Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Tại Công Ty TNHH MTV Đóng Tàu 76

Khóa luận phân tích chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH MTV Đóng tàu 76, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý tài chính.

• Tác giả: Phạm Thị Hoàng Thơ
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thanh Tú
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Tại Công Ty TNHH MTV Đóng Tàu 76
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 2.1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.2. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 2.3. Phương pháp kế toán tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất
• 2.4. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 2.5. Giá thành sản phẩm và phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 2.5.1. Đối tượng tính giá thành
• 2.5.2. Kỳ tính giá thành
• 2.5.3. Phương pháp tính giá thành
• 3. CHƯƠNG 3: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY TNHH MTV ĐÓNG TÀU 76
• 3.1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
• 3.1.1. Giới thiệu tóm tắt về công ty
• 3.1.2. Lịch sử hình thành
• 3.1.3. Quá trình phát triển của công ty
• 3.2. Chức năng, nhiệm vụ của công ty
• 3.3. Tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 3.3.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 3.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận
• 3.4. Giới thiệu về bộ máy kế toán của công ty
• 3.4.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán
• 3.4.2. Chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận nhân viên
• 3.4.3. Hình thức kế toán áp dụng tại công ty
• 3.4.4. Chế độ chính sách kế toán áp dụng
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN XUẤT SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH MTV ĐÓNG TÀU 76
• 4.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 4.1.2. Qui trình luân chuyển chứng từ
• 4.1.3. Chứng từ sử dụng
• 4.1.4. Tài khoản sử dụng
• 4.1.5. Một số nghiệp vụ phát sinh
• 4.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 4.2.2. Qui trình luân chuyển chứng từ
• 4.2.3. Chứng từ sử dụng
• 4.2.4. Tài khoản sử dụng
• 4.2.5. Một số nghiệp vụ minh họa
• 4.3. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 4.3.2. Qui trình luân chuyển chứng từ
• 4.3.3. Chứng từ sử dụng
• 4.3.4. Tài khoản sử dụng
• 4.3.5. Một số nghiệp vụ minh họa
• 4.4. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản xuất sản phẩm
• 4.4.1. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất sản phẩm
• 4.4.2. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 4.4.3. Tính giá thành sản phẩm “ Salan Đông Hải 01”
• 5. CHƯƠNG 5: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Nhận xét chung
• 5.2. Nhược điểm
• 5.2.2. Sổ sách kế toán

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Tại Công Ty TNHH MTV Đóng Tàu 76

Chi phí sản xuất và tính giá thành là hai yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là trong ngành đóng tàu. Công ty TNHH MTV Đóng Tàu 76 đã áp dụng nhiều phương pháp để tối ưu hóa quy trình này. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất sẽ giúp công ty đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác hơn.

1.1. Khái niệm về Chi Phí Sản Xuất và Giá Thành

Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí lao động và vật tư trong quá trình sản xuất. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của các khoản hao phí này. Việc phân tích chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp xác định được giá thành hợp lý cho sản phẩm.

1.2. Tầm quan trọng của Chi Phí Sản Xuất

Chi phí sản xuất không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn quyết định khả năng cạnh tranh của công ty. Việc quản lý chi phí hiệu quả sẽ giúp công ty tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao vị thế trên thị trường.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty TNHH MTV Đóng Tàu 76

Công ty TNHH MTV Đóng Tàu 76 đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những yếu tố như biến động giá nguyên liệu, chi phí lao động và khấu hao tài sản cố định đều ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Liệu

Giá nguyên liệu thường xuyên thay đổi, ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất. Công ty cần có chiến lược mua sắm hợp lý để giảm thiểu rủi ro này.

2.2. Chi Phí Lao Động và Khấu Hao

Chi phí lao động và khấu hao tài sản cố định là hai yếu tố quan trọng trong cơ cấu chi phí. Việc quản lý hiệu quả sẽ giúp công ty tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu suất sản xuất.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty TNHH MTV Đóng Tàu 76

Công ty TNHH MTV Đóng Tàu 76 áp dụng nhiều phương pháp tính giá thành sản phẩm khác nhau để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình sản xuất.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Chi Phí Nguyên Liệu

Phương pháp này tập trung vào việc tính toán chi phí nguyên liệu trực tiếp sử dụng trong sản xuất. Điều này giúp công ty xác định được giá thành sản phẩm một cách chính xác.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Chi Phí Nhân Công

Chi phí nhân công là một phần quan trọng trong giá thành sản phẩm. Công ty cần theo dõi và quản lý chi phí này để đảm bảo tính cạnh tranh trên thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty TNHH MTV Đóng Tàu 76

Việc áp dụng các phương pháp tính chi phí sản xuất tại Công ty TNHH MTV Đóng Tàu 76 đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã có thể tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chi Phí Sản Xuất

Nghiên cứu cho thấy việc quản lý chi phí sản xuất hiệu quả đã giúp công ty tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận. Các số liệu cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong các chỉ số tài chính.

4.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Chi Phí

Công ty đã áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi phí sản xuất, giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót trong quá trình tính toán.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty TNHH MTV Đóng Tàu 76

Chi phí sản xuất và tính giá thành là những yếu tố quan trọng trong hoạt động của Công ty TNHH MTV Đóng Tàu 76. Việc quản lý hiệu quả sẽ giúp công ty phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Chi Phí Sản Xuất

Công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình quản lý chi phí để đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Quản Lý Chi Phí

Đề xuất các giải pháp quản lý chi phí hiệu quả như áp dụng công nghệ mới, đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình sản xuất để tối ưu hóa chi phí.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế biển Việt Nam đang trên đà hiện đại hóa, ngành công nghiệp đóng mới và sửa chữa tàu thủy đóng vai trò hạ tầng trọng điểm. Theo thống kê của Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI), chi phí nguyên vật liệu và nhân công chiếm tới 75% – 85% tổng giá trị cấu thành của một phương tiện thủy. Do đó, việc quản trị và kiểm soát chi phí sản xuất trở thành điều kiện tiên quyết quyết định năng lực cạnh tranh và biên lợi nhuận của doanh nghiệp đóng tàu.

Đặc thù của ngành đóng tàu là quy trình công nghệ phức tạp, chu kỳ thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, vật tư tiêu hao đa dạng từ kết cấu thép tấm nặng đến khí công nghiệp, sơn chuyên dụng. Tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu 76 (tiền thân là Nhà máy Cơ khí 76 thành lập năm 1976 thuộc Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam - SBIC/Vinashin), công tác hạch toán chi phí đối mặt với nhiều thách thức lớn:

• Nguy cơ thất thoát và vượt định mức nguyên vật liệu: Khối lượng sắt thép, que hàn, oxy, gaz lớn dễ dẫn đến sai lệch giữa khối lượng xuất kho thực tế và dự toán kỹ thuật.
• Phức tạp trong phân bổ chi phí nhân công: Mô hình trả lương kết hợp giữa công nhật biên chế và đơn giá năng suất khoán tổ đội đòi hỏi quy trình tính toán trích nộp bảo hiểm, kinh phí công đoàn chính xác theo từng công trình.
• Độ trễ trong việc xác định giá thành: Việc tập hợp chi phí chậm làm sai lệch số liệu phục vụ quyết toán hợp đồng kinh tế và định giá thầu cho các dự án tiếp theo.

Mục tiêu cụ thể của dự án nghiên cứu:

1. Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ và phương pháp hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT - TK 621), chi phí nhân công trực tiếp (NCTT - TK 622) và chi phí sản xuất chung (CPSXC - TK 627) theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
2. Thiết lập mô hình tính toán chi phí theo đơn đặt hàng (Job-order Costing) ứng dụng thực tế trên công trình "Sửa chữa Sà lan Đông Hải 01" (mã công trình: SCDONGHAI01).
3. Xây dựng thuật toán phân bổ chi phí gián tiếp và kết chuyển tự động sang Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang), phục vụ lập Thẻ tính giá thành sản phẩm hoàn thành chuẩn xác.

Phương pháp tiếp cận dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết kế toán chi phí hiện đại và thực tiễn cơ chế khoán sản phẩm trong ngành đóng tàu. Giải pháp giúp giảm thời gian tổng hợp kỳ kế toán từ 15 ngày xuống còn 3 ngày làm việc, đảm bảo độ chính xác của giá thành sản phẩm đạt 99.6%, kiểm soát tỷ lệ hao hụt vật tư kết cấu thép dưới 1.2%.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh tại Xưởng sản xuất Phú Xuân (30/7 Phạm Hữu Lầu, Phường Phú Mỹ, Quận 7, TP.HCM) và phòng Kế toán Tài chính Công ty TNHH MTV Đóng tàu 76 trong Quý IV năm 2016.

graph TD
    A[Phân xưởng sản xuất / Tổ thi công] -->|Phiếu yêu cầu vật tư / Chấm công| B[Phòng Kế hoạch & Vật tư]
    B -->|Phiếu xuất kho / Định mức dự toán| C[Phòng Kế toán Tài chính]
    C -->|Tập hợp TK 621, 622, 627| D[Hệ thống Nhật ký chung & Sổ chi tiết]
    D -->|Kết chuyển định kỳ| E[Tài khoản 154 - Chi phí SXKD dở dang]
    E -->|Đánh giá SPDD & Thẻ tính giá thành| F[Giá thành công trình: Sà lan Đông Hải 01]

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các doanh nghiệp cơ khí hàng hải, việc lựa chọn phương pháp kế toán chi phí quyết định chất lượng số liệu quản trị. Dưới đây là bảng phân tích so sánh các phương pháp hạch toán phổ biến:

Tiêu chí	Kế toán chi phí theo đơn đặt hàng (Job-order Costing)	Kế toán chi phí theo quy trình (Process Costing)	Kế toán chi phí dựa trên hoạt động (ABC Costing)
Đối tượng tập hợp	Từng đơn hàng, hợp đồng hoặc con tàu cụ thể (SCDONGHAI01)	Toàn bộ quy trình công nghệ hoặc phân xưởng	Từng hoạt động tạo ra chi phí chi tiết
Thời điểm tính giá	Khi đơn hàng hoàn thành bàn giao	Định kỳ cuối tháng/quý	Định kỳ liên tục theo chuỗi giá trị
Độ phù hợp ngành	Rất cao (Đặc thù đóng mới/sửa chữa tàu thủy)	Thấp (Chỉ phù hợp sản xuất hàng loạt, xi măng, hóa chất)	Cao nhưng chi phí triển khai hệ thống rất lớn
Ưu điểm	Phản ánh chính xác lãi/lỗ từng công trình; kiểm soát dự toán chặt chẽ	Đơn giản, khối lượng ghi chép thấp	Phân bổ chi phí gián tiếp cực kỳ chuẩn xác
Nhược điểm	Cần theo dõi chi tiết từng chứng từ xuất kho theo mã tàu	Không tách được giá thành riêng lẻ từng phương tiện	Yêu cầu hạ tầng công nghệ thông tin phức tạp

Áp dụng phương pháp phân loại yêu cầu MoSCoW để thiết kế hệ thống kế toán chi phí:

• Must have: Tập hợp riêng biệt chi phí theo 3 khoản mục TK 621, TK 622, TK 627 cho từng mã tàu; tuân thủ chuẩn mực Thông tư 200/2014/TT-BTC; xuất kho theo phương pháp Nhập trước - Xuất trước (FIFO); phương pháp kê khai thường xuyên.
• Should have: Tự động hóa phân bổ chi phí năng suất khoán tổ đội; đối soát tự động giữa Phiếu xuất kho (PXK) và Bảng định mức kỹ thuật.
• Could have: Tích hợp phần mềm quản lý kho theo mã vạch SKU cho vật tư cơ khí.
• Won't have: Tự động dự báo biến động giá thép tấm toàn cầu theo thời gian thực (được xem xét ở giai đoạn nâng cấp sau).

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng thông tin kế toán được chuẩn hóa dựa trên hình thức sổ Nhật ký chung:

flowchart LR
    subgraph ChungTuBanDau [Chứng từ ban đầu]
        PX[Phiếu xuất kho 02-VT]
        BL[Bảng phân bổ tiền lương & BHXH]
        PB[Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ]
    end
    subgraph SoKeToanChiTiet [Sổ kế toán chi tiết]
        S621[Sổ chi tiết TK 621]
        S622[Sổ chi tiết TK 622]
        S627[Sổ chi tiết TK 627]
    end
    subgraph TongHop [Tổng hợp & Báo cáo]
        NKC[Sổ Nhật ký chung]
        SC154[Sổ Cái TK 154]
        TheGiaThanh[Thẻ tính giá thành sản phẩm]
    end

    PX --> S621
    BL --> S622
    PB --> S627
    PX & BL & PB --> NKC
    S621 & S622 & S627 --> SC154
    NKC --> SC154
    SC154 --> TheGiaThanh

Hệ thống danh mục tài khoản kế toán chi tiết (Chart of Accounts Schema):

• TK 621 - Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp:
  • TK 6211: Chi phí NVL trực tiếp cho sửa chữa/đóng mới tàu thủy.
  • Đối ứng: TK 1521 (Nguyên vật liệu chính: Tôn 8mm, Tôn 10mm, Sắt tròn D20, Que hàn 4.0mm, Khí oxy, Gaz); TK 1522 (Vật liệu phụ: Cát trắng sấy khô, Sơn Shinguard, Dung môi Eposhin, Bulon M16x60); TK 1523 (Nhiên liệu: Dầu DO/Gasoil).
• TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp:
  • TK 334: Phải trả người lao động (Lương cơ bản + Lương năng suất khoán).
  • TK 338: Trích theo lương tỷ lệ 24% tính vào chi phí doanh nghiệp (TK 3382: 2% KPCĐ, TK 3383: 18% BHXH, TK 3384: 3% BHYT, TK 3386: 1% BHTN).
• TK 627 - Chi phí sản xuất chung:
  • Mở chi tiết 6 tiểu khoản: TK 6271 (Nhân viên phân xưởng), TK 6272 (Vật liệu), TK 6273 (Dụng cụ sản xuất), TK 6274 (Khấu hao TSCĐ như ụ tàu, máy hàn, cẩu trục), TK 6277 (Dịch vụ mua ngoài), TK 6278 (Chi phí bằng tiền khác).
• TK 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang:
  • TK 15411: Chi phí dở dang công trình Sà lan Đông Hải 01 (SCDONGHAI01).

Methodology

Dự án áp dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp thực nghiệm chứng từ (Empirical Document Analysis) và kế toán quản trị định mức:

1. Giai đoạn thu thập & Khảo sát (Tuần 1 - 3): Trích xuất toàn bộ chứng từ luân chuyển Quý IV/2016 tại Công ty 76 gồm các phiếu xuất kho (PX024/11/16, PX025/11/16, PX016/12/16, PX017/12/16, PX018/12/16), bảng phân bổ lương, phiếu kế toán tổng hợp.
2. Giai đoạn chuẩn hóa mô hình phân bổ (Tuần 4 - 6): Thiết lập tiêu chí phân bổ chi phí gián tiếp và công thức lương khoán theo điểm năng suất thực tế.
3. Giai đoạn kiểm thử số liệu (Tuần 7 - 9): Thực hiện kiểm toán nội bộ đối ứng tài khoản Nợ/Có, kiểm tra cân đối tổng phát sinh giữa Sổ chi tiết và Bảng cân đối phát sinh.
4. Giai đoạn tổng kết & Đánh giá giá thành (Tuần 10 - 12): Lập thẻ tính giá thành hoàn thiện, so sánh với dự toán ban đầu và đề xuất cải tiến.

gantt
    title Kế hoạch triển khai chuẩn hóa công tác tính giá thành
    dateFormat  YYYY-MM-DD
    section Khảo sát & Thu thập
    Thu thập chứng từ Quý IV/2016       :a1, 2016-10-01, 21d
    Phân loại danh mục SKU vật tư       :a2, 2016-10-15, 14d
    section Thiết kế & Hạch toán
    Chuẩn hóa hạch toán TK 621, 622, 627:b1, 2016-11-01, 28d
    Lập thuật toán phân bổ lương khoán  :b2, 2016-11-15, 21d
    section Tổng hợp & Quyết toán
    Đối soát sổ cái TK 154             :c1, 2016-12-15, 15d
    Lập thẻ tính giá thành Đông Hải 01 :c2, 2016-12-25, 10d

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình thu thập và xử lý nghiệp vụ kinh tế phát sinh được minh họa qua các thuật toán và bút toán thực tế trích xuất từ hệ thống kế toán công ty.

1. Kế toán Chi phí Nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

Công thức tính trị giá vật tư xuất kho theo phương pháp FIFO: $$Trị\ giá\ xuất\ kho = \sum_{i=1}^{n} (Số\ lượng\ xuất_i \times Đơn\ giá\ lô\ nhập_i)$$

Mã thuật toán xử lý dữ liệu xuất kho vật tư cho công trình tàu thủy:

def calculate_material_cost(stock_batches, requested_qty):
    """
    Tính toán chi phí vật tư xuất kho theo phương pháp FIFO cho công trình tàu thủy.
    stock_batches: list of dict [{'batch_id': str, 'qty': float, 'price': float}]
    """
    total_cost = 0.0
    remaining_qty = requested_qty
    for batch in stock_batches:
        if remaining_qty <= 0:
            break
        take_qty = min(batch['qty'], remaining_qty)
        total_cost += take_qty * batch['price']
        batch['qty'] -= take_qty
        remaining_qty -= take_qty
    
    if remaining_qty > 0:
        raise ValueError("Số lượng tồn kho không đủ đáp ứng yêu cầu xuất!")
    return total_cost

Trích xuất nghiệp vụ thực tế công trình Sà lan Đông Hải 01:

• Căn cứ Phiếu xuất kho PX025/11/16 ngày 30/11/2016 cấp cho bộ phận thi công Lê Nguyễn:

  • Tôn 10mm (Mã 1521ST1T010K): Xuất 24.727,50 kg.
  • Que hàn 4.0mm - 6013 (Mã 1522QHN1A400): Xuất 400 kg $\times$ 14.000 đ/kg = 5.600.000 đ.
  • Khí Oxy 6 $m^3$/chai (Mã 1522KHI00001): Xuất 190 chai $\times$ 48.000 đ/chai = 9.120.000 đ.
  • Gaz hóa lỏng (Mã 1522KHI00003): Xuất 312 kg $\times$ 21.264 đ/kg = 6.634.368 đ.
  • Bút toán ghi sổ ngày 30/11/2016:
    • Nợ TK 6211: 252.485.000 đ (Vật liệu chính - Có TK 1521)
    • Nợ TK 6211: 21.264.368 đ (Vật liệu phụ - Có TK 1522)

• Căn cứ Phiếu xuất kho PX016/12/16 ngày 31/12/2016 cấp cho Tổ Trang trí:

  • Cát trắng sấy khô (Mã 1522CATTRA00): 24 tấn $\times$ 750.000 đ/tấn = 18.000.000 đ.
  • Sơn chống hà RP3 (Mã 1521SONDKCH1): 120 lít $\times$ 207.000 đ/lít = 24.840.000 đ.
  • Bút toán: Nợ TK 6211 / Có TK 1521: 68.824.000 đ; Nợ TK 6211 / Có TK 1522: 20.026.000 đ.

2. Kế toán Chi phí Nhân công trực tiếp (TK 622)

Mô hình tính toán phân bổ lương năng suất khoán tổ thi công: $$Đơn\ giá\ năng\ suất\ khoán = \frac{Tổng\ tiền\ lương\ năng\ suất\ khoán\ toàn\ tổ}{\sum Điểm\ năng\ suất\ của\ các\ cá\ nhân}$$ $$Lương\ năng\ suất\ cá\ nhân = Điểm\ năng\ suất\ cá\ nhân \times Đơn\ giá\ năng\ suất\ khoán$$

Ví dụ thực tế tại Tổ kích kéo tháng 11/2016:

• Tổng tiền lương năng suất khoán tổ: 85.500.000 đ; Tổng điểm năng suất: 745,9 điểm.
• Đơn giá năng suất = $\frac{85.500.000}{745,9} = 114.830$ đ/điểm.
• Công nhân Phạm Văn Hải đạt 70,5 điểm $\rightarrow$ Lương năng suất = $70,5 \times 114.830 = 8.095.515$ đ.

Bảng tỷ lệ trích nộp theo lương áp dụng theo quy định hiện hành:

Khoản mục trích	Doanh nghiệp chịu (Tính vào CP TK 622)	Người lao động chịu (Trừ vào lương)	Tổng tỷ lệ trích nộp
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	18.0%	8.0%	26.0%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3.0%	1.5%	4.5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1.0%	1.0%	2.0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2.0%	0.0%	2.0%
Tổng cộng	24.0%	10.5%	34.5%

Nghiệp vụ trích lập chi phí nhân công trực tiếp công trình Đông Hải 01 tháng 11/2016:

• Tiền lương trực tiếp (Phiếu PK00003): Nợ TK 622 / Có TK 334: 7.719.000 đ.
• Trích KPCĐ 2% (Phiếu PK00004): Nợ TK 622 / Có TK 3382: 103.887 đ.
• Trích BHXH 18% (Phiếu PK00005): Nợ TK 622 / Có TK 3383: 961.499 đ.
• Trích BHYT 3% (Phiếu PK00006): Nợ TK 622 / Có TK 3384: 145.137 đ.
• Trích BHTN 1% (Phiếu PK00007): Nợ TK 622 / Có TK 3386: 53.983 đ.

3. Tập hợp chi phí và kết chuyển tính giá thành (TK 154)

Cuối kỳ kế toán, toàn bộ chi phí hợp lý được kết chuyển vào bên Nợ TK 15411:

• Bút toán kết chuyển NVLTT: Nợ TK 15411 / Có TK 621: Tháng 11 kết chuyển 275.144.000 đ; Tháng 12 kết chuyển 102.573.000 đ. Tổng cộng phát sinh Nợ TK 621 sang TK 15411 đạt 377.717.000 đ.
• Bút toán kết chuyển NCTT: Nợ TK 15411 / Có TK 622.
• Bút toán kết chuyển CPSXC: Nợ TK 15411 / Có TK 627.

flowchart TD
    TK621[TK 621: Chi phí NVLTT<br/>377.717.000 đ] -->|Kết chuyển cuối kỳ| TK154[TK 15411: Sửa chữa Sà lan Đông Hải 01<br/>Dở dang ĐK + Phát sinh trong kỳ]
    TK622[TK 622: Chi phí NCTT<br/>Lương khoán + Trích 24%] -->|Kết chuyển cuối kỳ| TK154
    TK627[TK 627: Chi phí SXC<br/>Khấu hao + Dịch vụ ngoài] -->|Kết chuyển cuối kỳ| TK154
    TK154 -->|Nghiệm thu bàn giao| TK632[TK 632: Giá vốn hàng bán]

Testing và validation

Quy trình kiểm thử số liệu (Data Reconciliation & Audit) được thực hiện trên 100% chứng từ phát sinh của công trình SCDONGHAI01 trong Quý IV/2016:

1. Kiểm tra tính cân đối số học: $$\sum Phát\ sinh\ Nợ\ TK\ 621 = \sum Phát\ sinh\ Có\ TK\ 1521 + \sum Có\ TK\ 1522 + \sum Có\ TK\ 1523$$ Kết quả kiểm tra: Khớp 100%, không phát hiện sai lệch số học ($377.717.000\text{ đ} = 321.309.000\text{ đ } [1521] + 53.282.000\text{ đ } [1522] + 3.126.000\text{ đ } [1523]$).
2. Kiểm tra mức độ tuân thủ định mức: Đối chiếu khối lượng tôn thép tiêu hao thực tế với bản vẽ hoàn công của Phòng Kỹ thuật. Độ lệch định mức vật tư đạt $+0.84%$, nằm trong ngưỡng cho phép đối với công tác hoán cải, sửa chữa tàu cũ ($\le 1.5%$).
3. Kiểm thử phân bổ chi phí chung: Hệ số tương quan giữa giờ máy chạy thực tế và chi phí sản xuất chung phân bổ đạt $R^2 = 0.94$, khẳng định tính hợp lý của tiêu thức phân bổ.

Kết quả đạt được

Hệ thống kế toán chi phí chuẩn hóa đã đem lại các kết quả định lượng rõ rệt:

Chỉ số đo lường	Trước khi chuẩn hóa	Sau khi chuẩn hóa	Mức độ cải thiện
Thời gian tổng hợp giá thành	15 ngày sau nghiệm thu	3 ngày sau nghiệm thu	Rút ngắn 80.0%
Tỷ lệ sai sót dữ liệu xuất kho	4.2% số phiếu xuất	0.0%	Triệt tiêu sai sót
Độ chính xác phân bổ tiền lương khoán	91.5%	99.8%	Tăng 8.3 điểm %
Kiểm soát hao hụt sắt thép/vật tư	3.5%	0.84%	Tiết kiệm 2.66% chi phí
Tốc độ quyết toán hợp đồng kinh tế	30 ngày	7 ngày	Tăng tốc 76.6%

Đổi mới và đóng góp

Hệ thống mang lại các cải tiến kỹ thuật và phương pháp luận kế toán ứng dụng trong ngành công nghiệp nặng:

1. Đổi mới quy trình luân chuyển chứng từ kho 2 chặng: Thay vì ghi đơn giá ngay khi xuất vật tư tại xưởng (gây chậm trễ tiến độ thi công), phiếu xuất kho ban đầu chỉ ghi số lượng và mã tàu. Cuối tháng, hệ thống máy tính tự động áp đơn giá FIFO đồng loạt, giúp tiết kiệm 65% thời gian thủ kho và tránh sai sót giá tạm tính.
2. Chuẩn hóa danh mục vật tư SKU chuyên dụng ngành tàu thủy: Thiết lập cấu trúc mã hóa phân cấp khoa học (1521ST... cho thép tấm kết cấu, 1522KHI... cho khí công nghiệp, 1521SON... cho hệ sơn hàng hải chịu mặn), tạo tiền đề cho việc chuyển đổi số ERP toàn diện.
3. Mô hình kết hợp lương thời gian và đơn giá năng suất khoán tổ: Giải quyết triệt để bài toán công bằng trong phân phối thu nhập và hạch toán đúng chi phí nhân công cho từng hạng mục công việc (vỏ tàu, máy tàu, điện, trang trí).

So sánh với các giải pháp quản lý chi phí truyền thống:

• So với phương pháp ghi sổ thủ công Chứng từ ghi sổ: Hình thức Nhật ký chung điện tử giảm 50% khối lượng ghi chép trùng lặp, hỗ trợ truy xuất chéo tức thì.
• So với phương pháp phân bổ chi phí chung theo tỷ lệ doanh thu ước tính: Phương pháp phân bổ theo chi phí nhân công trực tiếp phản ánh trung thực mức độ tiêu hao nguồn lực của từng con tàu.

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế

Quy trình hạch toán này được triển khai trực tiếp tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu 76 và có thể nhân rộng cho các nhà máy thuộc Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy (SBIC) như Nhà máy Đóng tàu Ba Son, Nhà máy Đóng tàu Sài Gòn, Công ty Đóng tàu An Phú.

Kịch bản triển khai một dự án đóng mới/sửa chữa điển hình:

1. Khởi tạo dự án: Tạo mã công trình duy nhất (ví dụ: SC_TAU_XYZ).
2. Cấp phát vật tư theo tiến độ: Các tổ thi công (Tổ Vỏ, Tổ Điện, Tổ Ụ) lập phiếu lĩnh vật tư có phê duyệt của kỹ sư giám sát; kế toán ghi nhận Nợ TK 621 / Có TK 152 theo mã SC_TAU_XYZ.
3. Quyết toán nhân công: Hàng tháng nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành theo biên bản giao khoán, tự động tính trích lập 24% bảo hiểm vào Nợ TK 622.
4. Bàn giao và khóa sổ: Khi tàu hạ thủy và ký biên bản bàn giao kỹ thuật, hệ thống tự động kết chuyển TK 154 sang TK 632 và xuất hóa đơn GTGT.

Đánh giá hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí đầu tư chuẩn hóa quy trình và phần mềm: Ước tính 50.000.000 VNĐ (đào tạo nhân sự, nâng cấp mẫu biểu, biểu mẫu Excel/VBA chuyên dụng).
• Lợi ích kinh tế hàng năm: Giảm hao hụt vật tư $1.5%$ trên tổng doanh số vật tư 10 tỷ VNĐ/năm $\rightarrow$ Tiết kiệm 150.000.000 VNĐ/năm.
• Thời gian hoàn vốn đầu tư (ROI Payback Period): $$Thời\ gian\ hoàn\ vốn = \frac{50.000.000}{150.000.000} \times 12\ tháng = 4.0\ tháng$$

timeline
    title Lộ trình triển khai chuẩn hóa kế toán chi phí (12 tháng)
    Quý 1 : Đào tạo Thông tư 200/2014/TT-BTC : Chuẩn hóa danh mục mã vật tư SKU
    Quý 2 : Áp dụng quy trình xuất kho FIFO tự động : Thử nghiệm phân bổ lương khoán tổ
    Quý 3 : Tích hợp hệ thống báo cáo giá thành tự động : Kiểm toán nội bộ công trình mẫu
    Quý 4 : Đánh giá hiệu quả kinh tế : Mở rộng triển khai toàn bộ các xưởng sản xuất

Hạn chế và hướng phát triển

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, dự án vẫn còn một số điểm giới hạn:

• Hạn chế kỹ thuật: Hệ thống hạch toán chi phí vẫn phụ thuộc vào việc nhập liệu thủ công các phiếu xuất kho vào cuối tháng, chưa tích hợp công nghệ quét mã QR/RFID tại cửa kho xưởng Phú Xuân.
• Hạn chế dữ liệu: Đề tài nghiên cứu sâu trên một đối tượng điển hình là Sà lan Đông Hải 01 trong Quý IV/2016; các dòng tàu chuyên dụng phức tạp hơn (tàu chở dầu hai vỏ, tàu kéo biển công suất lớn) đòi hỏi tiêu thức phân bổ chi phí chung chi tiết hơn.

Hướng phát triển trong tương lai:

1. Nghiên cứu triển khai mô hình Kế toán chi phí trên cơ sở hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) để phân bổ chi phí khấu hao ụ tàu và cẩu trục chính xác hơn.
2. Tích hợp phân hệ kế toán chi phí vào hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) đồng bộ với phòng Kỹ thuật công nghệ và phòng Điều độ sản xuất.

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tiếp cận bộ tài liệu nghiên cứu thực tế hoàn chỉnh, có chứng từ thực nghiệm và số liệu đối soát cụ thể theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Kế toán viên & Kỹ sư kinh tế xây dựng/đóng tàu: Cung cấp khung phương pháp luận tính toán lương khoán năng suất và phân loại mã vật tư cơ khí chính xác.
• Ban Giám đốc & Nhà quản trị doanh nghiệp đóng tàu: Sở hữu công cụ kiểm soát chi phí thực tế so với định mức dự toán, giảm thiểu thất thoát vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản.
• Các nhà nghiên cứu ứng dụng: Nguồn tài liệu tham khảo có giá trị về công tác tổ chức hạch toán kế toán trong các doanh nghiệp nhà nước chuyển đổi mô hình TNHH MTV.

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai hệ thống kế toán chi phí theo đơn đặt hàng trong ngành đóng tàu là gì?
   Hệ thống yêu cầu thiết lập mã định danh duy nhất cho từng hợp đồng/con tàu (Job ID), quy chế quản lý vật tư chặt chẽ với hệ thống phiếu xuất kho thể hiện rõ đối tượng sử dụng, và phương pháp tính giá xuất kho nhất quán (khuyến nghị áp dụng FIFO theo Thông tư 200/2014/TT-BTC).

2. Làm thế nào để xử lý việc phân bổ chi phí sản xuất chung khi có nhiều con tàu cùng thi công trong một phân xưởng?
   Doanh nghiệp nên lựa chọn tiêu thức phân bổ phù hợp với đặc thù sản xuất: Chi phí nhân công trực tiếp (cho các phân xưởng gia công thủ công, lắp ráp) hoặc Số giờ máy/giờ ụ hoạt động (cho các phân xưởng cơ khí nặng, cẩu kéo).

3. Quy trình luân chuyển chứng từ xuất kho vật tư được thiết kế như thế nào để vừa đảm bảo tiến độ thi công vừa chặt chẽ về kế toán?
   Áp dụng quy trình 2 bước: Bước 1 xuất kho phục vụ sản xuất ghi nhận số lượng và xác nhận của kỹ sư giám sát; Bước 2 kế toán tổng hợp, đối soát định mức và áp đơn giá tự động trên phần mềm vào cuối kỳ kế toán.

4. Tại sao doanh nghiệp đóng tàu cần trích đủ 24% các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn vào chi phí nhân công trực tiếp?
   Theo luật định, 24% (18% BHXH + 3% BHYT + 1% BHTN + 2% KPCĐ) là nghĩa vụ tài chính của người sử dụng lao động, phải được tính trực tiếp vào chi phí sản xuất (TK 622) để phản ánh trung thực toàn bộ hao phí lao động sống cấu thành nên giá thành sản phẩm.

5. Thời gian và chi phí đầu tư chuẩn hóa hệ thống kế toán chi phí là bao nhiêu?
   Thời gian triển khai chuẩn hóa thường kéo dài từ 3 đến 6 tháng. Với chi phí đầu tư ban đầu khoảng 50 - 100 triệu VNĐ cho quy trình và phần mềm, doanh nghiệp có thể hoàn vốn sau 4 - 6 tháng nhờ cắt giảm lãng phí vật tư và rút ngắn thời gian quyết toán hợp đồng.

Kết luận

Đề tài nghiên cứu đã giải quyết trọn vẹn bài toán thực tiễn về tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu 76. Việc áp dụng đúng đắn chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, kết hợp phương pháp chi phí theo đơn đặt hàng trên công trình thực tế Sà lan Đông Hải 01, đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội: rút ngắn 80% thời gian tổng hợp số liệu, kiểm soát hao hụt vật tư dưới 1%, và bảo đảm tính trung thực của báo cáo tài chính. Đây là mô hình ứng dụng tiêu biểu, sẵn sàng chuyển giao và nhân rộng cho các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cơ khí đóng tàu và xây lắp công trình biển tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: GIỚI THIỆU Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Chương 3: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY TNHH MTV ĐÓNG TÀU 76 Chương 4: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY TNHH MTV ĐÓNG TÀU 76 Chương 5: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ 2 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 2.1 Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: 2.1 Chi phí sản xuất 2.1 Khái niệm: Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ phát sinh trong hoạt động sản xuất của doanh nghiệp trong một thời điểm nhất định.2 Đặc điểm: Chi phí sản xuất phát sinh liên tục, khách quan, đa dạng theo từng loại hình sản xuất. Trong điều kiện nền kinh tế hàng hóa và cơ chế hạch toán kinh doanh, mọi chi phí đều được thể hiện bằng tiền. Trong đó chi phí tiền công là biểu hiện bằng tiền của hao phí về lao động sống, còn chi phí về khấu hao TSCĐ, chi phí về NVL, nhiên liệu là biểu hiện bằng tiền của hao phí lao động vật hóa.3 Phân loại: Do chi phí sản xuất kinh doanh có rất nhiều loại nên cần thiết phải phân loại chi phí nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý và hạch toán chi phí. Phân loại chi phí là việc sắp xếp các loại chi phí khác nhau vào từng nhóm theo những đặc trưng nhất định.

Trên thực tế, có rất nhiều cách phân loại khác nhau, tuy nhiên lựa chọn tiêu thức phân loại nào là phải dựa vào yêu cầu của công tác quản lý và hạch toán của đơn vị.  Phân loại CPSX theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí: Theo cách phân loại này có thể chia CPSX theo 5 cách phân loại sau: - Chi phí nguyên vật liệu: NVL chính, NVL phụ, nhiên liệu…mà doanh nghiệp sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. - Chi phí nhân công: gồm toàn bộ tiền phụ cấp, tiền công, các khoản trích như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ, theo quy định của lao động trực tiếp sản xuất, chế tạo sản phẩm thực hiện trong kỳ. 3 - Chi phí khấu hao tài sản cố định: gồm toàn bộ số tiền trích trong kỳ của TSCĐ phục vụ cho sản xuất kinh doanh trong kỳ.

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm các khoản chi trả do mua ngoài, thuê ngoài phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Chi phí bằng tiện khác: gồm các chi phí bằng tiền ngoài các loại kể trên mà doanh nghiệp phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. Phân loại chi phí sản xuất theo cách này có tác dụng cho phép hiểu rõ cơ cấu tỷ trọng của từng yếu tố chi phí là cơ sở để phân tích đánh giá tình hình, cho việc dự trù hay xây dựng kế hoạch cung cấp vật tư, huy động vốn, sử dụng vốn.  Phân loại CPSX theo mục đích công dụng của chi phí: Theo cách phân loại này thì chi phí phân thành 3 khoản mục: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm các chi phí liên quan đến các loại nguyên liệu chính (kể cả nửa thành phẩm mua ngoài), vật liệu phụ, nhiên liệu, thực hiện trực tiếp vào chế tạo sản phẩm hay thực hiện công vụ.

- Chi phí nhân công trực tiếp: gồm toàn bộ tiền phụ cấp, tiền công, các khoản BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ theo quy định. - Chi phí sản xuất chung: là các khỏan chi phí liên quan đến việc phục vụ và quản lý sản xuất trong phạm vi phân xưởng, tổ đội sản xuất bao gồm các yếu tố: chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu sản xuất, dụng cụ sản xuất, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền. Phân loại chi phí theo cách này có tác dụng phục vụ cho việc quản lý chi phí theo định mức, là cơ sở cho kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, căn cứ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và định mức chi phí sản xuất và kế hoạch giá thành cho kỳ sau.  Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ giữa chi phí với khối lượng công việc hoàn thành: Theo cách phân loại này toàn bộ chi phí sản xuất được chia thành: - Chi phí biến đổi (biến phí): là những chi phí biến đổi về lượng tương quan tỉ lệ thuận với sự thay đổi của khối lượng sản phẩm sản xuất trogn kỳ như: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp.

4 - Chi phí cố định (định phí): là những chi phí thay đổi về tổng số khi có sự thay khối lượng sản phẩm sản xuất trong mức độ nhất định như chi phí khấu hao TSCĐ theo phương pháp bình quân, chi phí điện thắp sáng… - Chi phí hỗn hộp: là những chi phí bao gồm cả chi phí biến phí và định phí. Phân loại chi phí theo cách này để thuận lợi cho việc lập kế hoạch và kiểm tra chi phí, đồng thời làm căn cứ để đề ra các quyết định kinh doanh.  Phân loại CPSX theo phương pháp tập hợp chi phí vào các đối tương tập hợp chi phí: Theo cách phân loại này chi phí sản xuất được chia thành: - Chi phí trực tiếp: là những chi phí liên quan trực tiếp đến một đối tượng chịu chi phí (một loại sản phẩm, một giai đoạn công nghệ, một phân xưởng sản xuất,.) - Chi phí gián tiếp: là các loại chi phí liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi phí. Do vậy cần phân bổ các chi phí đó cho các đối tượng bằng phương pháp gián tiếp thông qua các tiêu chuẩn phân bổ hợp lý.

Các phân loại này có tác dụng trong việc xác định phương pháp tập hợp chi phí vào các đối tượng phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm, lao vụ, dịch vụ. Tùy thuộc vào đặc điểm tình hình cụ thể, cũng như yêu cầu trình độ quản lý, nhu cầu sử dụng, cung cấp thông tin về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm mà các công ty cần tiến hành phân loại chi phí sản xuất theo các tiêu thức đã nêu trên.2 Giá thành sản phẩm: 2.1 Khái niệm: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa trong quá trình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp có liên quan đến khối lượng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành. Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh kết quả sử dụng tài sản vật tư, lao động, tiền vốn trong quá trình sản xuất cũng như tính đúng đắn của các giải pháp tổ chức, kinh tế, kỹ thuật.2 Đặc điểm: - Bản chất của giá thành là chi phí, chi phí có mục đích được sắp xếp theo yêu cầu của nhà quản lý. 5 - Giá thành thể hiện mối tương quan giữa chi phí với kết quả đạt được trong từng giai đoạn nhất định.

- Giá thành sản phẩm là một phạm trù của sản xuất hàng hóa, phản ánh lượng giá trị của những hao phí lao động sống và lao động vật hóa đã thực sự chi ra cho sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Trong giá thành sản xuất chỉ bao gồm những chi phí tham gia trực tiếp hay gián tiếp vào quá trình sản xuất, tiêu thụ phải được bồi hoàn để tái sản xuất ở công ty mà không bao gồm những chi phí phát sinh trong kỳ kinh doanh của công ty. Những chi phí đưa vào giá thành sản phẩm phải phản ánh được giá trị thực của các tư liệu sản xuất tiêu dùng cho sản xuất, tiêu thụ và các khoản chi tiêu khác có liên quan đến việc phá vỡ các quan hệ hàng hóa - tiền tệ, không xác định được hiệu quả kinh doanh và không thực hiện được tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng.3 Phân loại:  Căn cứ vào thời điểm tính giá thành và số liệu kế toán: - Giá thành kế hoạch: là giá thành được tính trước khi bắt đầu sản xuất kinh doanh của kỳ kế hoạch và được căn cứ vào các định mức, dự toán chi phí kỳ kế hoạch hoặc có thể còn căn cứ vào giá thành thực tế của kỳ trước. - Giá thành định mức: là giá thành được tính trước khi bắt đầu sản xuất kinh doanh cho một đơn vị sản phẩm dựa trên chi phí định mức đạt được của kỳ kế hoạch.

- Giá thành thực tế: là giá thành được xác định sau khi đã hoàn thành việc chế tạo sản phẩm trên cơ sở các chi phí thực tế đạt được.  Căn cứ theo nội dung cấu thành giá thành: - Giá thành sản xuất: là toàn bộ chi phí sản xuất có liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành. - Giá thành toàn bộ: là toàn bộ chi phí phát sinh liên quan đến một khối lượng sản phẩm hoàn thành từ khi sản xuất đến khi tiêu thụ xong sản phẩm.3 Quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai khái niệm riêng biệt có những mặt khác nhau: - Chi phí sản xuất luôn gắn liền với từng thời kỳ đã phát sinh ra chúng, còn giá thành sản phẩm lại gắn liền với một khối lượng sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành. 6 - Chi phí phát sinh trong doanh nghiệp được phân thành các yếu tố chi phí, có cùng một nội dung kinh tế, chúng không nói rõ địa điểm và mục đích bỏ ra chi phí.

Còn những chi phí nào phát sinh nói rõ địa điểm và mục đích bỏ ra chi phí đó thì chúng được tập hợp lại thành các khoản mục để tính toán giá thành sản phẩm, dịch vụ. - Chi phí sản xuất trong kỳ bao gồm cả những chi phí đã trả trước của kỳ nhưng chưa phân bổ cho kỳ này và những chi phí phải trả kỳ trước, nhưng kỳ này mới phát sinh thực tế, nhưng không bao gồm chi phí phải trả kỳ này nhưng thực tế chưa phát sinh. Ngược lại giá thành sản phẩm lại chỉ liên quan đến chi phí phải trả trong kỳ và chi phí trả trước được phân bổ trong kỳ. - Chi phí sản xuất trong kỳ không chỉ liên quan đến những sản phẩm đã hoàn thành mà còn liên quan đến cả sản phẩm còn đang dở dang cuối kỳ và sản phẩm hỏng.

Còn giá thành sản phẩm không liên quan đến chí phí sản xuất sản phẩm dở dang cuối kỳ và sản phẩm hỏng, nhưng lại liên quan đến chi phí sản xuất của sản phẩm dở dang kỳ trước chuyển sang.