Chương 1: Cơ sở khoa học về chất lƣợng Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện Chương 2: Thực trạng chất lƣợng Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện tỉnh Thừa Thiên Huế Chương 3: Định hƣớng, giải pháp nâng cao chất lƣợng Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện tỉnh Thừa Thiên Huế. Luan van 8 Chƣơng 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHẤT LƢỢNG CHỦ TỊCH, PHÓ CHỦ TỊCH Ủ BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1. Ủy ban nhân dân huyện và lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện 1. Ủy ban nhân dân huyện Theo điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phƣơng năm 2015, UBND do HĐND cùng cấp bầu, là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng, chịu trách nhiệm trƣớc Nhân dân địa phƣơng, HĐND cùng cấp và cơ quan hành chính nhà nƣớc cấp trên [25].
UBND huyện, thị xã, thành phố ở tỉnh là cơ quan chấp hành của HĐND huyện, chịu trách nhiệm thi hành những nghị quyết của HĐND huyện, báo cáo các hoạt động đối với HĐND huyện, UBND tỉnh. UBND cấp huyện với tƣ cách là cơ quan hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng, chịu trách nhiệm chấp hành những nghị quyết của HĐND cấp huyện, những nghị quyết của UBND tỉnh, Hiến pháp, luật thống nhất của Nhà nƣớc. UBND cấp huyện chịu trách nhiệm về các hoạt động của mình và báo cáo công tác trƣớc HĐND cấp huyện và trƣớc UBND tỉnh. Nhằm tăng cƣờng tính hệ thống thống nhất của bộ máy hành chính nhà nƣớc từ Trung ƣơng đến địa phƣơng, UBND huyện trong tỉnh phải chịu sự lãnh đạo của Chính phủ về mọi mặt và của UBND tỉnh, lãnh đạo các mặt hoạt động của UBND xã, thị trấn, đảm bảo hệ thống thông suốt từ Chính phủ đến UBND cấp cơ sở (xã, phƣờng, thị trấn).
UBND cấp huyện còn có nhiệm vụ, quyền hạn trong quản lý địa giới đơn vị hành chính ở địa phƣơng. Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, UBND cấp huyện trong tỉnh phải lãnh đạo các phòng, ban, ngành thuộc UBND cấp huyện, UBND xã, phƣờng, thị trấn của huyện, thƣờng xuyên quán triệt việc định hƣớng toàn bộ các hoạt động của mỗi tổ chức, cơ quan vào nhiệm vụ trung tâm là phục vụ công cuộc CNH - HĐH, phát triển KT - XH, củng cố QP - AN ở huyện, Luan van 9 tỉnh. Nghị quyết Hội nghị Trung ƣơng 5 (khoá X) về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý của bộ máy Nhà nƣớc, xác định rõ: “UBND huyện tập trung chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra cấp dưới thực hiện chủ trương, chính sách, nghị quyết, kế hoạch của cấp trên”. Trong việc triển khai thực hiện hiệu quả các nghị quyết, quyết định, chỉ thị và những chính sách, chế độ của Nhà nƣớc, của cấp trên, đối với những vấn đề lớn có quan hệ nhiều đến đời sống kinh tế, chính trị, tƣ tƣởng của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân thì trƣớc khi thực hiện, UBND huyện phải báo cáo với Ban thƣờng vụ huyện ủy.
Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp huyện đƣợc thể hiện cụ thể trong Điều 28 của Luật Tổ chức chính quyền địa phƣơng năm 2015 về nhiệm vụ, quyền hạn của UBND huyện, nêu rõ: “Xây dựng, trình HĐND cấp huyện quyết định các nội dung quyết định biện pháp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, phòng chống quan liêu, tham nhũng trong phạm vi dƣợc phân quyền, biện pháp bảo vệ tài sản của cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạnh, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật; quyết định biện pháp để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nƣớc cấp trên phân cấp, quyết định việc phân cấp cho chính quyền địa phƣơng, cơ quan nhà nƣớc cấp dƣới thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phƣơng ở huyện; quyết định biện pháp để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nƣớc cấp trên phân cấp, quyết định việc phân cấp cho chính quyền địa phƣơng, cơ quan nhà nƣớc cấp dƣới thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phƣơng ở huyện; quyết định thành lập, bãi bỏ cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện; trình HĐND huyện thông qua lĩnh vực kinh tế, tài nguyên, môi trƣờng; quyết định biện pháp phát triển hệ thống giáo dục mầm non, tiểu học và trung học cơ sở, biện pháp phát triển sự nghiệp văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, biện pháp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phòng, chống dịch Luan van 10 bệnh, thực hiện chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình, biện pháp phát triển việc làm, thực hiện chính sách ƣu đãi đối với ngƣời có công với cách mạng, chính sách bảo trợ xã hội, xóa đói, giảm nghèo, biện pháp bảo đảm việc thực hiện chính dân tộc, tôn giáo trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật và tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND huyện. Quy định tổ chức bộ máy và nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện. Tổ chức thực hiện ngân sách huyện; thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT - XH, phát triển công nghiệp, xây dựng, thƣơng mại, dịch vụ, du lịch, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, mạng lƣới giao thông, thủy lợi, xây dựng điểm dân cƣ nông thôn; quản lý và sử dụng đất đai, rừng núi, sông hồ, tài nguyên nƣớc, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, tài nguyên thiên nhiên khác; bảo vệ môi trƣờng trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật. Thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật, xây dựng chính quyền và địa giới hành chính, giáo dục, đào tạo, KH - CN, văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, y tế, lao động, chính sách xã hội, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, hành chính tƣ pháp, bổ trợ tƣ pháp và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nƣớc cấp trên phân cấp, ủy quyền. Phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã, cơ quan, tổ chức khác thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của UBND huyện” [25]. Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện Việt Nam theo chế độ XHCN, ngƣời đứng đầu, có vai trò quan trọng, nòng cốt của một tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phƣơng nhất định; giữ chức vụ và trách nhiệm cao trong một tổ chức, có ảnh hƣởng lớn đến hoạt động của tổ chức và bộ máy, có vai trò tham gia định hƣớng, điều khiển hoạt động của cả bộ máy đó; là ngƣời xây dựng kế hoạch, ra quyết định, tổ chức, điều hành, kiểm tra, giám sát các hoạt động của cơ quan, đơn vị; duy trì hoạt động thƣờng xuyên một cách tối ƣu để thực hiện các chƣơng trình, kế hoạch, mục tiêu của cơ quan; ở đơn vị hành chính Luan van 11 cấp huyện ngƣời đứng đầu chính quyền cấp huyện gọi là Chủ tịch UBND cấp huyện, ngƣời giúp việc cho Chủ tịch UBND cấp huyện là các Phó Chủ tịch UBND cấp huyện đƣợc Chủ tịch UBND cấp huyện giới thiệu để HĐND bầu. - Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện là ngƣời đứng đầu UBND cấp huyện, đó là: “Lãnh đạo và điều hành công việc của UBND, các thành viên UBND cấp huyện; lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện; phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch UBND, Phó chủ tịch UBND cấp xã; điều động, đình chỉ công tác, cách chức Chủ tịch UBND, Phó chủ tịch UBND cấp xã; giao quyền Chủ tịch UBND cấp xã trong trƣờng hợp khuyết Chủ tịch UBND cấp xã giữa hai kỳ họp HĐND cấp xã; bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, cách chức, khen thƣởng, kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật; Lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện các nhiệm vụ thi hành Hiến pháp, pháp luật, các văn bản của cơ quan nhà nƣớc cấp trên, của HĐND và UBND cấp huyện; bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ tài sản của cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân; thực hiện các biện pháp quản lý dân cƣ trên địa bàn huyện; Lãnh đạo và chịu trách nhiệm về hoạt động của hệ thống hành chính nhà nƣớc từ huyện đến cơ sở, bảo đảm tính thống nhất, thông suốt của nền hành chính; chỉ đạo công tác cải cách hành chính và cải cách công vụ, công chức trong hệ thống hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng; Đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ văn bản trái pháp luật của cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện và văn bản trái pháp luật của UBND, Chủ tịch UBND cấp xã.
Đình chỉ việc thi hành văn bản trái pháp luật của HĐND cấp xã, báo cáo UBND cấp huyện để đề nghị HĐND cấp huyện bãi bỏ; Chỉ đạo Chủ tịch UBND cấp xã; ủy quyền cho Phó chủ tịch UBND cấp huyện hoặc ngƣời đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong phạm vi thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện, ngoài ra theo Điều 2 Luật Tổ chức chính quyền sửa đổi năm 2019 “có thể Luan van 12 ủy quyền cho Chủ tịch UBND cấp dƣới trực tiếp thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong khoảng thời gian xác định kèm theo các điều kiện cụ thể” [26]; Quản lý và tổ chức sử dụng có hiệu quả công sở, tài sản, phƣơng tiện làm việc và ngân sách nhà nƣớc đƣợc giao trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật; Tổ chức việc thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật, tiếp công dân theo quy định của pháp luật; Chỉ đạo thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trƣờng, phòng, chống cháy, nổ; chỉ đạo và áp dụng các biện pháp để giải quyết các công việc đột xuất, khẩn cấp trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, an ninh, TTATXH trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật; Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nƣớc cấp trên phân cấp, ủy quyền” [25].