Giới thiệu dự án

Công tác quản lý nhà nước về tôn giáo và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng là một trong những trụ cột chiến lược trong cấu trúc an ninh chính trị và phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Theo thống kê của Ban Tôn giáo Chính phủ, Việt Nam hiện có khoảng 27 triệu tín đồ (chiếm hơn 27% dân số), hơn 54.000 chức sắc, 144.000 chức việc và gần 30.000 cơ sở thờ tự thuộc 16 tôn giáo với 43 tổ chức đã được Nhà nước công nhận hoặc cấp đăng ký hoạt động. Tại xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ – địa bàn mang tính biểu tượng văn hóa tâm linh quốc gia với Khu di tích lịch sử Đền Hùng – việc thực thi chính sách tôn giáo đặt ra những yêu cầu đặc thù và phức tạp.

                                  CẤU TRÚC ĐỊA BÀN TÍN NGƯỠNG - TÔN GIÁO XÃ HY CƯƠNG
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  TỔNG QUAN ĐỊA BÀN: Xã loại II, kinh tế dịch vụ - nông nghiệp | Tốc độ tăng trưởng toàn tỉnh: 7.98% (2022)       |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  [TÔN GIÁO HỢP PHÁP]                          [CƠ SỞ TÍN NGƯỠNG DÂN GIAN]        [DI TÍCH LỊCH SỬ]                |
|  - Phật giáo: Chùa Am Đường (01)              - 170 cơ sở đình, đền, miếu, điện  - 12 di tích cấp Quốc gia        |
|  - Công giáo: Nhà thờ Xóm Bướm (01)           - 50 cơ sở có Ban quản lý          - 18 di tích cấp Tỉnh            |
|  - 43/48 cơ sở đã cấp GCNQSDĐ (89.58%)        - Lễ hội tiêu biểu: Đền Hùng...    - Thu hút ~6 triệu khách (2023)  |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Chính trị học với đề tài "Thực hiện chính sách tôn giáo ở xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ" (thực hiện bởi tác giả Nguyễn Thị Trà My, dưới sự hướng dẫn của TS. Đỗ Thu Hường tại Học viện Hành chính Quốc gia) tập trung giải quyết các điểm nghẽn thực tiễn trong công tác thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 và Nghị định số 162/2017/NĐ-CP trên địa bàn cơ sở.

Vấn đề nghiên cứu và các điểm nghẽn thực tiễn

Thực tiễn triển khai chính sách tôn giáo tại xã Hy Cương giai đoạn 2018–2023 bộc lộ ba điểm nghẽn trọng tâm:

  • Xung đột đất đai và trật tự xây dựng tôn giáo: Tình trạng mở rộng diện tích khuôn viên chùa, nhà thờ so với hồ sơ địa chính gốc; hiện tượng xây dựng công trình phụ trợ khi chưa được cấp phép (điển hình như xây dựng nhà khách tại Nhà thờ họ giáo Xóm Bướm và tự ý đặt tượng Đức Mẹ ngoài khuôn viên quy chuẩn).
  • Hạn chế về năng lực chuyên môn của cán bộ cơ sở: Đội ngũ làm công tác tôn giáo cấp xã chủ yếu do cán bộ Văn hóa - Xã hội hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) kiêm nhiệm, thiếu đào tạo bài bản về lý luận tôn giáo học, kỹ năng xử lý tình huống nhạy cảm và ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT).
  • Phương thức tuyên truyền thiếu linh hoạt: Hoạt động phổ biến pháp luật còn mang tính hành chính một chiều, chưa tận dụng tối đa nền tảng số và chưa phủ sóng sâu sát đến từng họ giáo, ban hộ tự.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tôn giáo, chính sách tôn giáo và chu trình thực hiện chính sách tôn giáo của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
  2. Khảo sát, đánh giá định lượng và định tính thực trạng triển khai Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 tại xã Hy Cương giai đoạn 2018–2023.
  3. Phân tích nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế trong phân cấp quản lý, giải quyết thủ tục hành chính và vận động chức sắc, tín đồ.
  4. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp đổi mới quản trị hành chính công và ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ quản lý tôn giáo cấp cơ sở.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

  • Phạm vi nội dung: Cơ chế quản lý nhà nước, công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật, quản lý đất đai/công trình thờ tự và hoạt động an sinh xã hội của hai tôn giáo chính (Công giáo, Phật giáo) cùng hệ thống tín ngưỡng dân gian.
  • Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực tiễn từ ngày 01/01/2018 (thời điểm Luật Tín ngưỡng, tôn giáo có hiệu lực thi hành) đến hết quý I/2023.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Quá trình thực thi chính sách tôn giáo tại cơ sở thường đối mặt với sự giao thoa giữa pháp luật hành chính và các quy phạm giáo luật, giáo lý. Bảng so sánh dưới đây phân tích các mô hình xử lý hiện trạng:

Tiêu chí phân tích Phương thức truyền thống (Trước 2018) Mô hình can thiệp hành chính thuần túy Mô hình Quản trị Tích hợp & Vận động (Đề xuất)
Cơ sở pháp lý Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo 2004 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 Luật 2016, NĐ 162/2017/NĐ-CP, QĐ 414/QĐ-TTg
Xử lý vi phạm đất đai Bỏ ngỏ hoặc cưỡng chế hành chính Xử phạt vi phạm hành chính cứng nhắc Vận động, đối thoại kết hợp số hóa hồ sơ pháp lý
Phối hợp liên ngành Rời rạc, thụ động khi có sự vụ Phối hợp định kỳ cấp ủy - chính quyền Liên thông dữ liệu: Nội vụ - Địa chính - Công an - MTTQ
Ứng dụng công nghệ Quản lý sổ sách, văn bản giấy Đăng tải tin bài cổng thông tin xã Phân hệ dữ liệu GIS + Số hóa thủ tục Một cửa điện tử

Ma trận ưu tiên yêu cầu MoSCoW trong quản trị chính sách tôn giáo xã Hy Cương

  • Must Have (Bắt buộc): Hoàn thiện 100% việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho 5 cơ sở tôn giáo còn lại; bảo đảm an ninh trật tự tuyệt đối trong các kỳ Lễ hội Đền Hùng; thực hiện quy chế dân chủ "chìa khóa tay ba" trong quản lý hòm công đức.
  • Should Have (Nên có): Chuẩn hóa quy trình số hóa 100% hồ sơ đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung và thông báo hoạt động từ thiện nhân đạo; tổ chức tối thiểu 02 khóa tập huấn chuyên sâu/năm cho cán bộ kiêm nhiệm.
  • Could Have (Có thể có): Xây dựng trang thông tin chuyên đề tương tác trực tuyến giữa chính quyền xã và chức sắc, Ban hành giáo xứ Tiên Kiên, chùa Am Đường.
  • Won't Have (Chưa thực hiện): Tách riêng biên chế công chức tôn giáo chuyên trách tại cấp xã trong ngắn hạn (do quy định tinh giản biên chế theo Nghị định 34/2019/NĐ-CP).

Thiết kế hệ thống quản trị và quy trình phối hợp

Hệ thống quản lý nhà nước về tôn giáo tại cấp xã được tái cấu trúc theo mô hình luồng quy trình nghiệp vụ BPMN 2.0 tích hợp cơ chế phản hồi đa chiều:

[Chức sắc / Tổ chức Tôn giáo] 
[Cán bộ Văn hóa - Xã hội]       [Cán bộ Địa chính - Xây dựng]                    [Công an Xã Hy Cương]
(Kiểm tra giáo lý, nhân sự)    (Đối chiếu ranh giới, quy hoạch)               (Thẩm tra an ninh trật tự)
                 [Chủ tịch / Phó Chủ tịch UBND Xã Hy Cương]
     [Phê duyệt / Trả kết quả]                     [Xin ý kiến Phòng Nội vụ / Ban Tôn giáo TP]
 (Thời hạn: ≤ 10-15 ngày làm việc)                     (Trường hợp phức tạp, vượt thẩm quyền)

Ngăn xếp tiêu chuẩn chính sách và công nghệ (Governance & Technology Stack)

  • Hệ thống văn bản quy phạm: Hiến pháp 2013, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016, Nghị định 162/2017/NĐ-CP, Chỉ thị 18-CT/TW của Bộ Chính trị, Quyết định số 219/QĐ-TTg, Quyết định số 414/QĐ-TTg, Quyết định 670/QĐ-BTTTT.
  • Cơ sở dữ liệu không gian & quản lý đất đai: Kiến trúc dữ liệu mở PostgreSQL 15 tích hợp phần mở rộng không gian PostGIS 3.3; giao thức bản đồ chuẩn OGC WMS/WFS phục vụ tra cứu ranh giới 48 cơ sở tôn giáo - tín ngưỡng trên nền QGIS 3.28 LTR.
  • Chuẩn bảo mật và an toàn dữ liệu: Phân quyền kiểm soát truy cập dựa trên vai trò (RBAC), mã hóa dữ liệu hồ sơ cá nhân của chức sắc, tín đồ theo tiêu chuẩn AES-256; bảo đảm tính toàn vẹn trong quy chế công khai hòm công đức ("chìa khóa tay ba": Trưởng ban khánh tiết - Kế toán - Thủ quỹ).

Phương pháp luận nghiên cứu

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp liên ngành khoa học chính trị và hành chính học:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Phân tích hệ thống 15 văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Phú Thọ, UBND thành phố Việt Trì và Công văn số 1255/UBND-NV của UBND xã Hy Cương.
  • Phương pháp khảo sát xã hội học: Tổng hợp số liệu từ 150 hội nghị chuyên đề với hơn 10.000 lượt người tham gia; khảo sát thực tế tại 01 giáo xứ, 01 họ giáo, 01 chùa và 170 cơ sở tín ngưỡng trên địa bàn.
  • Phương pháp chuyên gia: Phỏng vấn sâu lãnh đạo Ban Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Phú Thọ, Phòng Nội vụ TP Việt Trì và cán bộ chủ chốt xã Hy Cương.

Triển khai thực tế và kết quả đạt được

Quy trình nghiệp vụ và thuật toán kiểm tra tính hợp thức hành chính

Nhằm chuẩn hóa việc thẩm định hồ sơ đăng ký hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và cấp phép xây dựng cơ sở thờ tự theo quy chuẩn của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016, giải pháp xây dựng logic thuật toán kiểm tra điều kiện hành chính được mô tả chi tiết dưới đây:

"""
Module: religious_compliance_engine.py
Mục đích: Tự động hóa kiểm tra điều kiện pháp lý và quy hoạch đất đai 
         cho hồ sơ đăng ký hoạt động/xây dựng tôn giáo cấp xã.
Tiêu chuẩn: Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 & Nghị định 162/2017/NĐ-CP.
"""

from dataclasses import dataclass
from enum import Enum
from typing import List, Dict, Optional

class FacilityType(Enum):
    PAGODA = "Chùa (Phật giáo)"
    CHURCH = "Nhà thờ / Nhà nguyện (Công giáo)"
    BELIEF_SITE = "Đình / Đền / Miếu (Tín ngưỡng)"

class ComplianceStatus(Enum):
    APPROVED = "Đủ điều kiện chấp thuận"
    ESCALATE_DISTRICT = "Vượt thẩm quyền xã - Chuyển Phòng Nội vụ TP"
    REJECTED_LAND_ISSUE = "Từ chối - Vi phạm quy hoạch/mục đích sử dụng đất"
    REQUIRES_DIALOGUE = "Cần tiếp tục công tác dân vận / hòa giải cơ sở"

@dataclass
class ReligiousApplication:
    app_id: str
    facility_name: str
    facility_type: FacilityType
    is_registered_annual_plan: bool
    has_land_use_certificate: bool
    is_land_purpose_religious: bool
    construction_within_boundary: bool
    involves_foreign_element: bool
    community_consensus_rate: float  # Tỷ lệ đồng thuận của nhân dân (0.0 -> 1.0)

class ReligiousPolicyEngine:
    @staticmethod
    def evaluate_application(app: ReligiousApplication) -> Dict[str, any]:
        # 1. Kiểm tra yếu tố nước ngoài (Quy định tại Điều 31, Điều 42 Luật 2016)
        if app.involves_foreign_element:
            return {
                "status": ComplianceStatus.ESCALATE_DISTRICT,
                "action": "Chuyển hồ sơ lên UBND Thành phố Việt Trì và Sở Nội vụ giải quyết.",
                "sla_days": 15
            }
            
        # 2. Thẩm tra điều kiện pháp lý đất đai và ranh giới xây dựng
        if not app.is_land_purpose_religious or not app.construction_within_boundary:
            if app.facility_type == FacilityType.CHURCH and app.community_consensus_rate > 0.85:
                # Cơ chế đặc thù: Điển hình như ca xử lý tượng Đức Mẹ Xóm Bướm
                return {
                    "status": ComplianceStatus.REQUIRES_DIALOGUE,
                    "action": "Thành lập đoàn liên ngành vận động di dời vào khuôn viên hợp pháp, hỗ trợ thủ tục chuyển đổi đất.",
                    "sla_days": 30
                }
            return {
                "status": ComplianceStatus.REJECTED_LAND_ISSUE,
                "action": "Lập biên bản vi phạm trật tự xây dựng theo thẩm quyền.",
                "sla_days": 5
            }

        # 3. Phê duyệt các hoạt động thường niên thuần túy
        if app.is_registered_annual_plan and app.has_land_use_certificate:
            return {
                "status": ComplianceStatus.APPROVED,
                "action": "UBND Xã Hy Cương ban hành văn bản chấp thuận thông báo tổ chức.",
                "sla_days": 10
            }

        return {
            "status": ComplianceStatus.ESCALATE_DISTRICT,
            "action": "Xin ý kiến chỉ đạo của Thường trực Đảng ủy và UBND cấp trên.",
            "sla_days": 20
        }

Kết quả đo lường định lượng và chỉ số thực thi (2018–2023)

Dữ liệu thực tế tại xã Hy Cương cho thấy hiệu quả chuyển biến rõ rệt trên các phương diện quản lý nhà nước:

[CHỈ SỐ THỰC THI CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO TẠI XÃ HY CƯƠNG]
  1. Quản lý địa chính và trật tự xây dựng:
    • Hoàn thành cấp GCNQSDĐ cho 43/48 cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo (đạt tỷ lệ 89,58%).
    • 14 công trình tín ngưỡng, tôn giáo được hướng dẫn hồ sơ trùng tu, tôn tạo đúng quy chuẩn kiến trúc và bảo vệ di tích lịch sử.
    • Giải quyết thành công 100% sự vụ phát sinh ngoài quy hoạch: Điển hình vụ việc giáo dân họ giáo Xóm Bướm đặt tượng Đức Mẹ trên đất nông nghiệp quyên góp (tháng 11/2022). Chính quyền xã không áp dụng biện pháp cưỡng chế hành chính cứng nhắc mà phối hợp cùng Ban hành giáo xứ Tiên Kiên vận động, thuyết phục di dời tượng về khuôn viên nhà thờ an toàn, đồng thời hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ hợp thức hóa nguồn gốc đất.
  2. Đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng và an ninh trật tự:
    • 100% các cuộc lễ ngoài cơ sở (Lễ cầu siêu ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 của chùa Am Đường và Họ giáo Xóm Bướm tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã vào ngày 25-26/7 hàng năm) được phê duyệt nhanh chóng, bảo đảm trang nghiêm.
    • Kiểm soát chặt chẽ, không để xuất hiện các "tà đạo", "đạo lạ" hay hoạt động truyền đạo trái phép trên địa bàn.
  3. Phát huy nguồn lực xã hội hóa và an sinh cộng đồng:
    • Tín đồ Phật giáo và đồng bào Công giáo tích cực hưởng ứng phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới", đóng góp 100% chỉ tiêu các quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", quỹ "Vì người nghèo".
    • Phối hợp với Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng quản lý cho 1.650 lượt cán bộ các cấp (trong đó có cán bộ xã Hy Cương).

Đổi mới và đóng góp khoa học

Những điểm cải tiến mang tính đột phá

  • Mô hình "Dân vận chính quyền trong quản lý tôn giáo": Thay thế cơ chế mệnh lệnh hành chính đơn thuần bằng phương pháp đối thoại trực tiếp, tôn trọng đức tin gắn với tinh thần thượng tôn pháp luật. Việc xử lý vụ việc đất đai tại Nhà thờ Xóm Bướm là bài học điển hình về việc giải quyết xung đột nhạy cảm mà không làm phát sinh điểm nóng chính trị - xã hội.
  • Quy chế quản lý tài chính tín ngưỡng minh bạch ("Chìa khóa tay ba"): Cơ chế kiểm soát hòm công đức gồm 03 chủ thể độc lập (Ban khánh tiết - Kế toán - Thủ quỹ) bảo đảm công khai nguồn tài chính công đức phục vụ tái thiết di tích và an sinh xã hội địa phương.
  • Tích hợp bảo tồn di sản với phát triển kinh tế du lịch tâm linh: Đưa công tác quản lý hoạt động tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan vào khung chiến lược phát triển dịch vụ - thương mại (khu vực III), giúp nâng cao thu nhập của nhân dân trong xã trong khi vẫn giữ vững thuần phong mỹ tục.
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|               SO SÁNH CÁC MÔ HÌNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TÔN GIÁO CẤP CƠ SỞ                          |
+------------------------------+----------------------------------+---------------------------------+
| TIÊU CHÍ                     | MÔ HÌNH TRUYỀN THỐNG CŨ         | MÔ HÌNH ĐỀ TÀI ĐỀ XUẤT          |
+------------------------------+----------------------------------+---------------------------------+
| Tiếp cận xung đột đất đai    | Xử phạt / Cưỡng chế cơ học       | Vận động + Hợp thức hóa hồ sơ   |
| Quản lý nguồn thu công đức   | Giao khoán ban quản lý           | Quy chế 3 bên (Chìa khóa tay ba)|
| Ứng dụng công nghệ thông tin | Báo cáo văn bản giấy chậm trễ    | Số hóa biểu mẫu + Dữ liệu địa b.|
| Năng lực cán bộ thực thi     | Kinh nghiệm chủ quan, đơn lẻ     | Chuẩn hóa khung bồi dưỡng QLNN  |
+------------------------------+----------------------------------+---------------------------------+

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản áp dụng thực tế (Use Case Scenarios)

Kịch bản 1: Điều phối cao điểm Lễ hội Đền Hùng (Dịp Giỗ Tổ 10/3 âm lịch)

  • Bối cảnh: Đón tiếp 2 triệu lượt khách/ngày cao điểm (tổng ~6 triệu lượt trong 5 ngày nghỉ lễ năm 2023).
  • Quy trình triển khai: Kích hoạt phương án liên ngành theo Kế hoạch 1380/KH-BVHTTDL; triển khai 100% lực lượng an ninh kiểm soát các hoạt động mê tín dị đoan, đổi tiền lẻ, chèo kéo khách; đảm bảo việc thực hành nghi lễ dâng hương của đồng bào và các đoàn tôn giáo diễn ra trang trọng, tuyệt đối an toàn.

Kịch bản 2: Giải quyết nhu cầu di dân và sinh hoạt tôn giáo của công nhân khu công nghiệp

  • Bối cảnh: Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang khu vực dịch vụ - công nghiệp kéo theo lượng lao động di cư đến cư trú trên địa bàn.
  • Quy trình triển khai: Phối hợp với Giáo phận/Giáo hạt thành lập Ban Mục vụ di dân nhằm tư vấn pháp luật lao động, hỗ trợ nhà trọ, ổn định đời sống đức tin, hạn chế các nguy cơ đổ vỡ gia đình hoặc bị kẻ xấu lôi kéo.
                                LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI GIẢI PHÁP 2023 - 2025

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế được ghi nhận

  1. Thiếu vắng biên chế chuyên trách: Cán bộ phụ trách tôn giáo cấp xã vẫn hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, khối lượng công việc hành chính lớn dẫn đến tính chủ động trong nắm bắt diễn biến tư tưởng tôn giáo có thời điểm chưa kịp thời.
  2. Quy định pháp luật còn khoảng trống: Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 chưa có chế tài chi tiết điều chỉnh các hình thức sinh hoạt tôn giáo trực tuyến mới phát sinh mạnh mẽ sau đại dịch COVID-19.
  3. Tiến độ cấp quyền sử dụng đất cho 5 cơ sở còn lại: Vướng mắc do lịch sử đất đai phức tạp, hồ sơ hiến tặng qua nhiều thời kỳ thiếu văn bản chứng minh nguồn gốc gốc.

Hướng phát triển tiếp theo

  • Nghiên cứu cơ chế chính sách phụ cấp đặc thù cho cán bộ kiêm nhiệm công tác tôn giáo - dân tộc tại cấp xã.
  • Phát triển module trợ lý ảo tra cứu thủ tục hành chính tôn giáo tích hợp trên Zalo Official Account của UBND xã Hy Cương.
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh mô hình quản trị tôn giáo tại các vùng đồng bằng Bắc Bộ có di tích quốc gia đặc biệt.

Đối tượng hưởng lợi

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                  BẢNG LỢI ÍCH ĐỊNH LƯỢNG CHO CÁC NHÓM ĐỐI TƯỢNG                   |
+-----------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI         | GIÁ TRỊ VÀ LỢI ÍCH CỤ THỂ ĐẠT ĐƯỢC                                  |
+-----------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Sinh viên & Học viên        | Tài liệu tham khảo thực tiễn chuẩn mực về Chính trị học, Hành chính |
| ngành Chính trị, QLNN       | công với đầy đủ số liệu khảo sát và phương pháp nghiên cứu định lượng|
+-----------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Cán bộ công chức cấp xã,    | Khung cẩm nang quy trình xử lý điểm nóng, tranh chấp đất đai và     |
| phòng Nội vụ cấp huyện      | nghiệp vụ dân vận tôn giáo có tính ứng dụng thực chiến cao.         |
+-----------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Chức sắc, chức việc,        | Tiếp cận quy trình hành chính minh bạch; quyền tự do tín ngưỡng được|
| tín đồ tôn giáo             | đảm bảo tối đa theo đúng quy định pháp luật.                        |
+-----------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Nhà nghiên cứu chính sách   | Dữ liệu thực chứng về sự vận hành của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo     |
| & Quản lý văn hóa           | 2016 tại vùng lõi di sản văn hóa tâm linh Đền Hùng.                 |
+-----------------------------+---------------------------------------------------------------------+

Câu hỏi thường gặp

1. Chính quyền cơ sở xã Hy Cương cần những điều kiện gì để triển khai số hóa quản lý tôn giáo?

Cần hạ tầng máy tính kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng cơ quan Đảng - Nhà nước, tài khoản phân quyền trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tỉnh Phú Thọ và cán bộ được cấp chứng chỉ tập huấn an toàn thông tin theo Đề án Quyết định số 414/QĐ-TTg.

2. Khi phát sinh việc xây dựng công trình tôn giáo chưa xin phép, quy trình xử lý tối ưu là gì?

Quy trình tối ưu gồm 3 bước: (1) Lập biên bản hiện trạng, tạm dừng thi công; (2) Tổ chức hội nghị đối thoại giữa Thường trực Đảng ủy, UBND xã với Linh mục/Trụ trì và Ban hành giáo/Ban hộ tự để lắng nghe nguyện vọng; (3) Hướng dẫn cơ sở lập hồ sơ bổ sung quy hoạch và đề nghị cơ quan có thẩm quyền (Sở Xây dựng, UBND thành phố) phê duyệt nếu phù hợp quy hoạch.

3. Việc tích hợp quản lý tôn giáo với quản lý di tích Đền Hùng có gây chồng chéo thẩm quyền không?

Không gây chồng chéo vì ranh giới thẩm quyền được phân định rõ: Khu Di tích lịch sử Đền Hùng do Khu Di tích lịch sử Đền Hùng (trực thuộc tỉnh) quản lý chuyên môn; UBND xã Hy Cương chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về địa bàn hành chính, an ninh trật tự, hộ tịch, đất đai và các hoạt động tôn giáo - tín ngưỡng dân sinh ngoài hàng rào di tích theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015.

4. Chi phí để vận hành mô hình quản lý tôn giáo tích hợp tại cấp xã là bao nhiêu?

Kinh phí vận hành được phân bổ từ nguồn chi thường xuyên quản lý hành chính nhà nước cấp xã hàng năm, kết hợp nguồn ngân sách hỗ trợ mục tiêu của thành phố cho công tác bảo đảm an ninh lễ hội và nguồn xã hội hóa hợp pháp trong hoạt động tu bổ di tích.

5. Giải pháp nào để nâng cao nhận thức pháp luật cho đồng bào có đạo tại các thôn xóm xa trung tâm?

Lồng ghép nội dung Luật Tín ngưỡng, tôn giáo vào các buổi sinh hoạt giáo họ định kỳ tối Chủ nhật, phát thanh qua hệ thống truyền thanh cơ sở vào khung giờ thích hợp, phát hành tờ gấp pháp luật ngắn gọn bằng hình ảnh trực quan và phát huy vai trò gương mẫu của các đảng viên là người có đạo.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Thực hiện chính sách tôn giáo ở xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ" của tác giả Nguyễn Thị Trà My đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu đề ra. Đề tài không chỉ làm sáng tỏ những luận cứ khoa học về quản trị chính sách công trong lĩnh vực tôn giáo mà còn đúc kết bức tranh thực tiễn sinh động, giàu cứ liệu tại một địa bàn trọng điểm văn hóa tâm linh của cả nước.

Thành công trong công tác thực hiện chính sách tôn giáo tại xã Hy Cương giai đoạn 2018–2023 – với điểm nhấn là 89,58% cơ sở được cấp GCNQSDĐ, giải quyết ổn thỏa các khúc mắc xây dựng và đón tiếp an toàn hàng triệu lượt khách hành hương – khẳng định tính đúng đắn trong đường lối nhất quán của Đảng và Nhà nước về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng. Hệ thống giải pháp về đào tạo cán bộ, đổi mới cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin được đề xuất trong công trình có giá trị tham khảo ứng dụng thực tiễn cao cho hệ thống chính trị cơ sở tại tỉnh Phú Thọ cũng như các địa phương có đặc điểm tương đồng trên toàn quốc.