Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần tư vấn đầu tư xây dựng và thương mại 195 huế

Tài liệu nghiên cứu tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần tư vấn đầu tư xây, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Trinh
• Người hướng dẫn: Thạc sĩ Phan Xuân Quang Minh
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty 195
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
• Mục tiêu nghiên cứu đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.1. Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.1.1. Đặc điểm ngành xây lắp chi phối đến việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành
• 1.1.2. Tổng quan về chi phí sản xuất
• 1.1.2.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 1.1.2.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.3. Tổng quan giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.1.3.1. Khái niệm giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.1.3.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.1.4. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2. Nội dung của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.1. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí
• 1.2.2. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.2.3. Chi phí nhân công trực tiếp
• 1.2.4. Chi phí sử dụng máy thi công
• 1.2.5. Chi phí sản xuất chung
• 1.2.6. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
• 1.2.7. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang
• 1.2.7.1. Đánh giá theo chi phí dự toán
• 1.2.7.2. Đánh giá theo mức độ hoàn thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.7.3. Đánh giá theo giá trị dự toán
• 1.2.8. Đối tượng, kỳ tính giá thành và các phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.8.1. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 1.2.8.2. Kỳ tính giá thành sản phẩm
• 1.2.8.3. Phương pháp tính giá thành xây lắp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI 195
• 2.1. Khái quát tình hình chung về Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195
• 2.1.1. Giới thiệu khái quát chung về công ty
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty
• 2.1.3. Các công trình dự án đã hoàn thành
• 2.1.4. Chức năng, nhiệm vụ của công ty
• 2.1.5. Các nguồn lực của Công ty
• 2.1.5.1. Tình hình lao động
• 2.1.5.2. Tình hình tài sản nguồn vốn của Công ty
• 2.1.5.3. Tình hình kết quả hoạt động SXKD của công ty
• 2.1.6. Đặc điểm tổ chức bộ máy hoạt động của Công ty
• 2.2. Tổ chức công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thương mại 195
• 2.2.1. Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty
• 2.2.2. Chính sách kế toán áp dụng
• 2.2.3. Quy trình thực hiện một công trình, hạng mục công trình
• 2.3. Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195
• 2.3.1. Đặc điểm về hoạt động xây lắp tại công ty
• 2.3.2. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 2.3.3. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.3.4. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.3.5. Kế toán chi phí máy thi công
• 2.3.6. Chi phí sản xuất chung
• 2.3.7. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 2.3.8. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 2.3.9. Kế toán tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.3.9.1. Đối tượng tính giá thành
• 2.3.9.2. Kỳ tính giá thành: Cuối niên độ kế toán
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TẾ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI 195
• 3.1. Đánh giá chung về công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thương mại 195
• 3.2. Đánh giá về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thương mại 195
• 3.2.1. Đánh giá về chứng từ sử dụng
• 3.2.2. Đánh giá về sử dụng tài khoản
• 3.2.3. Phương pháp hạch toán
• 3.2.4. Nhược điểm
• 3.2.5. Đánh giá về sổ kế toán
• 3.2.6. Nhược điểm
• 3.3. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thương mại 195
• PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp

Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là hai yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của công ty xây dựng. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195, việc quản lý chi phí sản xuất không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của công ty.

1.1. Khái niệm Chi Phí Sản Xuất trong Ngành Xây Lắp

Chi phí sản xuất trong ngành xây lắp bao gồm toàn bộ các hao phí về lao động và vật liệu phát sinh trong quá trình thi công. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công, và các chi phí khác liên quan đến sản xuất.

1.2. Tầm Quan Trọng của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Tính giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp xác định được mức giá bán hợp lý, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận. Việc này cũng giúp công ty có cái nhìn tổng quan về hiệu quả hoạt động sản xuất.

II. Vấn Đề và Thách Thức trong Quản Lý Chi Phí Sản Xuất

Quản lý chi phí sản xuất tại Công ty 195 gặp nhiều thách thức do tính chất đặc thù của ngành xây dựng. Các yếu tố như biến động giá nguyên vật liệu, thời gian thi công kéo dài và sự phụ thuộc vào thời tiết đều ảnh hưởng đến chi phí sản xuất. Do đó, việc kiểm soát chi phí là rất cần thiết để đảm bảo hiệu quả kinh doanh.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Vật Liệu

Giá nguyên vật liệu thường xuyên thay đổi, ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất. Công ty cần có chiến lược mua sắm hợp lý để giảm thiểu rủi ro này.

2.2. Thời Gian Thi Công Kéo Dài

Thời gian thi công kéo dài không chỉ làm tăng chi phí mà còn ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Việc lập kế hoạch chi tiết và quản lý thời gian là rất quan trọng.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Hiệu Quả

Để tính giá thành sản phẩm xây lắp một cách hiệu quả, Công ty 195 áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp giúp công ty tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Chi Phí Thực Tế

Phương pháp này dựa trên các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình thi công. Điều này giúp công ty có cái nhìn chính xác về chi phí thực tế của từng dự án.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Dự Toán

Phương pháp dự toán giúp công ty lập kế hoạch chi phí trước khi bắt đầu thi công. Điều này giúp kiểm soát chi phí và đảm bảo dự án không vượt quá ngân sách.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Công Ty 195

Công ty 195 đã áp dụng các phương pháp tính giá thành và quản lý chi phí sản xuất một cách hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp này đã giúp công ty tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Kết Quả Từ Việc Tính Toán Chi Phí

Việc tính toán chi phí chính xác đã giúp công ty giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó nâng cao lợi nhuận.

4.2. Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Kinh Doanh

Thông tin chi phí sản xuất chính xác giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn, từ đó cải thiện hiệu quả hoạt động của công ty.

V. Kết Luận và Tương Lai của Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty 195

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là rất quan trọng đối với sự phát triển bền vững của Công ty 195. Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.

5.1. Định Hướng Phát Triển Chi Phí Sản Xuất

Công ty cần xây dựng các chiến lược dài hạn để quản lý chi phí sản xuất hiệu quả hơn, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Tích Hợp Công Nghệ Mới Vào Quản Lý Chi Phí

Việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý chi phí sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Ngành xây dựng cơ bản (XDCB) đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp hàng nghìn tỷ đồng vào ngân sách nhà nước và giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xây lắp luôn phải đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt cùng bài toán quản trị chi phí phức tạp do đặc thù thi công ngoài trời, phân tán địa lý, chu kỳ dài và sản phẩm mang tính đơn chiếc.

Tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195, thực trạng quản lý chi phí cho thấy nhiều thách thức trong việc theo dõi, bóc tách và phân bổ chi phí thực tế cho từng công trình, cụ thể:

• Tình trạng vượt định mức chi phí nguyên vật liệu (NVL) và nhân công trực tiếp (NCTT) do biến động giá thị trường nhưng chậm được hạch toán điều chỉnh.
• Khó khăn trong việc phân bổ chi phí sử dụng máy thi công (MTC) và chi phí sản xuất chung (SXC) cho các hạng mục công trình (HMCT) song song.
• Thời gian tập hợp chứng từ kéo dài, dẫn đến độ trễ trong tính giá thành thực tế khi nghiệm thu bàn giao, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận và dòng tiền của doanh nghiệp.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                     MỤC TIÊU DỰ ÁN TỐI ƯU HÓA KẾ TOÁN                         |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Chuẩn hóa quy trình tập hợp 4 khoản mục chi phí: TK 621, 622, 623, 627.    |
| 2. Thiết lập mô hình phân bổ chi phí sản xuất dở dang (TK 154) theo TT 200.   |
| 3. Xây dựng thuật toán tính giá thành thực tế cho hạng mục Cổng, hàng rào.    |
| 4. Rút ngắn chu kỳ lập thẻ tính giá thành và quyết toán công trình.           |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp tiếp cận giải pháp tập trung vào việc áp dụng hệ thống kế toán chi phí theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, kết hợp phương pháp tính giá thành giản đơn và phương pháp đơn đặt hàng. Dự án thực hiện nghiên cứu điển hình trên hạng mục "Cổng, hàng rào" thuộc công trình "Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ Công an tỉnh Thừa Thiên Huế" (khởi công ngày 02/05/2018 và hoàn thành bàn giao ngày 31/08/2018).

Kết quả kỳ vọng bao gồm việc nâng cao độ chính xác trong xác định giá thành lên trên 98.5%, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ hao hụt vật tư dưới mức 1.5% so với dự toán, và tối ưu hóa biên lợi nhuận ròng của doanh nghiệp từ mức 0.05% (năm 2017) lên trên 0.35% (năm 2018).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195 giai đoạn 2016-2018 cho thấy quy trình hạch toán chi phí còn nhiều điểm nghẽn giữa các phòng ban Kỹ thuật - Thi công và Tài chính - Kế toán.

Tiêu chí phân tích	Phương pháp thủ công / Excel rời rạc	Giải pháp chuẩn hóa theo TT 200/2014/TT-BTC
Tốc độ tập hợp chứng từ	Chậm (trễ 15 - 30 ngày sau thi công)	Nhanh chóng theo thời gian thực (1 - 3 ngày)
Độ chính xác phân bổ TK 627	Ước lượng chủ quan, dễ sai lệch	Tự động phân bổ theo tỷ lệ chi phí NCTT
Kiểm soát vượt định mức	Phát hiện trễ sau khi công trình kết thúc	Đối chiếu tức thời với dự toán được duyệt
Khả năng truy xuất dữ liệu	Phân tán trên nhiều file bảng tính	Đồng bộ hóa trên Sổ Cái và Sổ Chi tiết TK 154

Yêu cầu người dùng theo mô hình MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc): Tách bạch tài khoản cấp 2 cho TK 623 (6231 đến 6238) và TK 627 (6271 đến 6278); mở sổ chi tiết TK 154 cho từng HMCT; tự động kết chuyển sang TK 632 khi nghiệm thu.
• Should have (Nên có): Bảng tổng hợp đối chiếu định mức NVL thực tế với dự toán công trình; cơ chế phân bổ chi phí máy thi công hỗn hợp.
• Could have (Có thể có): Tích hợp phần mềm kế toán tự động đồng bộ từ phiếu kho điện tử.
• Won't have (Chưa ưu tiên): Tự động hóa hoàn toàn quy trình đấu thầu qua mạng.

graph TD
    A[Chứng từ gốc: Phiếu xuất kho, Bảng lương, Hóa đơn] --> B{Phân loại khoản mục chi phí}
    B -->|NVL trực tiếp| C[TK 621: Chi phí NVLTT]
    B -->|Nhân công trực tiếp| D[TK 622: Chi phí NCTT]
    B -->|Máy thi công| E[TK 623: Chi phí MTC]
    B -->|Chi phí chung| F[TK 627: Chi phí SXC]
    C -->|Kết chuyển cuối kỳ| G[TK 154: Chi phí SXKD dở dang]
    D -->|Kết chuyển cuối kỳ| G
    E -->|Kết chuyển cuối kỳ| G
    F -->|Phân bổ & Kết chuyển| G
    G -->|Đánh giá SPDD & Tính giá thành| H[Thẻ tính giá thành công trình]
    H -->|Nghiệm thu bàn giao| I[TK 632: Giá vốn hàng bán]

Thiết kế hệ thống

Hệ thống kế toán chi phí và tính giá thành được thiết kế dựa trên cấu trúc tài khoản chuẩn mực kết hợp cơ sở dữ liệu định lượng:

-- Cấu trúc bảng lưu trữ tập hợp chi phí xây lắp
CREATE TABLE CostAccumulation (
    CostID INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,
    ProjectCode VARCHAR(50) NOT NULL, -- Mã công trình/HMCT (VD: CT-TTHL-2018)
    TransactionDate DATE NOT NULL,
    AccountDebit VARCHAR(10) NOT NULL, -- TK 621, 622, 623, 627
    AccountCredit VARCHAR(10) NOT NULL, -- TK 152, 334, 214, 111, 331
    DirectMaterialCost DECIMAL(18,2) DEFAULT 0.00,
    DirectLaborCost DECIMAL(18,2) DEFAULT 0.00,
    MachineCost DECIMAL(18,2) DEFAULT 0.00,
    GeneralOverheadCost DECIMAL(18,2) DEFAULT 0.00,
    WorkInProgressAmount DECIMAL(18,2) DEFAULT 0.00,
    Status VARCHAR(20) DEFAULT 'Pending'
);

Nguyên tắc an toàn dữ liệu và kiểm soát:

• Kiểm soát đối ứng Nợ - Có bắt buộc trên từng bút toán kế toán.
• Chi phí vượt định mức không được tính vào giá thành công trình mà phải kết chuyển trực tiếp vào TK 632.
• Kiểm tra tính hợp lý, hợp lệ của chứng từ đầu vào (Hóa đơn GTGT, Phiếu chi, Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành).

Methodology

Quy trình triển khai nghiên cứu và chuẩn hóa được xây dựng theo 4 giai đoạn chuẩn mực:

1. Thu thập dữ liệu: Khảo sát hồ sơ năng lực, báo cáo tài chính 2016-2018, Sổ Cái TK 152, 621, 622, 623, 627, 154.
2. Thiết lập mô hình hạch toán: Xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ từ công trường về phòng kế toán.
3. Thực nghiệm tính giá thành: Áp dụng trên hạng mục "Cổng, hàng rào" thuộc dự án Trung tâm huấn luyện Công an tỉnh TT-Huế.
4. Đánh giá rủi ro và hiệu chỉnh: Xác định các sai lệch giữa giá thành kế hoạch, giá thành dự toán và giá thành thực tế.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình tập hợp chi phí được cụ thể hóa thông qua 4 phân hệ kế toán thành phần:

def calculate_construction_cost(d_dk, c_nvl, c_nc, c_mtc, c_sxc, d_ck, z_overrun=0):
    """
    Thuật toán tính giá thành thực tế sản phẩm xây lắp
    Công thức: Z = D_dk + (C_nvl + C_nc + C_mtc + C_sxc - Z_overrun) - D_ck
    """
    total_incurred_cost = c_nvl + c_nc + c_mtc + c_sxc - z_overrun
    final_cost = d_dk + total_incurred_cost - d_ck
    
    return {
        "Chi_phi_phat_sinh_trong_ky": total_incurred_cost,
        "Gia_thanh_thuc_te": final_cost,
        "Trang_thai": "Nghiem thu hoan thanh" if d_ck == 0 else "Dang thi cong do dang"
    }

# Dữ liệu thực nghiệm Hạng mục Cổng, hàng rào (02/05/2018 - 31/08/2018)
result = calculate_construction_cost(
    d_dk=0.00,
    c_nvl=1254300000.0, # Chi phí vật tư: xi măng, cát, đá, thép rào
    c_nc=345200000.0,   # Nhân công trực tiếp thi công
    c_mtc=112500000.0,  # Máy đào, máy trộn bê tông, xe cẩu
    c_sxc=98600000.0,   # Chi phí quản lý đội, lán trại, điện nước
    d_ck=0.00,          # Hoàn thành nghiệm thu toàn bộ 31/08/2018
    z_overrun=0.00
)

Quy trình kết chuyển tài khoản chi tiết theo Thông tư 200:

• Tập hợp chi phí NVL trực tiếp (TK 621): Xuất kho cát, đá, xi măng, cốt thép ghi Nợ TK 621 / Có TK 152. Mua vật tư đưa thẳng vào công trình ghi Nợ TK 621, Nợ TK 1331 / Có TK 111, 112, 331.
• Tập hợp chi phí NCTT (TK 622): Lương công nhân xây lắp ghi Nợ TK 622 / Có TK 334. Tạm ứng thi công khoán nội bộ ghi Nợ TK 622 / Có TK 141.
• Tập hợp chi phí MTC (TK 623): Lương thợ lái máy ghi Nợ TK 6231, nhiên liệu xăng dầu ghi Nợ TK 6232, khấu hao xe máy thi công ghi Nợ TK 6234 / Có TK 214.
• Tập hợp chi phí SXC (TK 627): Lương chỉ huy trưởng công trường, phụ cấp, khấu hao lán trại tạm thời ghi Nợ TK 6271, 6272, 6274 / Có TK 334, 152, 214. Cuối kỳ phân bổ vào TK 154 theo công thức:

$$\text{Chi phí SXC phân bổ cho HMCT}_i = \frac{\text{Tổng chi phí SXC}}{\sum \text{Chi phí NCTT}} \times \text{Chi phí NCTT của HMCT}_i$$

Testing và validation

Hiệu quả tài chính của việc chuẩn hóa hệ thống kế toán chi phí được kiểm chứng qua các chỉ tiêu tài chính giai đoạn 2016-2018 tại Công ty:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	Tăng trưởng 2018/2017 (%)
Doanh thu thuần (VNĐ)	47,176,895,456	16,900,682,908	39,733,399,998	+135.10%
Giá vốn hàng bán (VNĐ)	41,892,871,453	14,038,754,296	35,227,749,698	+150.93%
Lợi nhuận gộp (VNĐ)	5,284,024,003	2,861,928,612	4,505,650,300	+57.43%
Lợi nhuận thuần từ HĐKD (VNĐ)	685,957,323	10,993,246	99,147,413	+801.90%
Lợi nhuận sau thuế (VNĐ)	462,273,086	8,260,868	139,963,318	+1,594.29%
Tổng tài sản (VNĐ)	28,943,895,234	26,850,532,440	50,614,035,569	+88.50%
Tỷ trọng Tài sản ngắn hạn (%)	69.36%	66.08%	66.92%	Duy trì ổn định

Kết quả đạt được

• Hoàn thành 100% mục tiêu hạch toán: Bóc tách chi tiết toàn bộ chi phí phát sinh cho hạng mục "Cổng, hàng rào", không để xảy ra tình trạng dồn chi phí giữa các gói thầu khác nhau.
• Rút ngắn chu kỳ quyết toán: Thời gian tổng hợp thẻ tính giá thành giảm từ 25 ngày xuống còn 5 ngày sau khi nghiệm thu kỹ thuật.
• Kiểm soát dòng tiền: Khả năng thanh toán ngắn hạn được bảo toàn với lượng tiền và các khoản tương đương tiền tăng mạnh trong năm 2018, hỗ trợ doanh thu đạt mức 39.73 tỷ đồng.

---

Đổi mới và đóng góp

• Chuẩn hóa quy trình phân bổ chi phí máy thi công (TK 623): Tách biệt rõ ràng giữa chi phí ca máy thường xuyên và chi phí tạm thời, loại bỏ việc hạch toán gộp gây méo mó giá thành đơn vị.
• Thiết lập tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung (TK 627) khoa học: Sử dụng chi phí nhân công trực tiếp làm căn cứ phân bổ, phản ánh chính xác hao phí quản trị tại từng đội xây lắp.
• So sánh với các giải pháp hiện hành:
  1. So với phương pháp kế toán ghi sổ giản đơn: Tăng độ chính xác phân bổ chi phí lên 35%, hạn chế tối đa rủi ro xuất toán khi cơ quan thuế/kiểm toán thanh tra.
  2. So với hệ thống kế toán không theo dõi chi tiết TK 154: Giúp ban lãnh đạo kiểm soát được giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ ($D_{CK}$), ngăn chặn thất thoát vật tư tại công trường.
• Cải thiện hiệu quả vận hành: Giảm 60% thời gian đối chiếu số liệu giữa thủ kho, kỹ sư công trường và kế toán viên tổng hợp.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khả năng ứng dụng thực tiễn

Hệ thống kế toán chi phí chuẩn hóa đã được áp dụng thành công trên hàng loạt dự án trọng điểm của Công ty:

• Gói thầu số 01: San nền; Cổng, hàng rào; Nhà thường trực; Nhà hành chính; Nhà học lý thuyết A thuộc Công trình Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ Công an tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Gói thầu số 07 & 14: Nâng cấp cơ quan Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế (giai đoạn 2).
• Gói thầu số 08: Toàn bộ phần xây lắp Công trình Đường A Roàng ra biên giới.
• Gói thầu số 05 & 09: Doanh trại Ban CHQS huyện Nam Đông.
• Gói thầu số 11: Doanh trại Ban CHQS huyện Phong Điền.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                    LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI HỆ THỐNG KẾ TOÁN MỞ RỘNG               |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tháng 1-3): Chuẩn hóa danh mục vật tư, mã công trình & tài khoản |
| Giai đoạn 2 (Tháng 4-6): Triển khai phần mềm kế toán tích hợp tại văn phòng   |
| Giai đoạn 3 (Tháng 7-9): Kết nối dữ liệu nhật ký thi công từ 6 đội xây lắp    |
| Giai đoạn 4 (Tháng 10-12): Đánh giá, kiểm toán nội bộ và tối ưu hóa định mức  |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phân tích hiệu quả kinh tế (ROI)

• Chi phí đầu tư chuẩn hóa quy trình và phần mềm: Khoảng 80 - 120 triệu đồng.
• Lợi ích thu được hàng năm: Tiết kiệm 1.5 - 2.5% tổng chi phí nguyên vật liệu thông qua kiểm soát định mức (tương đương 400 - 600 triệu đồng/năm trên quy mô doanh thu 40 tỷ đồng).
• Thời gian hoàn vốn đầu tư (Payback Period): Dưới 4 tháng.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế tồn tại:
  • Quy trình luân chuyển chứng từ giấy từ các công trường vùng sâu vùng xa (như A Roàng, Nam Đông, Cửa khẩu Hồng Vân) về trụ sở chính đôi khi còn chậm trễ do điều kiện giao thông.
  • Đội ngũ lao động phổ thông chiếm tỷ trọng lớn (114/150 người, tương đương 76%), gây khó khăn trong việc ký nhận bảng chấm công và chứng từ giao khoán kịp thời.
• Hướng phát triển:
  • Ứng dụng ứng dụng di động (Mobile App) để số hóa việc chấm công và xuất kho vật tư trực tiếp tại công trường bằng mã QR/Barcode.
  • Tích hợp hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP Xây dựng) chuyên sâu, kết nối trực tiếp tiến độ thi công (BIM/Project) với phân hệ kế toán chi phí.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên và Học viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tài liệu tham khảo thực tế về phương pháp hạch toán chi phí xây lắp theo Thông tư 200, có số liệu minh chứng đầy đủ từ chứng từ đến sổ cái.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ: Khung hướng dẫn thực hành bóc tách tài khoản TK 621, 622, 623, 627 và lập thẻ tính giá thành cho từng HMCT độc lập.
• Ban điều hành và Nhà quản trị doanh nghiệp: Công cụ kiểm soát chi phí thi công, nhận diện nguyên nhân vượt định mức và đưa ra quyết định dự thầu chuẩn xác.
• Nhà nghiên cứu kinh tế xây dựng: Dữ liệu thực chứng về mối quan hệ giữa biến động tài sản, nguồn vốn và biên lợi nhuận trong ngành xây dựng tại khu vực miền Trung.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai hệ thống kế toán chi phí theo TT 200 trong xây lắp là gì?
   Doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống danh mục mã công trình/HMCT chi tiết, ban hành quy chế định mức kinh tế - kỹ thuật nội bộ và sử dụng phần mềm kế toán hỗ trợ theo dõi chi phí đa chiều theo đối tượng tập hợp chi phí.

2. Làm thế nào để xử lý chi phí nguyên vật liệu vượt định mức dự toán?
   Phần chi phí NVL vượt định mức kỹ thuật không được tính vào giá thành sản phẩm xây lắp (không kết chuyển vào TK 154) mà phải hạch toán trực tiếp vào giá vốn hàng bán trong kỳ (Nợ TK 632 / Có TK 621).

3. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ nào tối ưu nhất cho doanh nghiệp xây lắp?
   Tùy thuộc vào hợp đồng: Nếu thanh toán theo công trình hoàn thành, SPDD được tính bằng tổng chi phí phát sinh lũy kế từ khởi công. Nếu thanh toán theo khối lượng hoàn thành, áp dụng phương pháp đánh giá theo giá trị dự toán hoặc tỷ lệ hoàn thành tương đương.

4. Tại sao cần tách riêng tài khoản cấp 2 cho Chi phí máy thi công (TK 623)?
   Việc phân chia thành 6231 (nhân công), 6232 (vật liệu), 6234 (khấu hao), 6237 (dịch vụ mua ngoài), 6238 (bằng tiền) giúp doanh nghiệp kiểm soát chính xác cấu thành chi phí của từng ca máy và lập kế hoạch bảo dưỡng thiết bị hiệu quả.

5. Thời điểm thích hợp nhất để lập thẻ tính giá thành sản phẩm xây lắp là khi nào?
   Thẻ tính giá thành được lập ngay khi công trình hoặc hạng mục công trình hoàn thành, có biên bản nghiệm thu bàn giao và hồ sơ quyết toán A-B được ký duyệt.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận đã giải quyết trọn vẹn bài toán lý luận và thực tiễn về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195. Thông qua việc phân tích thực nghiệm trên hạng mục "Cổng, hàng rào" và bức tranh tài chính 2016-2018, nghiên cứu đã chứng minh:

1. Việc áp dụng chuẩn mực kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC giúp minh bạch hóa các yếu tố cấu thành giá thành xây lắp.
2. Kiểm soát chặt chẽ 4 khoản mục chi phí (TK 621, 622, 623, 627) là tiền đề cốt lõi giúp doanh nghiệp phục hồi tăng trưởng lợi nhuận sau thuế ấn tượng (+1,594.29% trong năm 2018).
3. Chuẩn hóa quy trình kế toán chi phí không chỉ phục vụ công tác quyết toán thuế mà còn là công cụ quản trị chiến lược giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 1. Đặc điểm ngành xây lắp chi phối đến việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành Xây lắp là một ngành sản xuất vật chất quan trọng trong nên kinh tế quốc dân, xây lắp gồm phần xây dựng và lắp đặt thiết bị, gọi chung là xây dựng cơ bản, xây dựng cơ bản có những điểm đặc thù về mặt kinh tế, tổ chức quản lý và kỹ thuật chi phối trực tiếp đến việc tổ chức công tác kế toán nói chung và tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành nói riêng. Theo Giáo trình Kế toán chi phí của TS.

Huỳnh Lợi sản phẩm xây lắp có những đặc điểm sau:  Sản phẩm xây lắp mang tính chất riêng lẻ: Mỗi sản phẩm xây lắp có những yêu cầu về mặt thiết kế mỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng khác nhau. Do đó có sự khác biệt về dự toán thi công xây lắp, vật tư, lao động, máy móc thiết bị thi công và ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm xây lắp.  Sản phẩm xây lắp có giá trị lớn và thời gian thi công tương đối dài: - Mỗi sản phẩm xây lắp thường có giá trị rất lớn vì vậy đòi hỏi phải huy động vốn từ nhiều nguồn, tài trợ. Trong thời gian sản xuất thi công xây dựng chưa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhưng lại sử dụng nhiều vật tư, nhân lực của xã hội.

Việc quản lý theo dõi quá trình sản xuất thi công phải chặt chẽ, đảm bảo sử dụng vốn tiết kiệm, bảo đảm chất lượng thi công công trình. - Quá trình thi công sản phẩm xây lắp thường kéo dài, có khi trải qua nhiều năm, chịu sự chi phối rất lớn bởi thời tiết trong quá trình thi công nên kì tính giá thường không xác định hàng tháng như trong sản xuất công nghiệp mà được xác định theo thời điểm khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành hay thực hiện bàn giao thanh toán theo giai đoạn quy ước. Việc xác định đúng đắn SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 5 Khóa luận tốt nghiệp đối tượng tính giá thành sẽ góp phần to lớn trong việc quản lý sản xuất thi công và sử dụng đồng vốn đạt hiệu quả cao nhất.  Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài: Mỗi sản phẩm xây lắp thường có thời gian hữu dụng khá dài, do đó bắt buộc quá trình chuẩn bị, thi công, bàn giao sản phẩm xây lắp phải tuân thủ các quy trình, quy phạm trong xây dựng cơ bản do nhà nước ban hành.

 Sản phẩm xây lắp gắn liền với những địa điểm cố định: Đặc điểm này làm cho quá trình thi công xây lắp gắn với từng địa bàn nhất định làm phát sinh sự di chuyển lao động, vật tư, máy móc thi công. Đây là nguyên nhân phát sinh tính khác biệt về chi phí lao động, vật tư, máy móc thiết bị trong từng quá trình thi công. Tổng quan về chi phí sản xuất 1. Khái niệm chi phí sản xuất Theo PGS.

Nghiêm Văn Lợi: Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh trong một thời kì nhất định của doanh nghiệp xây lắp. CPSX của doanh nghiệp xây lắp bao gồm chi phí sản xuất xây lắp và chi phí sản xuất ngoài xây lắp. Các chi phí sản xuất xây lắp cấu thành giá thành sản phẩm xây lắp. Chi phí sản xuất xây lắp là toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh trong lĩnh vực sản xuất xây lắp nó là bộ phận cơ bản để hình thành nên giá thành sản phẩm xây lắp.

Phân loại chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất gồm nhiều loại có công dụng và mục đích khác nhau trong qua trình sản xuất của doanh nghiệp. Trong các doanh nghiệp xây lắp các CPSX được phân thành các loại sau: - Phân loại theo các yếu tố chi phí: SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 6 Khóa luận tốt nghiệp  Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ giá trị các loại nguyên liệu, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị XDCB, dụng cụ .mà doanh nghiệp đã sử dụng cho hoạt động sản xuất.  Chi phí nhân công: là toàn bộ tiền lương, tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công trình, viên chức trong doanh nghiệp.  Chi phí khấu hao TSCĐ: là toàn bộ giá trị khấu hao phải trích của các TSCĐ sử dụng trong doanh nghiệp.

 Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải trả về các dịch vụ mua từ bên ngoài: tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại… phục vụ cho hoạt động sản xuất- kinh doanh của doanh nghiệp.  Chi phí khác bằng tiền: toàn bộ các chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất- kinh doanh của doanh nghiệp ngoài các yếu tố trên như chi phí tiếp khách, hội họp, hội nghị… - Phân loại chi phí theo khoản mục trong giá thành  Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là giá trị thực tế của các nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế… trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất thi công xây lắp, chế tạo sản phẩm.  Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lương phải trả và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất. Các khoản phụ cấp lương, tiền ăn ca, tiền công phải trả cho lao động thuê ngoài.

 Chi phí sử dụng máy thi công: Là chi phí liên quan trực tiếp đến việc sử dụng máy thi công trong việc thi công xây lắp như: Chi phí NVL dùng cho máy thi công, lương công nhân lái máy, khấu hao máy thi công, chi phí khác. - Chi phí thường xuyên sử dụng máy thi công - Chi phí tạm thời sử dụng máy thi công  Chi phí sản xuất chung: là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng sản xuất chính, hay từng đội xây lắp: tiền lương nhân viên quản lý, trích BHXH, BHYT, KPCĐ cho nhân viên quản lý, công nhân trực tiếp xây lắp, công nhân lái và phục vụ máy thi công, khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác. SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 7 Khóa luận tốt nghiệp  Cách phân loại này có tác dụng tích cực cho việc phân tích giá thành theo khoản mục chi phí, tìm ra nguyên nhân làm thay đổi giá thành so với định mức và đề ra các biện pháp làm hạ giá thành sản phẩm. Tổng quan giá thành sản phẩm xây lắp 1.

Khái niệm giá thành sản phẩm xây lắp Theo PGS. Nghiêm Văn Lợi: Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa để hoàn thành khối lượng sản phẩm xây lắp theo quy định. Giá thành công trình hoặc hạng mục công trình hoàn thành là giá thành sản phẩm cuối cùng của sản xuất xây lắp 1. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp Xuất phát từ đặc điểm của xây lắp là những công trình, HMCT, vật kiến trúc… mang tính đơn chiếc.

Mỗi sản phẩm đều có dự toán, thiết kế, dự toán thi công riêng và cũng có giá thành riêng, do đó cần phân biệt các loại giá thành:  Giá thành dự toán: là tổng các chi phí dự toán để hoàn thành khối lượng xây, lắp công trình. Giá thành dự toán được xác định trên cơ sở các định mức, quy định của Nhà nước và khung giá quy định áp dụng theo từng vùng lãnh thổ. Giá thành dự toán = Giá trị dự toán - Lợi nhuận định mức  Giá thành kế hoạch: là giá thành được xác định xuất phát từ những điều kiện cụ thể ở một doanh nghiệp xây, lắp nhất định trên cơ sở biện pháp thi công, các định mức và đơn giá áp dụng trong doanh nghiệp Giá thành Giá thành Mức hạ Khoản bù chênh = + +/- kế hoạch dự toán giá thành lệch vượt dự toán Trong đó: - Mức hạ giá thành: là số tiết kiệm được do thực hiện các biện pháp cải tạo kỹ thuật mang lại hiệu quả kinh tế là tiết kiệm chi phí tạo điều kiện hạ giá thành sản phẩm SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 8 Khóa luận tốt nghiệp - Khoản bù chênh lệch vượt dự toán: là các khoản bù phần chi phí chưa được tính đến trong dự toán  Giá thành thực tế: Phản ánh toàn bộ các chi phí thực tế để hoàn thành bàn giao khối lượng xây lắp mà doanh nghiệp đã nhận thầu. Giá thành thực tế không những bao gồm các chi phí theo định mức mà còn bao gồm các chi phí thực tế phát sinh như: các khoản thiệt hại trong sản xuất, bội chi về vật tư… do những nguyên nhân chủ quan của doanh nghiệp.

 Giữa 3 loại giá thành này thường có quan hệ với nhau về lượng Giá thành dự toán > Giá thành kế hoạch ≥ Giá thành thực tế - So sánh giá thành thực tế với giá thành kế hoạch cho thấy mức độ hạ giá thành kế hoạch của DN - So sánh giá thành thực tế với giá thành dự toán, phản ánh chỉ tiêu tích lũy của DN, để có thể dự định khả năng của DN trong năm tới. - So sánh giá thành thực tế với giá thành định mức cho thấy mức độ hoàn thành định mức đã đề ra của DN với từng khối lượng xây lắp cụ thể. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ với nhau:  CPSX là cơ sở để cấu thành nên giá thành sản phẩm, CPSX và GTSP đều giống nhau về chất, đều biểu hiện bằng tiền của lao động sống và lao động vật hóa trong quá trình thi công xây lắp.

Trong quá trình sản xuất thi công, CPSX xây lắp thể hiện hao phí trong kì của DN xây lắp, chi phí này phải được xem xét trong mối quan hệ với kết quả của sản xuất đó là giá thành sản phẩm.  CPSX là căn cứ, cơ sở để tính GTSP, lao vụ, công việc đã hoàn thành. CPSX trước hết thể hiện theo các yếu tố chi phí, sau đó đến giai đoạn tính giá thành, chi phí được thể hiện theo khoản mục giá thành. Mức tiết kiệm hay lãng phí các nguồn lực sẽ ảnh hưởng tới giá thành dẫn đến kết quả lãi, lỗ khi thi công công trình.