Đặt vấn đề Trong vài năm gần đây, chăn nuôi lợn giữ một vị trí quan trọng trong ngành nông nghiệp của Việt Nam. Lợn được xếp hàng đầu trong số các vật nuôi, cung cấp phần lớn thực phẩm cho nhân dân và phân bón cho sản xuất nông nghiệp. Ngày nay chăn nuôi lợn còn có tầm quan trọng đặc biệt nữa là tăng kim ngạch xuất khẩu, đây cũng là nguồn thu nhập ngoại tệ đáng kể cho nền kinh tế quốc dân. Tuy có rất nhiều thuận lợi nhưng ngành chăn nuôi lợn ở nước ta nay vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn, nhất là trong giai đoạn phát triển hiện nay càng yêu cầu ngành chăn nuôi trong nước phải có bước phát triển mạnh.
Ngoài việc cung cấp nhu cầu hàng ngày lượng thực phẩm người chăn nuôi chúng ta phải cạnh tranh với các nước trên thế giới nhất là khi ngành chăn nuôi của chúng ta còn chưa phát triển. Đứng trước yêu cầu đó, ngành chăn nuôi nói chung cũng như ngành chăn nuôi lợn nói riêng phải có một bước phát triển mới để sánh kịp với các nước khác trên thế giới. Chăn nuôi lợn thịt yêu cầu chăm sóc nuôi, dưỡng cao để tăng khả năng sinh trưởng và hạn chế dịch bệnh. Trước thực tế đó chúng em thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn thịt nuôi tại trại Dương Thanh Tùng, xã Tích Lương, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên”.
Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích của đề tài - Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, phòng trị bệnh cho lợn thịt nuôi tại trại Dương Thanh Tùng, xã Tích Lương, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. h 8 - Nắm được quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho đàn lợn khi mắc bệnh. - Phát hiện kịp thời những con lợn bị ốm, lợn mắc bệnh.
- Đánh giá được tỉ lệ mắc bệnh trên đàn lợn thịt nuôi tại trại Dương Thanh Tùng, thành phố thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. - Đánh giá được kết quả điều trị bệnh. - Sinh viên nâng cao được tay nghề, thành thạo về chẩn đoán, điều trị bệnh, dùng thuốc chính xác, có hiệu quả. Yêu cầu của đề tài - Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn thịt nuôi tại trại đạt hiệu quả cao.
- Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại Dương Thanh Tùng, xã Tích Lương, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. - Xác định được tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại. h 9 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.
Quá trình thành lập và phát triển của trại Trang trại sản xuất lợn hướng nạc của Dương Thanh Tùng nằm trên địa phận xã Tích Lương, thành phố thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Trại được thành lập năm 2015. Là trại lợn tư nhân do Dương Thanh Tùng làm chủ đầu tư. Cơ sở vật chất của trang trại - Trại lợn của Dương Thanh Tùng được xây dựng trên diện tích 6 ha gồm trang trại, nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn và các công trình phụ phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại.
- Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 250 nái. - Với diện tích hơn 1000 m2 khu chăn nuôi lợn thịt gồm có 36 ô chuồng với diện tích là 20m2/ô, có hệ thống đường đi lại. Cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc… - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 3 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ; 4 quạt đối với các chuồng bầu, các chuồng thương phẩm, chuồng nái hậu bị + đực giống và chuồng úm.
Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính, mỗi cửa sổ có diện tích 1,2m², cách nền 1,2m, mỗi cửa sổ cách nhau 50cm. Trên trần đươc lắp hệ thống chống nóng bằng thép. - Phòng pha tinh của trại được trang bị các dụng cụ hiện đại như: kính hiển vi, các dụng cụ đóng liều tinh, nồi hấp cách thủy dụng cụ và một số thiết bị khác. h 10 - Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.
- Hệ thống nước trong trại chăn nuôi cho lợn uống là nước giếng khoan. Nước tắm cho lợn, nước xả gầm, rửa chuồng được bơm từ ao chứa nước trong trang trại lên bể chứa và theo hệ thống ống nước dẫn tới các chuồng khác nhau. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức của trại được tổ chức như sau: 01 Chủ trại. 01 Kỹ thuật trại.
4 công nhân và 2 sinh viên thực tập. Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng nái chửa, tổ chuồng thương phẩm. Mỗi tổ thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc, đúng quy định của trại. Đối tượng và các kết quả sản xuất của cơ sở 2.
Đối tượng nuôi của trại Trại nuôi các giống lợn khác nhau như: Yorkshire, Landrace, Duroc 2. Kết quả sản xuất của cơ sở - Lợn thương phẩm tại trại được nuôi từ lúc sơ sinh đến lúc xuất bán khoảng 5 đến 6 tháng với khối lượng trung bình từ 95 đến 105kg. - Cơ cấu đàn lợn nái của trại trong 3 năm gần đây Qua điều tra từ số liệu sổ sách theo dõi của trại thì cơ cấu đàn lợn thịt của trại 3 năm gần đây tính đến tháng 11 năm 2017 được thể hiện ở bảng 2.1: Cơ cấu đàn lợn thịt của trại lợn (2015 - 2017) Năm Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017 Số lượng 1000 1000 900 (con) Tổng số 1000 1000 900 Qua bảng 2.1 cho thấy: Số lượng lợn thịt của trại không có biến động lớn giữa những năm trước và năm nay. Những thuận lợi và khó khăn Qua thời gian thực tập ở trang trại chăn nuôi lợn tại trại em có một sô nhận định như sau: 2.
Thuận lợi Chăn nuôi tư nhân là mô hình phát triển kinh tế khá phù hợp nhiều hộ gia đình người nông dân, có thể giúp họ làm giàu trên chính mảnh đất quê hương đồng thời hình thức chăn nuôi tư nhân này cũng giúp người nông dân Việt Nam sớm hội nhập được với thế giới sẽ xóa bỏ hình thức chăn nuôi thủ công nhỏ lẻ chuyển sang hình thức chăn nuôi công nghiệp tránh được dịch bệnh và tạo những sản phẩm chăn nuôi có chất lượng cao để đáp ứng thị hiếu của tiêu dùng của trong nước cũng như các nước trên thế giới trong thời buổi hội nhập kinh toàn cầu hiện nay. Khó khăn - Vốn đầu tư bỏ ra để xây dựng cơ sở vật chất khá lớn. - Việc xử lý môi trường còn gặp nhiều khó khăn. - Do sự yêu cầu nghiêm ngặt của việc phòng bệnh cho đàn lợn vì vậy việc đi lại ra vào của khu chăn nuôi hạn chế nhiều nên vấn đề công nhân thường xuyên xin thôi việc dẫn đến thay đổi công nhân liên tục làm ảnh hưởng tới việc chăm sóc đàn lợn.
h 12 - Việc tiếp cận thị trường và đầu ra còn khó khăn. Cơ sở khoa học của sự sinh trưởng 2. Đặc điểm sinh trưởng khả năng sản xuất và phẩm chất thịt của lợn 2. Đặc điểm sinh trưởng, cơ sở di truyền của sự sinh trưởng Khi nghiên cứu về sinh trưởng, Johansson (1972) [11] đã có khái niệm như sau: về mặt sinh học, sinh trưởng được xem như là quá trình tổng hợp protein, cho nên người ta lấy việc tăng khối lượng cơ thể làm chỉ tiêu đánh giá sự sinh trưởng.
Tuy nhiên có những khi tăng khối lượng không phải là tăng trưởng. Sự tăng trưởng thực sự là sự tăng lên về khối lượng, số lượng và các chiều của tế bào mô cơ. Ông còn cho biết cường độ phát triển qua giai đoạn bào thai và giai đoạn sau khi sinh có ảnh thưởng đến chỉ tiêu phát triển của con vật. Theo Trần Đình Miên và cs (1975) [15], sinh trưởng là một quá trình tích luỹ các chất hữu cơ do đồng hoá và dị hoá, là sự tăng về chiều dài, chiều cao, bề ngang, khối lượng của các bộ phận và toàn cơ thể con vật trên cơ sở tính chất di truyền từ đời trước.
Sinh trưởng mang tính chất giai đoạn, biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Để xác định sinh trưởng người ta dùng phương pháp cân định kì khối lượng và đo kích thước các chiều của cơ thể. Ở lợn thường đo 4 chiều: Dài thân, vòng ngực, cao vây, vòng ống và thường đo ở các tháng tuổi: Sơ sinh 1, 2, 4, 6, 8, 10, 12, 18, 24, 36. Sự phát triển các hệ thống trong cơ thể Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của lợn các tổ chức khác nhau được ưu tiên tích luỹ khác nhau.
Các hệ thống chức năng như hệ thần kinh, hệ tiêu hoá, tuyến nội tiết được ưu tiên phát triển trước hết. Sau đó là bộ xương, hệ thống cơ bắp và cuối cùng là mô mỡ. h 13 Cơ bắp là phần quan trọng tạo nên sản phẩm thịt lợn. Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của cơ thể từ lúc sơ sinh đến khi trưởng thành số lượng các bó cơ và sợi cơ ổn định.
Tuy nhiên giai đoạn lợn còn nhỏ đến khoảng 60kg trong cơ thể có sự ưu tiên cho sự phát triển các tổ chức nạc. Đối với mô mỡ, sự tăng lên về số lượng và kích thước tế bào mỡ là nguyên nhân chính gây nên sự tăng về khối lượng của mô mỡ. Ở giai đoạn cuối của quá trình phát triển cá thể trong cơ thể lợn có quá trình ưu tiên phát triển và tích luỹ mỡ. Quy luật ưu tiên các chất dinh dưỡng trong cơ thể Trong cơ thể động vật có sự ưu tiên dinh dưỡng khác nhau theo từng giai đoạn sinh trưởng phát triển và cho từng hoạt động chức năng của các bộ phận.
Trước hết dinh dưỡng được ưu tiên cho hoạt động thần kinh, tiếp đến cho hoạt động sinh sản, cho sự phát triển bộ xương, cho sự tích luỹ nạc và cuối cùng cho sự tích luỹ mỡ. Nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy khi dinh dưỡng cung cấp bị giảm xuống 20% so với tiêu chuẩn ăn cho lợn thì quá trình tích luỹ mỡ bị ngưng trệ, khi dinh dưỡng giảm xuống 40% thì sự tích luỹ nạc, mỡ của lợn bị dừng lại. Vì vậy nuôi lợn không đủ dinh dưỡng thì lợn sẽ không có tăng khối lượng.