Nghiên cứu chính sách mua sắm tập trung tài sản công cấp địa phương tại Gia Lai

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách mua sắm tập trung tài sản công cấp địa phương tại tỉnh Gia Lai, đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hảo
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Duy Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Chính Sách Mua Sắm Tập Trung Tài Sản Công Cấp Địa Phương: Trường Hợp Tỉnh Gia Lai
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, HỘP
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HỘP
• PHỤ LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Bối cảnh và sự ra đời chính sách
• 1.2. Mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN MUA SẮM TÀI SẢN CÔNG THEO PHƯƠNG THỨC TẬP TRUNG
• 2.1. Định nghĩa và các hình thức mua sắm công
• 2.2. Nhu cầu thúc đẩy cải cách trong mua sắm tài sản công
• 2.3. Tình hình và quy định chung hiện nay
• 2.4. Kinh nghiệm quốc tế
• 2.5. Khung phân tích
• 3. CHƯƠNG 3: PHÁT HIỆN TRỤC TRẶC
• 3.1. Đánh giá các quy định pháp luật liên quan đến MSTT
• 3.2. Giai đoạn tiền đấu thầu
• 3.2.1. Xác định nhu cầu
• 3.2.2. Đăng ký và tổng hợp nhu cầu
• 3.3. Giai đoạn Đấu thầu
• 3.3.1. Ban Dân dụng
• 3.3.2. Truyền thông từ Trung ương đến cấp tỉnh
• 3.3.3. Truyền thông từ tỉnh đến các đơn vị sử dụng tài sản
• 3.3.4. Lợi ích giữa các bên liên quan
• 3.3.5. Quy trình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 4.1. Kiến nghị chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách mua sắm tập trung tài sản công tại Gia Lai

Chính sách mua sắm tập trung tài sản công tại Gia Lai được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước và quản lý tài sản công. Chính sách này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo tính minh bạch trong quá trình mua sắm. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách này vẫn gặp nhiều khó khăn và thách thức.

1.1. Định nghĩa và mục tiêu của chính sách mua sắm công

Chính sách mua sắm công là hoạt động mua sắm hàng hóa, dịch vụ của các cơ quan nhà nước nhằm phục vụ cho hoạt động của chính mình. Mục tiêu chính của chính sách này là nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và giảm thiểu tình trạng tham nhũng.

1.2. Lịch sử hình thành chính sách tại Gia Lai

Chính sách mua sắm tập trung tại Gia Lai được áp dụng từ năm 2016, với mục tiêu cải cách quy trình mua sắm công, giảm chi phí và thời gian thực hiện. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn còn nhiều hạn chế.

II. Vấn đề và thách thức trong thực hiện chính sách mua sắm tập trung

Việc thực hiện chính sách mua sắm tập trung tại Gia Lai gặp nhiều vấn đề như quy định pháp luật phức tạp, thiếu sự đồng bộ trong các văn bản hướng dẫn, và năng lực quản lý của các đơn vị thực hiện còn hạn chế. Những thách thức này ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách.

2.1. Quy định pháp luật và sự phức tạp trong thực hiện

Các quy định về mua sắm tập trung thường xuyên thay đổi, gây khó khăn cho các đơn vị trong việc áp dụng. Điều này dẫn đến tình trạng chậm trễ trong việc thực hiện các gói thầu.

2.2. Năng lực quản lý và thực hiện của các đơn vị

Năng lực quản lý của các đơn vị thực hiện chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu, dẫn đến việc không thể thực hiện hiệu quả các gói thầu lớn. Nhiều đơn vị không có đủ kinh nghiệm và năng lực để tham gia vào quá trình đấu thầu.

III. Phương pháp và giải pháp cải thiện chính sách mua sắm

Để cải thiện hiệu quả của chính sách mua sắm tập trung, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp như xây dựng bộ quy định chuẩn, tổ chức các buổi tập huấn cho cán bộ, và ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình đấu thầu.

3.1. Xây dựng bộ quy định chuẩn cho mua sắm

Việc xây dựng bộ quy định chuẩn sẽ giúp các đơn vị dễ dàng áp dụng và thực hiện chính sách một cách đồng bộ và hiệu quả hơn.

3.2. Tổ chức tập huấn và nâng cao năng lực cho cán bộ

Tổ chức các buổi tập huấn sẽ giúp cán bộ hiểu rõ hơn về quy trình và quy định của chính sách, từ đó nâng cao năng lực thực hiện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Gia Lai

Nghiên cứu thực tiễn tại Gia Lai cho thấy rằng việc áp dụng chính sách mua sắm tập trung đã mang lại một số kết quả tích cực, nhưng vẫn cần nhiều cải cách để đạt được hiệu quả tối ưu.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách mua sắm

Chính sách đã giúp tiết kiệm chi phí và nâng cao tính minh bạch trong mua sắm. Tuy nhiên, số lượng gói thầu thực hiện vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế.

4.2. Những hạn chế cần khắc phục

Mặc dù có những kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế như thời gian thực hiện kéo dài và thiếu sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ.

V. Kết luận và tương lai của chính sách mua sắm tập trung tại Gia Lai

Chính sách mua sắm tập trung tài sản công tại Gia Lai cần được cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn. Tương lai của chính sách này phụ thuộc vào việc khắc phục các vấn đề hiện tại và nâng cao năng lực thực hiện.

5.1. Đề xuất cải cách chính sách

Cần có những cải cách mạnh mẽ trong quy trình và quy định để chính sách mua sắm tập trung hoạt động hiệu quả hơn.

5.2. Tương lai của chính sách mua sắm tại Gia Lai

Tương lai của chính sách mua sắm tập trung tại Gia Lai sẽ phụ thuộc vào sự đồng bộ trong thực hiện và sự tham gia tích cực của các bên liên quan.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Mua sắm tài sản công chiếm khoảng 15-20% GDP của các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động thường xuyên của khu vực công và là công cụ chính sách tác động đến nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội. Từ năm 2008, Việt Nam áp dụng hai hình thức mua sắm tài sản công: phân tán và tập trung. Trong đó, mua sắm tập trung (MSTT) được xem là bước cải cách lớn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và quản lý tài sản nhà nước. Tuy nhiên, việc triển khai MSTT tại các địa phương, đặc biệt là tỉnh Gia Lai, còn gặp nhiều khó khăn do hệ thống pháp luật phức tạp, chồng chéo, năng lực quản lý hạn chế và truyền thông chưa hiệu quả.

Luận văn tập trung phân tích nguyên nhân gây trục trặc trong vận hành chính sách MSTT tại tỉnh Gia Lai giai đoạn 2016 đến nay, dựa trên khung tiêu chí ROCCIPI và các tiêu chuẩn OECD. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp cải thiện hiệu quả thực thi MSTT, góp phần tiết kiệm ngân sách và nâng cao tính minh bạch trong mua sắm công. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sử dụng tài sản và các nhà thầu tham gia đấu thầu tại tỉnh Gia Lai. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách mua sắm công tập trung, đồng thời hỗ trợ các địa phương khác trong việc triển khai MSTT hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn sử dụng khung phân tích ROCCIPI gồm bảy tiêu chí: Pháp luật (Rule), Cơ hội (Opportunity), Năng lực (Capacity), Truyền thông (Communication), Lợi ích (Interest), Quy trình (Process) và Ý thức hệ (Ideology). Trong đó, tiêu chí Ý thức hệ không được đánh giá do phạm vi nghiên cứu. Khung này giúp xác định các bất cập trong thiết kế và thực thi chính sách MSTT, từ đó tìm ra nguyên nhân khó khăn trong vận hành.

Bên cạnh đó, luận văn tham khảo các tiêu chuẩn và khuyến nghị của OECD về phòng chống tham nhũng trong mua sắm công, cũng như các mô hình quản lý mua sắm tập trung quốc tế tại Anh, Trung Quốc và Hàn Quốc. Các khái niệm chính bao gồm: mua sắm công, mua sắm tập trung, đấu thầu rộng rãi, hợp đồng khung, và các tiêu chuẩn kỹ thuật, định mức sử dụng tài sản công.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp định tính với cỡ mẫu gồm hơn 60 đơn vị sử dụng tài sản, 3 nhóm đối tượng chính: cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sử dụng tài sản và đơn vị tham gia đấu thầu tại tỉnh Gia Lai. Dữ liệu được thu thập qua quan sát, phỏng vấn bán cấu trúc chuyên sâu và phân tích tài liệu pháp luật, văn bản hướng dẫn liên quan.

Phân tích dữ liệu dựa trên việc đối chiếu các quy định pháp luật với thực tiễn triển khai MSTT, sử dụng khung ROCCIPI để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành chính sách. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2016 đến đầu năm 2017, thời điểm MSTT được áp dụng rộng rãi tại tỉnh Gia Lai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật phức tạp, chồng chéo và thay đổi liên tục: Tỉnh Gia Lai chịu sự điều chỉnh bởi 4 luật, 3 nghị định, 13 thông tư và 6 quyết định liên quan đến MSTT. Quy định về tiêu chuẩn, định mức tài sản chưa rõ ràng, chưa sát thực tế, gây khó khăn trong tổng hợp nhu cầu và phê duyệt dự toán. Thời gian áp dụng chính sách quá ngắn (khoảng 45 ngày cho đăng ký và tổng hợp nhu cầu) khiến nhiều đơn vị không kịp hoàn thành nhiệm vụ.

2. Cơ hội vi phạm và chậm trễ trong đăng ký nhu cầu: Do chưa có quy định xử lý vi phạm cụ thể, nhiều đơn vị sử dụng tài sản vẫn thực hiện mua sắm theo phương thức cũ, đăng ký nhu cầu chậm trễ, ảnh hưởng đến tiến độ MSTT. Thời gian chuyển giao chính sách kéo dài hơn 160 ngày, tạo cơ hội cho các hành vi không tuân thủ.

3. Năng lực quản lý và nhà thầu hạn chế: Ban Dân dụng tỉnh có năng lực đấu thầu cơ bản nhưng khối lượng công việc lớn, phân bổ chưa hợp lý. Nhà thầu chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, thiếu năng lực tài chính và kinh nghiệm để tham gia các gói thầu lớn MSTT. Tỷ lệ doanh nghiệp đăng ký tham gia đấu thầu trên hệ thống mạng chỉ chiếm khoảng 26% doanh nghiệp địa phương.

4. Truyền thông hạn chế: Công tác phổ biến, tập huấn về MSTT chưa đủ số lượng và nội dung để giúp các đơn vị hiểu rõ chính sách. Thông tin về MSTT chủ yếu giới thiệu trên báo giấy và điện tử mang tính khái quát, chưa hướng đến doanh nghiệp nhỏ và các đơn vị vùng sâu vùng xa.

5. Quy trình thực hiện kéo dài: Thời gian trung bình một lần thực hiện MSTT kéo dài khoảng 5 tháng, trong khi nhu cầu sử dụng tài sản thường xuyên và cấp bách. Quy trình đấu thầu rộng rãi theo quy định mất tối đa 108 ngày, chưa kể thời gian đăng ký và tổng hợp nhu cầu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các trục trặc MSTT tại Gia Lai xuất phát từ sự phức tạp và chưa đồng bộ của hệ thống pháp luật, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng và tuân thủ. So với các quốc gia như Anh, Trung Quốc và Hàn Quốc, Việt Nam còn thiếu sự tách bạch rõ ràng giữa các cơ quan quản lý và đơn vị thực hiện MSTT, cũng như chưa có hệ thống đại lý gọi thầu chuyên nghiệp.

Năng lực của Ban Dân dụng và nhà thầu địa phương chưa đáp ứng được yêu cầu về quy mô và tính chuyên nghiệp của MSTT, làm giảm hiệu quả và tạo rủi ro tham nhũng. Truyền thông chưa hiệu quả khiến các bên liên quan chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích và quy trình MSTT, dẫn đến sự chậm trễ và thiếu phối hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ doanh nghiệp tham gia đấu thầu theo quy mô, bảng tổng hợp thời gian thực hiện các bước trong quy trình MSTT, và sơ đồ so sánh quy trình mua sắm phân tán và tập trung để minh họa sự khác biệt về thời gian và thủ tục.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật: Xây dựng bộ quy định chuẩn về MSTT, bao gồm tiêu chuẩn, định mức tài sản và quy định xử lý vi phạm cụ thể. Thành lập hội đồng tư vấn chuyên môn để thống nhất nhu cầu sử dụng tài sản, đảm bảo linh hoạt và sát thực tế.

2. Nâng cao năng lực Ban Dân dụng và nhà thầu: Phân bổ hợp lý khối lượng công việc, tăng cường đào tạo chuyên sâu về đấu thầu, đặc biệt là đấu thầu qua mạng. Tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ và tạo điều kiện hợp tác giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ để nâng cao năng lực tham gia đấu thầu.

3. Tăng cường truyền thông và phổ biến chính sách: Đa dạng hóa kênh truyền thông, bao gồm báo chí, truyền hình, hội thảo trực tuyến và trực tiếp, hướng đến cả các đơn vị vùng sâu vùng xa và doanh nghiệp nhỏ. Cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu về quy trình và lợi ích MSTT.

4. Rút ngắn thời gian quy trình: Rút ngắn thời gian đăng ký và tổng hợp nhu cầu bằng cách phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị liên quan ngay từ giai đoạn dự toán. Áp dụng rộng rãi đấu thầu qua mạng để tăng tính minh bạch và giảm thời gian thực hiện.

Các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 1-2 năm, do UBND tỉnh chủ trì phối hợp với các sở ngành liên quan và các tổ chức chuyên môn thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh và địa phương: Giúp hiểu rõ các khó khăn, nguyên nhân và giải pháp trong vận hành MSTT, từ đó hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý.

2. Ban Dân dụng và các đơn vị thực hiện MSTT: Cung cấp kiến thức về quy trình, pháp luật và kỹ năng quản lý mua sắm tập trung, hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn.

3. Doanh nghiệp tham gia đấu thầu: Hiểu rõ các yêu cầu, tiêu chuẩn và quy trình đấu thầu MSTT, từ đó nâng cao khả năng tham gia và cạnh tranh trong các gói thầu lớn.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Chính sách công, Quản lý nhà nước: Là tài liệu tham khảo quý giá về thực tiễn triển khai chính sách công tại địa phương, phương pháp nghiên cứu và phân tích chính sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Mua sắm tập trung tài sản công là gì?
   MSTT là hình thức tổ chức đấu thầu rộng rãi để lựa chọn nhà thầu cho các mặt hàng, dịch vụ có số lượng lớn, chủng loại tương tự ở nhiều cơ quan, tổ chức nhằm tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý.

2. Tại sao MSTT gặp khó khăn khi triển khai tại Gia Lai?
   Do hệ thống pháp luật phức tạp, chồng chéo, năng lực quản lý và nhà thầu hạn chế, truyền thông chưa hiệu quả và quy trình thực hiện kéo dài, gây chậm trễ và khó khăn trong áp dụng.

3. Lợi ích của MSTT so với mua sắm phân tán là gì?
   MSTT giúp giảm chi phí tổ chức đấu thầu, tăng quyền đàm phán hợp đồng, nâng cao chất lượng sản phẩm, dễ dàng giám sát và minh bạch hơn so với mua sắm phân tán.

4. Các giải pháp chính để cải thiện MSTT tại địa phương?
   Hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực quản lý và nhà thầu, tăng cường truyền thông, rút ngắn thời gian quy trình và áp dụng đấu thầu qua mạng.

5. Ai là đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ MSTT?
   Cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sử dụng tài sản, nhà thầu và doanh nghiệp tham gia đấu thầu đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách MSTT.

Kết luận

• Mua sắm tập trung tài sản công tại tỉnh Gia Lai còn nhiều trục trặc do pháp luật phức tạp, năng lực hạn chế và truyền thông chưa hiệu quả.
• Khung phân tích ROCCIPI giúp xác định rõ các nguyên nhân khó khăn trong vận hành MSTT.
• So sánh với kinh nghiệm quốc tế cho thấy cần tách bạch rõ ràng chức năng quản lý và thực hiện MSTT, đồng thời xây dựng hệ thống đại lý gọi thầu chuyên nghiệp.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực, tăng cường truyền thông và rút ngắn quy trình nhằm nâng cao hiệu quả MSTT.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm và đánh giá hiệu quả để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Hành động ngay hôm nay: Các cơ quan quản lý và đơn vị liên quan cần phối hợp xây dựng kế hoạch triển khai các giải pháp cải thiện MSTT, đồng thời tăng cường đào tạo và truyền thông để nâng cao nhận thức và năng lực thực thi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ------------- NGUYỄN THỊ THU HẢO CHÍNH SÁCH MUA SẮM TẬP TRUNG TÀI SẢN CÔNG CẤP ĐỊA PHƯƠNG: TRƯỜNG HỢP TỈNH GIA LAI LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ------------- NGUYỄN THỊ THU HẢO CHÍNH SÁCH MUA SẮM TẬP TRUNG TÀI SẢN CÔNG CẤP ĐỊA PHƯƠNG: TRƯỜNG HỢP TỈNH GIA LAI LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS PHẠM DUY NGHĨA TP. Hồ Chí Minh – Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Tác giả Nguyễn Thị Thu Hảo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ii LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình là những người đã luôn sát cánh ủng hộ, tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian khóa học. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy Phạm Duy Nghĩa và quý Thầy Cô của Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đóng góp hữu ích, trao đổi chân thành, cởi mở, tạo môi trường thuận lợi để tôi học tập, nghiên cứu tại trường và cho tôi những lời khuyên bổ ích, giúp tôi hoàn thành được luận văn này. Tôi xin gửi sự biết ơn sâu sắc đến ban lãnh đạo cũng như tập thể cán bộ công chức Sở Tài chính và Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng dân dụng và công nghiệp tỉnh Gia Lai, phòng Tài chính kế hoạch thành phố Pleiku, huyện Chư Sê, Chư Pưh, Đăk Pơ, An Khê, Ayun Pa và những đơn vị khác đã trả lời phỏng vấn trực tiếp và cung cấp thông tin giúp tôi hoàn thành luận văn này. Và sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các bạn học viên MPP8, những người đã luôn quan tâm giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập tại trường. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iii TÓM TẮT Áp dụng rộng rãi phương thức mua sắm tập trung trên phạm vi cả nước được xem là bước cải cách lớn trong hoạt động mua sắm công nhằm đạt được hiệu quả trong sử dụng ngân sách và quản lý tài sản nhà nước. Tuy nhiên các địa phương đều gặp khó khăn khi bước đầu thực hiện chính sách. Phân tích thực tế tại tỉnh Gia Lai xác định được các nguyên nhân sau: i) Pháp luật, hệ thống quy định về mua sắm tập trung và đấu thầu được quy định rõ ràng, cụ thể nhưng phức tạp, chồng chéo, thường xuyên thay đổi, bổ sung gây khó khăn trong đọc, hiểu văn bản của các cơ quan nhà nước, đơn vị sử dụng tài sản và nhà thầu; ii) Các đơn vị sử dụng tài sản tận dụng thời gian chờ chính sách có hiệu lực đã nhanh chóng thực hiện mua sắm theo phương thức cũ; chưa có quy định xử phạt đối với các hành vi vi phạm nên việc đăng ký nhu cầu chậm trễ xảy ra phổ biến gây ảnh hưởng đến hoạt động MSTT của tỉnh; iii) Năng lực quản lý của Ban Dân dụng chưa đáp ứng đủ yêu cầu khi có sự gia tăng về mức độ và khối lượng công việc cần giải quyết từ chính sách MSTT; đa số các nhà thầu tại địa phương chưa đủ năng lực, kinh nghiệm để tham gia cạnh tranh trong những gói thầu có giá trị lớn; iv) Truyền thông còn ở mức độ hạn chế nên khả năng tiếp cận thông tin, hiểu chính sách chưa được tốt; v) Có sự chênh lệch lợi ích giữa chính sách mua sắm cũ và MSTT nên các đơn vị sử dụng tài sản có xu hướng không ủng hộ, doanh nghiệp nhỏ không tham gia dự thầu; vi) Mặc dù đã có quy trình cụ thể nhưng thời gian thực hiện MSTT diễn ra trong 4 đến 6 tháng không để đáp ứng nhu cầu của các đơn vị sử dụng tài sản. Từ những nguyên nhân trên, đề tài đưa ra các khuyến nghị khắc phục nhằm giúp chính sách được vận hành tốt hơn như: hình thành bộ quy định chuẩn cho MSTT, bổ sung các quy định còn thiếu sót về tiêu chuẩn, định mức tài sản và trách nhiệm của đơn vị sử dụng tài sản; tổ chức các buổi tập huấn, trao đổi kinh nghiệm, đào tạo nâng cao nghiệp vụ về công tác đấu thầu; kết hợp công tác giữa Ban Dân dụng và các cơ quan khác rút ngắn thời TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv gian tổng hợp nhu cầu, ứng dụng công nghệ thông tin để làm nền tảng tham gia đấu thầu qua mạng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .iii MỤC LỤC . v DANH MỤC VIẾT TẮT . vii DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, HỘP . viii DANH MỤC BẢNG . viii DANH MỤC HỘP . viii PHỤ LỤC . viii CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI.1 Bối cảnh và sự ra đời chính sách .2 Mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn .2 Câu hỏi chính sách .3 Ý nghĩa thực tiễn .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu . 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN MUA SẮM TÀI SẢN CÔNG THEO PHƯƠNG THỨC TẬP TRUNG .1 Định nghĩa và các hình thức mua sắm công .2 Nhu cầu thúc đẩy cải cách trong mua sắm tài sản công .3 Tình hình và quy định chung hiện nay .4 Kinh nghiệm quốc tế.5 Khung phân tích . 11 CHƯƠNG 3: PHÁT HIỆN TRỤC TRẶC .1 Đánh giá các quy định pháp luật liên quan đến MSTT .1 Giai đoạn tiền đấu thầu .1 Xác định nhu cầu .2 Đăng ký và tổng hợp nhu cầu .2 Giai đoạn Đấu thầu . 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Ban Dân dụng .1 Truyền thông từ Trung ương đến cấp tỉnh .2 Truyền thông từ tỉnh đến các đơn vị sử dụng tài sản .5 Lợi ích giữa các bên liên quan .6 Quy trình . 27 CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH .2 Kiến nghị chính sách . 34 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 37 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vii DANH MỤC VIẾT TẮT Từ viết tắt Nội dung Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Ban Dân dụng các công trình dân dụng và công nghiệp Cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng tài Đơn vị sử dụng tài sản sản GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội KH - ĐT Kế hoạch – Đầu tư MSTT Mua sắm tập trung NS Ngân sách Organization for Economic OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế Cooperation and Development Tài sản công Hàng hóa công, dịch vụ công TC Tài chính UBND Uỷ ban nhân dân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] viii DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, HỘP Sơ đồ 1. Quy trình MSTT theo 3 giai đoạn . 9 Sơ đồ 2: Thời gian đăng ký và tổng hợp nhu cầu . 16 Sơ đồ 3:Thời gian chuyển giao chính sách . 19 Sơ đồ 4: Cơ cấu tổ chức và phân công nhiệm vụ của Ban Dân dụng . 21 Sơ đồ 5: Quy trình mua sắm theo phương thức phân tán . 28 Sơ đồ 6: Quy trình mua sắm theo phương thức tập trung . 29 Sơ đồ 7: Quy trình đấu thầu rộng rãi đối với gói thầu mua sắm hàng hoá . 30 DANH MỤC BẢNG Bảng 1: Tổng hợp tiêu chuẩn, định mức phòng làm việc của các cơ quan, tổ chức, đơn vị các cấp. 14 Bảng 2: Cơ cấu doanh nghiệp dựa trên quy mô của tỉnh Gia Lai năm 2015 . 23 DANH MỤC HỘP Hộp 1. Ý kiến về danh mục MSTT . 14 Hộp 2: Trường hợp đột xuất, cấp bách . 16 PHỤ LỤC Phụ lục 1. Rủi ro tham nhũng trong mua sắm công . Danh mục MSTT mốt số tỉnh . Danh sách tham gia phỏng vấn . Bảng hỏi . Danh sách văn bản pháp luật tính đến 31/3/2017 . 41 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.1 Bối cảnh và sự ra đời chính sách Mua sắm công (hay mua sắm chính phủ) là những khoản chi tiêu của các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp nhà nước để mua hàng hoá, dịch vụ và công trình phục vụ cho việc sử dụng của chính mình; tổng giá trị mua sắm công thường chiếm từ 15% đến 20% GDP1 của một quốc gia đang phát triển như Việt Nam . Vì vậy ngoài mục đích đảm bảo sự hoạt động thường xuyên của khu vực công, mua sắm công còn được xem như một công cụ chính sách tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực kinh tế, xã hội. Từ năm 2008, Việt Nam đã áp dụng 2 hình thức mua sắm tài sản là mua sắm phân tán và mua sắm tập trung (MSTT). Đối với hình thức phân tán, các cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp sử dụng tài sản là đơn vị trực tiếp thực hiện mua sắm; hình thức tập trung, đơn vị thực hiện mua sắm là đơn vị mua sắm tập trung cấp quốc gia và các đơn vị mua sắm tập trung cấp bộ, ngành, địa phương. Từ năm 2015 trở về trước, đa số các đơn vị sử dụng tài sản thực hiện hình thức mua sắm phân tán nhưng có một số hạn chế như: không chuyên nghiệp và chưa tách bạch được nhiệm vụ quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ trong quản lý tài sản công; tốn kém chi phí tổ chức thực hiện, xảy ra tham nhũng… Chính phủ cũng đồng thời thực hiện thí điểm phương thức mua sắm tập trung tại một số địa phương, Bộ, ngành nhằm giảm tình trạng tham nhũng, nâng cao hiệu quả quản lý mua sắm công, quản lý NS hiệu quả, tiết kiệm3. Ngày 26/02/2016, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 08/2016/QĐ-TTg ban hành quy định việc mua sắm tài sản tập trung trên phạm vi cả nước. Theo đó việc mua sắm tài sản tập trung sẽ được phân theo ngành và phân cấp từ trung ương đến chính quyền địa phương. Ngoài những quy định chung được ban hành bởi Chính phủ, UBND cấp tỉnh được tại những khoảng mở để điều chỉnh chính sách phù hợp với tình hình thực tế nhưng tình hình thực hiện tại các địa phương trên cả nước chưa được đồng bộ (Phụ lục 2).