Hoàn Thiện Chính Sách Tín Dụng Đối Với Sinh Viên Trong Giáo Dục Đại Học Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách tín dụng cho sinh viên trong giáo dục đại học tại Việt Nam, đề xuất giải pháp hoàn thiện hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Anh Tài
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Chính Sách Tín Dụng Đối Với Sinh Viên Trong Giáo Dục Đại Học Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI SINH VIÊN TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
• 1.1. Giáo dục đại học với sự phát triển kinh tế xã hội
• 1.2. Đặc điểm Giáo dục đại học
• 1.3. Vị trí của giáo dục đại học trong nền kinh tế quốc dân
• 1.4. Tín dụng đối với sinh viên trong giáo dục đại học ở Việt Nam
• 1.5. Một số vấn đề cơ bản về tín dụng
• 1.6. Sự cần thiết khách quan của tín dụng hỗ trợ sinh viên trong giáo dục Đại học ở Việt Nam
• 1.7. Mục đích của tín dụng sinh viên
• 1.8. Kinh nghiệm của các nước trên thế giới về vấn đề tín dụng đối với sinh viên trong giáo dục Đại học
• 1.8.1. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ
• 1.8.2. Kinh nghiệm của Nhật Bản
• 1.8.3. Kinh nghiệm của Anh. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG ĐỐI VỚI SINH VIÊN TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
• 2.1. Nội dung cơ bản của chính sách tín dụng đối với sinh viên
• 2.2. Mục tiêu ý nghĩa của chính sách. Đối tượng, phương thức cho vay và phạm vi tác động của chính sách tín dụng đối với sinh viên
• 2.3. Chính sách tín dụng cụ thể
• 2.4. Thực trạng triển khai chính sách xã hội đối với sinh viên
• 2.4.1. Quá trình triển khai thực hiện cho vay sinh viên tại Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam
• 2.4.2. Thực trạng cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn tại Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam
• 2.5. Đánh giá chung về chính sách tín dụng đối với sinh viên trong giáo dục đại học ở Việt Nam
• 2.5.1. Những mặt đạt được
• 2.5.2. Một số mặt còn hạn chế
• 2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG ĐỐI VỚI SINH VIÊN TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng hoạt động của nhà nước về chính sách tín dụng trong thời gian tới
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện các chính sách tín dụng đối với sinh viên trong giáo dục đại học ở Việt Nam
• 3.2.1. Phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc triển khai thực hiện Quyết định 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với sinh viên
• 3.2.2. Củng cố chất lượng hoạt động của các tổ tiết kiệm và vay vốn
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các tổ giao dịch lưu động cấp xã
• 3.2.4. Tăng cường phối kết hợp giữa các Bộ, Ngành, các tổ chức chính trị xã hội, chính quyền địa phương các cấp
• 3.2.5. Về tổ chức cho vay
• 3.2.6. Đa dạng hóa các hình thức thu hồi vốn
• 3.2.7. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.2.8. Chính sách tín dụng cụ thể, trực tiếp với sinh viên
• 3.2.9. Một số giải pháp khác: Đối với Chính phủ. Đối với Bộ giáo dục và Bộ thông tin tuyên truyền. Đối với chính quyền địa phương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chính Sách Tín Dụng Hỗ Trợ Sinh Viên

Chính sách tín dụng hỗ trợ sinh viên trong giáo dục đại học Việt Nam đã trở thành một phần quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi học tập cho sinh viên. Chính sách này không chỉ giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận giáo dục mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho đất nước. Trong bối cảnh hiện nay, khi mà chi phí học tập ngày càng tăng, việc có một chính sách tín dụng hiệu quả là rất cần thiết.

1.1. Định nghĩa và Mục tiêu của Chính Sách Tín Dụng

Chính sách tín dụng hỗ trợ sinh viên được định nghĩa là các chương trình cho vay vốn nhằm giúp sinh viên có đủ tài chính để trang trải chi phí học tập và sinh hoạt. Mục tiêu chính của chính sách này là tạo điều kiện cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn có thể tiếp tục theo đuổi con đường học vấn.

1.2. Lịch sử và Phát triển Chính Sách Tín Dụng tại Việt Nam

Chính sách tín dụng hỗ trợ sinh viên tại Việt Nam đã được triển khai từ những năm đầu của thế kỷ 21. Qua thời gian, chính sách này đã có nhiều cải tiến nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sinh viên và xã hội.

II. Vấn đề và Thách thức trong Chính Sách Tín Dụng Hỗ Trợ Sinh Viên

Mặc dù chính sách tín dụng hỗ trợ sinh viên đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức cần được giải quyết. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến sinh viên mà còn tác động đến toàn bộ hệ thống giáo dục.

2.1. Những Hạn Chế trong Quy Trình Cho Vay

Quy trình cho vay hiện tại còn nhiều bất cập, như thủ tục rườm rà và thiếu minh bạch. Điều này khiến nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn.

2.2. Tâm Lý và Hành Vi của Sinh Viên khi Vay Vốn

Một số sinh viên có tâm lý lợi dụng chính sách, dẫn đến việc sử dụng vốn vay không đúng mục đích. Điều này gây ra những hệ lụy không mong muốn cho cả sinh viên và ngân hàng.

III. Phương Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Tín Dụng Hỗ Trợ Sinh Viên

Để nâng cao hiệu quả của chính sách tín dụng hỗ trợ sinh viên, cần có những phương pháp hoàn thiện cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện quy trình cho vay và tăng cường sự minh bạch.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Cho Vay

Cần đơn giản hóa quy trình cho vay, giảm thiểu thủ tục hành chính để sinh viên dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn. Việc này sẽ giúp tăng cường sự hài lòng của sinh viên đối với chính sách.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo và Hỗ Trợ Tư Vấn

Cung cấp các chương trình đào tạo và tư vấn cho sinh viên về cách sử dụng vốn vay hiệu quả. Điều này sẽ giúp sinh viên có ý thức hơn trong việc quản lý tài chính cá nhân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu về Chính Sách Tín Dụng

Nghiên cứu về chính sách tín dụng hỗ trợ sinh viên đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn từ chính sách này đã giúp hàng triệu sinh viên có cơ hội học tập và phát triển.

4.1. Kết Quả Tích Cực từ Chính Sách Tín Dụng

Chính sách tín dụng đã giúp nhiều sinh viên vượt qua khó khăn tài chính, từ đó nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm từ Các Quốc Gia Khác

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các quốc gia khác cho thấy rằng việc áp dụng các chính sách tín dụng linh hoạt và hiệu quả có thể mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên.

V. Kết Luận và Tương Lai của Chính Sách Tín Dụng Hỗ Trợ Sinh Viên

Chính sách tín dụng hỗ trợ sinh viên cần được tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sinh viên và xã hội. Tương lai của chính sách này sẽ phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh và cải tiến của các cơ quan chức năng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Chính Sách Tín Dụng

Cần có những định hướng rõ ràng cho việc phát triển chính sách tín dụng trong tương lai, nhằm đảm bảo tính bền vững và hiệu quả.

5.2. Vai Trò của Các Cơ Quan Chức Năng trong Việc Thực Hiện Chính Sách

Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ để triển khai chính sách một cách hiệu quả, đảm bảo quyền lợi cho sinh viên và nâng cao chất lượng giáo dục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề chung về tín dụng đối với sinh viên trong giáo dục đại học ở Việt Nam Chương 2: Thực trạng các chính sách tín dụng đối với sinh viên trong giáo dục đại học ở Việt Nam Chương 3: Hoàn thiện chính sách tín dụng đối với sinh viên trong giáo dục đại học ở Việt Nam 6 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI SINH VIÊN TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM 1. Giáo dục đại học với sự phát triển kinh tế xã hội 1.1 Đặc điểm Giáo dục đại học Giáo dục và đào tạo được coi là phương tiện để trang bị kiến thức, tri thức, trí tuệ và năng lực nghề nghiệp bảo đảm cho sự thành đạt của mỗi con người. Giáo dục và đào tạo còn là phương tiện chủ yếu để phát triển kinh tế và xã hội. Chính phủ các nước trên thế giới đều đánh giá cao vai trò giáo dục và đào tạo và thống nhất quan niệm đầu tư vào giáo dục và đào tạo là đầu tư cho tương lai; là quá trình tích luỹ vốn con người; là chìa khoá để duy trì sự tăng trưởng kinh tế và tăng thu nhập bền vững.

Điều 35 của Hiến pháp nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam quy định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo thì giáo dục đại học là nền tảng của kiến trúc thượng tầng của một đất nước, bao trùm toàn bộ nền văn minh và tương lai của một dân tộc. Mục tiêu của giáo dục đại học là đào tạo người học có phẩm chất chính trị, đạo đức, có ý thức phục vụ nhân dân, có kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo, có sức khoẻ, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đối với nước ta trong quá trình hội nhập nền kinh tế khu vực và quốc tế, giáo dục đại học càng có vai trò quan trọng hơn và mang ý nghĩa quyết định đến sự tồn vong và phát triển của đất nước.

Trong cuộc đua tranh quyết liệt về mọi mặt, mà chủ yếu là đua tranh về trí tuệ của các quốc gia trên toàn cầu, những hạn chế của giáo dục đại học nước ta nếu không được khắc phục kịp thời sẽ ảnh hưởng đến tương lai phát triển nhanh và bền vững của đất nước. 7 Trên thế giới, phát triển tài nguyên con người vừa có tính chất phương tiện vừa có tính chất mục đích tự thân có nghĩa là học để hiểu biết không nhất thiết để đi làm. Chính vì vậy, các nhà nghiên cứu thường nói theo kiểu thậm xưng "Có hai nền GDĐH": Nền GDĐH đào tạo nghề nghiệp và nền GDĐH có tính chất giáo dục tổng quát nhằm rèn luyện trí tuệ, phát triển phẩm chất đạo đức của người học để họ trở thành một người công dân có trách nhiệm. Sản phẩm của GDĐH cung cấp cho con người tri thức, phát triển kho tàng tri thức nhân loại.

Giáo dục đại học không những không làm cho kho tàng tri thức của nhân loại bị hao hụt hay mất đi, mà thông qua giáo dục kho tàng tri thức của nhân loại còn được bổ sung và phát triển thêm với những tri thức mới. Như vậy, việc hưởng thụ giáo dục của mỗi con người với tư cách của người học không làm ảnh hưởng gì đến lợi ích về tri thức mà người khác lĩnh hội và phát triển khi họ hưởng thụ giáo dục. Mặt khác, giáo dục còn tạo ra ngoại ứng tích cực cho xã hội. Bởi lẽ những tri thức mà người học có được thông qua hoạt động giáo dục không chỉ có ích với bản thân họ, mà cón mang lại những lợi ích thiết thực cho cả xã hội.

Tuy vậy con người không thể tự mình lĩnh hội và phát triển một cách có hệ thống những tri thức nhân loại để hình thành, tích luỹ và phát triển phẩm chất và năng lực nội tại của bản thân. Để giúp con người có thể lĩnh hội một cách tốt nhất tri thức của nhân loại và phù hợp với khả năng và nhu cầu tiếp thu kiến thức khác nhau của mỗi người, hoạt động dạy và học được tổ chức theo các lớp học ở trong nhà trường và các cơ sở giáo dục khác thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Do đó người học muốn hưởng thụ GDĐH thì cần phải trả tiền cho sự hưởng thụ đó. Bằng việc thu học phí, dịch vụ giáo dục có thể loại trừ người học.

Như vậy có thể thấy rằng: GDĐH là dịch vụ vừa có tính chất công cộng, vừa có tính chất cá nhân.2 Vị trí của giáo dục đại học trong nền kinh tế quốc dân Xuất phát từ nền tảng chế độ chính trị, điều kiện tự nhiên và trình độ phát triển kinh tế – xã hội của đất nước mình, chính phủ các nước đều nhận thấy sự mâu thuẫn giữa những mục tiêu kinh tế rộng lớn và những tiền đề còn thiếu thốn về nhân lực phục vụ các mục tiêu này và coi việc gắn chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo với các định hướng và mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong từng giai đoạn là vấn đề có tính quyết định đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhật Bản ra khỏi chiến tranh thế giới thứ hai với một nền kinh tế bị tàn phá nặng nề và tụt hậu so với các nước công nghiệp khác. Vì vậy nước Nhật đã quan tâm nâng cao trình độ học vấn của nhân dân, trình độ lành nghề của người lao động. Vì thế, tuy có hạn chế tính sáng tạo, khả năng độc lập suy nghĩ và sự năng động cá nhân, khiến cho học sinh thụ động, bắt chước, nhưng có tác dụng nâng cao trình độ học vấn của nhân dân, tạo ra được đông đảo những người lao động có kỷ luật, có tinh thần tập thể, có đạo đức và có nền học vấn chung vững chắc, làm cơ sở cho quá trình đuổi kịp và tăng trưởng kinh tế nhanh của Nhật Bản sau chiến tranh.

Từ 1960, Hàn Quốc bắt đầu thực hiện cưỡng bức giáo dục tiểu học, tiếp đến là cưỡng bức giáo dục cơ sở 9 năm, phát triển trung học nghề và kỹ thuật. Giữa những năm 1990, với tham vọng sáng tạo một “Hàn Quốc mới”, một đất nước có khả năng đóng vai trò chính yếu trên thế giới, các nhà hoạch định chính sách lấy khâu đột phá là cải cách giáo dục. Tầm nhìn của họ là xây dựng một nền giáo dục hoàn hảo, một nhà nước phúc lợi giáo dục, tức là “một xã hội của nền giáo dục mở và suốt đời, cho phép mỗi cá nhân và mọi cá nhân đều bình đẳng và dễ dàng tiếp cận giáo dục ở bất kỳ đâu, bất cứ lúc nào đồng thời tiếp cận đến việc xây dựng trường Đại học đẳng cấp quốc tế”. 9 Tùy thuộc vào các giai đoạn phát triển kinh tế khác nhau : giai đoạn công nghiệp hóa (thập niên 60-70); giai đoạn tái cấu trúc nền kinh tế (thập niên 70- 80) và giai đoạn phát triển công nghệ cao (từ thập niên 90), chính phủ Singapore có các chính sách giáo dục khác nhau để đáp ứng những yêu cầu ngày càng thay đổi về nhân lực.

Cụ thể, vào những năm cuối thập niên 60, nền kinh tế Singapore có bước chuyển chiến lược lớn từ sản xuất thay thế nhập khẩu sang công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu. Chính phủ Singapore tập trung phát triển các ngành sản xuất đòi hỏi nhiều lao động và dùng lợi thế lao động rẻ để thu hút đầu tư nước ngoài. Một trong những mục tiêu chính của giáo dục là cung cấp lao động lành nghề với số lượng lớn cho nền kinh tế. Sau “Cách mạng văn hoá”, từ năm 1976, Trung Quốc đã nhận thấy mâu thuẫn giữa những mục tiêu kinh tế rộng lớn và những tiền đề còn thiếu thốn về nhân lực phục vụ các mục tiêu này và nâng cao tố chất dân tộc thông qua phổ cập và hiện đại hoá giáo dục nghề nghiệp là vấn đề có tính quyết định đối với quá trình CNH - HĐH đất nước.

Bước sang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, xây dựng kinh tế tri thức vào giữa những năm 90 của thế kỷ XX, cải cách giáo dục đại học trở thành khâu đột phá. Tầm nhìn của các nước lúc này là xây dựng và phát triển nền giáo dục mở và suốt đời, cho phép mỗi cá nhân và mọi cá nhân đều bình đẳng và dễ dàng tiếp cận giáo dục ở bất kỳ đâu và bất cứ lúc nào. Quan điểm phát triển của các nước này là trình độ học vấn cao hơn trong dân chúng sẽ tạo điều kiện cho nhiều người có thể học cách ứng dụng công nghệ tiên tiến tốt hơn. Mục tiêu chính của giáo dục đại học là cung cấp với số lượng lớn cho nền kinh tế lực lượng lao động lành nghề, nguồn nhân lực có trình độ cao.

Vì vậy, một mặt, Chính phủ các nước đều đầu tư xây mới nhiều trường đại học và đào tạo thêm nhiều giáo viên, mặt khác, tiến hành điều chỉnh hệ thống giáo dục, chương trình và phương pháp giáo dục nhằm xoá bỏ mọi ngăn cách trong 10 các nhà trường, cung cấp các tri thức hiện đại, đào tạo những công dân toàn cầu của thế kỷ XXI, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao của mỗi quốc gia, đáp ứng được yêu cầu mới phát sinh của nền kinh tế. Công nghiệp hoá và hiện đại hoá là quá trình thay đổi sâu sắc về mọi mặt của đất nước, đặc biệt là về kinh tế, xã hội và môi trường thiên nhiên, trong đó con người vừa là chủ thể vừa là đối tượng của quá trình thay đổi đó. Phát triển giáo dục và đào tạo là nhằm tạo lập nền tảng và động lực công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Bằng những nỗ lực nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, bổ sung và phát triển đội ngũ trí thức, hệ thống giáo dục quốc dân đã đóng vai trò to lớn và chủ yếu trong việc phát triển nguồn lực con người.

Vì vậy, các nước trên thế giới đều đặt giáo dục và đào tạo vào vị trí chiến lược ưu tiên phát triển. Điều này được thể hiện rõ rệt ở chính sách đầu tư cho giáo dục và đào tạo. Đầu tư của nhà nước cho giáo dục là chủ yếu, chiếm phần lớn và ổn định ở mức cao, đặc biệt trong giai đoạn giáo dục bắt buộc. Mức đầu tư cho giáo dục được thể chế hoá.

Tỷ lệ chi ngân sách cho giáo dục trong tổng giá trị sản phẩm quốc dân gần đạt hoặc vượt mức 4% (mức bình quân thế giới).