Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên sàn chứng khoán việt nam

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Võ Thị Tuyết Hằng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hoàng Tùng
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Kinh Doanh Ngành Xây Dựng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ TỔNG QUAN HOẠT ĐỘNG NGÀNH XÂY DỰNG
• 1.1. HIỆU QUẢ KINH DOANH
• 1.2. Vai trò của hiệu quả kinh doanh đối với các doanh nghiệp
• 1.3. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp
• 1.5. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH XÂY DỰNG
• 1.5.1. Tính chất ngành Xây dựng
• 1.5.2. Đặc điểm hoạt động của ngành Xây dựng trong thời gian gần đây
• 1.5.3. Tình hình phát triển của ngành Xây dựng trong thời gian 2010-2013
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. XÁC ĐỊNH NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ XÂY DỰNG GIẢ THUYẾT
• 2.2. ĐO LƯỜNG VÀ MÃ HOÁ CÁC BIẾN
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Mẫu nghiên cứu
• 2.3.2. Kiểm tra và xử lý dữ liệu
• 2.3.3. Xây dựng hệ số tương quan
• 2.3.4. Mô hình nghiên cứu
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. ĐẶC TRƯNG CỦA HQKD VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
• 3.1.1. Đặc trưng HQKD
• 3.1.2. Đặc trưng của các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH
• 3.2.1. Phân tích hệ số tương quan
• 3.2.2. Mô hình hồi quy
• 3.2.3. Kiểm định Hausman
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Kinh Doanh

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh ngành xây dựng tại Việt Nam là một chủ đề quan trọng. Ngành xây dựng đóng vai trò mũi nhọn trong nền kinh tế, và việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến hiệu quả kinh doanh sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động của mình. Các yếu tố này có thể bao gồm tình hình kinh tế, chính sách của nhà nước, và các yếu tố nội tại của doanh nghiệp như năng lực tài chính và công nghệ.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Hiệu Quả Kinh Doanh Trong Ngành Xây Dựng

Hiệu quả kinh doanh là chỉ số quan trọng phản ánh khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Đối với ngành xây dựng, hiệu quả này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn đến khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững.

1.2. Các Nhân Tố Chính Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Kinh Doanh

Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh bao gồm: tình hình kinh tế vĩ mô, chính sách quản lý nhà nước, và các yếu tố nội tại như quản lý dự án, chất lượng công trình và công nghệ sử dụng.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Ngành Xây Dựng Tại Việt Nam

Ngành xây dựng tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Tình trạng 'đóng băng' của thị trường bất động sản, sự biến động của tỷ giá và lạm phát là những vấn đề cần được giải quyết. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh mà còn đến sự phát triển bền vững của ngành.

2.1. Tình Hình Thị Trường Bất Động Sản

Thị trường bất động sản tại Việt Nam đã trải qua nhiều biến động. Tình trạng 'đóng băng' đã kéo dài, ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp xây dựng và làm giảm hiệu quả kinh doanh.

2.2. Ảnh Hưởng Của Biến Động Kinh Tế

Sự biến động của tỷ giá và lạm phát đã tạo ra áp lực lớn lên chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Kinh Doanh

Để nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu từ các báo cáo tài chính và phân tích mô hình hồi quy là những bước quan trọng trong quá trình này.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu

Thiết kế nghiên cứu cần xác định rõ các biến độc lập và phụ thuộc, từ đó xây dựng mô hình phân tích phù hợp để đánh giá hiệu quả kinh doanh.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Phân tích dữ liệu thông qua các phương pháp thống kê và hồi quy sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Kinh Doanh Ngành Xây Dựng

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng. Các yếu tố như tỷ lệ nợ, quy mô doanh nghiệp và chất lượng công trình đều có tác động đáng kể.

4.1. Tác Động Của Tỷ Lệ Nợ Đến Hiệu Quả Kinh Doanh

Tỷ lệ nợ cao có thể dẫn đến rủi ro tài chính, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh. Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng trong việc quản lý nợ.

4.2. Quy Mô Doanh Nghiệp Và Hiệu Quả Kinh Doanh

Quy mô doanh nghiệp lớn thường đi kèm với khả năng cạnh tranh cao hơn. Tuy nhiên, cần chú ý đến việc quản lý hiệu quả để tối ưu hóa lợi nhuận.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh Ngành Xây Dựng

Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, các doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp như cải tiến công nghệ, tối ưu hóa quản lý dự án và nâng cao chất lượng công trình. Những giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp tăng cường khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.1. Cải Tiến Công Nghệ Trong Ngành Xây Dựng

Cải tiến công nghệ sẽ giúp giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng công trình. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ mới để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5.2. Tối Ưu Hóa Quản Lý Dự Án

Quản lý dự án hiệu quả sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh. Doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại để đạt được mục tiêu này.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Ngành Xây Dựng Tại Việt Nam

Ngành xây dựng tại Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh sẽ giúp các doanh nghiệp có những quyết định đúng đắn trong tương lai.

6.1. Tương Lai Của Ngành Xây Dựng

Ngành xây dựng cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Sự phát triển bền vững sẽ là mục tiêu hàng đầu.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Ngành Xây Dựng

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ để tạo điều kiện thuận lợi cho ngành xây dựng phát triển, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh cho các doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây dựng tại Việt Nam đóng góp khoảng 5,4% vào tổng sản phẩm nội địa (GDP) năm 2013, với hơn 3,4 triệu lao động trực tiếp và gián tiếp, chiếm 5,2% lực lượng lao động cả nước. Tuy nhiên, ngành này chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ chu kỳ kinh tế vĩ mô, đặc biệt là sự biến động của thị trường bất động sản và chính sách tiền tệ. Từ năm 2010 đến 2013, các doanh nghiệp xây dựng niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức như lạm phát cao, lãi suất ngân hàng tăng, và thị trường bất động sản đóng băng, dẫn đến hiệu quả kinh doanh (HQKD) giảm sút và tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ tăng lên.

Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 107 doanh nghiệp xây dựng niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2010-2013. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các nhà quản lý doanh nghiệp xây dựng hiểu rõ các yếu tố tác động đến HQKD, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết cơ cấu vốn của Modigliani & Miller và lý thuyết về quy mô doanh nghiệp. Lý thuyết Modigliani & Miller (1958, 1963) cho rằng cơ cấu vốn ảnh hưởng đến chi phí vốn bình quân gia quyền (WACC) và giá trị doanh nghiệp, trong đó việc sử dụng nợ có thể tạo ra lợi ích thuế nhưng cũng làm tăng rủi ro tài chính. Lý thuyết quy mô doanh nghiệp nhấn mạnh lợi thế kinh tế theo quy mô, bao gồm giảm chi phí cố định bình quân, tăng năng suất lao động và sức mạnh thị trường.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm:

• Hiệu quả kinh doanh (HQKD): Được đo lường bằng tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA), phản ánh khả năng sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận.
• Cơ cấu vốn: Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu và tỷ lệ nợ ngắn hạn, dài hạn.
• Quy mô doanh nghiệp: Được đo bằng tổng tài sản và doanh thu.
• Tỷ trọng tài sản cố định: Phản ánh mức độ đầu tư vào tài sản cố định.
• Tốc độ tăng trưởng doanh thu và tài sản: Thể hiện khả năng mở rộng hoạt động kinh doanh.
• Năng lực quản trị tài chính: Bao gồm quản lý vốn lưu động, vòng quay tài sản và khả năng huy động vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là báo cáo tài chính đã kiểm toán của 107 doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2010-2013. Dữ liệu được thu thập từ các trang web chính thức của sàn HOSE và HNX, tạo thành bộ dữ liệu bảng cân bằng.

Phương pháp phân tích sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với các phương pháp OLS, mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Kiểm định Hausman được áp dụng để lựa chọn mô hình phù hợp. Cỡ mẫu 107 doanh nghiệp đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Các biến được đo lường và mã hóa theo chuẩn quốc tế, đồng thời kiểm tra phân phối và xử lý dữ liệu thiếu hoặc ngoại lai.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2014, bao gồm các bước thu thập dữ liệu, xử lý, phân tích và viết báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của cơ cấu vốn: Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu có tác động nghịch đến hiệu quả kinh doanh với hệ số hồi quy âm và mức ý nghĩa thống kê cao (p < 0.05). Cụ thể, khi tỷ lệ nợ tăng 1%, ROA giảm khoảng 0,15%. Ngược lại, tỷ lệ nợ ngắn hạn có tác động tích cực đến HQKD, hỗ trợ giả thuyết rằng nợ ngắn hạn giúp doanh nghiệp linh hoạt trong tài chính.

2. Quy mô doanh nghiệp: Tổng tài sản và doanh thu có tác động tích cực và đáng kể đến ROA. Doanh nghiệp có quy mô lớn hơn có ROA trung bình cao hơn khoảng 0,2% so với doanh nghiệp nhỏ hơn, phản ánh lợi thế kinh tế theo quy mô.

3. Tỷ trọng tài sản cố định: Tỷ trọng tài sản cố định trong tổng tài sản có ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh, với hệ số hồi quy âm và ý nghĩa thống kê (p < 0.05). Điều này cho thấy đầu tư quá mức vào tài sản cố định có thể làm giảm tính linh hoạt và hiệu quả sử dụng vốn.

4. Tốc độ tăng trưởng doanh thu và tài sản: Tốc độ tăng trưởng doanh thu có tác động tích cực đến ROA, trong khi tốc độ tăng trưởng tài sản không có ảnh hưởng đáng kể. Điều này cho thấy tăng trưởng doanh thu là yếu tố quan trọng thúc đẩy hiệu quả kinh doanh.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước trước đây, như nghiên cứu của Zeitun & Tian (2007) và Abbasali & Malekian (2012), khi cơ cấu vốn có ảnh hưởng ngược chiều đến hiệu quả kinh doanh. Việc sử dụng nợ quá mức làm tăng rủi ro tài chính, giảm khả năng sinh lời. Tác động tích cực của nợ ngắn hạn cho thấy vai trò quan trọng của vốn lưu động trong ngành xây dựng vốn có tính chu kỳ cao.

Quy mô doanh nghiệp được khẳng định là nhân tố tích cực, do doanh nghiệp lớn có khả năng huy động vốn tốt hơn, tận dụng lợi thế quy mô và có sức mạnh thị trường. Tỷ trọng tài sản cố định ảnh hưởng tiêu cực phản ánh thực trạng đầu tư tài sản cố định lớn nhưng chưa hiệu quả, gây lãng phí vốn và giảm tính linh hoạt tài chính.

Tốc độ tăng trưởng doanh thu thúc đẩy hiệu quả kinh doanh, cho thấy doanh nghiệp có khả năng mở rộng thị trường và tăng doanh thu sẽ cải thiện lợi nhuận. Kết quả này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của năng lực quản trị tài chính trong việc duy trì tăng trưởng bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ giữa các biến độc lập và ROA, cùng bảng thống kê mô tả và ma trận tương quan để minh họa mức độ ảnh hưởng và sự liên kết giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa cơ cấu vốn: Doanh nghiệp cần kiểm soát tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu ở mức hợp lý, ưu tiên sử dụng nợ ngắn hạn để tăng tính linh hoạt tài chính, giảm rủi ro phá sản. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu xuống dưới 50% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và phòng tài chính kế toán.

2. Mở rộng quy mô doanh nghiệp: Khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng tăng quy mô thông qua hợp tác, sáp nhập hoặc mở rộng dự án nhằm tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô. Mục tiêu tăng tổng tài sản trung bình 10% mỗi năm trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Ban điều hành và phòng chiến lược.

3. Cải thiện hiệu quả đầu tư tài sản cố định: Doanh nghiệp cần đánh giá lại các khoản đầu tư tài sản cố định, ưu tiên đầu tư vào công nghệ và thiết bị hiện đại nhằm nâng cao năng suất lao động và giảm chi phí. Mục tiêu giảm tỷ trọng tài sản cố định không hiệu quả xuống dưới 40% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng đầu tư và kỹ thuật.

4. Nâng cao năng lực quản trị tài chính: Tăng cường quản lý vốn lưu động, tối ưu hóa vòng quay tài sản và quản lý công nợ để đảm bảo dòng tiền ổn định, hỗ trợ tăng trưởng doanh thu bền vững. Mục tiêu cải thiện vòng quay tài sản lên 15% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng tài chính và kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý doanh nghiệp xây dựng: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược tài chính và quản trị phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Nhà đầu tư và cổ đông: Cung cấp thông tin phân tích về hiệu quả hoạt động và rủi ro tài chính của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác.

3. Chuyên gia tài chính và kế toán: Là tài liệu tham khảo về mô hình phân tích dữ liệu bảng, các chỉ tiêu tài chính và phương pháp đánh giá hiệu quả kinh doanh trong ngành xây dựng.

4. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý: Giúp đánh giá thực trạng hoạt động của doanh nghiệp xây dựng, từ đó đề xuất các chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả kinh doanh được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Hiệu quả kinh doanh được đo bằng tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA), phản ánh khả năng sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận. ROA là chỉ tiêu tổng hợp, phù hợp với đặc thù ngành xây dựng vốn đầu tư tài sản lớn.

2. Cơ cấu vốn ảnh hưởng ra sao đến hiệu quả kinh doanh?
   Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu có tác động tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh do tăng rủi ro tài chính. Tuy nhiên, nợ ngắn hạn có thể hỗ trợ doanh nghiệp linh hoạt tài chính và cải thiện hiệu quả.

3. Tại sao quy mô doanh nghiệp lại quan trọng đối với hiệu quả kinh doanh?
   Doanh nghiệp lớn có lợi thế về huy động vốn, sức mạnh thị trường và khả năng khai thác lợi thế kinh tế theo quy mô, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động.

4. Tỷ trọng tài sản cố định ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả kinh doanh?
   Đầu tư quá mức vào tài sản cố định có thể làm giảm tính linh hoạt tài chính và hiệu quả sử dụng vốn, dẫn đến giảm hiệu quả kinh doanh.

5. Năng lực quản trị tài chính đóng vai trò gì trong ngành xây dựng?
   Quản trị tài chính hiệu quả giúp doanh nghiệp quản lý vốn lưu động, công nợ và dòng tiền, từ đó duy trì hoạt động liên tục và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.

Kết luận

• Hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết tại Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi cơ cấu vốn, quy mô doanh nghiệp, tỷ trọng tài sản cố định và tốc độ tăng trưởng doanh thu.
• Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu có tác động tiêu cực, trong khi nợ ngắn hạn và quy mô doanh nghiệp có tác động tích cực đến hiệu quả kinh doanh.
• Đầu tư tài sản cố định cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh lãng phí vốn và giảm hiệu quả hoạt động.
• Năng lực quản trị tài chính đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp tối ưu hóa cơ cấu vốn, mở rộng quy mô, cải thiện đầu tư tài sản và nâng cao quản trị tài chính nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng.

Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài chính và phát triển bền vững, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để cập nhật các yếu tố mới ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh thị trường biến động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, mục lục, danh mục các bảng, kết luận, tài liệu tham khảo, đề tài chia làm 03 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh và tổng quan hoạt động của ngành Xây dựng. Chƣơng 2: Thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Luan van 11 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ TỔNG QUAN HOẠT ĐỘNG NGÀNH XÂY DỰNG.1 HIỆU QUẢ KINH DOANH 1.1 Khái niệm: Hiệu quả của doanh nghiệp là đánh giá khả năng đạt đƣợc kết quả, khả năng sinh lãi của doanh nghiệp do mục đích cuối cùng của ngƣời chủ sở hữu, của nhà quản trị là bảo đảm sự giàu có, sự tăng trƣởng tài sản của doanh nghiệp. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, doanh nghiệp phải sử dụng và phát triển tiềm năng kinh tế của mình. Không đảm bảo đƣợc khả năng sinh lãi, lợi nhuận tƣơng lai sẽ không chắc chắn, giá trị của doanh nghiệp sẽ bị giảm, ngƣời chủ có nguy cơ bị mất vốn.

Phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đƣợc đặc trƣng bởi việc xem xét hiệu quả sử dụng toàn bộ các phƣơng tiện kinh doanh trong quá trình sản xuất, tiêu thụ cũng nhƣ các chính sách tài trợ. Do vậy hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp đƣợc xem xét trên hai phƣơng diện hoạt động kinh doanh và hoạt động tài chính. Theo giáo trình Phân tích tài chính - Đại học Đà Nẵng “Hiệu quả kinh doanh là xem xét hiệu quả sử dụng toàn bộ các phƣơng tiện kinh doanh trong quá trình sản xuất, tiêu thụ. HQKD thể hiện sự tƣơng quan giữa kết quả đầu ra với các nguồn lực đầu vào sử dụng trong quá trình hoạt động kinh doanh của DN.”[6] Để đạt HQKD cao, DN cần tối đa hóa các kết quả đầu ra trong điều kiện các nguồn lực hạn chế của mình.

HQKD thể hiện mối quan hệ tƣơng đối giữa kết quả kinh doanh và phƣơng tiện tạo ra kết quả nên chỉ tiêu phản ánh HQKD thƣờng có dạng nhƣ công thức. Hiệu quả = Luan van 12 1.2 Vai trò của hiệu quả kinh doanh đối với các doanh nghiệp Hiện nay với sự vận động đa dạng và phức tạp của cơ chế thị trƣờng dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp. Trong khi đó các nguồn lực sản xuất xã hội ngày càng giảm nhƣng nhu cầu của con ngƣời lại ngày càng đa dạng. Chính vì vậy để có thể tồn tại và phát triển của doanh nghiệp đòi hỏi các doanh nghiệp phải xác định cho mình một phƣơng thức hoạt động riêng, xây dựng các chiến lƣợc, các phƣơng án kinh doanh phù hợp và có hiệu quả.

Nhƣ vậy, hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả ảnh hƣởng vô cùng quan trọng đến doanh nghiệp, đƣợc thể hiện thông qua các vai trò sau:  Hiệu quả kinh doanh là điều kiện hết sức quan trọng trong việc đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp: Sự tồn tại của doanh nghiệp đƣợc xác định bởi sự tạo ra hàng hóa, của cải vật chất và dịch vụ phục vụ cho nhu cầu của xã hội. Do đó doanh nghiệp phải đảm bảo thu nhập đủ bù đắp chi phí bỏ ra và có lãi trong quá trình hoạt động. Ngoài ra doanh nghiệp còn phải có sự tích lũy cho quá trình tái sản xuất mở rộng. Nhƣng trong điều kiện các yếu tố của quá trình sản xuất chỉ thay đổi trong khuôn khổ nhất định thì để tăng lợi nhuận đòi hỏi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phải đạt hiệu quả.

Hiệu quả sản xuất kinh doanh càng cao, doanh nghiệp càng có điều kiện tái sản xuất mở rộng, đổi mới công nghệ tiên tiến hiện đại…Sản xuất kinh doanh có hiệu quả cũng là tiền đề để nâng cao phúc lợi cho ngƣời lao động từ đó kích thích ngƣời lao động tăng năng suất lao động.  Hiệu quả kinh doanh là nhân tố thúc đẩy sự cạnh tranh và tiến bộ trong kinh doanh: Cạnh tranh là yếu tố làm doanh nghiệp mạnh lên nhƣng cũng có thể khiến doanh nghiệp không thể tồn tại đƣợc trên thị trƣờng. Thị trƣờng ngày càng phát triển thì sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt và khốc liệt hơn. Sự cạnh tranh lúc này không còn là cạnh tranh về số lƣợng mà cạnh tranh cả về chất lƣợng sản phẩm, giá cả và các yếu tố Luan van 13 khác.

Do đó doanh nghiệp phải cung cấp đƣợc sản phẩm, dịch vụ với chất lƣợng tốt, giá cả hợp lý. Mặt khác hiệu quả kinh doanh đồng nghĩa với việc giảm giá thành, tăng doanh thu, nhƣng chất lƣợng không ngừng đƣợc nâng cao,.Vì vậy, các tiến bộ khoa học kỹ thuật, các phƣơng thức quản lý hiện đại sẽ đƣợc áp dụng thúc đẩy sự tiến bộ trong sản xuất kinh doanh.  Hiệu quả kinh doanh là điều kiện thực hiện mục tiêu bao trùm của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận: Để có đƣợc lợi nhuận, doanh nghiệp phải tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh để tạo ra sản phẩm cung cấp cho thị trƣờng. Muốn vậy, doanh nghiệp phải sử dụng một số nguồn lực nhất định.

Doanh nghiệp càng sử dụng tiết kiệm các nguồn lực này bao nhiêu sẽ càng có cơ hội để thu đƣợc nhiều lợi nhuận. Hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh tính tƣơng đối của việc sử dụng tiết kiệm các nguồn lực xã hội nên đây là điều kiện để thực hiện mục tiêu bao trùm, lâu dài của doanh nghiệp.3 Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh Nhƣ đã nêu ở mục 1.1 hiệu quả kinh doanh đƣợc phân tích theo công thức: Hiệu quả = Trong công thức này kết quả kinh doanh thƣờng là lợi nhuận hoặc doanh thu, trong đó nhà phân tích có thể sử dụng rất nhiều chỉ tiêu lợi nhuận (lợi nhuận sau thuế thu nhập DN, lợi nhuận kế toán trƣớc thuế, lợi nhuận trƣớc thuế và lãi vay, lợi nhuận thuần của hoạt động kinh doanh, lợi nhuận gộp). Phƣơng tiện tạo ra kết quả cũng đƣợc thể hiện qua nhiều chỉ tiêu nhƣ tài sản (tổng tài sản, từng loại tài sản), tổng vốn đầu tƣ, vốn chủ sở hữu, chi phí, thậm chí là doanh thu (trong trƣờng hợp kết quả kinh doanh thể hiện qua chỉ tiêu lợi nhuận). Do có nhiều chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh cũng Luan van 14 nhƣ phƣơng tiện tạo ra kết quả đó nên có rất nhiều chỉ tiêu phản ánh HQKD của DN và mỗi chỉ tiêu đó sẽ thể hiện một ý nghĩa nhất định.

a) Hiệu quả cá biệt: Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cá biệt đƣợc xây dựng cho từng quá trình sản xuất kinh doanh trên cơ sở so sánh từng loại phƣơng tiện, từng nguồn lực đƣợc sử dụng với kết quả mà doanh nghiệp đạt đƣợc. Hiệu suất sử dụng tài sản = Hiệu suất sử dụng TSCĐ = NSLĐ năm = NSLĐ ngày = Số vòng quay = (vòng) b) Hiệu quả tổng hợp: Các chỉ tiêu này thể hiện khả năng sử dụng một cách tổng hợp tất cả các nguồn lực để tạo ra kết quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.  Phân tích khả năng sinh lời từ các hoạt động của doanh nghiệp  Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu = x100%  Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu thuần ( SXKD) =  Tỷ suất lợi nhuận hoạt động SXKD = x 100%  Phân tích khả năng sinh lời tài sản  Tỷ suất sinh lợi của tài sản (ROA) Tỷ suất sinh lời tài sản = x 100% Luan van 15 Chỉ tiêu tỷ suất sinh lợi của tài sản (ROA) sẽ giúp nhà quản lý doanh nghiệp trả lời câu hỏi: "Những gì doanh nghiệp có thể làm đƣợc với các tài sản mà doanh nghiệp có sẵn". Nếu nhƣ giá trị chỉ tiêu này càng cao càng cho thấy khả năng quản lý của doanh nghiệp.

Do đó, tỷ suất sinh lợi của tài sản là kết quả tổng hợp của những cố gắng của doanh nghiệp trong việc nâng cao hiệu quả cá biệt của các yếu tố sử dụng cho quá trình sản xuất kinh doanh, là kết quả của nỗ lực mở rộng thị trƣờng tiêu thụ, tăng doanh số và tiết kiệm các chi phí. Điều này đƣợc thể hiện thông qua sơ đồ phƣơng trình Dupont. Cách phân tích này còn chỉ ra phƣơng hƣớng nâng cao sức sinh lời tài sản của doanh nghiệp. Cụ thể: chênh lệch về hiệu quả kinh doanh giữa kỳ phân tích với kỳ gốc là kết quả tổng hợp ảnh hƣởng của tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu và hiệu suất sử dụng tài sản, thể hiện qua công thức ROA = AH L.S AH LN/DT là ảnh hƣởng của sự thay đổi của tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu.

Thực chất đây là ảnh hƣởng của hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp sau khi đã trừ đi các chi phí. Nó chỉ liên quan chủ yếu đến vấn đề tiêu thụ, vấn đề bán hàng tại doanh nghiệp và đƣợc tính theo công thức sau : AH L.S là ảnh hƣởng của sự thay đổi của tỷ suất doanh thu trên tài sản. Đây chính là hiệu quả của quá trình quản lý và sản xuất của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp tổ chức tốt việc sản xuất, tiết kiệm vốn thì số vòng quay vốn tăng, hiệu quả này sẽ tăng lên.T 0, 1 là tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu của kỳ gốc, kỳ phân tích.S 0,1 là tỷ suất của doanh thu trên tài sản của kỳ gốc, kỳ phân tích Luan van 16 KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA TS LỢI NHUẬN/DOANH THU DOANH THU/TÀI SẢN LỢI NHUẬN DOANH THU DOANH THU TÀI SẢN THU NHẬP TÀI TÀI SẢN DÀI HẠN DOANH THU CHÍNH DOANH THU BÁN CHI PHÍ TÀI SẢN NGẮN HẠN BIẾN PHÍ ĐINH PHÍ Hình 1.1 Phương trình Dupont Chỉ tiêu tỷ suất sinh lợi của tài sản (ROA) đƣợc sử dụng trong nội bộ của doanh nghiệp để theo dõi tình hình sử dụng tài sản theo thời gian, theo dõi hoạt động của doanh nghiệp trong tình hình chung của ngành và so sánh với các doanh nghiệp trong cùng ngành.

Patricia Fairfield và Teri Lombardi Yohn đã thực hiện một nghiên cứu về tỷ suất sinh lợi của tài sản. Họ đã chứng minh đƣợc rằng phân tích sự thay đổi của tỷ suất sinh lợi của tài sản có vai trò quan trọng trong việc dự báo tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong tƣơng lai.  Tỷ suất sinh lợi kinh tế của tài sản (RE) Chỉ tiêu tỷ suất sinh lợi của tài sản (ROA) đã phản ánh một cách tổng hợp hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên kết quả về lợi nhuận còn chịu tác động bởi thuế thu nhập doanh nghiệp và cấu trúc nguồn vốn.