Luận văn thạc sĩ quy hoạch và quản lý tài nguyên nước nghiên cứu cơ sở khoa học và đề xuất một số chính sách phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh hòa bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quy hoạch và quản lý tài nguyên nước nghiên cứu cơ sở khoa học và đề xuất một số chính sách phân, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Võ Việt Đức
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thái Đại
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Kỹ thuật tài nguyên nước
• Đề tài: Chính sách phân cấp quản lý tài nguyên nước tại tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TONG QUAN PHAN CAP QUAN LÝ KHAI THÁC CÔNG TRINH THUY LỢI
• 1.1. Tổng quan về phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi ở nước ngoài
• 1.2. Phân cấp quản lý công trình thủy lợi
• 1.3. Phân cấp quản lý công trình thủy lợi ở Trung Quốc
• 1.4. Phân cấp quản lý công trình thủy lợi ở Nhật Bản
• 1.5. Một số bài học kinh nghiệm từ các mô hình phân cấp, quản lý khai thác các công trình thủy lợi ở các nước trên thế giới
• 1.6. Tổng quan về phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi ở Việt Nam
• 1.7. Khái quát về hiện trạng công trình thủy lợi
• 1.8. Hệ thống tổ chức quản lý công trình thủy lợi
• 1.9. Tổng quan về phân cấp quản lý công trình thủy lợi ở tỉnh Hòa Bình
• 1.9.1. Khai quát hiện trạng quản lý hệ thống công trình thủy lợi tỉnh Hòa Bình
• 1.9.2. Hiện trạng tổ chức quản lý khai thác công trình thủy lợi ở tỉnh Hòa Bình
• 1.9.3. Nhận xét chung về từng loại hình quản lý
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN PHÂN CẤP QUẢN LÝ KHÁI THÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI TỈNH HÒA BÌNH
• 2.1. Thực hiện tổ chức quản lý nhà nước về thủy lợi ở Việt Nam
• 2.1.1. Hệ thống tổ chức quản lý nhà nước về thủy lợi
• 2.1.2. Công tác quản lý nhà nước về khai thác công trình thủy lợi
• 2.2. Cơ sở lý luận về phân cấp quản lý công trình thủy lợi
• 2.2.1. Một số khái niệm
• 2.2.2. Phân cấp quản lý để nâng cao hiệu quả quản lý khai thác công trình thủy lợi
• 2.3. Cơ sở pháp lý thực hiện phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi
• 2.4. Cơ sở thực tiễn phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh Hòa Bình
• 2.4.1. Thực tiễn phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi ở tỉnh Hòa Bình
• 2.4.2. Thực tiễn phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi ở huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình
• 2.4.2.1. Hiện trạng quản lý hệ thống công trình thủy lợi huyện Lạc Thủy
• 2.4.2.2. Hiện trạng tổ chức quản lý khai thác công trình thủy lợi ở huyện Lạc Thủy
• 2.4.2.3. Các tồn tại cần khắc phục
• 2.4.3. Thực tiễn thực hiện mô hình quản lý công trình thủy lợi của HTXNN Đông Tâm
• 2.4.3.1. Giới thiệu Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Đông Tâm
• 2.4.3.2. Kết quả thực hiện chuyển giao ngược công trình thủy lợi
• 2.4.3.3. Hoạt động của HTXNN sau khi chuyển giao các công trình về Công ty
• 2.4.4. Một số kiến nghị của các địa phương
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ CHÍNH SÁCH PHÂN CẤP QUẢN LÝ KHAI THÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI TỈNH HÒA BÌNH
• 3.1. Đề xuất chính sách phân cấp quản lý nhà nước về khai thác công trình thủy lợi tỉnh Hòa Bình
• 3.1.1. Nội dung, nhiệm vụ quản lý nhà nước của các cơ quan chính quyền địa phương các cấp
• 3.1.2. Tiêu chí phân cấp
• 3.1.3. Trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan quản lý nhà nước các cấp đối với công trình được phân cấp quản lý
• 3.2. Đề xuất một số chính sách phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh Hòa Bình
• 3.2.1. Nguyên tắc phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi
• 3.2.2. Các tổ chức quản lý khai thác công trình thủy lợi
• 3.2.3. Phân cấp quản lý khai thác hệ thống thủy lợi
• 3.2.4. Một số vấn đề lưu ý khi phân cấp quản lý, khai thác
• 3.2.5. Trách nhiệm và quyền hạn của doanh nghiệp quản lý khai thác công trình thủy lợi
• 3.3. Giải pháp hỗ trợ việc phân cấp trong quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh Hòa Bình
• 3.3.1. Xây dựng đề án phân cấp
• 3.3.2. Công tác tổ chức
• 3.3.3. Giải pháp nâng cấp công trình trước khi thực hiện phân cấp
• 3.3.4. Giải pháp nhân lực đối dự do bin giao tại Công ty KTCTTL
• 3.3.5. Giải pháp chính sách tài chính
• 3.4. Đề xuất phương án mở rộng mô hình phân cấp cho các đơn vị khai thác công trình thủy lợi
• 3.4.1. Nguyên tắc phân cấp
• 3.4.2. Đề xuất mô hình khung đối với tổ chức quản lý thủy nông cơ sở tại tỉnh Hòa Bình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân cấp quản lý tài nguyên nước tại tỉnh Hòa Bình

Chính sách phân cấp quản lý tài nguyên nước tại tỉnh Hòa Bình là một phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước. Việc phân cấp quản lý giúp các cơ quan địa phương có thể chủ động hơn trong việc khai thác và sử dụng tài nguyên nước, đồng thời tạo ra sự đồng thuận giữa các bên liên quan. Bài viết này sẽ phân tích các khía cạnh chính của chính sách này, từ cơ sở lý luận đến thực tiễn áp dụng tại tỉnh Hòa Bình.

1.1. Cơ sở lý luận về phân cấp quản lý tài nguyên nước

Phân cấp quản lý tài nguyên nước không chỉ là một yêu cầu cấp thiết mà còn là một xu hướng toàn cầu nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên nước. Theo đó, chính sách nước cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc như tính bền vững, công bằng và hiệu quả. Việc áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến từ các nước phát triển có thể giúp tỉnh Hòa Bình cải thiện hệ thống quản lý hiện tại. Một trong những mô hình thành công là mô hình quản lý tưới có sự tham gia của cộng đồng, cho phép người dân có tiếng nói trong việc quản lý tài nguyên nước.

II. Thực trạng quản lý tài nguyên nước tại tỉnh Hòa Bình

Hiện nay, tỉnh Hòa Bình đã có nhiều chính sách nước được ban hành nhằm quản lý và khai thác tài nguyên nước hiệu quả hơn. Tuy nhiên, thực trạng quản lý vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục. Theo thống kê, chỉ khoảng 70% diện tích đất nông nghiệp được cấp nước tưới chủ động, cho thấy hiệu quả của các công trình thủy lợi chưa đạt yêu cầu. Điều này chủ yếu xuất phát từ việc quản lý tài nguyên nước còn thiếu đồng bộ và chưa có sự phân cấp rõ ràng giữa các cấp chính quyền. Việc bảo vệ tài nguyên nước cũng chưa được chú trọng đúng mức, dẫn đến tình trạng ô nhiễm và suy thoái nguồn nước.

2.1. Đánh giá hiện trạng quản lý tài nguyên nước

Các công trình thủy lợi tại tỉnh Hòa Bình hiện nay chủ yếu được xây dựng từ những năm trước và đang trong tình trạng xuống cấp. Việc thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và người dân trong việc sử dụng tài nguyên nước dẫn đến tình trạng lãng phí và không hiệu quả. Theo nhận định của các chuyên gia, việc cải thiện hệ thống quản lý nước cần phải đi đôi với việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò và trách nhiệm trong việc bảo vệ và khai thác tài nguyên nước.

III. Đề xuất chính sách phân cấp quản lý tài nguyên nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước tại tỉnh Hòa Bình, cần thiết phải xây dựng và triển khai các chính sách phân cấp quản lý rõ ràng. Các chính sách này không chỉ giúp phân định trách nhiệm giữa các cơ quan mà còn tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình quản lý. Cần có các quy định cụ thể về quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp quản lý, từ cấp tỉnh đến cấp xã. Điều này sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong việc khai thác và sử dụng tài nguyên nước.

3.1. Nguyên tắc phân cấp quản lý

Chính sách phân cấp quản lý tài nguyên nước cần dựa trên các nguyên tắc như tính bền vững, công bằng và hiệu quả. Việc phân cấp cần đảm bảo rằng các cơ quan quản lý có đủ nguồn lực và năng lực để thực hiện nhiệm vụ của mình. Hơn nữa, việc xây dựng các cơ chế phối hợp giữa các cấp quản lý và cộng đồng là rất cần thiết để đảm bảo rằng mọi bên đều có tiếng nói trong việc quản lý tài nguyên nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Hòa Bình, với diện tích tự nhiên khoảng 466.253 ha, là một vùng miền núi có địa hình phức tạp, trong đó đất nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 14%. Hệ thống thủy lợi tại đây gồm hơn 1.700 công trình, trong đó có khoảng 1.249 công trình kiên cố và bán kiên cố, còn lại là các công trình tạm, dã chiến. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của các công trình thủy lợi chỉ đạt khoảng 75% so với thiết kế, với khả năng cấp nước tưới chủ động cho khoảng 70% diện tích lúa hai vụ toàn tỉnh. Tình trạng công trình xuống cấp, vận hành không hiệu quả dẫn đến hạn hán và ngập úng thường xuyên, ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi (CTTL) tại tỉnh Hòa Bình nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn nước. Mục tiêu cụ thể là phân tích cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn về phân cấp quản lý khai thác CTTL, từ đó đề xuất các chính sách phù hợp với đặc thù địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ các huyện trên địa bàn tỉnh, với trọng tâm khảo sát thực địa tại huyện Lạc Thủy – một huyện điển hình về quản lý thủy lợi.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả tưới tiêu, giảm chi phí quản lý, đồng thời góp phần phát triển nông nghiệp bền vững tại vùng miền núi. Các chỉ số như diện tích tưới được cấp nước chủ động, tỷ lệ công trình xuống cấp và mức độ phân cấp quản lý hiện hành được sử dụng làm metrics đánh giá hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài nguyên nước và công trình thủy lợi, bao gồm:

• Lý thuyết phân cấp quản lý (Decentralization Theory): Nhấn mạnh việc chuyển giao quyền quản lý từ cấp trung ương xuống các cấp địa phương và cộng đồng nhằm tăng tính hiệu quả và minh bạch trong quản lý tài nguyên.
• Mô hình chuyển giao quản lý tưới (Irrigation Management Transfer - IMT): Tập trung vào việc chuyển giao quyền vận hành, bảo trì và quản lý hệ thống thủy lợi cho các tổ chức người dùng nước hoặc doanh nghiệp tư nhân nhằm giảm gánh nặng cho nhà nước và nâng cao hiệu quả sử dụng.
• Khái niệm quản lý khai thác công trình thủy lợi: Quản lý khai thác là quá trình tổ chức, điều hành và duy trì hệ thống công trình thủy lợi nhằm đảm bảo cung cấp nước tưới, tiêu thoát nước hiệu quả, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững.

Các khái niệm chính bao gồm: phân cấp quản lý, hiệu quả khai thác công trình thủy lợi, tổ chức quản lý nhà nước, tổ chức hợp tác dùng nước, và chính sách phân cấp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Phương pháp nghiên cứu thực địa: Khảo sát, điều tra và phỏng vấn các cơ quan quản lý, tổ chức hợp tác dùng nước tại huyện Lạc Thủy và các địa phương khác trong tỉnh. Cỡ mẫu khảo sát gồm 9 xí nghiệp trực thuộc Công ty Khai thác công trình thủy lợi tỉnh và các hợp tác xã nông nghiệp điển hình.
• Phương pháp kế thừa và phân tích tài liệu: Tổng hợp, phân tích các văn bản pháp luật hiện hành như Luật Tài nguyên nước 1998, Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi 2001, Nghị định 115/2008/NĐ-CP về thuỷ lợi phí, cùng các chính sách liên quan.
• Phương pháp thống kê: Xử lý số liệu về hệ thống công trình, diện tích tưới, năng lực phục vụ, thu phí thủy lợi và các chỉ số hiệu quả quản lý.
• Phương pháp tập hợp ý kiến chuyên gia: Tổ chức hội thảo, thu thập ý kiến từ các chuyên gia, cán bộ quản lý có kinh nghiệm nhằm hoàn thiện đề xuất chính sách.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến đầu năm 2011, với giai đoạn khảo sát thực địa tập trung trong năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng công trình thủy lợi và hiệu quả khai thác: Tỉnh Hòa Bình có 1.717 công trình thủy lợi, trong đó 1.249 công trình kiên cố và bán kiên cố, còn lại là công trình tạm. Hệ thống kênh mương dài gần 3.000 km, trong đó 964,6 km đã được kiên cố hóa. Tuy nhiên, chỉ khoảng 75% diện tích lúa hai vụ được cấp nước chủ động, thấp hơn nhiều so với thiết kế. Các công trình xuống cấp nhanh, đặc biệt là các hồ chứa nhỏ và trạm bơm điện, chỉ có 33/59 trạm bơm hoạt động hiệu quả, phục vụ khoảng 2.500 ha.

2. Tổ chức quản lý phân tán và chưa đồng bộ: Công ty Khai thác công trình thủy lợi tỉnh quản lý 124 công trình, trong khi địa phương quản lý 1.125 công trình khác. Mô hình quản lý gồm công ty cấp tỉnh, xí nghiệp cấp huyện và các hợp tác xã nông nghiệp. Tuy nhiên, sự phân công trách nhiệm chưa rõ ràng, dẫn đến chồng chéo và hiệu quả thấp. Thu thủy lợi phí không đủ bù chi phí vận hành, ngân sách cấp bù khoảng 13-15 tỷ đồng/năm cho công ty.

3. Cơ chế phân cấp chưa phù hợp: Nhiều công trình nhỏ, diện tích phục vụ dưới 10 ha vẫn do công ty quản lý, trong khi các công trình kỹ thuật cao lại giao cho địa phương. Việc vận hành nước chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, không theo quy trình khoa học, gây lãng phí nước và mâu thuẫn lợi ích giữa các hộ dùng nước.

4. Nhân lực và năng lực quản lý hạn chế: Cán bộ quản lý thủy lợi cấp xã và huyện phần lớn kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu, năng lực còn yếu. Cơ sở vật chất, phương tiện quản lý còn lạc hậu, thiếu đồng bộ thông tin quản lý, gây khó khăn trong giám sát và điều hành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của hiệu quả quản lý thấp là do cơ chế phân cấp và tổ chức quản lý chưa phù hợp với đặc thù địa phương miền núi, diện tích canh tác nhỏ, địa hình phức tạp. So với các mô hình phân cấp quản lý thủy lợi ở Trung Quốc và Nhật Bản, Hòa Bình chưa phát huy được vai trò của các tổ chức người dùng nước và hợp tác xã trong quản lý vận hành. Việc phân cấp chưa rõ ràng dẫn đến chồng chéo chức năng, thiếu trách nhiệm và minh bạch trong quản lý tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ công trình kiên cố so với tổng số, biểu đồ năng lực phục vụ tưới theo từng loại công trình, và bảng phân bổ trách nhiệm quản lý giữa các cấp. So sánh với các tỉnh miền núi khác cho thấy Hòa Bình có tỷ lệ công trình xuống cấp và hiệu quả khai thác thấp hơn mức trung bình, phản ánh sự cần thiết cải cách quản lý.

Việc áp dụng các bài học kinh nghiệm từ mô hình chuyển giao quản lý tưới (IMT) và phân cấp rõ ràng theo quy mô công trình sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước, giảm chi phí vận hành và tăng sự tham gia của người dân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chính sách phân cấp quản lý rõ ràng: Đề xuất phân cấp quản lý công trình thủy lợi dựa trên quy mô diện tích phục vụ và tính chất kỹ thuật, giao công trình nhỏ dưới 10 ha cho địa phương và hợp tác xã quản lý, công trình lớn do công ty cấp tỉnh quản lý. Thời gian thực hiện trong 2 năm, chủ thể là UBND tỉnh phối hợp Sở NN&PTNT.

2. Tăng cường năng lực quản lý và đào tạo cán bộ: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên môn cho cán bộ quản lý thủy lợi cấp xã, huyện nhằm nâng cao trình độ kỹ thuật và quản lý. Đề xuất ngân sách hỗ trợ đào tạo trong vòng 1 năm, do Sở NN&PTNT và các trường đại học phối hợp thực hiện.

3. Hoàn thiện cơ chế tài chính và thu phí thủy lợi: Xây dựng cơ chế thu phí thủy lợi minh bạch, đảm bảo nguồn thu đủ bù chi phí vận hành và bảo trì công trình. Khuyến khích sử dụng nguồn thu để đầu tư nâng cấp công trình. Thời gian áp dụng từ năm tài chính tiếp theo, do UBND tỉnh và Công ty KTCTTL chủ trì.

4. Phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp tham gia quản lý: Mở rộng mô hình HTX Đồng Tâm tại huyện Lạc Thủy, khuyến khích thành lập các tổ chức hợp tác dùng nước để quản lý công trình nhỏ và kênh mương nội đồng. Thời gian triển khai 3 năm, do Sở NN&PTNT và UBND huyện phối hợp.

5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý: Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý công trình thủy lợi, giám sát vận hành và phân phối nước tưới theo quy trình khoa học. Thời gian thực hiện 2 năm, do Sở NN&PTNT phối hợp với các đơn vị công nghệ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về thủy lợi: Giúp các sở, ban ngành tỉnh và huyện hiểu rõ cơ sở khoa học và thực tiễn phân cấp quản lý, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

2. Doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi: Hỗ trợ công ty và xí nghiệp khai thác công trình nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và phối hợp với địa phương.

3. Tổ chức hợp tác dùng nước và hợp tác xã nông nghiệp: Cung cấp cơ sở để phát triển mô hình quản lý cộng đồng, tăng cường vai trò người dân trong quản lý thủy lợi.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kỹ thuật tài nguyên nước: Là tài liệu tham khảo quý giá về phân cấp quản lý công trình thủy lợi tại vùng miền núi, kết hợp lý thuyết và thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân cấp quản lý công trình thủy lợi là gì?
   Phân cấp quản lý là việc chuyển giao quyền quản lý, vận hành công trình thủy lợi từ cấp trung ương hoặc tỉnh xuống các cấp huyện, xã hoặc tổ chức người dùng nước nhằm nâng cao hiệu quả và tính minh bạch.

2. Tại sao hiệu quả khai thác công trình thủy lợi ở Hòa Bình thấp?
   Nguyên nhân chính là do công trình xuống cấp, tổ chức quản lý phân tán, chồng chéo chức năng, thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực quản lý chưa chuyên nghiệp.

3. Mô hình chuyển giao quản lý tưới (IMT) có thể áp dụng như thế nào ở Hòa Bình?
   IMT khuyến khích chuyển giao quyền vận hành và bảo trì công trình cho các tổ chức người dùng nước hoặc doanh nghiệp tư nhân, giúp giảm gánh nặng cho nhà nước và tăng sự tham gia của cộng đồng.

4. Chính sách thu phí thủy lợi hiện nay có những điểm gì cần cải thiện?
   Cần xây dựng cơ chế thu phí minh bạch, đảm bảo nguồn thu đủ bù chi phí vận hành và bảo trì, đồng thời sử dụng nguồn thu để đầu tư nâng cấp công trình, tránh tình trạng thu phí không đồng đều và thiếu hiệu quả.

5. Vai trò của hợp tác xã nông nghiệp trong quản lý thủy lợi là gì?
   Hợp tác xã giúp tổ chức người dùng nước tham gia quản lý, vận hành công trình nhỏ và kênh mương nội đồng, tăng cường trách nhiệm và hiệu quả sử dụng nước tưới.

Kết luận

• Tỉnh Hòa Bình có hệ thống công trình thủy lợi đa dạng nhưng hiệu quả khai thác còn thấp, chỉ đạt khoảng 75% so với thiết kế.
• Cơ chế phân cấp quản lý hiện tại chưa phù hợp, gây chồng chéo, thiếu minh bạch và hiệu quả thấp trong vận hành.
• Nghiên cứu đã phân tích cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn, đồng thời đề xuất các chính sách phân cấp quản lý phù hợp với đặc thù địa phương.
• Các giải pháp tập trung vào phân cấp rõ ràng, nâng cao năng lực quản lý, hoàn thiện cơ chế tài chính và phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp.
• Giai đoạn tiếp theo cần triển khai thí điểm các chính sách đề xuất, đồng thời xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời.

Hành động ngay: Các cơ quan quản lý và tổ chức liên quan cần phối hợp triển khai các đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý khai thác công trình thủy lợi, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Hòa Bình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN VE PHAN CAP QUAN LY KHAL 'THÁC CONG TRINH THỦY LỢI ĐA 'Tổng quan về phân cấp quản lý công trình thủy lợi ở nước ngoài Phan cắp quản lý công trình thủy lợi Phân cấp quản lý công trình thủy lợi ở Trung Quốc Phân cấp quản lý công trình thủy lợi ở Nhật Bản Một số bài học kinh nghiệm từ các mô hinh phân cấp, cquản lý khai thác các công trinh thuỷ lợi ở các nước trên thể giới “Tổng quan về phân cấp quan lý khai thác công trình 2 thủy lợi ở Việt Nam Khái quát về hiện trạng công trình thủy lợi Hệ thống tổ chức quan lý công trình thủy lợi 4 'Tổng quan về phân cấp quản lý công trình thủy lợi ở 19 tinh Hòa Bình 13.1 Khai quát hiện trang quản lý hệ thông công trình thủy lợi tinh Hòa Bình, 132 Hiện trạng tổ chức quản lý khai thác CTTL ở tỉnh Hòa Bình 133 hận xét chong về từng loại hình quan lý Thận văn Thạc sĩ Tr Nội dung Trang Chương2. |COSGKHOA HOC VA THUC TIEN PHAN CAP | 30 QUẦN LÝ KHÁI THẮC CÔNG TRINH THUY LỢI TINH HOA BÌNH 2a Thực iễntổ chức quan lý nhà nước về thủy lợi ở Viet | 30 Nam 211 Hệ thông tổ chức quản lý nha nước về thủy lợi 30 212 'Công tác quản lý nha nước vẻ khai thác công trình thủy. 35 Iwi 22 Co sở ý luận về phân cắp quân lý công tinh thy loi | 221 Một số kha niệm 2 222 Phin cấp quản lý để nông cao hiệu quả quản lý khai 2 thác công trình thủy lợi 23 Co sở pháp ly thue hiện phân cắp quản lý khaithác | 44 công trình thủy lợi 34 Co sở thực tiễn phân cấp quản lý khai hác côngtình | 49 thủy lợi tỉnh Hỏa Bình 240 “Thực tiễn phân cắp quản lý khai thác công tình thuỷ loi | 49 ở tỉnh Hòa Bình 242 'Thực tiễn phân cắp quản lý khai thác công trình thuỷ loi | 59 ở huyện Lạc Thủy tỉnh Thái Binh 2424 Hiện trang quản lý hệ thống công trình thủy lợi huyện | 59 Lạc Thủy Hiện trang 6 chức quản lý khai thác CTTL ở huyện Lae | 60 Thủy 2423 Các tồn ti cần khắc phục 61 Thận văn Thạc sĩ Tr Nội dung Trang 243 Thực tiễn thực hiện mô hình quản lý công trình thủy lợi | 63 của HTXNN Đông Tâm | 2441 Giới thiệu Hợp tác xã dich vụ nông nghiệp Đồng Tâm || 63 2442 Kết quả thực hiện chuyển giao ngược công trình thuỷ | 64 lại 2.333 Hoạt động của HTXNN sau khi chuyển giao các CTTL | 65 về Công ty 244 Một số kiến nghị của các địa phương Cc) ĐỀ XUẤT MOT SO CHÍNH SÁCH PHAN CAP 73 QUAN LÝ KHAI THAC CÔNG TRÌNH THUY LỢI TINH HÒA BÌNH 4 "Đề xuất chính sách phân cấp quan lý nhà nước về khai | 73 thác công trình thuỷ lợi tỉnh Hòa Bình 34A "Nội dung, nhiệm vụ quản lý nha nước của các cơ quan | 73 chính quyền địa phương các cấp 312 "Tiêu chiphân cắp 78 313 ‘Trach nhiệm và quyền han của các cơ quan quản lý nhà | 78 nước các cấp đối với công trình được phân cấp quản lý 32 Đề xuất một số chính sách phân cấp quản lý khaithác | 80 công trình thuỷ lợi tỉnh Hòa Bình 321 Nguyên tắc phân cấp quản lý khai thác công trình thủy. 80 lại 322 Các tổ chức quan lý khai thác CTTL 2 323 Phan cắp quản lý khai thác hệ thống thuỷ lợi 83 324 Một số vấn dé lưu ý khi phân cấp quan lý, khai thác 84 Tuận vấn Thao st Tr Nội dung Trang on 325 Trách nhiệm và quyén hạn của doanh nghiệp quan iy | 85 khả thác CTTL 33 Cie gii pháp hỗ trợ việc phân cắp trong quản lý khai 94 thác công trình thuỷ lợi nh Hòa Bình 33 V8 xây dựng dé én phân cấp 9% 322 Công tác tổ chức 95 323 'Giải pháp nâng cấp công trình trước khi thực hiện phân.

9T sắp 324 Giai pháp nhân lực đôi đư do bin giao tại Công ty 98 KTTL 325 “Giải pháp chin sách tài chính 99 33 ĐỀ xuất phương án mở rộng mô hình phân cấp cho các | TÚI đơn vị khai thác công trình thuỷ lợi 331 "Nguyễn ức phân cấp 02 33.2, Để xuất mô hình khung đối với tổ chức quản lý thủy. 103 nông cơ sở tạ tinh Hòa Bình Két luận và kiến nghị 108 “Tải liệu tham khảo, im Phụ lục Tuận vấn Thao st DANH MỤC CÁC BẰNG “Tên bing Nội dung bảng Trang Bing 1-1 | Bie didm ve sy phn edp quin If 6 Mp, Colombia vi Si 7 Lanka Bảng L2 | Hồ chứa va digntich tới đảm nhiệm la Bảng 1.3 | Tổng hop doanh nghiệp KTCTTL toàn quốc 16 Bing 14 | Tổng hop số lượng các loại công trình trên toàn tinh 20 Bang 1.5 Hiện trạng năng lực phục vụ tưới.1 ‘Cac mô hình Phòng thực hiện QLNN vẻ thuỷ lợi cấp. 33 huyện Bảng 22 | Tiêu chi phin cấp quản ý thực ðtinh Hoà Bình si Bing 23 | Các công trình thục hiện chuyển giao 6 Bing 3.1 | ˆĐỀxuấttham khảo Khung khung mức đồng gốp dich vụ | 100 thủy lợi he thống Tuận vấn Thạc sĩ DANH MỤC CÁC HÌNH VE. TT “Tên hình Trang Hình 1.1 | Sod phản cắp quản lý thủy lợi điễn hình ở Trung Quốc D Hình 1.2 Hệ thống tổ chức quản lý tưới ở Nhật Bản 10 Hình 1.3 Hệ thống tổ chức quản lý khai thác công trình thủy lợi ở.

15 nước ta Hình 14 | Bản dd bg thing thy loi tin Ha Bình 2 Hình 15 | Sơ đồ tổng quit về tổ chúc quản lý công tình thuỷ lợi tinh 2 Hoà Bình Hình 2. | So phan cấp quản lý nhà nước về thủy lợi ở nước ta 31 Hình22 __ | Sơđồ mô hinh ổ chúc chung của các chi cục 31 Hình2.3 __ | Sơđồtổ chức công ty KTCTTL tinh Hoà Bình 49 Hình24 | Sơđồtổ chúc HTXNN Đồng Tim 1 6 Thận văn Thạc sĩ CÁC TU VIET TAT, PIM ‘Quan lý tưới có sự tham gia của cộng đồng. (Pariticipartory Irrigation Management) IMT “Chuyển giao quản lý tưới (Irrigation Management Transfer) IMC (Cong ty Thủy nông hoặc Công ty QLKTCTTL. (Irrigation Management Company) IME Xi nghiệp Thủy nông hoặc Xí nghiệp KTCTTL (Irrigation Management Enterprise) UBND xã Uy ban Nhân dân xã UBND huyện Uy ban nhân dân huyện GOV “Chính phủ Việt Nam IDMC 'Công ty quản lý khai thác công trình thuỷ lợi BQL DA Ban quản lý dự án Bộ NN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thon Sở NN&PTNT Sở nông nghiệp và phát nông thôn O&M Van hành và Duy tu bảo dưỡng, UBND Uy ban nhân dân WB "Ngân hàng thé giới ADB Ngân hàng phát triển Châu A HDN Hội dùng nước Thận văn Thạc sĩ HTXDN Hợp tác xã đùng nước.

HTXNN Hop tác xã nông nghiệp TCHTDN “Tổ chúc hợp tác dùng nước IWMI Viện quản lý nước quốc tế DNNN Doanh nghiệp nhà nước DNTN Doanh nghiệp tư nhân. TNCS “Thủy nông cơ sở TLP ‘Thay lợi phi FAO, “Tổ chức nông lương Quốc tế KTCTTL Khai thác công trình Thủy lợi Thận văn Thạc sĩ MỞ DAU 1. Tĩnh cấp thit của đề ti Hoà Bình là một tinh miễn nữ có địa hình phúc tạp với ting diện tich tự nhiên là 466.253 ha, trong đó chủ yếu là đất lâm nghiệp, đắt nông nghiệp chỉ chiếm 14. Các vũng sản xuất nông nghiệp được tạo bởi các lưu vực sông suối thuộc 3 hệ thông sông chính: sông Budi (Tân Lạc, Lạc Son), sông Bồi (Kim Bồi, Yên Thuỷ, Lạc Thuỷ) và sông Đà.

Mật độ lưới sông tuy phân bỏ tương đối đều. khắp trên địa bản của tỉnh nhưng do điều kiện đị hình,địa chất ph tp, thâm phủ thực vật kém dẫn đến khả năng điều tiết của lưu vực kém. Do đó, hing năm thường, xây ra lũ quét va ding ngập vào mùa mưa và han bán vào mùa khô. Cho đến nay, trên phạm vi toàn tinh đã xây dựng được trên 1000 công trình thủy lợi kiên cổ và nhiều công Hình phai đập tạm, bảo dim tuổi, tiêu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, cắp nước cho sinh hoạt, công nghiệp, mỗi rồng thuỷ sản và phát điện dw nước cho các khu dân cư đô thị và nông thôn, đã khắc phục được đáng kể tỉnh trạng.

ing, hạn, mở rộng diện ích gieo rồng, cũ tạo đất thâm canh lãng vụ, tăng năng su cây trồng, “Trải qua qué tình phát tiển sin xuất từ những thập ký 60-80 với chủ trương nhà nước và nhân dân cùng làm thu lợi, hing trăm tỷ đồng và hing triệu ngày công đã được đầu tư cho các công trình thuỷ lợi. Tính đến nay, trên toàn tỉnh Hoà Bình cổ tổng số trên 1700 công nh, trong đó trên 800 công trình kiên cổ và bán kiên cố, còn lại là các công trình tạm. Tuy nhiên, nhìn chung hiệu quả hoạt động của các công tinh th lọ là không cao, hiện nay chỉ cổ thể cấp nước tưới chủ động cho khoảng 70% tổng diện ích lúa 2 vụ toàn tính. Hầu như không có công trình nào từ nhỏ đến lớn sau khi xây dựng đưa vào khai thác đáp ứng được mục iêu theo thiết KẾ, công tinh bị xuống cắp nhiều.

Vì vậy, những năm mưa ít, thời tết thất thường hạn hán vẫn thường xây ra trên diện rộng (vụ xuân 1993 hạn trên 4000 ha, vụ xuân. 1998 bạn trên 4000 ba) gây ảnh hưởng tiêu cực tới sản xuất nông nghiệp. Thận văn Thạc sĩ Những kết quả này côn chưa tương ximg với đầu tr. Nguyên nhân một phn là do “phần cứng”- công trình và chủ yếu là do* hẳn mỗi cơ chế quản lý và hệ thống tổ chức quản lý khai thác công tình thủy lợi chưa phù hợp.

Chính vì thể mã hệ thống quản lý tưới cằn được cải cích để ning cao hiệu quả tưới, góp phần nâng cao sin xuất nông nghiệp. Do vậy, cin phải tìm ra những thể chế, chỉnh sich nhằm nâng cao hiệu quả của các hệ thẳng tưới. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra phát huy vai tr của người dùng nước tham gia quản lý các công trình thủy loi lả yêu t quan trọng để. nàng cao hiệu quả tưới Việ thành lập các tổ chức quản lý khai thác công tinh thuỷ lợi (CTTL) tinh Hòa Bình còn phụ thuộc vào từng địa phương, phụ thuộc vio sự quan tâm cia các cấp chính quyền ma chưa có một hệ thống văn bản quy phạm khung quy định về định hướng thing nhất vé tổ chức của các cơ quan quản ý, khai thác CTTL.

Thực trang sự phân công trách nhiệm vận hành, duy tu bảo dưỡng hệ thống công trình thuỷ lợi của công ty cấp tỉnh, các xí nghiệp cấp huyện và các tổ chức hợp tác dùng nước.