Ph¹m §×nh Th¸i Khoa tµi chÝnh – KÕ to¸n Lêi nãi ®Çu Vµo nh÷ng n¨m gÇn ®©y nÒn kinh tÕ níc ta ®· tõng bíc chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù ®iÒu tiÕt vÜ m« cña nhµ níc, nhiÒu lo¹i h×nh, thµnh phÇn kinh tÕ cïng tån t¹i,nÒn kinh tÕ ngµy cµng ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ v÷ng ch¾c theo híng c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸.Trong ®iÒu kiÖn ®ã,c¸c Doanh nghiÖp s¶n xuÊt muÊn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cÇn ph¶I t¨ng cêng h¹ch to¸n kinh tÕ. Thùc hiÖn chÕ ®é ho¹ch to¸n kinh tÕ ®ßi hái c¸c Doanh nghiÖp ph¶i tù trang tr¶i toµn bé chi phÝ vµ kinh doanh cã l·i ®«ng thêi ph¶I thùc hiÖn triÖt ®Ó nguyªn t¾c tiÕt kiÖm trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh.Thùc tÕ trong nh÷ng n¨m võa qua,hoµ m×nh trong nh÷ng n¨m ®æi míi ®i lªn cña ®Êt níc,c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n còng cã sù ®æi míi t¬ng øng ®Ó phï hîp víi yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng,phï hîp víi chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ,®ång thêi phï hîp víi ®Æc ®iÓm,yªu cÇu tr×nh ®é qu¶n lý cña níc ta.Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay, lîi nhuËn lµ ®éng lùc thóc ®Èy cña c¸c Doanh nghiÖp, kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶ sxkd, t¨ng lîi nhuËn.ViÖc t¨ng lîi nhuËn ®ång thêi víi t¨ng gia b¸n mµ viÖc t¨ng gi¸ b¸n lµ viÖc khã thùc hiÖn ®- îcv× nã bÞ chi phèi bëi qui luËt cung – cÇu. Do vËy, xu híng cña c¸c Doanh nghiÖp hiÖn nay lµ t×m mäi c¸ch tèi thiÓu ho¸ chi phÝ ®Ó t¨ng lîi nhuËn.§iÒu ®ã cã nghÜa lµ Doanh nghiÖp ph¶i tËp hîp ®Çy ®ñ,kÞp thêi, chÝnh x¸c mäi chi phÝ s¶n xuÊt ®Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm.GÝa thµnh s¶n phÈm lµ chØ tiªu chÊt l- îng quan träng ph¶n ¸nh kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña 1 §¹i häc QL & KD Hµ néi Ph¹m §×nh Th¸i Khoa tµi chÝnh – KÕ to¸n Doanh nghiÖp.GÝa thµnh s¶n phÈm cao hay thÊp,t¨ng hay gi¶m ph¶n ¸nh kÕt qu¶ cña viÖc qu¶n lý vµ sö dông v¹t t,lao ®éng,tiÒn vèn.§iÒu nµy phô thuéc vµo qu¸ tr×nh tËp hîpchi phÝ s¶n xuÊt cña Doanh nghiÖp.KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ hai qu¸ tr×nh liªn quan mËt thiÕt víi nhau. Song,trªn thùc tÕ ë níc ta nh÷ng n¨m qua c«ng t¸c nµy cßn nhiÒu thiÕu sãt vµ tån t¹i cha ®¸p øng dîc nhu cÇu ngµy cµng cao cña qu¶n lý chi phÝ, qu¶n lý gi¸ thµnh s¶n phÈm.
Trong c¸c Doanh nghiÖp s¶n xuÊt viÖc tËp hîp chi phÝ cßn trµn lan, thiÕu tËp trung, sö dông vËt t vµ lao ®éng cßn l·ng phÝ nhiÒu. §©y lµ nh÷ng nh©n tè dÉn ®Õn t×nh tr¹ng lç thËt, l·i gi¶ ë mét doanh nghiÖp lµm ¶nh hëng ®Õn gi¸ trÞ s¶n xuÊt vµ ®êi sèng cña ng- êi lao ®éng. ChÝnh v× vËy mµ viÖc phÊn ®Êu tiÕt kiÖm chi phÝ vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét trong nh÷ng môc tiªu quan träng,kh«ng nh÷ng ®èi víi mäi doanh nghiÖp mµ cßn lµ vÊn ®Ò quan t©m cña toµn x· héi. Trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty G¹ch èp L¸t Th¸i B×nh ®- îc ®èi diÖn víi thùc tr¹ng qu¶n lý kinh tÕ kÕt hîp víi nh÷ng nhËn thøc c¬ b¶n cña b¶n th©n vÒ tÇm quan träng cña c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh cïng víi sù gióp ®ì cña anh chÞ trong phßng KÕ to¸n – Tµi chÝnh vµ sù híng dÉn trùc tiÕp cña thÇy TrÇn C«ng B¶y em ®· m¹nh d¹n ®i s©u vµo t×m hiÓu vµ lùa chän ®Ò tµi :”KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty G¹ch èp L¸t Th¸i B×nh”.Ngoµi phÇn më ®Çu vµ phÇn kÕt thóc, ®Ò tµi gåm 3 ch¬ng.
2 §¹i häc QL & KD Hµ néi Ph¹m §×nh Th¸i Khoa tµi chÝnh – KÕ to¸n Ch¬ng I: Nh÷ng lý luËn chung vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong Doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c tæ chøc kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cña C«ng ty G¹ch èp L¸t Th¸i B×nh. Ch¬ng III: Mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty G¹ch èp L¸t Th¸i B×nh. Víi nç lùc cè g¾ng cña b¶n th©n vµ sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña thÇy gi¸o TrÇn C«ng BÈy cïng c¸c anh chÞ trong phßng KÕ to¸n C«ng ty, bµi luËn v¨n cña em ®· hoµn thµnh.Tuy nhiªn do thêi gian nghiªn cøu vµ tr×nh ®é cã h¹n nªn bµi luËn v¨n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt.VËy em rÊt mong nhËn ®îc sù quan t©m vµ chØ b¶o cña thÇy gi¸o vµ phßng KÕ to¸n C«ng ty G¹ch èp L¸t Th¸i B×nh ®Ó em thÊy ®îc nh÷ng h¹n chÕ cña m×nh vµ häc hái ®îc nhiÒu h¬n qua bµi viÕt nµy.
Ch¬ng i Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 3 §¹i häc QL & KD Hµ néi Ph¹m §×nh Th¸i Khoa tµi chÝnh – KÕ to¸n I Sù cÇn thiÕt ph¶i tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Khi nÒn kinh tÕ tËp trung quan liªu bao cÊp chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ níc, c¸c doanh nghiÖp dîc coi lµ c¸c chñ thÓ ®éc lËp, ®îc quyÒn tù chñ vÒ mÆt tµi chÝnh, tù chñ ph¬ng ¸n SX kinh doanh vµ chÞu tr¸ch nhiÖm ®¶m b¶o dïng thu nhËp ®¶m b¶o chi phÝ, cã l·I vµ thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc.Trong kinh doanh c¸c DN ®îc tù do theo khu©n khæ theo ph¸p luËt tù do chuyÓn híng kinh doanh,lÊy thÞ trêng lµm c¬ së cho viÖc x©y dùng c¸c kÕ ho¹ch t¸c nghiÖp. Doanh nghiÖp muÊn tån t¹i vµ ph¸t triÓn kh«ng cã con ®êng nµo kh¸c lµ ph¶I chó ý ®Õn hiÖu qu¶ SX kinh doanh coi träng chÊt lîng s¶n phÈm vµ gi÷ ch÷ tÝn víi kh¸ch hµng.C¸c vÊn ®Ò nµy liªn quan trùc tiÕp ®ªn s c«ng t¸c kÕ to¸n. Tríc ®©y kÕ to¸n chØ ®îc coi lµ nh÷ng nghiÖp vô ®¬n thuÇn, nh÷ng tµI liÖu sè liÖu kÕ to¸n hÇu nh kh«ng mang ý nghÜa qu¶n trÞ c¶ tÇm vi m« vµ vÜ m« th× giê ®©y kÕ to¸n ®îc coi lµ c«ng cô qu¶n lý hiÖu lùc nhÊt, nh÷ng tµI liÖu sè liÖu kÕ to¸n cung cÊp kh«ng nh÷ng gióp chñ doanh nghiÖp mµ cßn cho nhiÒu ®èi tîng kh¸c, cho sù qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc.
Mét trong nh÷ng biÖn ph¸p nh»m n©ng cao lîi nhuËn lµ tiÕt kiÖm chi phÝ SX kinh doanh, sö dông chi phÝ mét c¸ch hiÖu qu¶. Chi phÝ ra ph¶I chiÕm tû träng lín trong tæng chi phÝ kinh doanh. Chi phÝ SX quyÕt ®Þnh ®Õn gi¸ thµnh s¶n phÈm ®Çu ra,bëi vËy sö dông chi phÝ mét c¸ch hiÖu qu¶ sÏ h¹ ®îc gÝa thµnh s¶n phÈm. §èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n tiÕt kiÖm chi phÝ cµng cã ý nghÜa to lín, nã gióp Doanh nhiÖp cã chç ®øng 4 §¹i häc QL & KD Hµ néi Ph¹m §×nh Th¸i Khoa tµi chÝnh – KÕ to¸n trªn thÞ trêng,t¨ng ng©n s¸ch nhµ níc, c¶I thiÖn ®êi sèng ngêi lao ®éng.
C©ó thµnh nªn gi¸ thµnh s¶n phÈm bao gåm chi phÝ nguyªn vËt liÖu, chi phÝ nh©n c«ng vµ c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c cã liªn quan trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp tíi qu¸ tr×nh SX s¶n phÈm. H¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ tiÕt kiÖm chi phÝ SX theo c¸c yÕu tè cÊu thµnh, do ®ã ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp SX ph¶I sö dông chi phÝ hîp lý vµ cã hiÖu qu¶. Bëi vËy c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cµng trë nªn quan träng, ®ßi hái kÕ to¸n ph¶I tËp hîp kÞp thêi, ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh ®Ó tÝnh ®óng, tÝnh ®ñ gi¸ thµnh s¶n phÈm.NÕu chi phÝ SX trong kú l·ng phÝ th× gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ cao,khi ®ã kÕ to¸n ph¶I t×m ra nguyªn nh©n l·ng phÝ vµ ®a ra nh÷ng biÖn ph¸p kh¾c phôc ®Ó cã ®iÒu kiÖn hç trî SX, lËp kÕ ho¹ch SX s¸t víi t×nh h×nh biÕn ®éng cña thÞ trêng vµ Doanh nghiÖp. §Ó qu¶n lý vµ tæ chøc tèt c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã ý nghÜa v« cïng quan träng, lµ yªu cÇu cÊp b¸ch trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay.
Nã ®¶m b¶o cho doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®óng néi dung, ph¹m vi chi phÝ cÊu thµnh nªn s¶n phÈm, lîng gi¸ trÞ c¸c yÕu tè chi phÝ ®· ®îc chuyÓn dÞch vµo s¶n phÈm. Tõ nh÷ng ph©n tÝch trªn chóng ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng kÕ to¸n rÊt cÇn thiÕt ®èi víi qu¶n lý chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Lý luËn chung vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 5 §¹i häc QL & KD Hµ néi Ph¹m §×nh Th¸i Khoa tµi chÝnh – KÕ to¸n 1.
B¶n chÊt vµ kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt. Chi phÝ SX lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt ho¸ vµ c¸c hao phÝ cÇn thiÕt kh¸c mµ Doanh nghiÖp SX ®· chi ra ®Ó tiÕn hµnh SX trong mét thêi kú nhÊt ®Þn. Trong ®ã chi phÝ vÒ lao ®éng sèng bao gåm c¸c kho¶n ph¶I tr¶ cho ngêi lao ®éng nh tiÒn l¬ng, b¶o hiÓm x· héi…Chi phÝ lao ®éng vËt ho¸ bao gåm chi phÝ nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu,®éng lùc, khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh … Khi tiÕn hµnh SX, kh«ng ph¶I tÊt c¶ c¸c chi phÝ ®Òu liªn quan ®Õn ho¹t ®éng SX s¶n phÈm mµ cßn c¸c chi phÝ kh¸c nh chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp, c¸c kho¶n chi phÝ vÒ hao hôt vËt liÖu ngoµi ®Þnh møc… Do ®ã chØ nh÷ng kho¶n chi phÝ liªn quan trùc tiÕp tíi qu¸ tr×nh SX míi ®îc coi lµ chi phÝ SX vµ ®îc tÝnh vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm cuèi kú. Chi phÝ SX cña doanh nghiÖp ph¸t sinh thêng xuyªn trong qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp nhng ®Ó phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý cã hiÖu qu¶, chi phÝ SX ph¶I ®îc tËp hîp theo thêi kú ( hµng th¸ng, quý, n¨m) phï hîp víi tõng kú b¸o c¸o vµ nh÷ng chi phÝ SX ë kú nµo th× ®îc tËp hîp ë kú ®ã.
Ph©n lo¹i chi phÝ SX trong doanh nghiÖp. H¹ch to¸n chi phÝ theo tõng lo¹i, sÏ n©ng cao chi tiÕt cña th«ng tin h¹ch to¸n, phôc vô ®¾c lùc cho c«ng t¸c qu¶n lý ®ång thêi t¹o c¬ së cho viÖc phÊn ®Êu gi¶m chi phÝ, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông chi phÝ. Do ®ã, ta ph¶I tiÕn hµnh ph©n lo¹i chi phÝ SX, ®èi víi mçi tiªu thøc kh¸c nhau vµ theo yªu cÇu cña c«ng t¸c h¹ch to¸n mµ chi phÝ SX ®îc ph©n theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau. 6 §¹i häc QL & KD Hµ néi Ph¹m §×nh Th¸i Khoa tµi chÝnh – KÕ to¸n -Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo néi dung, tÝnh chÊt cña chi phÝ.