CHƯƠNG 1 Chiến lược là những phương tiện để đạt được những mục tiêu dài hạn. Hoạch định chiến lược là một quy trình có hệ thống nhằm xác định, định hướng mục tiêu các chiến lược kinh doanh được sử dụng để tăng cường vị thế cạnh tranh của ngân hàng. Các bước cần thiết cho việc hoạch định chiến lược ngân hàng: - Xác định sứ mạng và mục tiêu của ngân hàng cần đạt được trong dài hạn. - Phân tích môi trường hoạt động của ngân hàng bao gồm môi trường bên ngoài và môi trường bên trong.
+ Môi trường bên ngoài bao gồm môi trường vĩ mô và môi trường vi mô. Nghiên cứu môi trường bên ngoài giúp xác định các cơ hội và nguy cơ mà ngân hàng có thể gặp phải trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. + Môi trường bên trong (môi trường nội bộ) bao gồm các yếu tố nội tại bên trong ngân hàng. Nghiên cứu môi trường bên trong giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu của ngân hàng.
- Xây dựng và lựa chọn chiến lược cho ngân hàng nhằm đạt được mục tiêu dài hạn. Chiến lược kinh doanh hiệu quả không chỉ được xây dựng trên nền tảng của lý luận khoa học mà chiến lược đó phải bắt nguồn từ thực tiễn hoạt động của ngân hàng. Điều đó cho phép chiến lược của ngân hàng mang tính khả thi cao. Nội dung của chương 2 sẽ tiếp tục phân tích về thực trạng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Á Châu, trên cơ sở đó đánh giá hiệu quả của chiến lược kinh doanh hiện tại mà ACB đang theo đuổi.
Kết quả phân tích này sẽ là cơ sở cho việc ra quyết định tiếp tục theo đuổi chiến lược hiện tại hay cần có những điều chỉnh thích hợp nhằm tạo ra vị thế cạnh tranh vững chắc cho ACB trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 13 CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG HOẠT ĐỘNG VÀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU 2.1 Giới thiệu ACB 2.1 Quá trình hình thành và phát triển của ACB Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) được thành lập vào ngày 24/04/1993 với vốn điều lệ ban đầu là 20 tỷ đồng và chính thức đi vào hoạt động vào ngày 04/06/1993. Đến ngày 31/10/2006, ACB được chấp nhận niêm yết tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội với vốn điều lệ là 1. Đến ngày 27/11/2009 vốn điều lệ của ACB là 7.
Các cổ đông nước ngoài bao gồm 6 pháp nhân với số lượng cổ phần nắm giữ chiếm 30% vốn điều lệ của ACB (đây là tỷ lệ tối đa cho phép các nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu đối với một tổ chức tài chính tại Việt Nam), trong đó đáng chú ý nhất là ngân hàng Standard Charterd Bank đã trở thành cổ đông chiến lược của ACB với thỏa thuận hỗ trợ toàn diện về mặt kỹ thuật. Ngành nghề kinh doanh: Huy động vốn ngắn hạn, trung dài hạn và dài hạn dưới các hình thức tiền gửi có kỳ hạn, không kỳ hạn, chứng chỉ tiền gửi, tiếp nhận vốn ủy thác đầu tư và phát triển của các tổ chức trong nước, vay vốn của các TCTD khác; Cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn; chiết khấu thương phiếu, trái phiếu và giấy tờ có giá; đầu tư vào chứng khoán và hùn vốn liên doanh vào các tổ chức kinh tế theo luật định; Thực hiện dịch vụ thanh toán giữa các khách hàng; Thực hiện kinh doanh ngoại tệ, vàng bạc; thanh toán quốc tế; bao thanh toán; môi giới và tư vấn đầu tư chứng khoán; lưu ký, tư vấn tài chính doanh nghiệp và bảo lãnh phát hành; cung cấp các dịch vụ về đầu tư, quản lý nợ, và khai thác tài sản; cho thuê tài chính; TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 14 Huy động các loại vốn từ nước ngoài và các dịch vụ ngân hàng khác trong quan hệ với nước ngoài khi được NHNN cho phép. Tầm nhìn của ACB là trở thành “Ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt Nam”: Ngay từ ngày đầu đi vào hoạt động, ACB đã xác định tầm nhìn là trở thành NHTMCP bán lẻ hàng đầu Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế xã hội Việt Nam vào thời điểm đó “Ngân hàng bán lẻ với khách hàng mục tiêu là cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ” là một định hướng rất mới đối với các ngân hàng Việt Nam, nhất là một ngân hàng mới thành lập như ACB.
Chiến lược kinh doanh: Sau 17 năm tồn tại và phát triển, ACB đã được khách hàng tín nhiệm thông qua tốc độ tăng trưởng số dư huy động vốn và cho vay; được xã hội công nhận thông qua các bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, huân chương lao động của Chủ tịch nước; được các định chế tài chính quốc tế và cơ quan thông tấn về tài chính ngân hàng công nhận là Ngân hàng bán lẻ xuất sắc nhất Việt Nam, Ngân hàng tốt nhất Việt Nam… Thành tích này có được do ACB xây dựng chiến lược hoạt động qua các năm trên cơ sở : - Tăng trưởng cao bằng cách tạo ra sự khác biệt trên cơ sở hiểu biết nhu cầu khách hàng và hướng tới khách hàng; - Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro đồng bộ, hiệu quả và chuyên nghiệp để đảm bảo cho sự tăng trưởng bền vững; duy trì tình trạng tài chính ở mức độ an toàn cao, tối ưu hoá việc sử dụng vốn cổ đông (ROE mục tiêu là 30%) để xây dựng ACB trở thành một định chế tài chính vững mạnh có khả năng vượt qua mọi thách thức trong môi trường kinh doanh còn chưa được hoàn hảo của ngành ngân hàng Việt Nam; - Có chiến lược chuẩn bị nguồn nhân lực và đào tạo lực lượng nhân viên chuyên nghiệp nhằm đảm bảo quá trình vận hành của hệ thống liên tục, thông suốt và hiệu quả; - Xây dựng “Văn hoá ACB” trở thành yếu tố tinh thần gắn kết toàn hệ thống một cách xuyên suốt. Trên cơ sở trên ACB đang từng bước thực hiện chiến lược tăng trưởng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 15 ngang và đa dạng hoá cho mục tiêu tăng trưởng của mình. Nội dung một số chiến lược ACB đang thực hiện như : - Chiến lược tăng trưởng thông qua mở rộng hoạt động; - Tăng trưởng thông qua hợp tác, liên minh với các đối tác chiến lược; - Tăng trưởng thông qua hợp nhất và sáp nhập; - Đa dạng hoá thông qua việc mở rộng sản phẩm dịch vụ ngân hàng như thành lập Công ty Chứng khoán (ACBS), Công ty Địa ốc (ACBR), Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản (ACBA). Với tầm nhìn và chiến lược đúng đắn, chính xác trong đầu tư công nghệ và nguồn nhân lực, nhạy bén trong điều hành và tinh thần đoàn kết nội bộ, trong điều kiện ngành ngân hàng có những bước phát triển mạnh mẽ và môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện cùng sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, ACB đã có những bước phát triển nhanh, ổn định, an toàn và hiệu quả.
ACB với hơn 200 sản phẩm dịch vụ được khách hàng đánh giá là một trong các ngân hàng cung cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng phong phú nhất, dựa trên nền công nghệ thông tin hiện đại. ACB vừa tăng trưởng nhanh vừa thực hiện quản lý rủi ro hiệu quả. Trong môi trường kinh doanh nhiều khó khăn thử thách, ACB luôn giữ vững vị thế của một ngân hàng bán lẻ hàng đầu. Sự hoàn hảo là điều ACB luôn nhắm đến: ACB hướng tới là nhà cung cấp sản phẩm dịch vụ tài chính hoàn hảo cho khách hàng, danh mục đầu tư hoàn hảo của cổ đông, nơi tạo dựng nghề nghiệp hoàn hảo cho nhân viên, là một thành viên hoàn hảo của cộng đồng xã hội.
“Sự hoàn hảo” là ước muốn mà mọi hoạt động của ACB luôn nhằm thực hiện.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của ACB trong những năm gần đây Trong suốt 17 năm hoạt động, ACB đã có sự phát triển vượt bậc về quy mô hoạt động và kết quả kinh doanh. Năm 2008 và năm 2009 mặc dù môi trường kinh doanh của ngành tài chính ngân hàng gặp nhiều khó khăn, nhưng nhờ thích ứng được với những khó khăn cùng với chiến lược kinh doanh linh hoạt ACB đã hoàn TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 16 thành những mục tiêu đã đề ra. Trong năm 2009, các chỉ tiêu chất lượng đạt khá tốt, lợi nhuận cả năm đạt trên 2.800 tỷ đồng, hoàn thành kế hoạch lợi nhuận đề ra, tăng trên 10% so với năm 2008. Về quy mô, tổng tài sản đến cuối năm 2009 đạt 167.881 tỷ đồng, tăng 59,4% so với năm 2008.
Vốn chủ sở hữu cũng tăng khá cao so với năm 2008, từ 6.355 tỷ đồng lên 7. Mặc dù có nhiều biến động thanh khoản trên thị trường trong năm 2009, nhưng nhìn chung nguồn vốn huy động của ACB luôn đảm bảo mức tăng trưởng phù hợp. Cuối năm 2009, tổng vốn huy động là 134.502 tỷ đồng, tăng 43.328 tỷ đồng so với cuối năm 2008. So với cuối 2008, số lượng khách hàng giao dịch tiền gửi và số lượng tài khoản tiền gửi của Ngân hàng đều tăng với việc ACB thu hút thêm được 111.005 khách hàng (tăng 27,4%) và 151.
Về hoạt động sử dụng vốn, năm 2009 nền kinh tế dần hồi phục sau khủng hoảng, cùng với sự can thiệp của Chính phủ thông qua chính sách nới lỏng tiền tệ và đưa ra gói giải pháp hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp, nên tổng dư nợ cho vay năm 2009 tăng trưởng mạnh và đạt 62.361 tỷ đồng, tăng trưởng hơn 80% so với năm 2008.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của ACB (Đơn vị tính: Tỷ đồng) Chỉ tiêu Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009 Vốn điều lệ 2.814 Tổng tài sản 85.881 Tổng vốn huy động 74.361 Lợi nhuận trước thuế 2.838 Lợi nhuận sau thuế 1.201 Tỷ số ROE (%) 53,8 36,5 31,8 “Nguồn: Báo cáo tài chính hợp nhất ACB 2007, 2008, 2009” TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Biểu đồ tăng trưởng Hình 2.2: Biểu đồ tăng trưởng tổng tài sản qua các năm của vốn huy động qua các năm của ACB (Đơn vị tính: tỷ đồng) ACB (Đơn vị tính: tỷ đồng) Hình 2.3: Biểu đồ tăng trưởng Hình 2.4: Biểu đồ tăng trưởng dư nợ cho vay qua các năm của lợi nhuận trước thuế qua các năm ACB (Đơn vị tính:tỷ đồng) của ACB (Đơn vị tính:tỷ đồng) “Nguồn: Báo cáo tài chính hợp nhất qua các năm của ACB” TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 18 Với kết quả trên, ACB tiếp tục giữ vững vị trí là NHTMCP chiếm thị phần lớn nhất về huy động vốn, cho vay và lợi nhuận trong khối các NHTMCP, chỉ đứng sau 4 NHTMQD về tổng tài sản, tổng vốn huy động, tổng dư nợ tín dụng, nhưng đứng đầu về tốc độ tăng trưởng.