Thực Hiện Chính Sách Giảm Nghèo Tại Huyện Cư M’gar, Tỉnh Đắk Lắk

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả chính sách giảm nghèo tại huyện Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.

• Tác giả: Nguyễn Kim Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thị Minh
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Thực hiện chính sách giảm nghèo trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO
• 1.1. Một số khái niệm liên quan đến giảm nghèo
• 1.2. Sự cần thiết phải thực hiện chính sách giảm nghèo
• 1.3. Quy trình thực hiện chính sách giảm nghèo
• 1.4. Yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách giảm nghèo
• 1.5. Kinh nghiệm thực hiện chính sách giảm nghèo ở một số địa phương
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ M’GAR – TỈNH ĐẮK LẮK
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk
• 2.2. Thực trạng nghèo ở huyện Cư M’gar
• 2.3. Tình hình thực hiện chính sách giảm nghèo tại huyện Cư M’gar
• 2.4. Đánh giá việc thực hiện chính sách giảm nghèo ở huyện Cư M’gar
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ M’GAR, TỈNH ĐẮK LẮK
• 3.1. Định hướng và mục tiêu thực hiện chính sách giảm nghèo
• 3.2. Một số giải pháp nhằm tăng cường thực hiện chính sách giảm nghèo ở huyện Cư M’gar tỉnh Đắk Lắk
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Giảm Nghèo Tại Huyện Cư M gar

Chính sách giảm nghèo tại huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk là một trong những chương trình quan trọng nhằm cải thiện đời sống cho người dân. Huyện Cư M’gar có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, với tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Chính sách này không chỉ nhằm giảm tỷ lệ nghèo mà còn tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các dịch vụ cơ bản như giáo dục, y tế và việc làm. Việc thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững là một thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Xã Hội Của Huyện Cư M gar

Huyện Cư M’gar có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với nhiều hộ dân sống phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp. Đặc điểm này tạo ra những khó khăn trong việc phát triển kinh tế và giảm nghèo. Tình hình kinh tế còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội của người dân.

1.2. Tình Hình Nghèo Đói Tại Huyện Cư M gar

Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Cư M’gar vẫn còn cao, khoảng 8,08%. Điều này cho thấy sự cần thiết phải thực hiện các chính sách giảm nghèo hiệu quả hơn. Nhiều hộ gia đình vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực và dịch vụ cần thiết để thoát nghèo.

II. Thực Trạng Thực Hiện Chính Sách Giảm Nghèo Tại Cư M gar

Thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo tại huyện Cư M’gar cho thấy nhiều nỗ lực từ chính quyền địa phương. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Việc triển khai các chương trình hỗ trợ chưa đồng bộ, dẫn đến hiệu quả chưa cao. Cần có sự đánh giá thực trạng cụ thể để có những điều chỉnh kịp thời.

2.1. Đánh Giá Hiệu Quả Các Chương Trình Giảm Nghèo

Các chương trình giảm nghèo hiện tại chưa đạt được hiệu quả như mong đợi. Nhiều hộ nghèo vẫn chưa được tiếp cận đầy đủ với các dịch vụ hỗ trợ. Việc đánh giá hiệu quả của các chương trình này là cần thiết để cải thiện tình hình.

2.2. Những Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Chính Sách

Một số thách thức lớn trong việc thực hiện chính sách giảm nghèo bao gồm năng lực quản lý yếu, thiếu nguồn lực và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của chính sách.

III. Giải Pháp Tăng Cường Thực Hiện Chính Sách Giảm Nghèo

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách giảm nghèo tại huyện Cư M’gar, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc hỗ trợ tài chính mà còn cần chú trọng đến việc nâng cao năng lực cho người dân.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Nghề Cho Người Dân

Đào tạo nghề cho người dân là một trong những giải pháp quan trọng giúp họ có thể tìm kiếm việc làm và tăng thu nhập. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thị trường lao động.

3.2. Cải Thiện Hệ Thống Hỗ Trợ Xã Hội

Cải thiện hệ thống hỗ trợ xã hội sẽ giúp người nghèo tiếp cận các dịch vụ cần thiết như y tế, giáo dục và việc làm. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các giải pháp giảm nghèo tại huyện Cư M’gar đã mang lại một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo tính bền vững của các chương trình này. Các kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để điều chỉnh chính sách trong tương lai.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Chương Trình Giảm Nghèo

Một số chương trình giảm nghèo đã giúp cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, cần có sự đánh giá cụ thể để xác định mức độ hiệu quả của từng chương trình.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn sẽ giúp các nhà quản lý có cái nhìn sâu sắc hơn về việc thực hiện chính sách giảm nghèo. Cần rút ra những kinh nghiệm thành công để áp dụng cho các chương trình trong tương lai.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Chính Sách Giảm Nghèo

Chính sách giảm nghèo tại huyện Cư M’gar cần được tiếp tục thực hiện và điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế. Tương lai của chính sách này phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả cộng đồng và chính quyền địa phương. Cần có những cam kết mạnh mẽ để đảm bảo rằng mọi người dân đều có cơ hội thoát nghèo.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Giảm Nghèo

Chính sách giảm nghèo không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Mọi người cần chung tay góp sức để thực hiện mục tiêu này.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Cần có các chính sách hỗ trợ bền vững để đảm bảo rằng người dân có thể thoát nghèo một cách bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ về xóa đói giảm nghèo luôn là nhiệm vụ trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Tính đến cuối năm 2016, tỷ lệ hộ nghèo trên cả nước đã giảm xuống còn khoảng 8,38% đến 8,58%, tuy nhiên tỷ lệ nghèo tại các huyện nghèo vẫn còn ở mức cao với 46,43%. Tại vùng Tây Nguyên, bức tranh giảm nghèo đặt ra nhiều thách thức đặc thù do địa bàn cư trú rộng lớn và tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao.

Huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk là địa bàn hành chính gồm 15 xã và 2 thị trấn, trong đó có 6 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. Dù chính quyền địa phương đã triển khai nhiều chương trình an sinh, tỷ lệ hộ nghèo của huyện trong giai đoạn khảo sát vẫn ở mức 8,08% và hộ cận nghèo chiếm 7,83%. Thực tế cho thấy tốc độ giảm nghèo chưa thực sự đồng đều, tình trạng phân hóa giàu nghèo gia tăng và nguy cơ tái nghèo vẫn luôn tiềm ẩn. Vấn đề cốt lõi xuất phát từ những hạn chế trong năng lực điều hành quản lý, quy trình tổ chức thực thi chính sách ở cấp cơ sở còn thiếu tính đồng bộ, dẫn đến việc nhận diện sai hoặc bỏ sót đối tượng thụ hưởng.

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá toàn diện quá trình tổ chức thực hiện các chính sách giảm nghèo trên địa bàn huyện Cư M’gar giai đoạn 2011 - 2015, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị công, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 5% một cách bền vững. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học giúp các nhà hoạch định chính sách địa phương tối ưu hóa nguồn lực tài chính, chuẩn hóa quy trình triển khai và bảo đảm an sinh xã hội cho hơn 173.000 nhân khẩu trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết chu trình chính sách công kết hợp với khung lý thuyết tiếp cận nghèo đa chiều. Chu trình chính sách bao gồm các giai đoạn kế tiếp: hoạch định, thực thi, duy trì, điều chỉnh và đánh giá tổng kết. Trong đó, khâu tổ chức thực thi giữ vai trò quyết định trong việc hiện thực hóa các mục tiêu quản lý nhà nước thành kết quả thực tế tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, khung phân tích nghèo đa chiều theo tinh thần Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được áp dụng để thay thế cách tiếp cận đơn chiều thuần túy dựa trên thu nhập trước đây (theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg với mức chuẩn 400.000 đồng/người/tháng ở nông thôn). Khung tiếp cận mới đo lường mức độ thiếu hụt dựa trên 5 dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, thông tin) cùng 10 chỉ số đo lường thành phần. Các khái niệm nền tảng được chuẩn hóa gồm:

• Nghèo tuyệt đối: Tình trạng cá nhân hoặc hộ gia đình không bảo đảm được các nhu cầu tối thiểu về dinh dưỡng và sinh hoạt (dưới 1,25 USD/ngày theo chuẩn quốc tế).
• Nghèo tương đối: Sự chênh lệch mức sống của nhóm dân cư so với mức sống trung bình của cộng đồng sở tại.
• Giảm nghèo bền vững: Việc tạo điều kiện để người nghèo tự vươn lên tiếp cận toàn diện các nguồn lực sản xuất, việc làm và an sinh xã hội, hạn chế tối đa nguy cơ tái nghèo khi gặp biến cố kinh tế - môi trường.
• Chính sách công giảm nghèo: Hệ thống các can thiệp có chủ đích của Nhà nước tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến người nghèo, hộ nghèo và địa bàn đặc biệt khó khăn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2011 - 2015 của Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Cư M’gar, UBND tỉnh Đắk Lắk cùng hệ thống văn bản pháp quy của Trung ương. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát điều tra thực địa trên cỡ mẫu 250 hộ gia đình nghèo và cận nghèo tại 6 xã khó khăn trọng điểm (như Ea Kiết, Ea Tul, Cuôr Dăng). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm bảo đảm tính đại diện cho cả đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ (chủ yếu là người Ê Đê) và các nhóm dân cư khác.

Ngoài ra, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 30 cán bộ chuyên trách công tác giảm nghèo từ cấp huyện đến cấp thôn, buôn. Phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và so sánh đối chiếu được lựa chọn làm công cụ phân tích chủ đạo. Việc kết hợp các phương pháp này cho phép lượng hóa chính xác mối quan hệ giữa nguồn lực ngân sách đầu tư với mức độ chuyển biến của các chỉ số an sinh, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn trong quy trình quản lý hành chính nhà nước tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo tại huyện Cư M’gar giai đoạn 2011 - 2015 ghi nhận bốn phát hiện nổi bật:

Thứ nhất, hệ thống chính sách an sinh xã hội cơ bản đã đạt tỷ lệ bao phủ rất cao. Trong lĩnh vực y tế, 100% người thuộc hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã khó khăn được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, người thuộc hộ cận nghèo được ngân sách nhà nước hỗ trợ 70% mệnh giá thẻ. Công tác khám chữa bệnh cho người nghèo được duy trì thường xuyên tại Trung tâm Y tế huyện và các trạm y tế xã.

Thứ hai, kết quả giảm nghèo có sự chuyển biến về số lượng nhưng thiếu tính bền vững giữa các khu vực. Trong giai đoạn 2011 - 2015, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện giảm bình quân khoảng 1,5% đến 2,0% mỗi năm. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa vùng trung tâm và vùng sâu rất lớn: trên 70% tổng số hộ nghèo của huyện tập trung tại 6 xã vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tỷ lệ tái nghèo hằng năm tại các khu vực này vẫn dao động ở mức 12% đến 15%.

Thứ ba, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất chưa phát huy tối đa tiềm năng đất đai. Toàn huyện có trên 50.537 ha đất trồng cây công nghiệp lâu năm như cà phê, cao su, hồ tiêu (chiếm 70,5% diện tích tự nhiên), đất trồng lúa đạt 452,5 ha (chiếm 3,42%). Tuy nhiên, nhiều hộ nghèo thiếu vốn đối ứng, thiếu kỹ thuật chăm sóc cây trồng và đối mặt với tình trạng thiếu nước tưới cục bộ vào mùa khô, khiến năng suất thu hoạch thấp hơn 20% đến 30% so với mức trung bình toàn huyện.

Thứ tư, khâu tổ chức thực hiện và bình xét hộ nghèo còn bộc lộ sai sót. Do năng lực của một bộ phận cán bộ cấp cơ sở còn hạn chế và công tác kiểm tra, giám sát chưa sát sao, việc lập danh sách thụ hưởng chính sách tín dụng ưu đãi và hỗ trợ nhà ở tại một số buôn làng chưa phản ánh đúng thực tế, tạo tâm lý so bì trong cộng đồng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên bắt nguồn từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan. Về phía cơ quan quản lý, việc phân công phối hợp liên ngành giữa Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Phòng Dân tộc và Ngân hàng Chính sách Xã hội đôi lúc còn rời rạc. Về phía đối tượng thụ hưởng, tâm lý trông chờ, ỷ lại vào trợ cấp của Nhà nước vẫn còn tồn tại ở một bộ phận người dân.

Khi so sánh với bài học thành công từ huyện Đức Trọng (tỉnh Lâm Đồng) – nơi tập trung đầu tư dứt điểm 15 đến 30 triệu đồng/hộ nghèo với tổng kinh phí 187 tỷ đồng để đưa tỷ lệ nghèo vùng dân tộc thiểu số từ 10% xuống 6,7%, hay mô hình huyện Cẩm Giang (tỉnh Hải Dương) huy động trên 23,2 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế giúp 1.459 hộ thoát nghèo – có thể thấy huyện Cư M’gar còn thiếu các giải pháp đầu tư mang tính đột phá và tập trung.

Để nâng cao trực quan khoa học, các dữ liệu này có thể được mô hình hóa qua bảng ma trận đánh giá 10 chỉ số thiếu hụt đa chiều và biểu đồ cột kép so sánh tương quan tỷ lệ giảm nghèo giữa các xã có điều kiện thuận lợi với 6 xã đặc biệt khó khăn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn, bốn nhóm giải pháp trọng tâm được kiến nghị triển khai nhằm tăng cường hiệu quả thực thi chính sách giảm nghèo trên địa bàn huyện Cư M’gar:

1. Chuẩn hóa quy trình điều tra, rà soát và số hóa cơ sở dữ liệu hộ nghèo: Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar chỉ đạo Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với UBND các xã thiết lập quy trình bình xét công khai, minh bạch theo bộ công cụ đo lường nghèo đa chiều. Mục tiêu đặt ra là giảm tỷ lệ sai sót trong xác định đối tượng thụ hưởng xuống dưới 2% trong giai đoạn 2017 - 2018.

2. Tái cơ cấu nguồn vốn tín dụng chính sách gắn với chuỗi giá trị cây công nghiệp: Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện phối hợp với Trạm Khuyến nông nâng hạn mức vay vốn sản xuất ưu đãi lên mức 50 triệu đồng/hộ nghèo, lồng ghép các lớp tập huấn kỹ thuật thâm canh cà phê và hồ tiêu trên diện tích hơn 50.537 ha của huyện. Lộ trình thực hiện định kỳ hằng quý từ năm 2017 đến năm 2020 nhằm tăng thu nhập bình quân của hộ nghèo thêm 15% đến 20%.

3. Nâng cao năng lực chuyên môn và trách nhiệm công vụ của đội ngũ cán bộ cơ sở: Phòng Nội vụ huyện xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý chính sách công và kỹ năng công tác xã hội cho 100% cán bộ phụ trách giảm nghèo cấp xã, trưởng thôn, buôn trong giai đoạn 2017 - 2019, gắn kết quả giảm nghèo bền vững vào tiêu chí đánh giá thi đua hằng năm.

4. Đổi mới công tác tuyên truyền, khơi dậy ý chí tự lực thoát nghèo: Ban Tuyên giáo Huyện ủy phối hợp với Đài Truyền thanh - Truyền hình huyện và Phòng Dân tộc triển khai các chương trình truyền thông song ngữ (tiếng Việt và tiếng Ê Đê), phổ biến các mô hình làm kinh tế giỏi; bảo đảm 95% hộ dân tại các buôn đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận đầy đủ thông tin chính sách trước năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng và học thuật cao, là tài liệu hữu ích cho bốn nhóm đối tượng:

• Cán bộ lãnh đạo và công chức quản lý nhà nước cấp huyện, xã: Cung cấp khung hướng dẫn thực thi quy trình chính sách, phương pháp kiểm tra, đôn đốc và giải pháp phân bổ ngân sách giảm nghèo đúng trọng tâm, tránh thất thoát nguồn lực.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý công, Chính sách công: Sử dụng làm tài liệu tham khảo thực chứng về quản lý an sinh xã hội tại địa bàn đa dân tộc thuộc vùng Tây Nguyên.
• Chuyên viên các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thể địa phương: Ứng dụng các đề xuất về truyền thông và vận động quần chúng để xây dựng các phong trào giúp nhau phát triển kinh tế gia đình, xóa đói giảm nghèo bền vững.
• Chuyên gia tư vấn và các tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực phát triển cộng đồng: Tham khảo bức tranh thực tế về 10 chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản để thiết kế các dự án tài trợ sinh kế phù hợp với đặc thù văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

Đâu là hạn chế lớn nhất trong khâu thực thi chính sách giảm nghèo tại huyện Cư M’gar giai đoạn 2011 - 2015? Hạn chế lớn nhất là công tác điều tra, rà soát và xác định đối tượng thụ hưởng ở cấp cơ sở đôi lúc còn thiếu chính xác, dẫn đến tình trạng hỗ trợ dàn trải. Việc phối hợp liên ngành chưa chặt chẽ khiến nguồn lực đầu tư chưa gắn kết sâu với chuyển giao kỹ thuật sản xuất.

Việc chuyển đổi sang phương pháp đo lường nghèo đa chiều tác động như thế nào đến công tác quản lý tại địa phương? Phương pháp nghèo đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg giúp huyện nhận diện chính xác sự thiếu hụt của người dân ở 5 dịch vụ xã hội cơ bản thay vì chỉ nhìn vào mức thu nhập dưới 400.000 đồng/tháng. Điều này giúp định hình các gói hỗ trợ nhà ở, y tế và nước sạch sát với nhu cầu thực tế.

Chính sách bảo hiểm y tế đã mang lại kết quả cụ thể nào cho người nghèo tại huyện Cư M’gar? Chính sách bảo hiểm y tế đã bao phủ 100% hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số tại 6 xã khó khăn, đồng thời hỗ trợ 70% chi phí mua thẻ cho hộ cận nghèo. Nhờ đó, hàng chục nghìn lượt người có hoàn cảnh khó khăn đã được tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh công lập.

Huyện Cư M’gar có thể vận dụng kinh nghiệm gì từ các địa phương như Đức Trọng (Lâm Đồng)? Huyện cần học tập mô hình tập trung nguồn lực đầu tư có trọng điểm thay vì dàn trải, nâng mức hỗ trợ trực tiếp lên mức 15 đến 30 triệu đồng/hộ cho các buôn làng đặc biệt khó khăn, đồng thời áp dụng cơ chế thưởng khuyến khích cho các hộ đăng ký thoát nghèo bền vững.

Vì sao nâng cao năng lực cán bộ cơ sở lại là giải pháp mang tính quyết định? Cán bộ cấp xã, thôn, buôn là lực lượng trực tiếp hướng dẫn, bình xét và triển khai các gói an sinh đến từng người dân. Năng lực cán bộ vững vàng giúp loại bỏ sai sót định danh, nâng cao hiệu quả giải ngân nguồn vốn và truyền tải chính xác chủ trương của Nhà nước đến đồng bào.

Kết luận

• Nghiên cứu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chu trình thực thi chính sách công và phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều trong bối cảnh phát triển bền vững.
• Đánh giá chi tiết thực trạng giảm nghèo tại huyện Cư M’gar giai đoạn 2011 - 2015, làm rõ nguyên nhân của tỷ lệ nghèo 8,08% và các điểm nghẽn trong quản lý hành chính cấp cơ sở.
• Khẳng định vai trò then chốt của việc kết hợp các nguồn lực tín dụng ưu đãi với lợi thế 70,5% diện tích đất trồng cây công nghiệp lâu năm của huyện.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về chuẩn hóa dữ liệu, tái cấu trúc vốn, đào tạo cán bộ và đổi mới tuyên truyền với lộ trình thực hiện đến năm 2020.
• Đóng góp cơ sở thực tiễn giúp nâng cao năng lực quản trị công và thúc đẩy mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo của huyện xuống dưới 5%.

Để tìm hiểu chi tiết các bảng số liệu thống kê, mô hình phân tích chính sách và hệ thống giải pháp hoàn chỉnh, quý bạn đọc và các nhà nghiên cứu có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công của tác giả Nguyễn Kim Khánh tại thư viện Học viện Hành chính Quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn thực hiện chính sách giảm nghèo Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo trên địa bàn huyện Cư M’gar – tỉnh Đắk Lắk Chương 3: Giải pháp tăng cường thực hiện chính sách giảm nghèo trên địa bàn huyện Cư M’gar – tỉnh Đắk Lắk 8 Luan van Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO 1. Một số khái niệm liên quan đến giảm nghèo 1. Khái niệm nghèo, giảm nghèo 1. Nghèo Quan niệm về nghèo của từng quốc gia hay từng vùng, từng nhóm dân cư nhìn chung không có sự khác biệt đáng kể.

Tiêu chí chung nhất để xác định nghèo vẫn là mức thu nhập hay chỉ tiêu để thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người về ăn, mặc, y tế, giáo dục, văn hóa, đi lại và giao tiếp xã hội. Nghèo diễn tả sự thiếu cơ hội để có thể sống một cuộc sống tương ứng với các tiêu chuẩn tối thiểu nhất định. Thước đo các tiêu chuẩn này và các nguyên nhân dẫn đến nghèo nàn thay đổi tùy theo địa phương và theo thời gian. Tổ chức y tế thế giới định nghĩa theo thu nhập.

Theo đó một người là nghèo khi thu nhập hàng năm ít hơn một nữa mức thu nhập bình quân trên đầu người hàng năm của quốc gia. Nghèo là khái niệm chỉ tình trạng mà thu nhập thực tế của người dân hầu như chỉ đủ cho nhu cầu ăn, thậm chí cũng có thể không đủ cho nhu cầu ăn, phân tích lũy hầu như không có. Ngoài ra, các nhu cầu khác như ăn, mặc, y tế, giáo dục, văn hóa, đi lại và giao tiếp chỉ được đáp ứng một phần rất nhỏ [12. Về mặt kinh tế, khái niệm nghèo đồng nghĩa với nghèo khổ, nghèo túng.

Để xác định mức độ nghèo, người ta đưa ra đường giới hạn nghèo; giới hạn này biểu hiện dưới dạng thu nhập gia đình tính theo đầu người. Nếu gia đình có thu nhập theo đầu người dưới đường giới hạn thì bị coi là nghèo. Giới 9 Luan van hạn này khác nhau tùy mỗi quốc gia và thay đổi theo trình tự phát triển kinh tế - xã hội qua từng thời kỳ củ quốc gia đó. Liên hợp quốc đã xác định ở các nước đang phát triển, những người có mức sống dưới 1 USD/ ngày thì bị coi là nghèo, đối với các nước phát triển thì đường nghèo được xác định là 14USD/ngày tính theo sức mua tương đương.

Nghèo phân chia thành hai dạng: Nghèo tương đối và nghèo tuyệt đối. - Nghèo tuyệt đối: Đó là sự thiếu hụt so với mức sống (những nhu cầu) tối thiểu. Nghèo tuyệt đối đề cập đến vị trí của một cá nhân, hộ gia đình trong mối quan hệ với đường nghèo khổ mà giá trị tuyệt đối của họ cố định theo thời gian. Nghèo tuyệt đối thường được tính trên những nhu cầu dinh dưỡng và một số hàng hóa khác, do vậy một đường nghèo tuyệt đối dùng để thực hiện các so sánh nghèo đói.

- Nghèo tương đối: Đó là sự thiếu hụt của các cá nhân/ hộ gia đình so với mức sống trung bình đạt được [12. Sự thiếu này dựa trên cơ sở một tỷ lệ nào đó so với mức thu nhập bình quân của dân cư, có quốc gia xác định dựa trên ½ thu nhập bình quân có quốc gia lại dựa trên 1/3 thu nhập bình quân. Để so sánh sự nghèo khổ giữa các quốc gia với nhau, người ta sử dụng khái niệm nghèo tương đối. Để đấu tranh chống nạn nghèo cùng cực thì dùng khái niệm nghèo tuyệt đối.

Cách chọn khái niệm tùy theo mục đích mà mình theo đuổi. Tuy nhiên, cả hai khái niệm trên đều không hoàn toàn đầy đủ. Khái niệm nghèo tuyệt đối không tính sự khác nhau về mức sống ở các nước khái niệm nghèo tương đối, không tính đến sự diễn biến của bối cảnh kinh tế xã hội, do đó không tính đến diễn biến của những nhu cầu. 10 Luan van - Nghèo đa chiều: Nghèo đói không hẳn chỉ là đói ăn, thiếu uống, hoặc thiếu các điều kiện sống, sinh hoạt khác, mà nghèo đói còn được gây ra bởi các rào cản về xã hội và các tác nhân khác ngăn chặn những cá nhân hoặc cộng đồng, tiếp cận với các nguồn lực, thông tin và dịch vụ.

Như vậy nghèo đói không đơn thuần là một cá thể mà nó bao gồm các yếu tố kiềm hảm cá thể đó không tiếp cận được đến các nguồn lực hoặc không biết và không thể tìm ra giải pháp cho bản thân để thoát ra khỏi tình trạng hiện có [37]. Giảm nghèo bền vững Giảm nghèo bền vững là việc tạo điều kiện cho người nghèo có khả năng tiếp cận với 5 nội dung cơ bản đó là: y tế, giáo dục, điều kiện sống, việc làm và tiếp cận thông tin. Chỉ có thể giảm nghèo một cách bền vững khi chúng ta giải quyết được vấn đề trên, giúp cho người nghèo có nhiều cơ hội được tiếp cận với văn hóa, xã hội, thông tin và nâng cao đời sống vật chất [11 Tr. Tiêu chí xác định chuẩn nghèo - Tiêu chí xác định chuẩn nghèo thế giới Để xác định chuẩn nghèo có nhiều tiêu chí, chuẩn mực đánh giá khác nhau.

Trên thế giới người ta lấy những chỉ tiêu: chất lượng cuộc sống (PQLI), chỉ tiêu phát triển con người (HDI), chỉ tiêu nhu cầu dinh dưỡng, chỉ tiêu thu nhập quốc dân bình quân tính theo đầu người để làm các tiêu chí xác định chuẩn nghèo. Chỉ tiêu chất lượng cuộc sống: Bao gồm ba nhân tố cơ bản, đó là tuổi thọ, tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh và tỷ lệ mù chữ. Chỉ tiêu phát triển con người: Do Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc đưa ra bao gồm hệ thống ba thành phần: tuổi thọ, tình trạng biết chữ của người lớn, thu nhập bình quân đầu người trong năm. 11 Luan van Chỉ tiêu nhu cầu dinh dưỡng: Tính mức tiêu dùng quy ra kilocalo cho một người trong một ngày.

Chỉ tiêu thu nhập quốc dân bình quân tính theo đầu người: Đây là chỉ tiêu chính mà hiện nay nhiều nước và tổ chức quốc tế đang dùng để xác định giàu nghèo. Tại Đại hội lần thứ II của ủy ban giảm nghèo khổ khu vực (ESAP) họp tại Băng Cốc (Thái Lan), tháng 9 năm 1995, Ngân hàng thế giới đưa ra chuẩn mực nghèo khổ chung của toàn cầu là thu nhập bình quân đầu người dưới 370 USD/người/năm [35, Tr 29]. Sự kết hợp chỉ tiêu thu nhập quốc dân bình quân theo đầu người, chỉ tiêu phát triển con người và chỉ tiêu chất lượng cuộc sống cho phép chúng ta nhìn nhận các nước giàu, nghèo chính xác và khách quan hơn. Bởi nó cho phép đánh giá khách quan, toàn diện sự phát triển con người trên các mặt kinh tế, văn hóa, xã hội.

Ngoài các chỉ tiêu đánh giá trên, Ngân hàng thế giới (WB) còn dùng phương pháp đánh giá mới thiên về môi trường để xếp loại nước giàu, nước nghèo. Ngân hàng thế giới nhấn mạnh đến các nguồn lực thiên nhiên (bao gồm các tài sản tự nhiên như khoáng sản, đất trồng trọt và các khu vực thiên nhiên khác) việc bảo vệ môi trường, vấn đề giáo dục, sự linh hoạt, mềm dẻo về mặt xã hội và các tài sản nói chung thường ít được coi trọng nhưng là những công cụ cho sự phát triển lâu dài. Phương pháp mới này đã xếp hạng cao nhất cho những nước có lượng dân cư nhỏ, được đào tạo tương đối tốt, có các nguồn lực thiên nhiên dồi dào. Theo phương pháp này, mức giàu có trung bình toàn thế giới là 86.000 USD/người.

Nước giàu nhất hiện nay là Australia với 835.000 USD/người/năm. Nước nghèo nhất là Etiôpia với mức 1.400 USD/người/năm theo bảng xếp hạng. Việt Nam xếp thứ 14 trong số 20 nước nghèo nhất với 2.600 USD/người/năm. 12 Luan van - Tiêu chí xác định chuẩn nghèo của Việt Nam.

Nước ta đã nhiều lần điều chỉnh chuẩn nghèo từ năm 1993 – 2015 theo các tiêu chí khác nhau phù hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội: + Giai đoạn 1993 - 1995: Hộ đói: Bình quân thu nhập đầu người quy gạo/tháng dưới 13kg đối với thành thị, dưới 8 kg đối với khu vực nông thôn. Hộ nghèo: Bình quân thu nhập đầu người quy gạo/tháng dưới 20 kg đối với khu vực thành thị và dưới 15 kg đối với khu vực nông thôn. + Giai đoạn 1995 - 1997: Hộ đói: Là hộ có thu nhập bình quân một người trong hộ một tháng quy ra gạo dưới 13 kg, tính cho mọi vùng. Hộ nghèo: Là hộ có thu nhập như sau: Vùng nông thôn miền núi, hải đảo: dưới 15kg/người/tháng.

Vùng nông thôn đồng bằng, trung du: dưới 20kg/người/tháng. Vùng thành thị: dưới 25kg/người tháng. + Giai đoạn 1997 - 2000 (Công văn số 1751/LĐTBXH) Hộ đói: Là hộ có mức thu nhập bình quân một người trong hộ một tháng quy ra gạo dưới 13kg, tương đương 45. Hộ nghèo: Là hộ có thu nhập tùy theo từng vùng ở các mức tương ứng như sau: Vùng nông thôn miền núi, hải đảo: dưới 15kg/người/tháng (tương đương 55.

Vùng nông thôn đồng bằng, trung du: dưới 20kg/người/tháng (tương đương 70. Vùng thành thị: Dưới 25kg/người /tháng (tương đương 90. 13 Luan van + Giai đoạn 2001 - 2005 (Quyết định số 1143/ 2000/ QĐ-LĐTBXH ngày 01tháng 11 năm2000): Vùng nông thôn miền núi, hải đảo: 80.000 đồng/người/tháng. Vùng nông thôn đồng bằng: 100.000 đồng/người/tháng.

Vùng thành thị: 150.000 đồng/người /tháng. + Giai đoạn 2006 - 2010 (Quyết định số 170/ 2005/ QĐ-TTg ngày 8 tháng 7 năm nào2005): Vùng nông thôn miền núi, hải đảo: dưới 15kg/người/tháng. Vùng nông thôn (cả miền núi và đồng bằng): 200.000 đồng/người/tháng. Vùng thành thị: 260.000 đồng/người/ tháng.

+ Giai đoạn 2011 – 2015: Ở Việt Nam, theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg, ngày 30/01/2011 của Thủ tướng Chính phủ tiêu chí xác định chuẩn nghèo cụ thể như sau: Hộ nghèo: Vùng nông thôn: Có mức thu nhập từ 400.000đồng/người/tháng trở xuống. Vùng thành thị: Có mức thu nhập 500.000đồng/người/tháng trở xuống. Hộ cận nghèo: Vùng nông thôn: Có mức thu nhập từ 401.000 đồng/ người/ tháng. Vùng thành thị: Có mức thu nhập từ 501.000 đồng/ người/ tháng.

- Tiêu chuẩn nghèo giai đoạn 2015 – 2020 + Đo lường nghèo thu nhập 14 Luan van Theo tinh thần Nghị quyết 15-NQ/TW và nghị quyết 76/2014/QH13, cần tiến hành nghiên cứu và xây dựng chuẩn mức sống tối thiểu về thu nhập. Mức sống tối thiểu là mức thu nhập nhằm đáp ứng chi trả những nhu cầu tối thiểu nhất mà mỗi người cần phải có để sinh sống. Chuẩn mức sống tối thiểu được xây dựng dựa trên cơ sở các nhu cầu tối thiểu về tiêu dùng lương thực thực phẩm và nhu cầu chi tiêu phi lương thực, thực phẩm.