Chính Sách Hỗ Trợ Đối Với Các Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Trên Địa Bàn Tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ TMU phân tích chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh Phú Thọ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Lê Vinh Quang
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Minh Đạt
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Chính Sách Hỗ Trợ Đối Với Các Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Trên Địa Bàn Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Phú Thọ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
• 1.1. Khái niệm, sự cần thiết phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2. Khái niệm và nội dung chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3. Bài học kinh nghiệm về chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ từ các điển hình nghiên cứu
• 1.4. Kinh nghiệm của một số nước
• 1.5. Kinh nghiệm của các địa phương
• 1.6. Bài học kinh nghiệm trong việc hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.7. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Giới thiệu khái lược về tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Sự phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh
• 2.2.1. Số lượng và quy mô
• 2.2.2. Kết cấu vốn doanh nghiệp theo mỗi loại hình doanh nghiệp
• 2.2.3. Kết cấu, ngành nghề kinh doanh
• 2.2.4. Tình hình sử dụng lao động và trả lương lao động
• 2.2.5. Về năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh
• 2.3. Thực trạng hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 2.3.1. Tạo lập môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.3.2. Các hoạt động tư vấn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.3.3. Hỗ trợ về tài chính và mặt bằng sản xuất kinh doanh
• 2.3.4. Hỗ trợ về đào tạo nguồn nhân lực
• 2.3.5. Hỗ trợ về tiếp cận thị trường và tiêu thụ sản phẩm
• 2.3.6. Hỗ trợ thành lập các hiệp hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.3.7. Đánh giá chung
• 2.3.7.1. Những thành công
• 2.3.7.2. Những hạn chế
• 2.3.7.3. Nguyên nhân của những hạn chế và những vấn đề đặt ra
• 2.4. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DN NVV TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ và phương hướng hoàn thiện chính hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ của tỉnh Phú Thọ
• 3.1.1. Quan điểm phát triển
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển
• 3.1.3. Phương pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.2.1. Nâng cao tính minh bạch của thể chế và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý
• 3.2.2. Chính sách thuế
• 3.2.3. Chính sách tín dụng
• 3.2.4. Chính sách nguồn nhân lực
• 3.2.5. Chính sách đất đai
• 3.2.6. Chính sách về công nghệ và thông tin
• 3.2.7. Chính sách xúc tiến thương mại
• 3.2.8. Một số kiến nghị
• 3.2.8.1. Khuyến khích phát triển thị trường dịch vụ phát triển kinh doanh
• 3.2.8.2. Thực hiện trợ giúp có trọng điểm
• 3.2.8.3. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý các cấp
• 3.3. Tóm tắt chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Tại Tỉnh Phú Thọ

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại tỉnh Phú Thọ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Các chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNVVN hoạt động, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra nhiều việc làm cho người dân. Tuy nhiên, thực trạng triển khai các chính sách này vẫn còn nhiều hạn chế, cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò của Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

DNVVN là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ, đóng góp lớn vào nền kinh tế địa phương. Chúng tạo ra việc làm và thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển chính sách hỗ trợ

Chính sách hỗ trợ DNVVN tại Phú Thọ đã được hình thành từ nhiều năm trước, với nhiều chương trình và dự án nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp.

II. Những Thách Thức Đối Với Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Tại Phú Thọ

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, DNVVN tại Phú Thọ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Chi phí sản xuất cao, khả năng tiếp cận vốn hạn chế và thiếu hụt nhân lực có tay nghề là những vấn đề chính. Những thách thức này cản trở sự phát triển bền vững của DNVVN.

2.1. Chi phí sản xuất và tiếp cận vốn

Chi phí đầu vào cho sản xuất của DNVVN tại Phú Thọ còn cao, trong khi khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng gặp nhiều khó khăn do lãi suất cao.

2.2. Thiếu hụt nhân lực có tay nghề

Nhu cầu về nhân lực có tay nghề cao tại DNVVN chưa được đáp ứng, dẫn đến khó khăn trong việc duy trì và phát triển sản xuất.

III. Phương Pháp Hỗ Trợ Tài Chính Cho Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Hỗ trợ tài chính là một trong những phương pháp quan trọng để phát triển DNVVN. Các chương trình tín dụng ưu đãi, quỹ hỗ trợ doanh nghiệp và các chính sách thuế là những giải pháp cần thiết để giảm bớt gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp.

3.1. Các chương trình tín dụng ưu đãi

Các ngân hàng và tổ chức tài chính cần triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành riêng cho DNVVN, giúp họ dễ dàng tiếp cận vốn.

3.2. Chính sách thuế hỗ trợ

Giảm thuế cho DNVVN trong giai đoạn đầu hoạt động sẽ giúp họ có thêm nguồn lực để đầu tư và phát triển.

IV. Giải Pháp Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Cho Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Đào tạo nguồn nhân lực là yếu tố then chốt giúp DNVVN nâng cao năng lực cạnh tranh. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, từ đó nâng cao chất lượng lao động.

4.1. Chương trình đào tạo nghề

Cần triển khai các chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu của DNVVN, giúp nâng cao tay nghề cho người lao động.

4.2. Hỗ trợ đào tạo quản lý

Đào tạo kỹ năng quản lý cho chủ doanh nghiệp và cán bộ quản lý là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của DNVVN.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Chính Sách Hỗ Trợ

Nghiên cứu về chính sách hỗ trợ DNVVN tại Phú Thọ cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần có những điều chỉnh để các chính sách này thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

5.1. Kết quả đạt được từ các chính sách

Nhiều DNVVN đã được hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ, giúp họ phát triển và mở rộng quy mô sản xuất.

5.2. Những hạn chế cần khắc phục

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc triển khai chính sách, cần có sự cải thiện để đáp ứng nhu cầu thực tế.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Chính sách hỗ trợ DNVVN tại Phú Thọ cần được tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của doanh nghiệp. Tương lai của DNVVN phụ thuộc vào sự hỗ trợ hiệu quả từ chính quyền và các tổ chức liên quan.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng để phát triển DNVVN, từ đó tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

6.2. Vai trò của chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần đóng vai trò tích cực hơn trong việc hỗ trợ và tạo điều kiện cho DNVVN phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Tại tỉnh Phú Thọ, DNVVN chiếm khoảng 90% tổng số doanh nghiệp, góp phần giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho người lao động. Giai đoạn 2015-2019, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh đạt bình quân 9,79%/năm, cao hơn mức trung bình của vùng miền núi phía Bắc và cả nước. Tuy nhiên, DNVVN tại Phú Thọ còn nhiều hạn chế như quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu, khó khăn trong tiếp cận vốn và thị trường, cũng như trình độ quản lý và nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng chính sách hỗ trợ DNVVN trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2015-2019, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNVVN. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chính sách hỗ trợ của Nhà nước cấp tỉnh và khảo sát các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh trong khoảng thời gian 5 năm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả chính sách hỗ trợ, góp phần phát triển kinh tế địa phương, tăng cường năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế cho DNVVN.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương và quản lý kinh tế. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết phát triển DNVVN: Nhấn mạnh vai trò của DNVVN trong tạo việc làm, tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Khái niệm DNVVN được xác định theo tiêu chí vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình không quá 300 người, phù hợp với quy định tại Nghị định 90/2001/NĐ-CP.

2. Lý thuyết chính sách hỗ trợ phát triển DNVVN: Bao gồm các nội dung chính sách như tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ tài chính, đào tạo nguồn nhân lực, tiếp cận thị trường và thành lập hiệp hội doanh nghiệp. Mô hình này giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của DNVVN và hiệu quả của các chính sách hỗ trợ.

Các khái niệm chính bao gồm: môi trường kinh doanh, hỗ trợ tài chính, đào tạo nguồn nhân lực, tiếp cận thị trường, năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp thu thập từ khảo sát 168 doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn 13 huyện/thành phố của tỉnh Phú Thọ; dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo kinh tế xã hội, văn bản pháp luật, tài liệu chính sách của tỉnh và Trung ương giai đoạn 2015-2019.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp tổng hợp để hệ thống hóa số liệu, phương pháp so sánh để đánh giá sự biến động và hiệu quả chính sách qua các năm. Phân tích định tính được áp dụng để đánh giá thực trạng, nguyên nhân và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát 168 doanh nghiệp đại diện cho các loại hình và quy mô khác nhau, đảm bảo tính đại diện cho toàn tỉnh. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có trọng số nhằm phản ánh đúng cơ cấu doanh nghiệp.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong khoảng thời gian 2015-2019, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng và quy mô DNVVN tăng trưởng ổn định: Năm 2019, tỉnh Phú Thọ có trên 7.900 doanh nghiệp, trong đó DNVVN chiếm khoảng 90%. Số doanh nghiệp đăng ký mới năm 2019 là 710, trong đó 650 doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tỷ trọng đầu tư của DNVVN trong tổng đầu tư toàn tỉnh tăng từ 32% năm 2015 lên 41% năm 2019.

2. Nguồn vốn và kết cấu vốn doanh nghiệp: Vốn đầu tư bình quân một doanh nghiệp năm 2017 đạt khoảng 4,58 tỷ đồng, tăng gần 10 lần so với giai đoạn 2000-2010. Vốn chủ sở hữu và vốn vay ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn, trong đó 38% vốn kinh doanh là vốn vay, chủ yếu từ ngân hàng thương mại và các nguồn khác.

3. Nguồn nhân lực và trình độ lao động: Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 64% năm 2019, tuy nhiên trình độ chuyên môn và kỹ năng còn hạn chế. Tỷ lệ công nhân kỹ thuật có bằng chứng chỉ chỉ chiếm 24,5%, công nhân không có bằng chiếm 20,3%. Thu nhập bình quân người lao động tăng 9,1% năm 2019 so với năm trước.

4. Hiệu quả kinh doanh và năng lực cạnh tranh: DNVVN tại Phú Thọ còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ, thị trường và quản lý. Năng lực cạnh tranh chưa cao do hạn chế về vốn, công nghệ và nguồn nhân lực. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của tỉnh đạt 9,79%/năm, cao hơn mức trung bình cả nước, cho thấy DNVVN đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do quy mô vốn nhỏ, trình độ quản lý và công nghệ lạc hậu, cùng với khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn và thị trường. So với các địa phương phát triển như Đà Nẵng và Bình Dương, Phú Thọ còn thiếu các chính sách hỗ trợ đồng bộ và hiệu quả hơn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng doanh nghiệp, bảng phân tích cơ cấu vốn và biểu đồ tỷ lệ lao động qua đào tạo để minh họa rõ nét hơn thực trạng và xu hướng phát triển.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của chính sách hỗ trợ trong việc thúc đẩy phát triển DNVVN, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn cần được giải quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh của DNVVN tại Phú Thọ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý và minh bạch chính sách: Cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình đăng ký kinh doanh và tiếp cận hỗ trợ tài chính nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư. Thời gian: 2021-2023.

2. Tăng cường hỗ trợ tài chính và tín dụng ưu đãi: Thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng dành riêng cho DNVVN, giảm lãi suất vay và kéo dài thời gian ân hạn. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, các tổ chức tín dụng. Thời gian: 2021-2025.

3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý và kỹ thuật cho chủ doanh nghiệp và người lao động, phối hợp với các trường đại học, cao đẳng địa phương. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các cơ sở đào tạo. Thời gian: 2021-2024.

4. Hỗ trợ tiếp cận thị trường và xúc tiến thương mại: Tổ chức các hội chợ, triển lãm, hỗ trợ quảng bá sản phẩm, tạo điều kiện cho DNVVN tham gia chuỗi cung ứng và xuất khẩu. Chủ thể thực hiện: Sở Công Thương, các hiệp hội doanh nghiệp. Thời gian: 2022-2025.

5. Khuyến khích liên kết và thành lập hiệp hội doanh nghiệp: Tăng cường vai trò của các hiệp hội trong việc đại diện, hỗ trợ và kết nối DNVVN với các doanh nghiệp lớn và thị trường. Chủ thể thực hiện: Cục Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, UBND tỉnh. Thời gian: 2021-2023.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: Giúp xây dựng và hoàn thiện chính sách hỗ trợ DNVVN phù hợp với đặc thù địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế.

2. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Phú Thọ: Hiểu rõ các chính sách hỗ trợ hiện hành, tận dụng các cơ hội về tài chính, đào tạo và thị trường để phát triển bền vững.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Nắm bắt nhu cầu và khó khăn của DNVVN để thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, phát triển doanh nghiệp: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo hoặc ứng dụng trong thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách hỗ trợ DNVVN tại Phú Thọ có điểm gì nổi bật?
   Chính sách tập trung vào cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ tài chính, đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến thị trường. Ví dụ, quỹ bảo lãnh tín dụng được thành lập để giúp DNVVN tiếp cận vốn vay ưu đãi.

2. DNVVN tại Phú Thọ gặp khó khăn gì lớn nhất?
   Khó khăn chủ yếu là vốn đầu tư hạn chế, công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý và nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, cùng với khó khăn trong tiếp cận thị trường và thủ tục hành chính.

3. Làm thế nào để DNVVN nâng cao năng lực cạnh tranh?
   DNVVN cần tăng cường đào tạo nhân lực, áp dụng công nghệ mới, mở rộng liên kết với các doanh nghiệp khác và tận dụng các chính sách hỗ trợ về tài chính và thị trường.

4. Vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp trong hỗ trợ DNVVN là gì?
   Hiệp hội doanh nghiệp giúp kết nối, đại diện quyền lợi, cung cấp thông tin thị trường và hỗ trợ kỹ thuật, góp phần nâng cao năng lực và khả năng cạnh tranh của DNVVN.

5. Tại sao cần hoàn thiện chính sách hỗ trợ DNVVN ở Phú Thọ?
   Do đặc thù địa phương với nhiều khó khăn về vốn, công nghệ và nguồn nhân lực, việc hoàn thiện chính sách giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNVVN phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Kết luận

• DNVVN tại Phú Thọ chiếm khoảng 90% tổng số doanh nghiệp, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và giải quyết việc làm.
• Thực trạng phát triển DNVVN còn nhiều hạn chế về vốn, công nghệ, nguồn nhân lực và tiếp cận thị trường.
• Chính sách hỗ trợ hiện nay đã tạo ra những bước tiến nhưng chưa đồng bộ và hiệu quả cao.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách tập trung vào minh bạch pháp lý, hỗ trợ tài chính, đào tạo nhân lực và xúc tiến thị trường.
• Nghiên cứu đề xuất lộ trình thực hiện các giải pháp đến năm 2025 nhằm thúc đẩy phát triển bền vững DNVVN tại Phú Thọ.

Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan phối hợp triển khai các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I đã định nghĩa DNVVN như sau: "Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người" LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Như vậy, theo quy định của Luật Doanh nghiệp, các hộ kinh doanh cá thể nếu không có đăng ký kinh doanh, không được gọi là DN, mặc dù số hộ này vẫn thực hiện các hoạt động kinh doanh hợp pháp, được thực hiện các quyền và nghĩa vụ dân sự giống như DN. Do đó, ở nước ta, quan niệm về DN có hai phạm vi rõ rệt: Phạm vi hẹp chỉ bao gồm các DN chính thức đã đăng ký với tư cách tên gọi là DN; phạm vi rộng bao gồm cả các hộ gia đình kinh doanh hợp pháp và các tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh dưới danh nghĩa các tổ chức sự nghiệp có thu. Trong một nền kinh tế, tùy theo các tiêu chí khác nhau mà người ta phân ra các loại DN khác nhau. Theo ngành kinh tế có thể chia ra DN công nghiêp, DN nông nghiệp, DN thương mại dịch vụ; theo tính chất hoạt động thì có DN hoạt động công ích (phi lợi nhuận) và DN kinh doanh (vị lợi); theo hình thức sở hữu thì có DNNN, DNDD và DN có vốn đầu tư nước ngoài; theo quy mô, mà chủ yếu là quy mô về vốn và lao động thì có DN lớn, DNVVN.

Các DNVVN là loại hình DN có số lượng áp đảo ở hầu hết các nước. Có khá nhiều cách định nghĩa khác nhau về DNVVN. Các định nghĩa này có những điểm giống nhau và khác nhau, vì vậy khó mà tìm được một định nghĩa thống nhất, mặc dù ai cũng thống nhất rằng kinh doanh vừa và nhỏ thì khối lượng công việc ít hơn, đơn giản hơn là kinh doanh ở các DN lớn. Hiện nay, không có một tiêu chuẩn chung cho việc phân định ranh giới quy mô DN ở các nước.

Ở mỗi nước, tùy theo điều kiện và hoàn cảnh phát triển kinh tế cụ thể mà có cách xác định quy mô DN trong từng giai đoạn nhất định.1 dưới đây cho thấy tình hình này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Tiêu thức phân loại DNVVN của một số nước Lĩnh vực Công nghiệp Thương mại - Dịch vụ Các DN vừa DN nhỏ DN vừa DN nhỏ nước Mỹ Dưới 3,5 triệu Dưới 3,5 triệu USD USD Dưới 500 lao Dưới 500 lao động động Nhật bản Dưới 100 triệu 10-30 triệu Yên Yên Dưới 20 lao động Dưới 100 lao Dưới 5 lao Dưới 300 lao động động động CHLB 1đến<100 triệu Dưới 1 triệu DM 1-100 triệu DM Dưới 1 triệu Đức DM Dưới 9 lao động 10-<500 lao động DM 10-<500 lao Dưới 9 lao động động Philippin 15-60 triệu Peso < 15 triệu Peso 15-60 triệu Peso < 15 triệu Không quy định Không q/định lđ Không quy định Peso lđ lđ Không q/định lđ Đài Loan 1,6 triệu USD 1,6 triệu USD 4-10 lao động 4-10 lao động Nguồn: Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương khoá IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Ngoài ra, còn có định nghĩa chung của EU, có hiệu lực áp dụng từ tháng 6/1996: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 DNVVN là các DN tư nhân và độc lập, trong khu vực phi sơ cấp, không bao gồm các ngành như nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, sử dụng dưới 200 công nhân. Trong khu vực DNVVN có sự phân loại như sau theo quy mô:  DN siêu nhỏ: sử dụng dưới 10 công nhân;  DN nhỏ: sử dụng từ 10 đến 49 nhân công và có doanh thu hàng năm dưới 7 triệu ECU;  DN vừa: sử dụng từ 50 đến 249 nhân công và có doanh thu hàng năm dưới 40 triệu ECU. Các quan điểm của chính quyền nhà nước về doanh nghiệp vừa và nhỏ Từ nhiều năm trước, khi Chính phủ chưa ban hành chính thức tiêu chí quy định DNVVN, một số cơ quan và nhà nghiên cứu đã đưa ra các tiêu chí và tiêu chuẩn cụ thể khác nhau để phân loại DNVVN.

Có thể kể ra các cách phân loại tiêu biểu sau: - Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) căn cứ vào 2 tiêu chí lao động và vốn của các ngành để phân biệt: + Trong ngành công nghiệp: DNVVN là tổ chức kinh tế có số vốn từ 5÷10 tỷ đồng và có số lao động 200÷500 người. Trong đó DN nhỏ có số vốn dưới 5 tỷ đồng và có số lao động nhỏ hơn 200 người. + Trong ngành thương mại- dịch vụ: DNVVN là tổ chức có số vốn từ 5÷10 tỷ đồng và có số lao động từ 50÷100 người. - Ngân hàng Công thương hoạt động cho vay tín dụng đối với các DN quy định rằng: DN vừa là DN có vốn từ 5÷10 tỷ đồng và số lao động từ 500÷1000 người, DN nhỏ là DN có vốn dưới 5 tỷ đồng và lao động dưới 500 người; - Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, trong lĩnh vực sản xuất, xây dựng, DN có vốn dưới 1 tỷ đồng và dưới 100 lao động được xếp là DN nhỏ, DN có vốn từ 1÷10 tỷ đồng và có từ 100÷500 lao động là DN vừa.

Trong lĩnh vực thương mại-dịch vụ, DN có vốn từ 500 triệu đến 5 tỷ đồng, lao động từ 50÷250 người là DN vừa… Tóm lại, người ta thường dùng 2 tiêu chí về vốn đăng ký và số lao động thường xuyên để xác định DNVVN vì tất cả các DN đều có thể xác định được 2 tiêu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 chí này. Riêng tiêu thức doanh thu ít được sử dụng vì đối với các nước đang phát triển, đặc biệt là Việt Nam thì tiêu chí này có thể biến động do nhiều yếu tố và cũng khó xác định. Để thống nhất tiêu chí xác định DNVVN, ngày 20/6/1998, Chính phủ đã ban hành công văn số 681/CP-KTN quy định tiêu chí tạm thời xác định các DNVVN. Theo quy định này, DNVVN là các DN có vốn điều lệ dưới 5 tỷ đồng và có số lao động trung bình hàng năm dưới 200 người.

Quy định tạm thời này chỉ tồn tại khoảng 3 năm và ngày 23/11/2001, Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/2001/NĐ- CP về trợ giúp phát triển DNVVN, theo quy định tại Nghị định này, DNVVN là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người. Căn cứ vào tình hình kinh tế- xã hội cụ thể của ngành, địa phương, trong quá trình thực hiện các biện pháp, chương trình trợ giúp có thể linh hoạt áp dụng đồng thời cả hai chỉ tiêu vốn và lao động hoặc một trong hai chỉ tiêu nói trên. Với tiêu thức phân loại mới này, DNVVN ở nước ta chiếm tỷ trọng khoảng 90% trong tổng số DN hiện nay, trong đó phần lớn là các DN thuộc khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ. Điều này phù hợp với tình hình kinh tế của nước ta vốn là nền kinh tế sản xuất vừa và nhỏ là chủ yếu.

Sự cần thiết của việc phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ Trong nền kinh tế nước ta hiện nay, DNNVV có vị trí đặc biệt quan trọng, thể hiện qua các mặt dưới đây: Tạo việc làm cho người lao ðộng Ðây là một thế mạnh rõ rệt của DNNVV và là nguyên nhân chủ yếu khiến chúng ta phải đặc biệt trú trọng phát triển DNNVV ở nước ta hiện nay. Khu vực DNNVV thuộc các thành phần kinh tế hiện thu hút khoảng 25÷26% lực lượng lao động phi nông nghiệp của cả nước, nhưng triển vọng thu hút thêm lao động rất lớn vì suất đầu tư cho một chỗ làm việc ở đây thấp hơn nhiều so với doanh nghiệp lớn, chủ yếu là do chi phí thấp và thu hút được nguồn vốn rải rác trong dân. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 Ðóng góp vào tăng trưởng kinh tế Mỗi năm, DNNVV đóng góp khoảng 25%÷26% GDP của cả nước. Các DNNVV ở Việt Nam đã cung cấp ra thị trường nhiều loại sản phẩm khác nhau, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong nước như trang thiết bị và linh kiện cần thiết cho các ngành sản xuất hàng tiêu dùng và các ngành tiểu thủ công nghiệp cũng như các hàng hoá tiêu dùng khác.

Ðảm bảo cho nền kinh tế năng động hơn Do yêu cầu vốn ít, quy mô nhỏ, DNNVV có nhiều khả năng thay đổi mặt hàng, chuyển hướng sản xuất, đổi mới công nghệ… làm cho nền kinh tế năng động hơn. Tãng thu nhập cho dân cư Thu nhập của dân ta còn quá thấp, do kinh tế chậm phát triển. Phát triển DNNVV ở thành thị cũng như nông thôn là biện pháp chủ yếu để tăng thu nhập, đa dạng hóa thu nhập của các tầng lớp nhân dân khắp các vùng trong cả nước, góp phần rất quan trọng thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn. Góp phần thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện ðại hóa Việc phát triển DNNVV sẽ tạo ra những chuyển biến hết sức quan trọng về cơ cấu của toàn bộ nền kinh tế, từ một nền kinh tế nhỏ, thuần nông là chủ yếu sang nền kinh tế có cơ cấu theo hướng hiện đại.

Góp phần ðào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện trong thực tiễn một đội ngũ doanh nhân mới trong kinh tế thị trường Các DNNVV là nơi đào tạo, rèn luyện cho các nhà quản lý DN. Với quy mô vừa và nhỏ là môi trường thuận lợi cho các nhà quản lý DN làm quen với môi trường kinh doanh. Bắt đầu từ đây một số nhà quản lý DN đã trưởng thành lên những nhà quản lý DN lớn, tài ba, biết đưa DN của mình nhanh chóng phát triển. Ðây là vấn đề quan trọng bởi ở Việt Nam trong nhiều năm đội ngũ các nhà quản lý DN gắn liền với cơ chế bao cấp nên chưa có kinh nghiệm với kinh tế thị trường.

Tóm lại, DNNVV có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước và vai trò này ngày càng được tăng lên cùng với quá trình công nghiệp hóa, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 hiện đại hóa, bởi DNNVV đang là động lực cho phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm, huy động vốn trong nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Đặc điểm doanh nghiệp vừa và nhỏ Ðặc ðiểm của các DNVVN xuất phát trước hết từ chính quy mô của doanh nghiệp. Cũng như các DNVVN trên thế giới, với quy mô nhỏ, DNVVN Việt nam cũng có những đặc điểm tương tự như ở các quốc gia khác.