Đặt vấn đề và Kết luận – Kiến nghị, đề tài bao gồm các nội dung chính sau đây: Chƣơng I: Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu Chƣơng II: Thực trạng hoạt động tiêu thụ sản phẩm tại công ty cổ phần nƣớc khoáng Bang Lệ Thuỷ. Chƣơng III: Giải pháp phát triển hoạt động tiêu thụ sản phẩm của công ty cổ phần nƣớc khoáng Bang Lệ Thuỷ. SVTH: Khắc Quốc Tuấn 7 Lớp K52A – Kinh doanh Thương mại Khoá luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Thị Thanh nga PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm tiêu thụ sản phẩm Theo Trƣơng Đình Chiến (2007), tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Tiêu thụ sản phẩm thực hiện mục đích của sản xuất hàng hóa, là đƣa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Nó là khâu lƣu thông hàng hóa, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất và phân phối và một bên là tiêu dùng. (Trƣơng Đình Chiến, 2007) Để thích ứng với mỗi cơ chế quản lý thì công tác tiêu thụ sản phẩm phải đƣợc thực hiện bằng các hình thức khác nhau. Trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, nhà nƣớc quản lý kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh.
Các cơ quan hành chính kinh tế can thiệp sâu vào các nghiệp vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhƣng lại không chịu trách nhiệm về các quyết định của mình. Hoạt động tiêu thụ sản phẩm trong thời kỳ này chủ yếu là giao nộp sản phẩm cho các đơn vị theo địa chỉ và giá cả do Nhà nƣớc định sẵn. Tóm lại, trong nền kinh tế tập trung khi mà ba vấn đề trung tâm: Sản xuất cái gì? Bằng cách nào? Cho ai? Đều do Nhà nƣớc quyết định thì tiêu thụ sản phẩm chỉ là việc tổ chức bán sản phẩm hàng hóa sản xuất ra theo kế hoạch và giá cả đƣợc ấn định từ trƣớc. Trong nền kinh tế thị trƣờng, các doanh nghiệp phải tự mình quyết định ba vấn đề trung tâm cho nên việc tiêu thụ sản phẩm cần đƣợc hiểu theo nghĩa hẹp và cả theo nghĩa rộng.
( Đặng Đình Đào, 2002) Theo Trƣơng Đình Chiến (2010), nghĩa hẹp của tiêu thụ hàng hóa, lao vụ, dịch vụ là việc chuyển dịch quyền sở hữu hàng hóa, lao vụ, dịch vụ đã đƣợc thực hiện cho khách hàng đồng thời thu đƣợc tiền hàng hóa hoặc đƣợc quyền thu tiền bán hàng. ( Trƣơng Đình Chiến, 2010) Theo Trần Minh Đạo (2002), nghĩa rộng của tiêu thụ sản phẩm là khâu lƣu thông hàng SVTH: Khắc Quốc Tuấn 8 Lớp K52A – Kinh doanh Thương mại Khoá luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Thị Thanh nga hóa, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản phẩm sản xuất và phân phối với một bên là tiêu dùng. Trong quá trình tuần hoàn vật chất, việc mua bán đƣợc thực hiện giữa sản xuất và tiêu dùng, nó quyết định bản chất của hoạt động lƣu thông thƣơng mại đầu ra của doanh nghiệp. ( Trần Minh Đạo, 2002) Nhƣ vậy, tiêu thụ sản phẩm là tổng thể các giải pháp nghiên cứu và nắm bắt nhu cầu thị trƣờng, bao gồm các hoạt động: tạo nguồn, chuẩn bị hàng hóa, tổ chức mạng lƣới bán hàng, xúc tiến bán hàng với nhiều hoạt động hổ trợ cho việc thực hiện dịch vụ bán hàng.
Vai trò của hoạt động tiêu thụ sản phẩm Theo Nguyễn Xuân Quang (2007), tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Khi sản phẩm của doanh nghiệp đƣợc tiêu thụ, tức là nó đã đƣợc ngƣời tiêu dùng chấp nhận (thị trƣờng chấp nhận). Sức tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp thể hiện ở mức bán ra, uy tín của doanh nghiệp, chất lƣợng sản phẩm, sự thích ứng với nhu cầu ngƣời tiêu dùng và sự hoàn thiện của các hoạt động dịch vụ. Nói cách khác, tiêu thụ sản phẩm phản ánh đầy đủ những điểm mạnh và điểm yếu của doanh nghiệp.
Tiêu thụ sản phẩm không đƣợc tách rời khỏi quá trình kinh doanh nói chung và các khâu, các bộ phận khác nói riêng. Tiêu thụ sản phẩm phải đƣợc liên kết một cách chặt chẽ, hữu cơ với các khâu, các bộ phận, các yếu tố của kinh doanh đã thực hiện trƣớc đó. Tiêu thụ sản phẩm có thể nói không chỉ xuất hiện ở giai đoạn cuối của quá trình sản xuất kinh doanh mà mà đƣợc bắt đầu ngay từ khi có ý tƣởng kinh doanh, đặt mục tiêu chiến lƣợc, xây dựng kế hoạch… cho đến khi bán đƣợc sản phẩm. Mặt khác, tiêu thụ sản phẩm không phải là nhiệm vụ riêng của bộ phận tiêu thụ trong doanh nghiệp và càng không phải chỉ là nhiệm vụ của nhân viên bán hàng.
Tiêu thụ sản phẩm là nhiệm vụ đƣợc đặt ra, đƣợc giải quyết và là trách nhiệm của toàn bộ ban lãnh đạo cao cấp nhất, nhà quản trị trung gian đến các nhân viên bán hàng của doanh nghiệp. (Nguyễn Xuân Quang, 2007) Đối với các doanh nghiệp, tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng quyết định đến SVTH: Khắc Quốc Tuấn 9 Lớp K52A – Kinh doanh Thương mại Khoá luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Thị Thanh nga sự tồn tài và phát triển của doanh nghiệp. Bởi vì nhờ tiêu thụ sản phẩm thì hoạt động sản xuất kinh doanh mới diễn ra liên tục, từ đó doanh nghiệp mới có thể bù đắp đƣợc những chi phí, có lợi nhuận để đảm bảo cho quá trình tái sản xuất và tái sản xuất mở rộng. Trong nền kinh tế thị trƣờng cạnh tranh gay gắt nhƣ hiện nay thì hoạt động tiêu thụ sản phẩm góp phần nâng cao uy tín của doanh nghiệp, củng cố vị trí và thế lực của doanh nghiệp trên thị trƣờng thông qua các sản phẩm có chất lƣợng tốt và giá cả phải chăng cùng với các phƣơng thức mua bán thuận tiện dễ dàng và dịch vụ bán hàng tiên tiến hiện đại.
Đối với xã hội thì tiêu thụ sản phẩm có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cân đối giữa cung và cầu, sản phẩm đƣơc tiêu thụ tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra bình thƣờng trôi chảy tránh đƣợc sự mất cân đối, giữ đƣợc sự bình ổn trong xã hội. Tiêu thụ hàng hóa phát triển thì doanh nghiệp mới có thể mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh tạo thêm đƣợc việc làm và thu hút thêm nhiều lao động trong xã hội. Mặt khác thông qua hoạt động ngân sách Nhà nƣớc, Nhà nƣớc sử dụng vốn đầu tƣ cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, thực hiện phúc lợi, xã hội, đầu tƣ cho y tế giáo dục… góp phần nâng cao đời sống cho các thành viên trong xã hội theo hƣớng tiến bộ hơn, văn minh hơn. Ý nghĩa của hoạt động tiêu thụ sản phẩm Theo Đặng Đình Đào, NXB Thống kê năm 2002, tiêu thụ sản phẩm hàng hóa là giai đoạn tiếp theo của quá trình sản xuất - thực hiện chức năng đƣa sản phẩm từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng nhằm thực hiện giá trị hàng hóa của một doanh nghiệp.
Nhƣ vậy có thể nói hoạt động tiêu thụ hàng hóa có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay. Đối với nền kinh tế quốc dân - Tiêu thụ sản phẩm thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển - Tiêu thụ sản phẩm giúp thõa mãn nhu cầu của ngƣời tiêu dùng trong nền kinh tế quốc dân SVTH: Khắc Quốc Tuấn 10 Lớp K52A – Kinh doanh Thương mại Khoá luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Thị Thanh nga - Tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò vào tăng trƣởng kinh tế của nền kinh tế quốc dân Đối với doanh nghiệp - Tiêu thụ sản phẩm giúp doanh nghiệp thu hồi vốn và có lợi nhuận để tái sản xuất và sản xuất mở rộng - Kết quả và hiệu quả của tiêu thụ sản phẩm tạo áp lực để doanh nghiệp thỏa mãn nhu cầu của khách hàng ngày càng tốt hơn - Tiêu thụ sản phẩm giúp doanh nghiệp mở rộng thị trƣờng kinh doanh - Tiêu thụ sản phẩm định hƣớng cho doanh nghiệp xây dựng kế hoạch phát triển kinh doanh phù hợp với những biến động của thị trƣờng. Nội dung của hoạt động tiêu thụ sản phẩm Tùy theo quy mô đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của sản xuất, kinh doanh và tầm quan trọng của hoạt động tiêu thụ mà các doanh nghiệp tổ chức các hoạt động tiêu thụ sản phẩm khác nhau. Theo quan điểm kinh doanh hiện đại, trích từ Th.S Bùi Văn Chiêm (2012), Giáo trình quản trị thương mại, Trƣờng Đại học Kinh tế Huế chỉ ra rằng quản lý hoạt động tiêu thụ sản phẩm bao gồm những nội dung chủ yếu sau: SVTH: Khắc Quốc Tuấn 11 Lớp K52A – Kinh doanh Thương mại Khoá luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Thị Thanh nga Thông tin Lập các kế Thị Nghiên cứu thị trƣờng thị trƣờng hoạch tiêu thụ trƣờng sản phẩm Thị trƣờng Quản lý hệ thống phân phối Sản phẩm Quản lý dự trữ và hoàn thành Hàng hóa Phối hợp Giá, doanh số sản phẩm Dịch vụ và tổ chức thực hiện Quản lý lực các kế Dịch vụ lƣợng bán hàng hoạch Ngân quỹ Tổ chức bán hàng và cung cấp dịch vụ Phân phối và giao tiếp Sơ đồ 1.
1: Mô hình tiêu thụ sản phẩm của doanh (Nguồn: Giáo trình Quản trị doanh nghiệp thương mại,năm 2005) Nghiên cứu thị trƣờng Nghiên cứu thị trƣờng là công việc đầu tiên và cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Nghiên cứu thị trƣờng nhằm trả lời các câu hỏi: Sản xuất sản phẩm gì? Sản xuất nhƣ thế nào? Sản phẩm bán cho ai? Khi nghiên cứu thị trƣờng sản phẩm, doanh nghiệp phải giải đáp đực các vấn đề sau: SVTH: Khắc Quốc Tuấn 12 Lớp K52A – Kinh doanh Thương mại Khoá luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Thị Thanh nga - Đâu là thị trƣờng triển vọng đối với sản phẩm của doanh nghiệp? - Khả năng tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp trên thị trƣờng đó ra sao? - Doanh nghiệp cần xử lý những biện pháp gì có liên quan và có thể sử dụng những biện pháp nào để tăng khối lƣợng sản phẩm tiêu thụ? - Những mặt hàng nào, thị trƣờng nào có khả năng tiêu thụ với khối lƣợng phù hợp với năng lực và đặc điểm sản xuất của doanh nghiệp? - Với mức giá nào thì khả năng chấp nhận của thị trƣờng là lớn nhất trong từng thời kỳ.