1 Lêi më ®Çu Trong nÒn kinh tÕ hiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp trong lÜnh vùc xuÊt nhËp khÈu ngµy cµng ph¶i ®èi mÆt víi sù c¹nh tranh g¨y g¾t. Muèn ®øng v÷ng , tån t¹i vµ ph¸t triÓn, doanh nghiÖp lu«n ph¶i t×m kiÕm vµ më réng thÞ trêng. Do ®ã, c¸c doanh nghiÖp trong lÜnh vùc nµy ®· h×nh thµnh nªn mét hÖ thèng rÊt lín c¸c nhµ cung cÊp vµ kh¸ch hµng. Tuy nhiªn, víi chiÕn lîc kinh doanh cña m×nh, mçi doanh nghiÖp thêng muèn chiÕm dông vèn cña ®¬n vÞ kh¸c, nªn ho¹t ®éng thanh to¸n thêng kh«ng ®i kÌm víi ho¹t ®éng giao nhËn hµng ho¸, tõ ®ã h×nh thµnh nªn c«ng nî trong thanh to¸n.
HÖ thèng kh¸ch hµng vµ nhµ cung cÊp cµng lín th× c«ng nî ph¸t sinh cµng nhiÒu. MÆt kh¸c, trong doanh nghiÖp xuÊt nhËp khÈu, vèn kinh doanh chñ yÕu lµ vèn lu ®éng. NÕu doanh nghiÖp kh«ng ®¶m b¶o c©n ®èi ®îc nî ph¶i thu cña kh¸ch hµng víi nî ph¶i tr¶ ngêi b¸n th× cã thÓ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng vèn kinh doanh bÞ chiÕm dông vµ g©y mÊt æn ®Þnh vÒ tµi chÝnh, lµm gi¶m kh¶ n¨ng thanh to¸n. ChÝnh v× vËy, viÖc qu¶n lý tèt c«ng nî trong thanh to¸n víi kh¸ch hµng vµ nhµ cung cÊp lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o æn ®Þnh vÒ tµi chÝnh, vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n cho doanh nghiÖp.
§Ó thùc hiÖn tèt vÊn ®Ò nµy, c«ng t¸c h¹ch to¸n cÇn ph¶i ®îc tæ chøc ®Ó võa ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh võa ®¶m b¶o tæng hîp ®îc th«ng tin cung cÊp cho nhµ qu¶n trÞ. XuÊt ph¸t tõ yªu cÇu trªn, trong qu¸ tr×nh thùc 2 tËp t¹i C«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t Hµ Néi, em ®· tiÕn hµnh chän ®Ò tµi: “ Hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi kh¸ch hµng vµ nhµ cung cÊp híng tíi hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý c«ng nî trong thanh to¸n t¹i c«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t Hµ Néi” ViÖc nghiªn cøu ®Ò tµi víi môc tiªu nh»m t×m hiÓu vÒ thùc tr¹ng c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi kh¸ch hµng vµ nhµ cung cÊp t¹i c«ng ty, qua ®ã ®¸nh gi¸ ®Ó t×m ra c¸c gi¶i ph¸p hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n, híng tíi hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý c«ng nî trong thanh to¸n t¹i c«ng ty ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty. KÕt cÊu cña ®Ò tµi ngoµi Lêi më ®Çu vµ KÕt luËn,gåm ba ch¬ng: Ch¬ng I: Tæng quan vÒ c«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t hµ néi Ch¬ng II: thùc tr¹ng c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi kh¸ch hµng, nhµ cung cÊp t¹i c«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t hµ néi ch¬ng III Hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi kh¸ch hµng vµ nhµ cung cÊp híng tíi n©ng cao hiÖu qña qu¶n lý c«ng nî trong thanh to¸n víi ®èi t- îng nµy. 3 Ch¬ng I Tæng quan vÒ c«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t hµ néi I.
LÞch sö h×nh thµnh vµ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn C«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t Hµ Néi cã tªn giao dÞch ®èi ngo¹i lµ Hanoi import-export investment corporation vµ tªn ®iÖn tÝn lµ UNIMEX HANOI. Trô së chÝnh cña c«ng ty ®îc ®Æt t¹i sè 41, Ng« QuyÒn, QuËn Hoµn KiÕm, Hµ Néi. UNIMEX Hµ Néi lµ mét c«ng ty thµnh viªn cña Liªn hiÖp c«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t Hµ Néi. Trô së hiÖn nay cña c«ng ty ®ång thêi còng chÝnh lµ v¨n phßng ho¹t ®éng cña Liªn hiÖp c«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t Hµ Néi.
C«ng ty hiÖn nay cã bèn chi nh¸nh trùc thuéc: _ Chi nh¸nh t¹i Thµnh phè Hå ChÝ Minh (§Þa chØ: 33 Phan §×nh Phïng, quËn Phó NhuËn) _ Chi nh¸nh t¹i H¶i Phßng ( §Þa chØ: 46, §iÖn Biªn Phñ, H¶i Phßng ) 4 _ Tæng kho CÇu DiÔn _ XÝ nghiÖp chÌ Thñ §« C«ng ty chÝnh thøc ho¹t ®éng tõ th¸ng 6 n¨m 1962 theo quyÕt ®Þnh sè 3618/TC-Q§ ngµy 4-6-1962 cña Uû ban nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi víi tªn gäi “C«ng ty kinh doanh hµng xuÊt khÈu”. §©y lµ ®¬n vÞ kinh doanh ®Çu tiªn cña ngµnh ngo¹i th¬ng Thµnh phè Hµ Néi. Tuy nhiªn, do nhu cÇu kinh doanh s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu cña thµnh phè ngµy cµng t¨ng nªn ®Õn n¨m 1965, Së ngo¹i th¬ng Hµ Néi ®îc thµnh lËp trong ®ã C«ng ty kinh doanh hµng xuÊt khÈu lµ mét c«ng ty trùc thuéc. Nhng Së ngo¹i th¬ng Hµ Néi chØ ho¹t ®éng ®Õn n¨m 1968 th× tiÕn hµnh gi¶i thÓ vµ chøc n¨ng xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸ l¹i chuyÓn l¹i cho C«ng ty kinh doanh hµng xuÊt khÈu.
N¨m 1975, víi nh÷ng chÝnh s¸ch ngo¹i th¬ng míi ®Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ cña ®Êt níc, Uû ban nh©n d©n thµnh phè quyÕt ®Þnh thµnh lËp C«ng ty ngo¹i th¬ng Hµ Néi. C«ng ty ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së bæ sung chøc n¨ng nhiÖm vô cña C«ng ty kinh doanh hµng xuÊt nhËp khÈu, c¸c tr¹m s¶n xuÊt, gia c«ng hµng xuÊt khÈu tríc ®©y chuyÓn thµnh c¸c xÝ nghiÖp trùc thuéc C«ng ty. §Õn n¨m 1980, thùc hiÖn chñ tr¬ng cña Nhµ níc cho phÐp mét sè ®¬n vÞ ngo¹i th¬ng ë c¸c thµnh phè lín ®îc tham gia xuÊt nhËp khÈu trùc tiÕp, Uû ban nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi quyÕt ®Þnh thµnh lËp Liªn hiÖp c«ng ty xuÊt nhËp khÈu Hµ 5 Néi. Cho ®Õn cuèi n¨m 1991, ®Ó phï hîp víi yªu cÇu ph¸t triÓn trong giai ®o¹n míi, ho¹t ®éng cña c«ng ty ®îc t¨ng thªm chøc n¨ng ®Çu t vµ liªn doanh víi níc ngoµi vµ Liªn hiÖp ®îc ®æi tªn thµnh Liªn hiÖp c«ng ty XuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t Hµ Néi.
Trong giai ®o¹n nÒn kinh tÕ chuyÓn tõ c¬ chÕ tËp trung quan liªu, quan liªu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ trêng, víi môc ®Ých s¾p xÕp, chÊn chØnh vµ tæ chøc l¹i c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh tÕ cã hiÖu qu¶ h¬n, theo quyÕt ®Þnh cña Uû ban nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi, c¸c c«ng ty trùc thuéc Liªn hiÖp c«ng ty ®îc phÐp thµnh lËp l¹i, trong ®ã phÇn kinh doanh cña V¨n phßng Liªn hiÖp c«ng ty ®îc t¸ch thµnh C«ng ty XuÊt nhËp khÈu vµ ®Çu t Hµ Néi. C«ng ty chÞu sù qu¶n lý vÒ nh©n sù cña Uû ban nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi ®ång thêi chÞu sù qu¶n lý cña Nhµ níc vÒ chuyªn m«n nghiÖp vô kinh tÕ ngo¹i th¬ng cña Bé Th¬ng M¹i Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng qua nhiÒu n¨m, c«ng ty ®· h×nh thµnh ®îc mèi quan hÖ réng lín víi rÊt nhiÒu nhµ cung cÊp vµ kh¸ch hµng c¶ ë thÞ trêng trong vµ ngoµi níc. Víi ®Æc ®iÓm kinh doanh riªng, ®©y còng lµ mét lîi thÕ c«ng ty trong khi tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh còng nh viÖc më réng quy m« kinh doanh sau nµy. Chøc n¨ng, nhiÖm vô vµ tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty C«ng ty cã nhiÖm vô tæ chøc, tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu tæng hîp theo yªu cÇu cña thµnh phè, 6 theo nhu cÇu cña thÞ trêng trong níc vµ níc ngoµi.
C«ng ty tiÕn hµnh thu mua c¸c lo¹i hµng hãa mµ thÞ trêng níc ngoµi cÇn, kÕt hîp víi s¶n phÈm cã thÓ s¶n xuÊt, chÕ biÕn hoÆc gia c«ng ®Ó nh»m t¹o nguån hµng cho xuÊt khÈu, b¸n bu«n- b¸n lÎ hµng nhËp khÈu, tiÕn hµnh nhËn uû th¸c xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸ cho c¸c ®¬n vÞ kh¸c, tæ chøc hîp t¸c ®Çu t víi níc ngoµi, liªn doanh s¶n xuÊt kinh doanh víi c¸c tæ chøc kinh tÕ trong mäi lÜnh vùc. Víi chøc n¨ng, nhiÖm vô nh trªn, ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty ®îc tæ chøc gåm bèn ho¹t ®éng chÝnh sau: nhËp khÈu trùc tiÕp ®Ó b¸n néi ®Þa, nhËn uû th¸c nhËp khÈu ®Ó thu hoa hång, mua hµng néi ®Þa ®Ó xuÊt khÈu ra níc ngoµi, nhËn uû th¸c xuÊt khÈu ®Ó thu lîi nhuËn. Ngoµi ra c«ng ty tiÕn hµnh thªm ho¹t ®éng ®Çu t vµo kinh doanh bÊt ®éng s¶n, c¸c dÞch vô ®Çu t kh¸ch s¹n, du lÞch. §Æc ®iÓm vÒ thÞ trêng Tõ khi thµnh lËp cho ®Õn nay, ho¹t ®éng chñ yÕu cña c«ng ty xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸, mua ®i, b¸n l¹i ®Ó thu chªnh lÖch vÒ lîi nhuËn.
Ngoµi ra, c«ng ty cßn tiÕn hµnh thu lîi nhuËn tõ kinh doanh c¸c dÞch vô nh nhËn uû th¸c xuÊt nhËp khÈu, cho thuª nhµ kho…§èi víi thÞ trêng níc ngoµi, c«ng ty t×m kiÕm nguån hµng trong níc ®Ó xuÊt khÈu. Trong khi ®ã, ®Ó phôc vô cho thÞ trêng trong níc, nguån hµng cña c«ng ty võa ®îc nhËp khÈu tõ níc ngoµi, võa ®îc t×m kiÕm trong níc vµ tiÕn hµnh giao dÞch mua ®i, b¸n l¹i ®Ó thu lîi nhuËn 7 C¸c kh¸ch hµng cña c«ng ty C¸c kh¸ch hµng chÝnh lµ c¸c kh¸ch hµng mua hµng ho¸ cña c«ng ty. Nhãm kh¸ch hµng nµy gåm rÊt nhiÒu c«ng ty kh¸c nhau, c¶ trong vµ ngoµi níc. Theo sè liÖu n¨m 2002, nÕu chØ xem xÐt trong nhãm kh¸ch hµng nµy th× thÞ phÇn kh¸ch hµng néi ®Þa chiÕm kho¶ng 57% cßn kh¸ch hµng níc ngoµi chiÕm kho¶ng 43% trong tæng doanh thu lµ 76.
Hµng hãa nhËp khÈu vÒ ®Ó tiªu thô trong níc thêng lµ hµng ho¸ phôc vô cho c«ng nghiÖp nh m¸y mãc, thiÕt bÞ vµ nguyªn vËt liÖu c«ng nghiÖp Nhãm kh¸ch hµng níc ngoµi tËp trung vµo 3 khu vùc chÝnh lµ Ch©u ¢u, Ch©u ¸ vµ B¾c MÜ. NÕu xÐt trong nhãm kh¸ch hµng nµy, còng theo sè liÖu n¨m 2002, trong tæng doanh thu xuÊt khÈu lµ 33.450 ®, thÞ phÇn c¸c khu vùc t¬ng øng lµ 31,8% ; 50,2% vµ 18%. Hµng ho¸ xuÊt khÈu chñ yÕu lµ hµng n«ng s¶n, hµng thñ c«ng mü nghÖ vµ c¶ hµng thuû s¶n. Víi thÞ trêng Ch©u ¢u, hµng ho¸ xuÊt khÈu sang c¸c níc nh Ph¸p, ý, Na Uy, Anh…ThÞ trêng Ch©u ¸ gåm Philippin, Nam TriÒu Tiªn, NhËt B¶n, Singapore… Ngoµi ra, cßn cã c¸c kh¸ch hµng mµ c«ng ty nhËn uû th¸c xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸.
§©y lµ c¸c c«ng ty trong níc, kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸. Tuy ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu uû th¸c kh«ng ph¶i lµ ho¹t ®éng chÝnh, nhng còng ®em l¹i nguån lîi nhuËn cho c«ng ty. C¸c nhµ cung cÊp thêng xuyªn cho c«ng ty 8 HÖ thèng c¸c nhµ cung cÊp còng nh hÖ thèng kh¸ch hµng cña c«ng ty, gåm c¶ trong vµ ngoµi níc. C«ng ty giao dÞch víi nhµ cung cÊp níc ngoµi ®Ó nhËp khÈu c¸c lo¹i hµng ho¸ phôc vô thÞ trêng trong níc.
C¸c mÆt hµng kh¸c nhau ®îc nhËp khÈu tõ c¸c níc c¨n cø vµo chÊt lîng vµ mèi quan hÖ kinh tÕ qua nhiÒu n¨m. §èi víi nhµ cung cÊp trong níc, c«ng ty thêng mua hµng ho¸ phôc vô cho ho¹t ®éng xuÊt khÈu, mét phÇn tiªu thô trong níc.