Khoá luận tốt nghiệp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại dntn phúc hưng

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng, đảm bảo hiệu quả quản lý chi phí.

• Tác giả: Đặng Thị Bích Hạnh
• Người hướng dẫn: ThS. Lương Thị Thúy Diễm
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.1.1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp
• 1.1.2. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.2.1. Đối tượng và phương pháp kế toán chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp
• 1.2.2. Đối tượng và phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.3. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.4. KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.4.1. Kế toán chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp
• 1.4.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 1.4.3. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 1.4.4. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 1.4.5. Kế toán thiệt hại trong sản xuất
• 1.5. TỔNG HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI DNTN PHÚC HƯNG
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DNTN PHÚC HƯNG
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của doanh nghiệp
• 2.1.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.1.4. Loại hình kinh doanh và các dịch vụ chủ yếu
• 2.1.5. Thị trường đầu vào và đầu ra của doanh nghiệp
• 2.1.6. Đặc điểm vốn kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.1.7. Đặc điểm các nguồn lực chủ yếu của doanh nghiệp
• 2.1.8. Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh và tổ chức quản lý tại doanh nghiệp
• 2.1.8.1. Đặc điểm tổ chức sản xuất
• 2.1.8.2. Đặc điểm tổ chức quản lý
• 2.1.9. Đặc điểm tổ chức kế toán của doanh nghiệp
• 2.1.9.1. Mô hình tổ chức kế toán tại doanh nghiệp
• 2.1.9.2. Bộ máy kế toán của doanh nghiệp
• 2.1.9.3. Hình thức kế toán áp dụng tại doanh nghiệp
• 2.2. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI DNTN PHÚC HƯNG
• 2.2.1. Đối tượng và phương pháp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng
• 2.2.1.1. Đối tượng và phương pháp kế toán chi phí sản xuất tại DNTN Phúc Hưng
• 2.2.1.2. Đối tượng và phương pháp tính giá thành tại DNTN Phúc Hưng
• 2.2.1.3. Nội dung và trình tự kế toán chi phí sản xuất tại DNTN Phúc Hưng
• 2.2.1.3.1. Kế toán chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp
• 2.2.1.3.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.1.3.3. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 2.2.1.3.4. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.2.2. Tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng
• 2.2.2.1. Tổng hợp chi phí sản xuất
• 2.2.2.2. Tính giá thành sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI DNTN PHÚC HƯNG
• 3.1. NHẬN XÉT VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI DNTN PHÚC HƯNG
• 3.1.1. Những tồn tại và nguyên nhân
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI DNTN PHÚC HƯNG
• 3.2.1. Giải pháp về tổ chức bộ máy kế toán
• 3.2.2. Giải pháp về luân chuyển chứng từ
• 3.2.3. Giải pháp về hoàn thiện chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 3.2.4. Giải pháp về hoàn thiện chi phí sử dụng máy thi công
• 3.2.5. Giải pháp về việc mở sổ kế toán
• 3.2.6. Giải pháp về xây dựng báo cáo kế toán
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Chương này trình bày các khái niệm, phân loại và mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp. Chi phí sản xuất được định nghĩa là quá trình chuyển biến vật liệu xây dựng thành sản phẩm dưới tác động của máy móc và lao động. Giá thành sản phẩm là tổng chi phí phát sinh để hoàn thành sản phẩm xây lắp. Mối quan hệ giữa hai yếu tố này là cơ sở để quản lý hiệu quả chi phí và giá thành trong doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất được phân loại theo yếu tố chi phí (nguyên liệu, nhân công, khấu hao) và khoản mục chi phí (nguyên liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, máy thi công). Việc phân loại này giúp doanh nghiệp quản lý và kiểm soát chi phí hiệu quả, từ đó tính toán chính xác giá thành sản phẩm.

1.2. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm được phân loại theo thời điểm tính toán (định mức, kế hoạch, thực tế) và phạm vi phát sinh chi phí (sản xuất, toàn bộ). Giá thành thực tế là chỉ tiêu quan trọng phản ánh hiệu quả sử dụng tài nguyên và lao động trong doanh nghiệp.

1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ. Chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành sản phẩm. Quản lý tốt chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp hạ thấp giá thành, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

II. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại DNTN Phúc Hưng

Chương này phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại DNTN Phúc Hưng. Doanh nghiệp áp dụng các phương pháp kế toán chi phí theo từng công trình và hạng mục công trình. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế trong việc quản lý chi phí nguyên vật liệu và sử dụng máy thi công.

2.1. Tổ chức kế toán chi phí sản xuất

DNTN Phúc Hưng sử dụng phương pháp kế toán chi phí theo từng công trình và hạng mục công trình. Các chi phí được tập hợp và phân bổ theo từng khoản mục, bao gồm chi phí nguyên liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và chi phí sử dụng máy thi công.

2.2. Tính giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm tại DNTN Phúc Hưng được tính dựa trên tổng chi phí sản xuất phát sinh. Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm dở dang và phân bổ chi phí còn gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến độ chính xác của giá thành.

2.3. Những tồn tại và nguyên nhân

Một số tồn tại trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại DNTN Phúc Hưng bao gồm: thiếu hệ thống quản lý chi phí hiệu quả, chưa tối ưu hóa việc sử dụng máy thi công, và hạn chế trong việc kiểm soát chi phí nguyên vật liệu.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại DNTN Phúc Hưng

Chương này đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại DNTN Phúc Hưng. Các giải pháp tập trung vào việc cải thiện hệ thống quản lý chi phí, tối ưu hóa sử dụng máy thi công, và nâng cao hiệu quả kiểm soát chi phí nguyên vật liệu.

3.1. Giải pháp về tổ chức bộ máy kế toán

Cần tăng cường đào tạo nhân viên kế toán, áp dụng phần mềm kế toán hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

3.2. Giải pháp về quản lý chi phí nguyên vật liệu

Xây dựng hệ thống kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguyên vật liệu, giảm thiểu lãng phí và tăng cường hiệu quả sử dụng tài nguyên.

3.3. Giải pháp về sử dụng máy thi công

Tối ưu hóa lịch trình sử dụng máy thi công, giảm thiểu thời gian chết và nâng cao hiệu suất sử dụng máy móc trong quá trình sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế thông qua việc gia nhập các tổ chức như WTO, AFTA, APEC cũng như quá trình đàm phán các hiệp định thương mại tự do, các doanh nghiệp tại Việt Nam đối mặt với môi trường cạnh tranh gay gắt. Để tồn tại và phát triển bền vững, doanh nghiệp bắt buộc phải tuân thủ nguyên tắc "tự trang trải chi phí và có lãi". Trong cơ chế quản trị doanh nghiệp, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật tổng hợp, phản ánh trực tiếp trình độ tổ chức sản xuất, hiệu quả sử dụng vật tư, lao động, máy móc thiết bị và tác động trực tiếp đến giá bán cùng năng lực cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Đối với ngành xây dựng cơ bản, sản phẩm xây lắp mang tính chất đơn chiếc, quy mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian thi công kéo dài và địa điểm thi công phân tán ngoài trời. Do đó, công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có ý nghĩa quyết định đến việc kiểm soát định mức dự toán, xác định chính xác kết quả kinh doanh và bảo đảm hiệu quả kinh tế cho nhà thầu. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài khóa luận "Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng" được thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể:

1. Về mặt lý luận: Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.
2. Về mặt thực tiễn:
   • Khảo sát, phân tích tình hình hoạt động kinh doanh và tổ chức bộ máy quản lý, bộ máy kế toán tại Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Phúc Hưng.
   • Phân tích thực trạng tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp tại đơn vị.
   • Đánh giá những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong công tác kế toán chi phí, tính giá thành tại doanh nghiệp.
   • Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng.
   • Đối chiếu, so sánh giữa lý luận được đào tạo với thực tiễn công tác tại doanh nghiệp nhằm củng cố kiến thức chuyên môn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại DNTN Phúc Hưng.
• Phạm vi không gian: Tại DNTN Phúc Hưng, số liệu nghiên cứu chuyên sâu tại công trình "Trường mầm non tư thục Măng Non".
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 06/04/2016 đến ngày 20/05/2016, sử dụng nguồn dữ liệu, chứng từ và sổ sách kế toán của doanh nghiệp trong Quý 4 năm 2015 cùng chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2013 - 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên hệ thống lý luận kế toán tài chính và Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính. Về mặt lý luận, tác giả làm rõ các khái niệm, phân loại chi phí sản xuất (theo yếu tố chi phí, theo khoản mục chi phí trong giá thành và theo quan hệ với quy mô sản xuất gồm định phí, biến phí) và phân loại giá thành (giá thành dự toán, giá thành kế hoạch, giá thành thực tế; giá thành sản xuất và giá thành toàn bộ).

Tác giả hệ thống hóa các phương pháp tính giá thành sản phẩm trong xây lắp, bao gồm: phương pháp trực tiếp (giản đơn), phương pháp hệ số, phương pháp tỷ lệ chi phí, phương pháp tổng cộng chi phí, phương pháp loại trừ giá trị sản phẩm phụ và phương pháp liên hợp. Khung hạch toán chi phí sản xuất theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC sử dụng Tài khoản 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang, được theo dõi chi tiết theo 4 khoản mục:

• Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp (TK 1541)
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542)
• Chi phí sử dụng máy thi công (TK 1543)
• Chi phí sản xuất chung (TK 1547)

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm:

• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp từ hệ thống chứng từ gốc, sổ sách kế toán, báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Phân tích các văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán hiện hành và tài liệu kỹ thuật dự toán công trình.
• Phương pháp phỏng vấn và quan sát thực tế: Trao đổi trực tiếp với ban giám đốc, kế toán trưởng, kế toán viên và quan sát quy trình thi công, luân chuyển chứng từ tại công trường.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong khóa luận bao gồm: Giấy đề nghị cấp vật tư, Phiếu xuất kho, Bảng chấm công, Bảng tính và phân bổ tiền lương, Bảng kê xuất nhiên liệu, Hợp đồng giao khoán, Hợp đồng thuê máy thi công, Biên bản nghiệm thu bàn giao, Sổ chi tiết TK 154, Chứng từ ghi sổ, Sổ Đăng ký chứng từ ghi sổ, Sổ Cái và Báo cáo tài chính của DNTN Phúc Hưng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

Chương 1 trình bày tổng quan lý luận về vị trí, vai trò của chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong mối quan hệ hữu cơ: chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành, còn quản lý giá thành là thước đo hiệu quả quản lý chi phí. Tác giả phân tích các đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đặc thù của ngành xây dựng cơ bản chi phối công tác kế toán: sản phẩm xây lắp mang tính cố định tại nơi sản xuất, thi công ngoài trời, thời gian kéo dài, quy trình chia nhiều giai đoạn và được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận trước với chủ đầu tư.

Nội dung hạch toán chi phí sản xuất theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC được phân tích chi tiết qua kết cấu và phương pháp ghi sổ của TK 154 theo 4 khoản mục:

• Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp (TK 1541): Tập hợp giá trị thực tế của NVL chính, NVL phụ, cấu kiện luân chuyển xuất dùng trực tiếp cho công trình; ghi nhận các bút toán xuất kho, mua đưa thẳng vào thi công, hoàn nhập vật liệu thừa và kết chuyển chi phí vượt định mức sang TK 632.
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542): Phản ánh tiền lương, phụ cấp lương của công nhân trực tiếp xây lắp và lao động thuê ngoài (TK 3341, TK 3348); nguyên tắc không hạch toán các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của công nhân sản xuất vào TK 1542 mà theo dõi tại chi phí sản xuất chung.
• Chi phí sử dụng máy thi công (TK 1543): Phản ánh chi phí nhiên liệu, lương công nhân lái máy, khấu hao và sửa chữa máy thi công đối với các trường hợp doanh nghiệp tự tổ chức đội máy hoặc đi thuê ngoài theo hình thức thuê ca, thuê khoán.
• Chi phí sản xuất chung (TK 1547): Phản ánh lương nhân viên quản lý đội, các khoản trích theo lương của toàn bộ nhân viên đội xây lắp, khấu hao tài sản cố định dùng chung, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác tại công trường.

Chương này cũng trình bày nguyên tắc kế toán thiệt hại trong sản xuất (thiệt hại phá đi làm lại, thiệt hại ngừng sản xuất), phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (theo tiến độ kế hoạch hoặc theo khối lượng hoàn thành đã nghiệm thu) và các phương pháp tính giá thành thực tế công trình xây lắp.

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng

Chương 2 phân tích thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh và công tác kế toán tại DNTN Phúc Hưng (thành lập theo Giấy phép kinh doanh số 410042413 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Định cấp ngày 10/01/2005, đi vào hoạt động chính thức từ ngày 01/01/2007; địa chỉ: 352 Hoàng Văn Thụ, TP. Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; Giám đốc: Võ Đình Đang). Doanh nghiệp có vốn điều lệ 2.000.000.000 đồng; tổng vốn kinh doanh đến ngày 31/12/2015 đạt 8.528.000.000 đồng (trong đó vốn chủ sở hữu chiếm 26,62%, nợ phải trả chiếm 73,38%). Tổng số lao động là 143 người (lao động trực tiếp chiếm 85,31%; lao động nam chiếm 94,41%).

Về tổ chức bộ máy, doanh nghiệp áp dụng mô hình tổ chức kế toán tập trung với hình thức sổ kế toán "Chứng từ ghi sổ". Toàn bộ công tác xử lý chứng từ, ghi sổ chi tiết, sổ tổng hợp (Sổ Đăng ký chứng từ ghi sổ, Sổ Cái) và lập Báo cáo tài chính đều được thực hiện tại Phòng Kế toán.

Tác giả đi sâu phân tích quy trình tập hợp chi phí và tính giá thành thực tế trong Quý 4 năm 2015 cho công trình "Trường mầm non tư thục Măng Non":

• Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành: Xác định theo từng công trình, hạng mục công trình cụ thể.
• Kế toán chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp (TK 1541): Chi phí phát sinh được hạch toán trực tiếp cho công trình dựa trên Giấy đề nghị cấp vật tư và Phiếu xuất kho. Tổng chi phí NVLTT tập hợp trong Quý 4/2015 cho công trình là 626.870.000 đồng (bao gồm 6 phiếu xuất kho: PXK 122 ngày 07/10: 58.000.000 đồng; PXK 123 ngày 15/10: 168.000.000 đồng; PXK 129 ngày 26/10: 13.000.000 đồng; PXK 130 ngày 01/11: 237.500.000 đồng; PXK 139 ngày 17/11: 9.000.000 đồng; PXK 141 ngày 01/12: 139.370.000 đồng).
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542): Doanh nghiệp áp dụng hình thức khoán theo khối lượng công việc cho công nhân trực tiếp sản xuất và trả lương thời gian cho cán bộ quản lý đội. Căn cứ Bảng tính và phân bổ tiền lương, tổng chi phí NCTT Quý 4/2015 cho công trình là 114.000.000 đồng (Tháng 10: 41.000.000 đồng theo Chứng từ ghi sổ số 231; Tháng 11: 35.000.000 đồng theo Chứng từ ghi sổ số 233; Tháng 12: 37.000.000 đồng theo Chứng từ ghi sổ số 235).
• Kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 1543): Doanh nghiệp không tổ chức đội máy thi công riêng mà thực hiện thuê máy ngoài trọn gói theo khối lượng công việc, kết hợp xuất nhiên liệu (dầu diesel, xăng A95) theo dõi qua Phiếu xuất kho (như PXK số 120 ngày 01/10/2015 xuất 998,1164 lít dầu diesel với đơn giá 13.230 đồng/lít, tổng giá trị xuất kho là 31.400.230 đồng).
• Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 1547) và tổng hợp tính giá thành: Toàn bộ chi phí trực tiếp và chi phí sản xuất chung được kết chuyển cuối kỳ để tính giá thành thực tế của hạng mục hoàn thành theo phương pháp trực tiếp.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại DNTN Phúc Hưng

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, tác giả chỉ ra những tồn tại chủ yếu tại đơn vị: việc theo dõi chi phí sử dụng máy thi công chưa tách bạch rõ ràng giữa chi phí nhiên liệu và chi phí thuê ngoài trọn gói; công tác luân chuyển chứng từ ban đầu giữa hiện trường xây dựng và phòng kế toán đôi lúc còn chậm trễ; việc mở sổ chi tiết hạch toán chi phí sản xuất chung chưa đáp ứng tối đa yêu cầu phân tích quản trị; chưa xây dựng đầy đủ hệ thống báo cáo kế toán quản trị nội bộ định kỳ về giá thành.

Tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp hoàn thiện:

1. Giải pháp về tổ chức bộ máy kế toán: Tối ưu hóa phân công công việc giữa các kế toán viên phần hành nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, đối chiếu.
2. Giải pháp về luân chuyển chứng từ: Chuẩn hóa quy trình, thời hạn lập, ký duyệt và chuyển giao chứng từ gốc từ ban chỉ huy công trình về phòng kế toán.
3. Giải pháp về hoàn thiện chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Tăng cường kiểm soát định mức hao hụt vật tư, thực hiện kiểm kê thực tế tại công trường định kỳ để xử lý kịp thời vật liệu thừa, thiếu.
4. Giải pháp về hoàn thiện chi phí sử dụng máy thi công: Hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu khối lượng ca máy thuê ngoài, kiểm soát chặt chẽ định mức tiêu hao nhiên liệu của máy móc.
5. Giải pháp về việc mở sổ kế toán: Mở rộng các sổ chi tiết theo dõi chi phí sản xuất kinh doanh theo từng yếu tố và từng giai đoạn thi công.
6. Giải pháp về xây dựng báo cáo kế toán: Thiết lập hệ thống báo cáo phân tích chi phí và giá thành nội bộ định kỳ nhằm phục vụ kịp thời công tác ra quyết định của ban giám đốc.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp được các dữ liệu định lượng cụ thể phản ánh quy mô, hiệu quả kinh doanh và thực tế hạch toán chi phí tại DNTN Phúc Hưng:

Bảng tổng hợp kết quả sản xuất kinh doanh của DNTN Phúc Hưng giai đoạn 2013 - 2015:

Chỉ tiêu	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015	Chênh lệch 2014/2013 (+/-)	Chênh lệch 2014/2013 (%)	Chênh lệch 2015/2014 (+/-)	Chênh lệch 2015/2014 (%)
Doanh thu thuần (Triệu đồng)	20.370,10	33.717,50	37.769,51	+13.347,40	+65,52	+4.052,01	+12,13
Tổng chi phí (Triệu đồng)	18.540,83	31.271,23	35.228,68	+12.730,40	+68,66	+3.957,45	+12,65
Tổng thuế TNDN (Triệu đồng)	383,664	489,254	508,166	+105,590	+27,52	+18,912	+3,87
Tổng lợi nhuận sau thuế (Triệu đồng)	1.534,656	1.957,016	2.032,664	+422,360	+27,52	+75,648	+3,87

Cơ cấu lao động tại thời điểm 31/12/2015 của DNTN Phúc Hưng:

Tiêu thức phân loại	Chỉ tiêu	Số lượng (Người)	Tỷ trọng (%)
Tổng số lao động		143	100,00
Theo tính chất sản xuất	Lao động trực tiếp	122	85,31
	Lao động gián tiếp	21	14,69
Theo trình độ đào tạo	Đại học	9	6,29
	Cao đẳng	6	4,20
	Trung cấp	6	4,20
	Công nhân qua đào tạo nghiệp vụ	122	85,31
Theo giới tính	Nam	135	94,41
	Nữ	8	5,59

Kết quả tập hợp chi phí thi công công trình Trường mầm non tư thục Măng Non trong Quý 4/2015:

• Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp (TK 1541): 626.870.000 đồng.
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542): 114.000.000 đồng.
• Chi phí sử dụng máy thi công (TK 1543): Theo dõi riêng qua các phiếu xuất kho nhiên liệu (như PXK 120 giá trị 31.400.230 đồng) và chứng từ thuê máy ngoài.

Đóng góp của khóa luận:

• Cung cấp bức tranh thực tế về công tác kế toán chi phí và tính giá thành tại một doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực xây lắp quy mô vừa và nhỏ.
• Đánh giá tính phù hợp của việc áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Quyết định 48/2006/QĐ-BTC) và hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ đối với loại hình doanh nghiệp xây lắp.
• Đưa ra hệ thống giải pháp gắn liền với đặc thù quản lý của DNTN Phúc Hưng, có tính ứng dụng trong việc hoàn thiện quản lý vật tư, máy thi công và lập báo cáo giá thành nội bộ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Phạm vi khảo sát thực tế giới hạn tại một doanh nghiệp tư nhân (DNTN Phúc Hưng) trên địa bàn tỉnh Bình Định.
• Số liệu minh họa chuyên sâu tập trung vào một công trình xây dựng dân dụng đơn lẻ (Trường mầm non tư thục Măng Non) trong phạm vi một kỳ kế toán (Quý 4 năm 2015).

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu khi doanh nghiệp áp dụng các chế độ kế toán mới thay thế Quyết định 48/2006/QĐ-BTC (như Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc Thông tư 200/2014/TT-BTC khi mở rộng quy mô vốn).
• Nghiên cứu mô hình kế toán chi phí quản trị đa công trình nhằm tối ưu hóa chi phí máy thi công dùng chung và chi phí sản xuất chung trong điều kiện doanh nghiệp thi công đồng thời nhiều gói thầu tại các địa bàn khác nhau.

Giá trị tham khảo

Tài liệu hữu ích cho sinh viên các chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp và Kinh tế xây dựng khi nghiên cứu chuyên đề về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong ngành xây dựng cơ bản.

Nội dung đáng tham khảo nhất của khóa luận là hệ thống biểu mẫu thực tế và quy trình luân chuyển chứng từ theo hình thức "Chứng từ ghi sổ" (từ Giấy đề nghị cấp vật tư, Phiếu xuất kho, Bảng phân bổ tiền lương, Sổ chi tiết TK 1541, TK 1542 đến Chứng từ ghi sổ và Sổ Cái), cung cấp dẫn chứng cụ thể về việc vận dụng lý thuyết kế toán xây lắp vào thực tế sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. DNTN Phúc Hưng áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ kế toán nào?
   Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính, tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung và sử dụng hình thức kế toán "Chứng từ ghi sổ".

2. Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành tại DNTN Phúc Hưng được xác định như thế nào?
   Doanh nghiệp xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành thống nhất theo từng công trình hoặc hạng mục công trình cụ thể (như công trình Trường mầm non tư thục Măng Non).

3. Tổng chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp tập hợp cho công trình Trường mầm non tư thục Măng Non trong Quý 4/2015 là bao nhiêu?
   Tổng chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp (hạch toán trên TK 1541) tập hợp cho công trình trong Quý 4/2015 là 626.870.000 đồng, được tổng hợp qua 6 phiếu xuất kho từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2015.

4. Doanh nghiệp trả lương cho công nhân trực tiếp sản xuất theo hình thức nào và tổng chi phí nhân công trực tiếp Quý 4/2015 của công trình khảo sát là bao nhiêu?
   Doanh nghiệp áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm (dựa trên khối lượng công việc giao khoán hoàn thành và đơn giá tiền lương được duyệt). Tổng chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542) tập hợp cho công trình trong Quý 4/2015 là 114.000.000 đồng (Tháng 10: 41.000.000 đồng; Tháng 11: 35.000.000 đồng; Tháng 12: 37.000.000 đồng).

5. Doanh nghiệp quản lý và hạch toán chi phí sử dụng máy thi công như thế nào?
   Doanh nghiệp không thành lập đội máy thi công riêng mà thực hiện thuê máy ngoài trọn gói theo khối lượng công việc, kết hợp tự cấp nhiên liệu; các chi phí này được hạch toán trực tiếp vào TK 1543 cho từng công trình.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đặng Thị Bích Hạnh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC. Tác giả đã phản ánh chân thực thực trạng tổ chức hạch toán các khoản mục chi phí trực tiếp và gián tiếp tại DNTN Phúc Hưng thông qua hồ sơ số liệu thực tế của công trình Trường mầm non tư thục Măng Non trong Quý 4/2015. Các tồn tại về luân chuyển chứng từ, quản lý máy thi công và mở sổ kế toán được nhận diện rõ ràng, làm cơ sở cho 6 nhóm giải pháp hoàn thiện có tính ứng dụng thực tiễn cao cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp 1. Khái niệm Chi phí sản xuất xây lắp là quá trình chuyển biến của vật liệu xây dựng thành sản phẩm dưới tác động của máy móc thiết bị cùng sức lao động của công nhân.

Nói cách khác, các yếu tố về tư liệu lao động, đối tượng lao động dưới sự tác động có mục đích của sức lao động qua quá trình thi công sẽ trở thành sản phẩm xây dựng. Tất cả những hao phí này được thể hiện dưới hình thái giá trị thì đó là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại khác nhau, công dụng và mục đích khác nhau song chung quy gồm có chi phí về lao động sống như chi phí về tiền lương và các khoản trích theo lương; chi phí về lao động vật hoá như nguyên vật liệu, khấu hao về TSCĐ…[3,205] 1. Phân loại Chi phí sản xuất gồm nhiều loại có công dụng và mục đích khác nhau trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp.

Trong các doanh nghiệp xây lắp chi phí sản xuất cũng được phân theo các tiêu chí sau: a. Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí: Yếu tố chi phí nguyên liệu, vật liệu: Gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế … sử dụng vào sản xuất kinh doanh. Yếu tố chi phí nhân công: Bao gồm tổng số tiền lương, phụ cấp lương, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn và bảo hiểm thất nghiệp của người lao động. Yếu tố chi phí khấu hao tài sản cố định: Phản ánh tổng số khấu hao phải trích trong kỳ.

Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải trả về các dịch vụ mua từ bên ngoài: Tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại… phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Yếu tố chi phí khác bằng tiền: Gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ ở doanh nghiệp ngoài các yếu tố chi phí trên như: chi phí tiếp khách, hội họp, hội nghị… Khóa luận tốt nghiệp 4 b. Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm: Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Là giá trị thực tế của các loại nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp cho sản xuất xây lắp. Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chi phí về tiền lương của công nhân trực tiếp xây lắp và tiền công thuê ngoài để thực hiện khối lượng xây lắp.

Chi phí sử dụng máy thi công: Là chi phí sử dụng máy thi công để hoàn thành sản phẩm xây lắp, bao gồm: - Chi phí thường xuyên sử dụng máy thi công - Chi phí tạm thời sử dụng máy thi công Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí phát sinh tại bộ phận sản xuất ngoài ba nội dung trên. Đồng thời bao gồm các khoản trích theo lương của công nhân xây lắp và công nhân vận hành máy thi công. Các cách phân loại này nhằm mục đích tính toán chính xác giá thành thực tế của sản phẩm, xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố khác nhau đến giá thành sản phẩm. Phân loại chi phí sản xuất theo quan hệ của chi phí với khối lượng sản phẩm xây lắp hoàn thành: Chi phí cố định (định phí): Là những chi phí không đổi về tổng số so với khối lượng công việc hoàn thành, chẳng hạn các chi phí về khấu hao tài sản cố định, thuê mặt bằng.

Định phí nếu tính cho 1 đơn vị sản phẩm thì lại biến đổi. Chi phí biến đổi (biến phí): Là những chi phí thay đổi về tổng số, về tỷ lệ so với khối lượng công việc hoàn thành. Biến phí tính trên 1 đơn vị sản phẩm thì lại có tính ổn định. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm xây lắp 1.

Khái niệm Giá thành sản phẩm là toàn bộ chi phí phát sinh bằng tiền để hoàn thành khối lượng sản phẩm xây lắp theo quy định. Sản phẩm xây lắp có thể là từng giai đoạn, từng công việc mà có thiết kế và tính dự toán riêng, có thể là hạng mục công trình hay công trình hoàn thành toàn bộ. [3,208] Giá thành sản phẩm xây lắp là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất, kết quả sử dụng các loại tài sản, vật tư, lao động, tiền vốn trong quá trình sản xuất cũng như các giải pháp kinh tế kỹ thuật mà doanh nghiệp đã thực hiện nhằm đạt được mục đích sản xuất được khối lượng sản phẩm nhiều nhất với chi phí ít nhất và hạ giá thành. Khóa luận tốt nghiệp 5 1.

Phân loại theo thời điểm và nguồn số liệu để tính giá thành  Giá thành định mức (Zd) Là toàn bộ chi phí để hoàn thành khối lượng xây lắp hoàn thành công trình, hạng mục công trình. Giá thành dự toán được xác định theo định mức, kỹ thuật và khung giá theo từng vùng và lãnh thổ của nhà nước. Việc tính giá thành dự toán cũng được thực hiện khi tiến hành sản xuất, chế tạo sản phẩm. Giá thành dự toán là công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là thước đo chính xác để xác định kết quả sử dụng tài sản, vật tư, lao động giúp cho việc đánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế kỹ thuật mà doanh nghiệp đã thực hiện trong quá trình xây lắp.

 Giá thành kế hoạch (Zk) Là giá thành được lập trên những điều kiện cụ thể của mỗi đơn vị trên cơ sở các biện pháp thi công các định mức kinh tế kỹ thuật, đơn giá áp dụng. Giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành.  Giá thành thực tế Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí sản xuất thực tế phát sinh để hoàn thành khối lượng xây lắp. Phân loại theo phạm vi phát sinh chi phí  Giá thành sản xuất: Là chỉ tiêu phản ánh tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm vi phân xưởng sản xuất.

Đối với đơn vị xây lắp giá thành sản xuất gồm chi phí nguyên liệu vật liệu, chi phí nhân công, chi phí máy thi công, chi phí sản xuất chung.  Giá thành toàn bộ (Giá thành tiêu thụ): Là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Giá thành Giá thành Chi phí Bán Chi phí Quản lý toàn bộ = + + sản xuất hàng doanh nghiệp sản phẩm 1. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, đó là hai mặt thống nhất của quá trình sản xuất.

Một mặt là hao phí phải bỏ ra trong quá trình sản xuất, một mặt là kết quả thu được từ hoạt động sản xuất. Về bản chất chúng đều là các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa được biểu hiện bằng tiền. Khóa luận tốt nghiệp 6 Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai mặt thống nhất của quá trình sản xuất, có mối quan hệ mật thiết với nhau. Trong đó, chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành sản phẩm, việc quản lý tốt giá thành chỉ được thực hiện triệt để khi doanh nghiệp quản lý tốt chi phí sản xuất.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. Đối tượng và phương pháp kế toán chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp 1. Đối tượng kế toán chi phí sản xuất Đối tượng kế toán chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà các chi phí sản xuất phát sinh được tập hợp theo phạm vi, giới hạn đó. Đối tượng tập hợp chi phí trong từng doanh nghiệp cụ thể có thể được xác định là từng công trình, hạng mục, đơn đặt hàng… 1.

Phương pháp kế toán chi phí sản xuất Là một phương pháp hay hệ thống các phương pháp được sử dụng để tập hợp và phân loại các CPSX trong phạm vi giới hạn của đối tượng hạch toán CPSX. Thực chất của phương pháp kế toán CPSX chính là việc mở các sổ (thẻ) chi tiết hạch toán chi phí tương ứng với các đối tượng kế toán chi phí đã được lựa chọn, cuối kỳ tổng hợp chi phí theo từng đối tượng. Vì vậy, dựa trên đối tượng chi phí trong doanh nghiệp xây lắp, kế toán xác định các phương pháp kế toán CPSX sau: phương pháp kế toán CPSX theo từng công trình, hạng mục công trình; theo các giai đoạn công việc của hạng mục công trình hoặc nhóm các hạng mục công trình. Đối tượng và phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp 1.

Đối tượng tính giá thành sản phẩm Là sản phẩm, công việc, lao vụ đã sản xuất hoàn thành có yêu cầu tính tổng giá thành và giá thành đơn vị. Đối tượng đó có thể là sản phẩm cuối cùng của quá trình sản xuất hay đang trên dây chuyền sản xuất. Phương pháp tính giá thành sản phẩm Phương pháp tính giá thành sản phẩm là một hệ thống các phương pháp kỹ thuật sử dụng để tính tổng giá thành và giá thành đơn vị theo từng khoản mục chi phí sản xuất cho từng đối tượng tính giá thành. Tài liệu kế toán chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành sản phẩm.

Dựa vào tổng chi phí đã được tập hợp người ta sử dụng một phương pháp cụ thể để tính giá thành sản phẩm, từ đó xem xét tình hình chi phí sản xuất trong kỳ là tiết kiệm hay lãng phí. Có các phương pháp tính giá thành như sau: Khóa luận tốt nghiệp 7 a. Phương pháp trực tiếp (giản đơn) Thường áp dụng cho những quy trình sản xuất giản đơn, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất trùng với đối tượng tính giá thành. Tổng CPSX Giá thành SP Giá trị SPDD Giá trị SPDD = + phát sinh - hoàn thành đầu kỳ cuối kỳ trong kỳ Tổng CPSX phát = CPNVLTT + CPNCTT + CPSDMTC + CPSXC sinh trong kỳ b.

Phương pháp hệ số Áp dụng tại những doanh nghiệp mà đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành không trùng với nhau.