Đại Học Thái Nguyên - Chỉ Đạo Các Tổ Chuyên Môn Dạy Học Theo Tiếp Cận Năng Lực

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của các tổ chuyên môn trong việc dạy học theo tiếp cận năng lực tại trường trung học phổ thông.

• Tác giả: Tống Công Thương
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thanh Long
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn Dạy Học Theo Tiếp Cận Năng Lực
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHỈ ĐẠO CÁC TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
• 1.1. Vài nét về tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Khái niệm cơ bản
• 1.3. Khái niệm dạy học theo tiếp cận năng lực
• 1.3.1. Bản chất dạy học theo tiếp cận năng lực
• 1.3.2. Đặc trưng dạy học theo tiếp cận năng lực ở trường THPT
• 1.3.3. Giáo trung học trong hệ thống giáo quân
• 1.4. Các yếu tố tác động đến việc tổ chức dạy học tiếp cận năng lực. Đội ngũ giáo viên
• 1.5. Kết luận hướng 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHỈ ĐẠO CÁC TỔ CHUYÊN MÔN TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN VĨNH BẢO THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 2.1. Khái quát vị trí địa lý tình hình dân cư điểm kinh tế và xã hội huyện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng
• 2.1.1. Khái quát vị trí địa lý
• 2.1.2. Điểm kinh tế và xã hội
• 2.2. Khái quát tình hình giáo dục đào tạo huyện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng
• 2.2.1. Điểm tình hình. Th trạng và tình hình giáo trên địa bàn thành phố Hải Phòng
• 2.2.2. Th trạng và hoạt động giảng dạy của giáo viên theo tiếp cận năng lực
• 2.3. Th trạng hoạt động học tập của học sinh theo tiếp cận năng lực
• 2.4. Th trạng chỉ đạo các tổ chuyên môn dạy học theo tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo TP Hải Phòng
• 2.4.1. Th trạng năng lực chỉ đạo TCM quản lý mục tiêu dạy học theo hướng tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo
• 2.4.2. Th trạng năng lực chỉ đạo TCM quản lý nội dung chương trình theo hướng tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo
• 2.4.3. Chỉ đạo TCM quản lý việc sử dụng phương pháp dạy - học theo hướng tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo
• 2.4.4. Chỉ đạo TCM quản lý việc bồi dưỡng GV nhằm nâng cao hiệu quả dạy học theo hướng tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo
• 2.4.5. Chỉ đạo TCM quản lý kiểm tra đánh giá và xếp loại học sinh theo hướng tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo
• 2.4.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực chỉ đạo TCM dạy học theo hướng tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo
• 2.6. Đánh giá kết quả năng lực chỉ đạo TCM dạy học theo tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng
• 2.6.1. Những thành tựu và nguyên nhân
• 2.6.2. Những tồn tại - hạn chế và nguyên nhân
• 2.7. Kết luận hướng 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN VĨNH BẢO, HẢI PHÒNG DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
• 3.1. Nguyên tắc xây dựng các biện pháp
• 3.2. Các biện pháp đảm bảo
• 3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.2.2. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2.3. Đảm bảo tính khả thi
• 3.2.4. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.3. Một số biện pháp chỉ đạo tổ chuyên môn dạy học theo tiếp cận năng lực ở trường THPT huyện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng
• 3.3.1. Nâng cao nhận thức hoàn quản lý và giáo viên về dạy học theo tiếp cận năng lực
• 3.3.2. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy - học theo tiếp cận năng lực
• 3.3.3. Đẩy mạnh việc bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên nhằm nâng cao hiệu quả dạy học theo tiếp cận năng lực
• 3.3.4. Tham mưu phối hợp chính quyền địa phương đầu tư cơ sở vật chất thiết bị dạy học tổng hợp nhằm nâng cao hiệu quả CSVC TBDH trong quá trình dạy học tiếp cận năng lực
• 3.3.5. Thường xuyên kiểm tra đánh giá việc đổi mới dạy học theo tiếp cận năng lực
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp đã xây dựng. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã xây dựng
• 3.5. Kết luận hướng 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn THPT Hiện Nay

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, việc chỉ đạo tổ chuyên môn THPT đóng vai trò then chốt. Các tổ chuyên môn là đơn vị trực tiếp triển khai các phương pháp dạy học theo tiếp cận năng lực. Sự chỉ đạo hiệu quả từ ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn sẽ giúp giáo viên nâng cao năng lực, đổi mới phương pháp giảng dạy, và phát triển chương trình phù hợp với yêu cầu mới. Mục tiêu cuối cùng là phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong tổ, sự hỗ trợ từ nhà trường và sự chủ động của mỗi giáo viên. Theo Tống Công Thương, hoạt động của tổ chuyên môn góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới giáo dục.

1.1. Vai Trò Của Tổ Chuyên Môn Trong Dạy Học Hiện Đại

Tổ chuyên môn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng giảng dạy và học tập. Đây là nơi giáo viên cùng nhau thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng kế hoạch dạy học. Tổ chuyên môn cũng là cầu nối giữa giáo viên và ban giám hiệu, giúp truyền đạt các chủ trương, chính sách của nhà trường. Vai trò của tổ chuyên môn trong đổi mới giáo dục là không thể phủ nhận. Các hoạt động như dự giờ, thao giảng, và sinh hoạt chuyên đề giúp giáo viên học hỏi lẫn nhau, nâng cao trình độ chuyên môn. Tổ chuyên môn cũng có trách nhiệm đánh giá hiệu quả giảng dạy của các thành viên, từ đó đề xuất các biện pháp cải tiến.

1.2. Mục Tiêu Của Dạy Học Theo Tiếp Cận Năng Lực

Mục tiêu dạy học theo tiếp cận năng lực là phát triển ở học sinh những năng lực cốt lõi, giúp các em có thể vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Thay vì chỉ tập trung vào việc truyền đạt kiến thức, phương pháp này chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng, thái độ và phẩm chất cho học sinh. Các năng lực cốt lõi bao gồm năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác. Để đạt được mục tiêu này, giáo viên cần đổi mới phương pháp giảng dạy, sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực, và tạo điều kiện cho học sinh tham gia vào các hoạt động thực hành, trải nghiệm.

II. Thách Thức Trong Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn Dạy Học

Việc chỉ đạo tổ chuyên môn dạy học theo tiếp cận năng lực gặp phải không ít thách thức. Một trong số đó là sự khác biệt về trình độ chuyên môn và kinh nghiệm của giáo viên. Không phải giáo viên nào cũng sẵn sàng đổi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt là những người đã quen với cách dạy truyền thống. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học còn thiếu thốn cũng là một trở ngại lớn. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự hỗ trợ từ các cấp quản lý, sự đồng lòng của tập thể giáo viên, và sự đầu tư vào cơ sở vật chất. Theo kết quả nghiên cứu, nhiều giáo viên còn gặp khó khăn trong việc thiết kế các hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực.

2.1. Rào Cản Từ Nhận Thức Và Thói Quen Dạy Học Cũ

Một trong những rào cản lớn nhất là nhận thức và thói quen dạy học cũ của giáo viên. Nhiều giáo viên vẫn quen với cách dạy truyền thống, tập trung vào việc truyền đạt kiến thức một chiều, ít chú trọng đến việc phát triển năng lực cho học sinh. Để thay đổi nhận thức và thói quen này, cần có sự tuyên truyền, vận động, và bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên. Các buổi tập huấn, hội thảo, và sinh hoạt chuyên đề cần tập trung vào việc giới thiệu các phương pháp dạy học tích cực, các kỹ thuật đánh giá năng lực, và các kinh nghiệm thực tiễn.

2.2. Thiếu Hụt Về Cơ Sở Vật Chất Và Nguồn Lực Hỗ Trợ

Sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và nguồn lực hỗ trợ cũng là một thách thức không nhỏ. Nhiều trường học còn thiếu phòng học bộ môn, thiết bị thí nghiệm, và tài liệu tham khảo. Điều này gây khó khăn cho việc tổ chức các hoạt động thực hành, trải nghiệm cho học sinh. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự đầu tư từ các cấp quản lý, sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội, và sự chủ động của nhà trường trong việc tìm kiếm các nguồn lực khác. Bên cạnh đó, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, sử dụng các phần mềm, ứng dụng, và tài liệu trực tuyến để bổ sung nguồn lực.

2.3. Đánh Giá Năng Lực Học Sinh Vấn Đề Cần Giải Quyết

Việc đánh giá năng lực học sinh một cách chính xác và khách quan là một vấn đề nan giải. Các phương pháp đánh giá truyền thống thường chỉ tập trung vào việc kiểm tra kiến thức, ít chú trọng đến việc đánh giá kỹ năng và thái độ. Để đánh giá năng lực một cách toàn diện, cần sử dụng các phương pháp đánh giá đa dạng, như đánh giá qua dự án, bài tập thực hành, và hoạt động nhóm. Cần xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng, cụ thể, và phù hợp với mục tiêu dạy học. Đồng thời, cần tăng cường bồi dưỡng cho giáo viên về kỹ năng đánh giá năng lực.

III. Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn

Để nâng cao hiệu quả chỉ đạo tổ chuyên môn, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trước hết, cần nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về dạy học theo tiếp cận năng lực. Tiếp theo, cần đổi mới phương pháp sinh hoạt tổ chuyên môn, tăng cường các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau. Đồng thời, cần xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp, liên môn, và gắn liền với thực tiễn. Cuối cùng, cần tăng cường kiểm tra, đánh giá, và hỗ trợ giáo viên trong quá trình triển khai.

3.1. Bồi Dưỡng Năng Lực Quản Lý Và Chuyên Môn Cho Giáo Viên

Việc bồi dưỡng năng lực quản lý và chuyên môn cho giáo viên là yếu tố then chốt. Cần tổ chức các khóa tập huấn, hội thảo, và sinh hoạt chuyên đề để giáo viên nắm vững lý thuyết và phương pháp dạy học theo tiếp cận năng lực. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào việc thiết kế các hoạt động dạy học tích cực, sử dụng các kỹ thuật đánh giá năng lực, và xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp, liên môn. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa học nâng cao trình độ chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp trong và ngoài trường.

3.2. Đổi Mới Nội Dung Và Hình Thức Sinh Hoạt Tổ Chuyên Môn

Cần đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn để tăng tính hấp dẫn và hiệu quả. Thay vì chỉ tập trung vào việc kiểm điểm công việc, cần tăng cường các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận chuyên môn, và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Các buổi sinh hoạt cần được tổ chức một cách linh hoạt, sáng tạo, và phù hợp với đặc điểm của từng môn học. Có thể sử dụng các hình thức như báo cáo chuyên đề, dự giờ, thao giảng, và sinh hoạt theo nhóm nhỏ. Đồng thời, cần khuyến khích giáo viên tham gia các diễn đàn trực tuyến, chia sẻ tài liệu và kinh nghiệm trên mạng.

3.3. Xây Dựng Kế Hoạch Dạy Học Tích Hợp Và Liên Môn

Việc xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp và liên môn là một giải pháp quan trọng. Kế hoạch dạy học cần được thiết kế theo hướng gắn liền với thực tiễn, giúp học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. Cần xác định rõ các năng lực cần phát triển ở học sinh, lựa chọn nội dung và phương pháp dạy học phù hợp, và xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động thực hành, trải nghiệm, và dự án học tập.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kinh Nghiệm Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn

Nhiều trường THPT đã có những kinh nghiệm thành công trong việc chỉ đạo tổ chuyên môn dạy học theo tiếp cận năng lực. Các trường này thường có đội ngũ cán bộ quản lý tâm huyết, đội ngũ giáo viên năng động, và cơ sở vật chất đầy đủ. Các trường này cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, đổi mới phương pháp sinh hoạt tổ chuyên môn, và xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp. Kết quả là, chất lượng giáo dục của các trường này ngày càng được nâng cao, học sinh phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực.

4.1. Mô Hình Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn Hiệu Quả Tại Trường A

Trường A đã xây dựng một mô hình chỉ đạo tổ chuyên môn hiệu quả, dựa trên sự phối hợp chặt chẽ giữa ban giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn, và giáo viên. Ban giám hiệu thường xuyên lắng nghe ý kiến của giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, và hỗ trợ giáo viên trong quá trình triển khai các phương pháp dạy học mới. Tổ trưởng chuyên môn đóng vai trò là người dẫn dắt, định hướng, và hỗ trợ các thành viên trong tổ. Giáo viên chủ động học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, và đổi mới phương pháp giảng dạy.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Trường B Trong Đổi Mới Dạy Học

Trường B đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong quá trình đổi mới dạy học. Một trong số đó là sự cần thiết phải thay đổi nhận thức và thói quen dạy học cũ của giáo viên. Để làm được điều này, cần có sự kiên trì, nhẫn nại, và sự hỗ trợ từ các cấp quản lý. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các hoạt động thực hành, trải nghiệm, và dự án học tập. Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, sử dụng các phần mềm, ứng dụng, và tài liệu trực tuyến để bổ sung nguồn lực.

V. Kết Luận Tương Lai Của Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn THPT

Việc chỉ đạo tổ chuyên môn dạy học theo tiếp cận năng lực là một xu thế tất yếu trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018, cần tiếp tục đổi mới phương pháp chỉ đạo, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, và đầu tư vào cơ sở vật chất. Đồng thời, cần khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới, và hợp tác giữa các thành viên trong tổ chuyên môn. Với sự nỗ lực của toàn ngành giáo dục, tin rằng việc chỉ đạo tổ chuyên môn sẽ ngày càng hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nước nhà.

5.1. Định Hướng Phát Triển Công Tác Chỉ Đạo Trong Tương Lai

Trong tương lai, công tác chỉ đạo tổ chuyên môn cần tập trung vào việc phát triển năng lực cho giáo viên, xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp, và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Cần xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng, cụ thể, và phù hợp với mục tiêu dạy học. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các hoạt động thực hành, trải nghiệm, và dự án học tập. Cần khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới, và hợp tác giữa các thành viên trong tổ chuyên môn.

5.2. Kiến Nghị Để Nâng Cao Hiệu Quả Chỉ Đạo Tổ Chuyên Môn

Để nâng cao hiệu quả chỉ đạo tổ chuyên môn, cần có sự quan tâm và đầu tư từ các cấp quản lý. Cần tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, cung cấp đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học, và tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các hoạt động học tập, trao đổi kinh nghiệm. Đồng thời, cần khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới, và hợp tác giữa các thành viên trong tổ chuyên môn. Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ giáo viên, tạo động lực cho giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy.