Luận Văn Thạc Sĩ Về Chiến Lược Phát Triển Trường Đại Học Việt Nhật Tại Đại Học Quốc Gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích chiến lược phát triển trường Đại học Việt Nhật, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Văn Quảng
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Văn Bằng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Xây Dựng Chiến Lược Phát Triển Trường Đại Học Việt Nhật Tại Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Một số vấn đề về xây dựng và quản lý chiến lược GD&ĐT
• 1.3. Cơ sở lý luận – lý thuyết về chiến lược và xây dựng chiến lược
• 1.4. Các bước xây dựng chiến lược
• 1.5. Các công cụ hỗ trợ cho việc xác định, lựa chọn chiến lược
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Lịch trình nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Nghiên cứu định lượng
• 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 2.3.3. Tổng hợp và phân tích tài liệu thứ cấp
• 2.3.4. Thảo luận nhóm
• 2.3.5. Thu thập thông tin
• 2.3.6. Về nguồn dữ liệu thứ cấp
• 2.3.7. Về nguồn dữ liệu sơ cấp
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH CÁC CĂN CỨ XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NHẬT
• 3.1. Khái quát Trường Đại học Việt Nhật
• 3.2. Phân tích thực trạng, kế hoạch dự kiến và các căn cứ xây dựng chiến lược phát triển Trường Đại học Việt Nhật
• 3.3. Phân tích các yếu tố môi trường nội bộ của Trường
• 3.4. Tổng hợp các yếu tố nội bộ của trường
• 3.5. Phân tích các yếu tố môi trường bên ngoài
• 3.6. Tổng hợp các yếu tố môi trường bên ngoài
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NHẬT
• 4.1. Phân tích ma trận SWOT đề xuất chiến lược
• 4.2. Đề xuất các chiến lược phát triển Trường Đại học Việt Nhật
• 4.2.1. Phương án chiến lược 1
• 4.2.2. Phương án chiến lược 2
• 4.2.3. Phương án chiến lược 3
• 4.3. Mục tiêu phát triển của Trường Đại học Việt Nhật và các chiến lược chức năng
• 4.3.1. Mục tiêu chiến lược đến năm 2025
• 4.3.2. Các chiến lược chức năng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chiến Lược Phát Triển Trường Đại Học Việt Nhật

Chiến lược phát triển Trường Đại học Việt Nhật tại Đại học Quốc gia Hà Nội là một trong những dự án quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại học tại Việt Nam. Dự án này không chỉ đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trường Đại học Việt Nhật được thành lập với mục tiêu trở thành một trong những trường đại học hàng đầu khu vực, phù hợp với xu thế toàn cầu hóa giáo dục.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển Trường Đại Học Việt Nhật

Trường Đại học Việt Nhật được thành lập vào tháng 7 năm 2014, với mục tiêu cung cấp chương trình đào tạo chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Trường đã nhanh chóng xây dựng được uy tín và thương hiệu trong lĩnh vực giáo dục đại học tại Việt Nam.

1.2. Tầm nhìn và sứ mệnh của Trường Đại Học Việt Nhật

Tầm nhìn của Trường Đại học Việt Nhật là trở thành một trung tâm giáo dục và nghiên cứu hàng đầu tại Việt Nam, với sứ mệnh cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.

II. Những Thách Thức trong Chiến Lược Phát Triển Trường Đại Học Việt Nhật

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Trường Đại học Việt Nhật cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển. Các thách thức này bao gồm việc nâng cao chất lượng giáo dục, thu hút giảng viên và sinh viên quốc tế, cũng như đảm bảo sự bền vững trong hoạt động đào tạo và nghiên cứu.

2.1. Vấn đề chất lượng giáo dục và đào tạo

Chất lượng giáo dục là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của Trường Đại học Việt Nhật. Cần có các biện pháp cụ thể để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, từ đó đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động.

2.2. Khó khăn trong việc thu hút nhân lực chất lượng cao

Việc thu hút giảng viên và sinh viên quốc tế là một thách thức lớn. Trường cần xây dựng các chính sách hấp dẫn để thu hút nhân tài, đồng thời tạo môi trường học tập và nghiên cứu thuận lợi.

III. Phương Pháp Xây Dựng Chiến Lược Phát Triển Trường Đại Học Việt Nhật

Để xây dựng chiến lược phát triển hiệu quả, Trường Đại học Việt Nhật cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc phân tích SWOT sẽ giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của trường trong bối cảnh hiện tại.

3.1. Phân tích SWOT trong xây dựng chiến lược

Phân tích SWOT giúp Trường Đại học Việt Nhật nhận diện rõ ràng các yếu tố nội bộ và bên ngoài ảnh hưởng đến sự phát triển. Từ đó, trường có thể đưa ra các chiến lược phù hợp để phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm yếu.

3.2. Các bước thực hiện chiến lược phát triển

Các bước thực hiện chiến lược phát triển bao gồm xác định mục tiêu cụ thể, xây dựng kế hoạch hành động, và theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện. Điều này đảm bảo rằng chiến lược được triển khai một cách hiệu quả và bền vững.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu tại Trường Đại Học Việt Nhật

Việc áp dụng các chiến lược phát triển đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Trường Đại học Việt Nhật. Trường đã thu hút được nhiều sinh viên và giảng viên chất lượng, đồng thời nâng cao được uy tín trong cộng đồng giáo dục.

4.1. Kết quả đạt được từ các chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo của Trường Đại học Việt Nhật đã được cải tiến và cập nhật thường xuyên, giúp sinh viên có được kiến thức và kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

4.2. Tác động của nghiên cứu khoa học đến phát triển trường

Nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Việt Nhật đã góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và tạo ra các sản phẩm khoa học có giá trị, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của trường.

V. Kết Luận và Tương Lai của Chiến Lược Phát Triển Trường Đại Học Việt Nhật

Chiến lược phát triển Trường Đại học Việt Nhật cần được điều chỉnh và cập nhật thường xuyên để phù hợp với bối cảnh thay đổi của giáo dục đại học. Tương lai của trường phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới trong phương pháp giảng dạy và nghiên cứu.

5.1. Định hướng phát triển trong giai đoạn tới

Trường Đại học Việt Nhật cần xác định rõ các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới, bao gồm việc mở rộng quy mô đào tạo và nâng cao chất lượng giáo dục.

5.2. Tầm nhìn dài hạn cho Trường Đại Học Việt Nhật

Tầm nhìn dài hạn của Trường Đại học Việt Nhật là trở thành một trong những trường đại học hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á, với chất lượng giáo dục và nghiên cứu đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng khoa học công nghệ thế kỷ 21 và xu thế toàn cầu hóa giáo dục đại học, việc xây dựng các trường đại học chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh quốc tế trở thành yêu cầu cấp thiết. Việt Nam, với mục tiêu phát triển kinh tế tri thức và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đã đặt ra chiến lược đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học đến năm 2020 và tầm nhìn 2030. Trường Đại học Việt Nhật (ĐHVN) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) được thành lập năm 2014, là một dự án trọng điểm nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến và khoa học liên ngành.

Nghiên cứu tập trung xây dựng chiến lược phát triển Trường ĐHVN giai đoạn 2016-2025, nhằm xác định tầm nhìn, mục tiêu và các giải pháp phát triển bền vững, phù hợp với định hướng quốc gia và xu thế quốc tế. Phạm vi nghiên cứu bao gồm phân tích môi trường bên trong, bên ngoài, đánh giá thực trạng, đề xuất chiến lược phát triển và các chiến lược chức năng của Trường. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ ĐHVN vận hành hiệu quả, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, đồng thời góp phần phát triển giáo dục đại học Việt Nam theo hướng hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình quản trị chiến lược hiện đại, trong đó nổi bật là mô hình quản trị chiến lược toàn diện của Fred R. David với ba giai đoạn chính: hình thành, thực thi và đánh giá chiến lược. Quá trình hình thành chiến lược bao gồm phân tích môi trường bên ngoài (vĩ mô và vi mô), môi trường bên trong, xác định mục tiêu, lựa chọn và triển khai chiến lược.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Chiến lược phát triển: chuỗi các quyết định nhằm định hướng tương lai và tạo sự thay đổi về chất trong tổ chức.
• Phân tích SWOT: đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để xây dựng chiến lược phù hợp.
• Ma trận EFE, IFE, QSPM: công cụ đánh giá các yếu tố bên ngoài, bên trong và lựa chọn chiến lược tối ưu.
• Mô hình năm lực lượng cạnh tranh của Porter: phân tích sức mạnh cạnh tranh trong ngành giáo dục đại học.

Khung lý thuyết này giúp luận văn hệ thống hóa các yếu tố tác động đến sự phát triển của Trường ĐHVN, từ đó đề xuất các chiến lược khả thi và hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích tài liệu thứ cấp và thu thập dữ liệu sơ cấp. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: tài liệu, báo cáo, giáo trình, các chiến lược phát triển của các trường đại học trong và ngoài nước, các văn bản pháp luật liên quan đến giáo dục đại học và quản trị chiến lược.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm với các cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên thuộc ĐHQGHN và Ban Quản lý Trường ĐHVN; khảo sát ý kiến chuyên gia và lãnh đạo ĐHQGHN.

Phương pháp phân tích chủ yếu là phân tích SWOT, kết hợp với các ma trận đánh giá EFE, IFE và QSPM để lựa chọn chiến lược phát triển phù hợp. Cỡ mẫu phỏng vấn chiếm khoảng 20% số lượng nhân viên các trường thành viên ĐHQGHN, đảm bảo tính đại diện và đa chiều. Thời gian nghiên cứu kéo dài 5 tháng, từ thu thập tài liệu, tổ chức hội thảo, phân tích dữ liệu đến hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Điểm mạnh của Trường ĐHVN:

   • Được ĐHQGHN giao nhiệm vụ đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ tiên tiến.
   • Hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ Việt Nam và Nhật Bản, với nguồn vốn đầu tư hơn 365 triệu USD, trong đó vốn ODA Nhật Bản chiếm 58,3%.
   • Cơ sở vật chất hiện đại, vị trí thuận lợi tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội.
   • Chương trình đào tạo kết hợp với các đại học hàng đầu Nhật Bản, cấp bằng quốc tế, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản.

2. Cơ hội phát triển:

   • Trường là biểu tượng hợp tác Việt - Nhật, góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa, khoa học và kinh tế.
   • Tham gia vào mạng lưới các trường đại học quốc tế, nâng cao vị thế và khả năng hội nhập toàn cầu.
   • Tập trung vào các ngành công nghệ cao, khoa học liên ngành có nhu cầu lớn tại Việt Nam và khu vực.
   • Hỗ trợ phát triển kinh tế tri thức, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

3. Điểm yếu và thách thức:

   • Cạnh tranh với các trường đại học chất lượng cao khác như Đại học Việt Đức, Đại học Cần Thơ, Đại học Việt Pháp.
   • Vận hành theo cơ chế trường quốc tế trong hệ thống công lập gây khó khăn về cơ chế tài chính, thu hút giảng viên quốc tế.
   • Khó khăn trong tuyển sinh do ngôn ngữ giảng dạy bằng tiếng Anh và tiếng Nhật, chưa tạo được thương hiệu rộng rãi.
   • Chi phí duy trì đội ngũ giảng viên Nhật Bản cao, cần phát triển đội ngũ giảng viên Việt Nam có năng lực thay thế.

4. Kết quả phân tích SWOT và ma trận QSPM cho thấy chiến lược phát triển Trường ĐHVN cần tập trung vào:

   • Tăng cường hợp tác quốc tế và doanh nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.
   • Phát triển đội ngũ giảng viên trẻ, nâng cao năng lực nghiên cứu và giảng dạy.
   • Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá thương hiệu để thu hút sinh viên và nguồn lực.
   • Áp dụng cơ chế tự chủ tài chính và quản trị đại học tiên tiến để linh hoạt vận hành.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh rõ vai trò chiến lược của Trường ĐHVN trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam và mối quan hệ hợp tác quốc tế Việt - Nhật. Việc phân tích môi trường bên ngoài và bên trong cho thấy Trường có nhiều lợi thế về nguồn lực, chính sách và vị trí chiến lược, nhưng cũng đối mặt với thách thức về cơ chế vận hành và cạnh tranh trong lĩnh vực giáo dục chất lượng cao.

So sánh với các trường đại học quốc tế trong khu vực, Trường ĐHVN cần phát huy điểm mạnh về hợp tác quốc tế và nghiên cứu ứng dụng, đồng thời khắc phục điểm yếu về nguồn nhân lực và truyền thông. Việc sử dụng các công cụ phân tích chiến lược như SWOT, EFE, IFE và QSPM giúp xác định rõ các ưu tiên chiến lược, từ đó đề xuất các giải pháp thực tiễn, khả thi.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ ma trận SWOT, QSPM và bảng so sánh nguồn lực, giúp minh họa trực quan các yếu tố tác động và lựa chọn chiến lược. Điều này hỗ trợ lãnh đạo Trường trong việc ra quyết định và triển khai kế hoạch phát triển hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hợp tác quốc tế và doanh nghiệp

   • Mở rộng liên kết với các trường đại học Nhật Bản và quốc tế để nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu.
   • Phát triển các trung tâm nghiên cứu phối hợp với doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ.
   • Thời gian thực hiện: 2016-2025. Chủ thể: Ban Giám hiệu, phòng hợp tác quốc tế.

2. Phát triển đội ngũ giảng viên và nhân lực chất lượng cao

   • Xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng giảng viên trẻ người Việt thay thế dần giảng viên Nhật Bản.
   • Thu hút nhà khoa học quốc tế thông qua chính sách đãi ngộ và cơ chế tài chính đặc thù.
   • Thời gian thực hiện: 2017-2023. Chủ thể: Phòng nhân sự, Ban Giám hiệu.

3. Đẩy mạnh truyền thông và xây dựng thương hiệu

   • Tăng cường quảng bá hình ảnh Trường qua các kênh truyền thông, hội thảo, sự kiện quốc tế.
   • Xây dựng chương trình học bổng, đào tạo dự bị tiếng Anh, tiếng Nhật để thu hút sinh viên.
   • Thời gian thực hiện: 2016-2020. Chủ thể: Phòng truyền thông, phòng tuyển sinh.

4. Áp dụng cơ chế tự chủ tài chính và quản trị đại học tiên tiến

   • Hoàn thiện quy chế tổ chức và hoạt động, đảm bảo tính tự chủ cao trong quản lý và tài chính.
   • Xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ, đánh giá hiệu quả hoạt động thường xuyên.
   • Thời gian thực hiện: 2016-2018. Chủ thể: Ban Giám hiệu, phòng kế hoạch tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo các trường đại học và viện nghiên cứu

   • Học hỏi kinh nghiệm xây dựng chiến lược phát triển trường đại học chất lượng cao, áp dụng mô hình quản trị tiên tiến.

2. Nhà hoạch định chính sách giáo dục và quản lý nhà nước

   • Tham khảo các giải pháp phát triển giáo dục đại học phù hợp với định hướng quốc gia và xu thế toàn cầu.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành quản trị kinh doanh, giáo dục đại học

   • Nắm bắt kiến thức về quản trị chiến lược trong lĩnh vực giáo dục, phương pháp nghiên cứu và phân tích chiến lược.

4. Doanh nghiệp và tổ chức hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục và khoa học công nghệ

   • Hiểu rõ cơ hội hợp tác, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu ứng dụng công nghệ tiên tiến.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần xây dựng chiến lược phát triển cho Trường Đại học Việt Nhật?
   Chiến lược giúp xác định tầm nhìn, mục tiêu dài hạn và các giải pháp phát triển bền vững, đảm bảo Trường đáp ứng yêu cầu đào tạo nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu khoa học trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế.

2. Phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng trong luận văn là gì?
   Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, phân tích tài liệu thứ cấp, phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm, kết hợp công cụ phân tích SWOT, EFE, IFE và QSPM để đánh giá và lựa chọn chiến lược.

3. Những điểm mạnh nổi bật của Trường Đại học Việt Nhật là gì?
   Trường có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ Việt Nam và Nhật Bản, cơ sở vật chất hiện đại, chương trình đào tạo quốc tế, tập trung vào các ngành công nghệ tiên tiến và khoa học liên ngành có nhu cầu cao.

4. Các thách thức lớn nhất mà Trường đang đối mặt là gì?
   Bao gồm cạnh tranh với các trường đại học chất lượng cao khác, khó khăn trong cơ chế vận hành và tài chính, tuyển sinh do ngôn ngữ giảng dạy, và duy trì đội ngũ giảng viên quốc tế.

5. Các giải pháp đề xuất có thể giúp Trường phát triển bền vững như thế nào?
   Giải pháp tập trung vào tăng cường hợp tác quốc tế, phát triển đội ngũ giảng viên, đẩy mạnh truyền thông, áp dụng cơ chế tự chủ tài chính và quản trị đại học tiên tiến, giúp Trường nâng cao chất lượng và vị thế cạnh tranh.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng được chiến lược phát triển Trường Đại học Việt Nhật giai đoạn 2016-2025 dựa trên phân tích toàn diện môi trường bên trong và bên ngoài.
• Chiến lược tập trung vào phát huy điểm mạnh, tận dụng cơ hội, đồng thời khắc phục điểm yếu và ứng phó thách thức nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.
• Các giải pháp đề xuất bao gồm tăng cường hợp tác quốc tế, phát triển nguồn nhân lực, truyền thông thương hiệu và cơ chế tự chủ tài chính.
• Nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định chiến lược phát triển các trường đại học chất lượng cao tại Việt Nam.
• Đề xuất các bước tiếp theo là triển khai thực hiện chiến lược, đánh giá định kỳ và điều chỉnh phù hợp với bối cảnh phát triển giáo dục đại học trong nước và quốc tế.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng Trường Đại học Việt Nhật trở thành trường đại học hàng đầu khu vực và quốc tế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tổng quan Tình hình Quốc tế Cuộc cách mạng khoa học – công nghệ tiếp tục phát triển với những bước tiến nhảy vọt trong thế kỷ 21, đưa thế giới chuyển từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên thông tin và phát triển kinh tế tri thức, tri thức trở thành vốn quý, đóng vai trò quyết định trong động lực tăng trưởng kinh tế, là yếu tố cạnh tranh giữa các quốc gia. Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế khách quan, vừa là quá trình hợp tác để phát triển, vừa là quá trình đấu tranh để bảo vệ lợi ích quốc gia, sự cạnh tranh trong phát triển kinh tế ở nhiều cấp độ khác nhau trong nội bộ mỗi quốc gia và giữa các quốc gia diễn ra ngày càng quyết liệt hơn, đòi hỏi phải tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng hàng hóa và đổi mới công nghệ, vì vậy vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội là vấn đề sống còn của mỗi trường đại học.

Nhiều quốc gia phát triển trên thế giới thành công nhờ dựa vào đại học để xây dựng tiềm lực tri thức, tạo ra nguồn lực tri thức chất lượng cao và nền công nghệ đạt trình độ tiên tiến, vì lẽ đó, đầu tư phát triển các đại học hàng đầu có khả năng cạnh tranh toàn cầu và đang trở thành xu thế của thời đại. Cùng với quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ ở nhiều lĩnh vực, toàn cầu hóa giáo dục đại học hướng đến việc trao đổi học thuật, trao đổi giảng viên, sinh viên, công nhận giá trị bằng cấp đào tạo, chuyển đổi tín chỉ giữa các hệ thống giáo dục; triển khai và công bố các kết quả nghiên cứu chung giữa các nhà khoa học; tạo sự liên thông, hợp tác cùng phát triển giữa các đại học ở nhiều quốc gia khác nhau, các trường đại học hàng đầu đang tích cực tham gia vào quá trình này, vừa là mục tiêu vừa là phương thức thúc đẩy sự phát triển, tuy nhiên toàn cầu hóa 5 ` giáo dục đại học cũng là thách thức nếu các đại học không nắm bắt được cơ hội và tranh thủ được lợi ích từ quá trình này. Không chỉ thực hiện nhiệm vụ truyền thống là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ tiên tiến, các đại học hàng đầu rất chú trọng triển khai chuyển giao tri thức, gắn kết chặt chẽ giữa các nước với nhau, giữa các trường đại học với doanh nghiệp và cộng đồng dựa vào thế mạnh tiềm lực của mỗi bên, nắm bắt được cơ hội và áp dụng các giải pháp đúng đắn, quyết liệt, nhiều đại học trong khu vực Châu Á đã thành công vượt trội. Số lượng trường đại học Châu Á được xếp hạng trong nhóm 500 trường đại học hàng đầu thế giới ngày một gia tăng, góp phần đáng kể trong việc thay đổi tiềm lực trong mọi mặt của khu vực.

Tình hình trong nước Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội nhờ vào giáo dục đại học, góp phần tạo nguồn nhân lực đào tạo và nghiên cứu khoa học, phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, giáo dục đại học chủ yếu phát triển về quy mô, chưa chú trọng nhiều đến chất lượng đầu ra, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao chưa được ưu tiên đúng mức; đào tạo chưa gắn liền với nghiên cứu khoa học và yêu cầu của người sử dụng; nghiên cứu khoa học ít có sản phẩm khoa học đỉnh cảo, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Trước tình hình đó, Nghị quyết Đại học Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”; chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020, nâng cao giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao, phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế tri thức; chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020, đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa, hội nhập quốc tế, phát triển giáo dục gắn với khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, hội nhập quốc tế sâu rộng; 6 ` chiến lược phát triển khoa học công nghệ giai đoạn 2011-2020, đổi mới căn bản toàn diện, đồng bộ cơ chế hoạt động công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học công nghệ với phát triển kinh tế xã hội, đẩy mạnh phát triển thị trường khoa học công nghệ và hội nhập quốc tê. Đây là những căn cứ, tiền đề quan trọng để xây dựng “Chiến lược phát triển Trường Đại học Việt Nhật giai đoạn 2016 – 2020”.

Trường Đại học Việt Nhật được Thủ tướng chính phủ kí Quyết định thành lập ngày 21/7/2014 và chính thức tuyển sinh đào tạo khóa học Thạc sỹ đầu tiên vào năm 2016 nên chưa có đề tài nghiên cứu xây dựng chiến lược phát triển trường Việt Nhật. Nội dung phần này đề cập đến các Chiến lược phát triển chung của Ngành giáo dục và Chiến lược phát triển của một số Trường Đại học điển hình đã và đang phát triển tốt, qua đó thấy được tầm quan trọng và rút ra được những bài học kinh nghiệm cho việc xây dựng chiến lược phát triển Trường Đại học Việt Nhật. Chiến lược phát triển của Ngành giáo dục - Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 trình tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam (1/2011) khẳng định mục tiêu “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới toàn diện và phát triển nhanh giáo dục và đào tạo” và định hướng “Phát triển giáo dục phải thực sự là quốc sách hàng đầu; tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; thực hiện đồng bộ các giải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục đại học, bảo đảm cơ chế tự chủ gắn với nâng cao trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục đào tạo; tập trung đầu tư xây dựng một số trường, khoa, chuyên ngành mũi nhọn, chất lượng cao”. Trước đó, Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 14/2005/NQ/CP ngày 2 tháng 11 năm 2005 “Về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020”.

Nghị quyết xác định mục tiêu chung là đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học, tạo được chuyển biến cơ bản về chất lượng, hiệu quả và quy mô, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế và nhu cầu 7 ` học tập của nhân dân; đến năm 2020, giáo dục đại học Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực và tiếp cận trình độ tiên tiến trên thế giới; có năng lực cạnh tranh cao, thích ứng với cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. - Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020, ban hành kèm theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ. Chiến lược đã chỉ rõ trọng tâm những vấn đề liên quan đến thực trạng tình hình giáo dục đại học Việt Nam, những khó khăn bất cập yếu kém; Những thách thức, nguy cơ; Những thuận lợi,…. Đặc biệt, chiến lược đã thể hiện quan điểm chỉ đạo của Đảng và Chính phủ đối với định hướng phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020: (i) Phát triển giáo dục phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, nâng cao vai trò các tổ chức, đoàn thể chính trị, kinh tế, xã hội trong phát triển giáo dục, đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển. Thực hiện các chính sách ưu đãi đối với giáo dục, đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách tiền lương; ưu tiên ngân sách nhà nước dành cho phát triển giáo dục phổ cập và các đối tượng đặc thù; (ii) Xây dựng nền giáo dục có tính nhân dân, dân tộc, tiên tiến, hiện đại, xã hội chủ nghĩa, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng. Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó khăn để đạt được mặt bằng chung, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương và các cơ sở giáo dục có điều kiện bứt phá nhanh, đi trước một bước, đạt trình độ ngang bằng với các nước có nền giáo dục phát triển. Xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội bình đẳng để ai cũng được học, học suốt đời, đặc biệt đối với người dân tộc thiểu số, người nghèo, con em diện chính sách; (iii) Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa, hội nhập quốc tế, thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển giáo dục gắn với phát triển khoa học và công nghệ, tập trung vào nâng cao chất lượng, đặc biệt chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành để một mặt đáp ứng yêu cầu phát 8 ` triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đảm bảo an ninh quốc phòng; mặt khác phải chú trọng thỏa mãn nhu cầu phát triển của mỗi người học, những người có năng khiếu được phát triển tài năng; (iv) Hội nhập quốc tế sâu, rộng về giáo dục trên cơ sở bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc, giữ vững độc lập, tự chủ, định hướng xã hội chủ nghĩa.

Mở rộng giao lưu hợp tác với các nền giáo dục trên thế giới, nhất là với các nền giáo dục tiên tiến hiện đại; phát hiện và khai thác kịp thời các cơ hội thu hút nguồn lực có chất lượng. Chiến lược phát triển của một số Trường Đại học điển hình - Chiến lược phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.