CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XUẤT KHẨU VÀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG MỸ 1. Tổng quan về xuất khẩu 1. Khái niệm và đặc điểm của xuất khẩu ➢ Khái niệm Khái niệm xuất khẩu theo Luật thương mại 2005 được nêu cụ thể tại Điều 28, khoản 1 như sau: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân. Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh dễ đem lại hiệu quả đột biến.
Mở rộng xuất khẩu để tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ. Hoạt động xuất khẩu là một mặt của hoạt động thương mại quốc tế nên nó cũng có những đặc trưng của thương mại quốc tế và có liên quan đến hoạt động thương mại quốc tế khác như bảo hiểm quốc tế, thanh toán quốc tế, vận tải quốc tế,… Hoạt động xuất khẩu không giống như hoạt động buôn bán trong nước ở điểm có sự tham gia buôn bán của đối tác nước ngoài, hàng hóa phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng ở phạm vi nước ngoài. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện của nền kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc hàng hóa thiết bị công nghệ cao. Tất cả các hoạt động này đều nhằm mục tiêu đem lại lợi ích cho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng.
➢ Đặc điểm Hoạt động1 xuất khẩu có các đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài. Khi muốn phục vụ họ, nhà xuất khẩu không thể áp dụng các biện pháp giống hoàn toàn như khi chinh phục khách hàng trong nước. Giữa hai loại khách hàng này có nhiều điểm khác 4 Luan van biệt về ngôn ngữ, lối sống, mức sống, phong tục tập quán… Điều này sẽ dẫn đến những khác biệt trong nhu cầu và cách thức thỏa mãn nhu cầu. Nhà sản xuất cần phải có sự 4 nghiên cứu sâu hơn để tìm hiểu nhu cầu của khách hàng nước ngoài từ đó đưa ra những hàng hóa phù hợp.
Thứ hai, thị trường kinh doanh xuất khẩu thường phức tạp và khó tiếp cận hơn so với thị trường kinh doanh trong nước. Thị trường xuất khẩu vượt ra ngoài phạm vi biên giới của một quốc gia, nên về mặt địa lý thì nó ở cách xa hơn, phức tạp hơn và có nhiều nhân tố ràng buộc hơn. Thứ ba, hình thức mua bán trong hoạt động xuất khẩu thường là mua bán qua hợp đồng xuất khẩu với khối lượng mua lớn mới có hiệu quả. Thứ tư, các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động xuất khẩu như thanh toán, vận chuyển, ký kết hợp đồng.
đều phức tạp và chứa nhiều rủi ro. Nhìn chung, hoạt động xuất khẩu là sự mở rộng quan hệ buôn bán trong nước ra nước ngoài, điều này thể hiện sự phức tạp của nó. Hoạt động xuất khẩu có thể đem lại kết quả cao hơn hoạt động kinh doanh trong nước nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro hơn. Vai trò của xuất khẩu ➢ Đối với nước nhập khẩu : Xuất khẩu có vai trò rất quan trọng đối với nền kinh tế của cả nước xuất khẩu và nước nhập khẩu.
Thế giới đã tiếp tục phát triển và phát triển đáng kể kể từ cuộc cách mạng công nghiệp, dẫn đến sự gia tăng đáng kể về thương mại và chuyên môn hóa giữa các quốc gia trước đây đã bị cô lập về chính trị và kinh tế. Do đó, một quốc gia hoặc khu vực không thể cung cấp nhu cầu thiết yếu của nó. Điều này có nghĩa là họ phải xuất khẩu hàng hóa mà họ sản xuất để chúng được xuất khẩu trên toàn thế giới và đưa trở lại nước xuất xứ của họ dưới dạng tiền tệ hoặc hàng hóa bằng việc nhập khẩu từ các nước có nguồn cung. Hàng hóa xuất khẩu của nước này sẽ phục vụ nhu cầu nhập khẩu của nước khác do không có hoặc không đáp ứng đủ năng lực sản xuất trong nước.
Các nước xuất khẩu cùng một mặt hàng càng nhiều, nước nhập khẩu càng có đa dạng sự lựa chọn về nguồn cung sản phẩm tùy theo từng phân khúc. Các quốc gia phải sản xuất các sản phẩm mà các quốc gia khác (nước nhập khẩu) cần để họ liên tục giao dịch với nhau, cũng như nâng cấp và phát triển nền kinh tế của riêng họ. Để làm điều này, các quốc gia phải có lợi thế so sánh với những quốc gia khác 5 Luan van trong lĩnh vực hàng hóa và dịch vụ hoặc họ phải bắt đầu xuất khẩu hàng hóa mà họ sản xuất đã được xác định là theo yêu cầu toàn cầu của thị trường. ➢ Đối với nền nước xuất khẩu Xuất khẩu hàng hoá là một hoạt động nằm trong lĩnh vực phân phối và lưu thông hàng hoá của một qúa trình tái sản xuất hàng hoá mở rộng, mục đích liên kết sản xuất với tiêu dùng của nước này với nước khác.
Quá trình xuất khẩu không diễn ra riêng biệt mà có sự tham gia của toàn hệ thống kinh tế và có sự tham gia quản lý của Nhà nước. Xuất khẩu là đóng vai trò to lớn trong nền kinh tế thế giới giúp trao đổi lợi ích giữa các quốc gia. Xuất khẩu là cơ sở tạo nên nguồn vốn xoay vòng cho nhập khẩu, giúp tăng gia sản xuất và đồng thời kéo theo sự phát triển của máy móc công nghệ, đất nước hiện đại hóa – công nghiệp hóa. Nhờ có hoạt động xuất khẩu, các khu công nghiệp, nhà máy sản xuất được xây dựng giải quyết vấn đề công ăn việc làm và nâng cao đời sống của người dân.
- Xuất khẩu tạo nguồn vốn cho nhập khẩu và tích lũy phát triển sản xuất, phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Để giải quyết vấn đề lạc hậu, kém phát triển của các quốc gia nói chung, hiện đại hóa – công nghiệp hóa là quá trình tất yếu phải thực hiện. Trước hết để thực hiện quá trình này, phải nhập khẩu một số lượng lớn máy móc thiết bị hiện đại từ bên ngoài, nhằm trang bị cho nền sản xuất. Thực tế rằng nguồn vốn chính để một quốc gia chưa, đang phát triển cần để nhập khẩu có thể được huy động từ: • Đầu tư nước ngoài, vay nợ các nguồn viện trợ • Thu từ các hoạt động du lịch dịch vụ thu ngoại tệ trong nước • Thu từ hoạt động xuất khẩu Vì vậy xuất khẩu là một hoạt động tạo một nguồn vốn rất quan trọng.
Xuất khẩu tạo tiền đề cho nhập khẩu, quyết định quy mô tốc độ tăng trưởng của hoạt động nhập khẩu. - Xuất khẩu đóng góp vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. o Thay đổi cơ cấu sản xuất và tiêu dùng một cách có lợi nhất đó là thành quả của công cuộc khoa học và công nghệ hiện đại. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong qúa trình công nghiệp hoá phù hợp với xu hướng phát triển của kinh 6 Luan van tế thế giới là tất yếu đối với đất nước ta.
Vì vậy xuất khẩu có vai trò quan trọng đối với sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. o Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành khác có cơ hội phát triển thuận lợi, tức là sự phát triển của ngành hàng xuất khẩu này sẽ kéo theo sự phát triển của một ngành khác có quan hệ mật thiết. o Thông qua xuất khẩu, hàng hoá sẽ tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng. Cuộc cạnh tranh này đòi hỏi quốc gia xuất khẩu phải tổ chức lại sản xuất, hình thành cơ cấu sản xuất luôn thích nghi với thị trường.
o Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất trong nước. o Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế- kỹ thuật nhằm cải tạo và nâng cao năng lực sản xuất trong nước. o Xuất khẩu còn đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn đổi mới, hoàn thiện công việc quản trị sản xuất và kinh doanh. - Xuất khẩu đóng góp đáng kể vào sự tiến bộ của công nghệ và thiết bị sản xuất.
o Hoạt động xuất khẩu đề cập đến các hoạt động kinh doanh được thực hiện trên thị trường toàn cầu, ngày càng trở nên cạnh tranh. Sự tồn tại và phát triển của các mặt hàng xuất khẩu phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng và giá cả, và do đó phụ thuộc rất nhiều vào công nghệ được sử dụng để sản xuất chúng. Điều này khuyến khích các công ty sản xuất về đổi mới công nghệ, cải tiến thiết bị, máy móc và nhân lực sản xuất. Đặc biệt cốt yếu của việc sử dụng tối ưu máy móc thiết bị hiện đại là phải đào tạo nguồn nhân lực nâng cao tay nghề, trình độ của người lao động.
- Xuất khẩu góp phần mở rộng tiêu thụ hàng hoá, giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. o Thị trường trong nước nhỏ hẹp, không đủ bảo đảm cho sự phát triển công nghiệp với quy mô hiện đại, sản xuất hàng loạt do đó không tạo thêm công ăn việc làm, một vấn đề mà các nước nghèo luôn luôn phải giải quyết. 7 Luan van o Với phạm vi vượt ra ngoài biên giới quốc gia, hoạt động xuất khẩu mở ra một thị trường tiêu thu rộng lớn với nhu cầu vô cùng đa dạng của mọi tầng lớp, mọi dân tộc trên toàn thế giới. Sản xuất phải gắn với thị trường, có thị trường là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy sản xuất hàng xuất khẩu, đến lượt nó sản xuất hàng xuất khẩu lại là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc và tăng thu nhập.
Xuất khẩu còn tạo ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống và đáp ứng ngày một phong phú thêm nhu cầu tiêu dùng của nhân dân. - Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy sự phát triển các mối quan hệ kinh tế đối ngoại.