì có một nhà lãnh đạo mới của ngƣời Công giáo đi theo chân đức Giêsu chịu đóng đinh hầu giúp giáo dân biết hy sinh và chiến đấu bảo vệ tự do và 7 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nay độc lập của đất nƣớc. Ngày 25/2/1946, chính Ngƣời đích thân đi một mình không có đoàn bảo vệ, đến ngày Phát Diệm để long trọng tuyên bố: “Từ nay, giám mục Lê Hữu Từ sẽ là Cố vấn tối cao của Chánh phủ” [Trích theo 138, tr.
Đây thực sự là một tài liệu có giá trị cho những nhà nghiên cứu quan điểm Hồ Chí Minh đối với tôn giáo nói chung, Công giáo nói riêng. Cũng chủ đề này, còn nhiều tác giả đề cập đến và nêu bật lên những quan điểm của Ngƣời đối với tôn giáo. Đó cũng là biểu hiện cụ thể trong ứng xử kiên trì, mềm dẻo, sắc sảo, tùy cơ ứng biến nhƣng không một chút nghiêng ngả về lập trƣờng nguyên tắc. Điều đó cho thấy rõ quan điểm “Dĩ bất biến ứng vạn biến” của Ngƣời trong vấn đề tôn giáo.
Tất cả những điều đó đã đƣợc tác giả Ngô Phƣơng Bá thể hiện trong bài viết: Những biểu hiện sinh động của tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, tín ngưỡng in trong cuốn Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân tộc, tôn giáo và đại đoàn kết trong cách mạng Việt Nam, do Nxb Quân đội ấn hành năm 2003. Cuốn sách Hồ Chí Minh về tôn giáo, tín ngưỡng của Viện nghiên cứu tôn giáo, Nxb Khoa học xã hội xuất bản lần đầu năm 1996; xuất bản lần thứ hai năm 1998 có tái bản bổ sung. Cuốn sách đã đề cập đến quan điểm của Hồ Chí Minh về tôn giáo, tín ngƣỡng thông qua những giai đoạn lịch sử nhất định cũng nhƣ thông qua cách giải quyết vấn đề tôn giáo trong cách mạng giải phóng dân tộc ở nƣớc ta. Cuốn sách Những vấn đề lý luận và thực tiễn tôn giáo ở Việt Nam của Viện nghiên cứu Tôn giáo, Nxb Khoa học xã hội, 1998, là công trình tập thể của các nhà khoa học đề cập đến tƣ tƣởng tôn giáo tín ngƣỡng của Hồ Chí Minh.
Tác giả Phạm Nhƣ Cƣơng đã đặt Hồ Chí Minh trong sự so sánh với các nhà kinh điển của chủ nghĩa C.Lênin về vấn đề tôn giáo để làm nổi rõ sự vận dụng sáng tạo và phát triển lý luận về tín ngƣỡng, tôn giáo của Hồ Chí Minh, nhất là vấn đề phƣơng pháp luận, vấn đề sử dụng một cách tài tình, linh hoạt phép biện chứng của C. Cũng trong cuốn sách này, tác giả Đỗ Quang Hƣng còn cho rằng, Nguyễn Ái Quốc đã phác họa những đƣờng nét khá cơ bản về tính cách, bản chất, đặc tính một số tôn giáo, nhân vật tôn giáo của ngƣời Việt Nam và Á Đông. Viên ngọc sáng nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, tín ngưỡng là nhìn nhận vấn đề tôn giáo trên bình diện văn hóa - đạo đức, tôn giáo là vấn đề con người chứ không chỉ là vấn đề nhận thức luận, ý thức hệ.nay TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nay Đề cƣơng bài giảng Chủ nghĩa C.Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo (Chƣơng trình sau đại học chuyên ngành khoa học về tín ngƣỡng và tôn giáo) do Trung tâm khoa học về tín ngƣỡng và tôn giáo - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh ấn hành năm 1999. Tập bài giảng này đã giới thiệu những nội dung cơ bản trong quan điểm của Chủ nghĩa C.Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về tôn giáo.
Bên cạnh đó, sách cũng giới thiệu một số tác phẩm của các nhà kinh điển chủ nghĩa C.Mác nhƣ: Phê phán triết học pháp quyền của Hêghen; Lút - Vích Phoi - Ơ - Bắc và Sự cáo chung của triết học cổ điển Đức; Chống Đuy Rinh…. Và một số tác phẩm của Hồ Chí Minh nói về tôn giáo. Tập bài giảng đã cung cấp những cứ liệu khoa học tốt cho những ai quan tâm tới vấn đề này. Năm 2001, Tổng cục Chính trị - Thƣ viện quân đội cho ấn hành tài liệu nghiên cứu phục vụ lãnh đạo mang tên: Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo do Nguyễn Đăng Vịnh tổng thuật.
Nội dung của sách trình bày ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu gồm ba phần chính: Phần một, thái độ Hồ Chí Minh đối với tôn giáo. Phần hai, tƣ tƣởng đoàn kết hòa hợp dân tộc - không phân biệt tín ngƣỡng, tôn giáo của Hồ Chí Minh. Phần ba, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về tôn trọng quyền tự do tín ngƣỡng. Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta bàn về tôn giáo do Mã Giang tổng hợp cũng là một ấn phẩm do Tổng cục chính trị - Thƣ viện quân đội in ấn và lƣu hành năm 2003.
Cuốn sách đã trình bày những nội dung cơ bản của tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về tín ngƣỡng, tôn giáo; quan điểm, chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc ta về tín ngƣỡng, tôn giáo; vấn đề tôn giáo trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX và Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ƣơng khóa IX. Nhân kỷ niệm 112 năm ngày sinh của Hồ Chí Minh, Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã tổ chức cuộc hội thảo: Nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác tôn giáo. Các bài viết tham gia hội thảo này đƣợc Nxb Tôn giáo ấn hành thành cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác tôn giáo (2003) do GS.TS Lê Hữu Nghĩa và TS Nguyễn Đức Lữ đồng chủ biên. Cuốn sách gồm một đề dẫn và 18 tham luận của các nhà khoa học đến từ nhiều cơ quan, ban ngành khác nhau đƣợc chia thành hai phần: Phần thứ nhất gồm các bài viết Hồ Chí Minh về tôn giáo.
Phần thứ hai, gồm các bài tham luận Hồ Chí Minh về công tác tôn 9 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Cuốn sách đã trở thành tài liệu tham khảo tốt cho những ngƣời nghiên cứu tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về tôn giáo và hoặc làm công tác quản lý nhà nƣớc về tôn giáo. Trong luận văn khoa học lịch sử Hồ Chí Minh với luật pháp tôn giáo (Khoa Lịch sử, Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Hà Nội, 2005), tác giả Đào Thị Hạnh đã phân tích vai trò của tôn giáo và pháp luật tôn giáo trong xã hội Việt Nam kể từ năm 1945 đến nay. Qua sự phân tích của tác giả, đã cho thấy quá trình hình thành, hoàn thiện pháp luật tôn giáo ở Việt Nam có tầm ảnh hƣởng và đóng góp rất lớn của Hồ Chí Minh - với tƣ cách là ngƣời đặt nền móng cho pháp luật tôn giáo ở Việt Nam.
Cũng bàn về chủ đề này, trƣớc đó, trên Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo, số 3, năm 2002, GS.TS Đỗ Quang Hƣng đã có bài viết: Hồ Chí Minh và nền tảng luật pháp tôn giáo ở nước ta. Bài viết đã nêu ra một số nét về cống hiến xây dựng luật pháp tôn giáo của Hồ Chí Minh và những cứ liệu chứng minh cho những đóng góp đó của Ngƣời trong lịch sử. Trong luận án tiến sĩ triết học: Quan điểm Hồ Chí Minh về tín ngưỡng, tôn giáo (Viện nghiên cứu tôn giáo - Viện khoa học Xã hội Việt Nam, 2007) tác giả Phạm Hữu Xuyên đã phân tích cơ sở hình thành và quá trình phát triển, nội dung quan điểm tín ngƣỡng, tôn giáo của Hồ Chí Minh. Từ đó, tác giả đi vào phân tích, trình bày sự vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh về tín ngƣỡng tôn giáo của ĐCSVN giai đoạn từ 1969 đến nay.
Luận án là nguồn tài liệu tham khảo tốt cho những ngƣời nghiên cứu và hoạt động tôn giáo. Tuy nhiên, quan điểm của Hồ Chí Minh về tín ngƣỡng, tôn giáo thì rất rộng, vì vậy khi tác giả để cập sự vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh về tín ngƣỡng tôn giáo của ĐCSVN giai đoạn từ 1969 đến nay thực chất là sự vận dụng về công tác tôn giáo của Đảng và Nhà nƣớc ta.