phần mở đầu và phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục. luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số cơ sở lý luận cơ bản về xây dựng chiến lƣợc kinh doanh Chƣơng 2: Phân tích môi trƣờng và thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Tƣ vấn Xây dựng và Thƣơng mại HCA Chƣơng 3: Xây dựng và đề xuất chiến lƣợc kinh doanh cho Công ty TNHH Tƣ vấn Xây dựng và Thƣơng mại HCA đến năm 2020. 5 z CHƢƠNG 1: MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC KINH DOANH 1. Khái niệm, vai trò của chiến lƣợc kinh doanh 1.
Khái niệm chiến lược kinh doanh Thuật ngữ chiến lƣợc có nguồn gốc từ trong lĩnh vực quân sự và bắt nguồn từ nƣớc Hy Lạp cổ đại. Chiến lƣợc đƣợc coi nhƣ một nghệ thuật để giành phần thắng trong cuộc chiến. Trong lĩnh vực kinh tế, sau cuộc chiến tranh thế giới lần thứ II, nền kinh tế thế giới phục hồi nhanh chóng, môi trƣờng kinh doanh biến đổi mạnh mẽ. Hoạt động kinh doanh lúc này không có tính manh mún, sản xuất quy mô nhỏ và thủ công nhƣ trƣớc nữa.
Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ hai đã thúc đẩy công nghiệp hóa – hiện đại hóa ngày càng phát triển, đồng thời quá trình quốc tế hóa cũng diễn ra một cách mạnh mẽ, cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn. Bối cảnh này buộc các công ty phải có biện pháp sản xuất kinh doanh lâu dài. Yêu cầu này phù hợp với bản chất của khái niệm chiến lƣợc từ lĩnh vực quân sự đƣa vào lĩnh vực kinh tế. Trải qua các giai đoạn phát triển, khái niệm chiến lƣợc có những biến đổi nhất định và chƣa đạt đƣợc sự thống nhất, vì vậy vẫn còn tồn tại nhiều quan điểm chiến lƣợc khác nhau.
Trong các quan điểm chiến lƣợc truyền thống, nội dung và kế hoạch vẫn còn là một bộ phận quan trọng. Tuy nhiên, các quan điểm truyền thống đã bộc lộ yếu điểm của nó vì thực tế đã chứng minh rằng đôi khi có những kế hoạch chính thức đƣợc xây dựng cụ thể lại không thành công, bởi thế cần có những kế hoạch đối phó trong quá trình kinh doanh. Các quan điểm chiến lƣợc hiện đại ra đời dần thay thế cho các quan điểm chiến lƣợc truyền thống. Các quan điểm chiến lƣợc hiện đại không nhấn mạnh vào việc tính toán, hoạch định mà nhấn mạnh vào việc lựa chọn các chiến lƣợc phù hợp với mục tiêu mà doanh nghiệp đặt ra.
Theo giáo sƣ Alfred Chandler [8] định nghĩa: “Chiến lược kinh doanh là tiến trình xác định các mục tiêu cơ bản dài hạn của doanh nghiệp, cách lựa chọn phương hướng hành động và phân bổ tài nguyên nhằm thực hiện các mục tiêu đó.” Theo tiến sĩ Hoàng 6 z Đình Phi [5] định nghĩa: “Chiến lược kinh doanh là một kế hoạch dài hạn trong đó có nêu rõ các năng lực cần phải phát triển, đồng thời chỉ ra các giải pháp, lộ trình và các nguồn lực cụ thể cần phải có để thực hiện được các mục tiêu chiến lược đã đề ra.” Tóm lại, hiểu một cách đơn giản nhất, chiến lƣợc là những kế hoạch đƣợc thiết lập hoặc những hành động đƣợc thực hiện trong nỗ lực nhằm đạt tới mục tiêu của tổ chức. Vai trò của chiến lược kinh doanh Chiến lƣợc đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp. Chiến lƣợc kinh doanh đúng đắn sẽ tạo một hƣớng đi tốt cho doanh nghiệp, chiến lƣợc có thể coi là kim chỉ nam dẫn đƣờng cho doanh nghiệp đi đúng hƣớng. Tầm quan trọng của chiến lƣợc kinh doanh đƣợc thể hiện ở những mặt sau: - Chiến lƣợc là công cụ thể hiện tổng hợp các mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp.
Cụ thể hóa các mục tiêu của doanh nghiệp thông qua chiến lƣợc sẽ giúp các thành viên của tổ chức biết họ muốn đi tới đâu, họ cần phải làm gì. Điều này giúp doanh nghiệp thực hiện mục tiêu một cách dễ dàng hơn. - Chiến lƣợc góp phần đảm bảo thống nhất và định hƣớng các hoạt động của doanh nghiệp. Chiến lƣợc tạo ra một quỹ đạo hoạt động cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp liên kết đƣợc các cá nhân với các lợi ích khác nhau cùng hƣớng tới một mục đích chung, cùng phát triển doanh nghiệp.
Nó tạo ra một mối liên kết gắn bó giữa các nhân viên với nhau và giữa các nhà quản lý với nhân viên. Qua đó tạo nên một sức mạnh cộng hƣởng của tất cả các bộ phận trong doanh nghiệp, tăng cƣờng và nâng cao hơn nữa nội lực của doanh nghiệp, - Chiến lƣợc giúp doanh nghiệp nắm bắt đƣợc các cơ hội cũng nhƣ các nguy cơ đối với sự phát triển nguồn lực của doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp khai thác và sử dụng hợp lý các nguồn lực, phát huy sức mạnh của doanh nghiệp. - Chiến lƣợc là công cụ cạnh tranh có hiệu quả của doanh nghiệp.
Trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế hiện nay đã tạo nên sự ảnh hƣởng và phụ thuộc qua lại lẫn nhau giữa các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh. Chính quá 7 z trình đó đã tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp trên thị trƣờng. Ngoài những yếu tố cạnh tranh nhƣ: giá cả, chất lƣợng, quảng cáo, marketing, các doanh nghiệp còn sử dụng chiến lƣợc kinh doanh nhƣ một công cụ cạnh tranh hiệu quả. Các đặc trƣng cơ bản của chiến lƣợc kinh doanh Có nhiều quan điểm và cách tiếp cận khác nhau về chiến lƣợc kinh doanh ở những giai đoạn khác nhau.
Song, dù ở bất kỳ giai đoạn nào, chiến lƣợc vẫn có những đặc trƣng chung nhất, phản ánh bản chất của chiến lƣợc kinh doanh. Chiến lƣợc có những đặc trƣng cơ bản nhất nhƣ sau: - Chiến lƣợc kinh doanh phải xác định rõ những mục tiêu cơ bản cần phải đạt tới trong từng thời kỳ và quán triệt đầy đủ trong các lĩnh vực hoạt động quản trị của doanh nghiệp. Tính định hƣớng của chiến lƣợc nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển liên tục và vững chắc trong môi trƣờng kinh doanh thƣờng xuyên biến động. - Chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp cần đƣợc phản ánh trong mọi quá trình liên tục từ xây dựng đến thực hiện, đánh giá kiểm tra, điều chỉnh.
tình hình thực hiện các mục tiêu đề ra. - Chiến lƣợc kinh doanh đƣợc xây dựng trên cơ sở các lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp để đảm bảo huy động tối đa và kết hợp tốt với việc khai thác và sử dụng nguồn lực và năng lực cốt lõi của doanh nghiệp trong hiện tại và tƣơng lai nhằm phát huy các lợi thế, nắm bắt các cơ hội để giành ƣu thế cạnh tranh trên thị trƣờng. - Chiến lƣợc là công cụ thiết lập nên mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Khác với kế hoạch, chiến lƣợc không chỉ ra việc gì nhất định cần phải làm và việc gì không nên làm trong từng thời kỳ nhƣ kế hoạch.
Vì kế hoạch thƣờng đƣợc xây dựng trong thời kỳ ngắn hạn, kế hoạch đƣợc xây dựng trên những căn cứ chính xác, số liệu cụ thể và có thể dự đoán khá chính xác. Còn chiến lƣợc đƣợc xây dựng trong thời kỳ dài hạn, các dữ liệu khó dự đoán. Hơn nữa, môi trƣờng kinh doanh luôn 8 z biến đổi, việc thực hiện chính xác những việc gì phải làm trong thời gian dài là việc khó có thể thực hiện. Chính vì vậy, chiến lƣợc chỉ mang tính định hƣớng.
Thực hiện chiến lƣợc cần phải uyển chuyển, không đƣợc cứng nhắc. - Chiến lƣợc kinh doanh phải xác định rõ phạm vi cạnh tranh của doanh nghiệp. Một vấn đề then chốt trong đặc điểm này là xác định rõ phạm vi kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là một bƣớc đi quan trọng của doanh nghiệp trong việc phân tích môi trƣờng kinh doanh, định hƣớng chiến lƣợc, phân bổ nguồn lực và quản trị danh mục đầu tƣ.
Hai câu hỏi cơ bản nhất là: “Chúng ta đang kinh doanh gì?” và “Chúng ta nên kinh doanh gì?” - Chiến lƣợc kinh doanh tạo lập nên mối quan hệ tƣơng hỗ đối với cơ hội và thách thức bên ngoài, điểm mạnh và điểm yếu bên trong từ đó tạo nên lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. Phân loại chiến lƣợc kinh doanh Chiến lƣợc kinh doanh có thể đƣợc phân chia theo nhiều tiêu thức khác nhau, việc xem xét phân chia này sẽ giúp chúng ta hiểu sâu sắc và toàn diện hơn về chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp. Phân loại theo phạm vi chiến lược - Chiến lược chung (chiến lược tổng quát): chiến lƣợc này đề cập đến những vấn đề chung nhất, bao trùm nhất, quan trọng nhất, có ý nghĩa lâu dài và quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Chiến lƣợc này liên quan đến hƣớng phát triển chủ yếu về hình ảnh tƣơng lai của doanh nghiệp.
- Chiến lược bộ phận: là chiến lƣợc cấp hai nhƣ: chiến lƣợc marketing, chiến lƣợc tài chính, chiến lƣợc giá.Chiến lƣợc chung và chiến lƣợc bộ phận liên kết chặt chẽ với nhau tạo thành một chiến lƣợc kinh doanh hoàn chỉnh. Phân loại theo cấp độ chiến lược Khi phân loại chiến lƣợc kinh doanh theo cấp chiến lƣợc, ngƣời ta thƣờng phân chia chiến lƣợc thành: 9 z - Chiến lược công ty (chiến lược tổng quát): đây là chiến lƣợc đƣợc xây dựng cho toàn thể công ty trên tất cả các lĩnh vực mà công ty tham gia. Mục tiêu của chiến lƣợc cho biết cái đích mà công ty muốn đạt tới nhìn trên tổng thể toàn bộ các hoạt động mà công ty đang theo đuổi. Chiến lƣợc công ty xác định ngành kinh doanh (hoặc các ngành kinh doanh) mà công ty đang hoặc sẽ phải tiến hành.
Hay nói cách khác, chiến lƣợc công ty là việc lựa chọn lĩnh vực kinh doanh. - Chiến lược kinh doanh: đó là sự xác định làm thế nào một doanh nghiệp có thể cạnh tranh trong một ngành đã đƣợc xác định từ trƣớc hay một lĩnh vực cụ thể. Muốn phát triển bền vững trong một lĩnh vực nào đó thì công ty phải thiết lập đƣợc lợi thế cạnh tranh so với đối thủ khác. Do đó, chiến lƣợc kinh doanh cũng đƣợc xem là chiến lƣợc cạnh tranh.
Chiến lƣợc cạnh tranh của doanh nghiệp chính là cách doanh nghiệp tạo nên vị thế có giá trị trong ngành đó. Chiến lƣợc cấp kinh doanh có mức độ quan trọng nhƣ nhau đối với các đơn vị kinh doanh đơn ngành và từng doanh nghiệp riêng biệt trong đơn vị kinh doanh đa ngành. - Chiến lược chức năng: đây là chiến lƣợc của từng chức năng riêng biệt của công ty, ví dụ: chiến lƣợc marketing, tài chính, nhân sự.