Khóa luận chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái, lợn con tại trang trại Chu Bá Thơ Bắc Giang

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Chu Bá Thơ, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên.

• Tác giả: Ngô Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Chu Bá Thơ, huyện Việt Yên, Bắc Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.3. Đánh giá chung
• 2.3.1. Thuận lợi
• 2.3.2. Khó khăn
• 2.4. Tổng quan tài liệu
• 2.4.1. Những hiểu biết về sinh sản của lợn nái
• 2.4.2. Những hiểu biết về đặc điểm của lợn con giai đoạn theo mẹ
• 2.4.3. Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản giai đoạn chửa, đẻ, nuôi con
• 2.4.3.1. Chế độ dinh dưỡng
• 2.4.3.1.1. Nhu cầu năng lượng
• 2.4.3.1.2. Ảnh hưởng của khoáng chất
• 2.4.3.1.3. Ảnh hưởng của vitamin
• 2.4.3.1.4. Nhu cầu về protein
• 2.4.3.2. Chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái chửa
• 2.4.3.2.1. Dinh dưỡng lợn nái có chửa
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Địa điểm và thời gian thực hiện
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.2.1. Phương pháp xác định các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi tại trại Chu Bá Thơ, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái và lợn con
• 4.2.1. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại cơ sở
• 4.2.2. Kết quả theo dõi công việc chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn con tại cơ sở
• 4.2.3. Kết quả thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh cho lợn nái sinh sản tại cơ sở
• 4.2.3.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.2.3.2. Kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con
• 4.2.4. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại
• 4.2.4.1. Tình hình mắc bệnh ở đàn lợn nái sinh sản
• 4.2.4.2. Kết quả điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại
• 4.2.4.3. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn con
• 4.2.5. Kết quả thực hiện các công tác khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái là một khâu quan trọng trong quy trình chăn nuôi tại trang trại Chu Bá Thơ. Quy trình này bao gồm việc cung cấp thức ăn cho lợn nái đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là trong giai đoạn mang thai và nuôi con. Kỹ thuật chăn nuôi lợn được áp dụng để đảm bảo lợn nái có sức khỏe tốt, sinh sản hiệu quả. Các biện pháp vệ sinh chuồng trại cũng được thực hiện nghiêm ngặt để ngăn ngừa dịch bệnh.

1.1. Dinh dưỡng cho lợn nái

Thức ăn cho lợn nái được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và protein. Trong giai đoạn mang thai, lợn nái cần được bổ sung thêm vitamin và khoáng chất để hỗ trợ sự phát triển của bào thai. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại được áp dụng để tối ưu hóa khẩu phần ăn, giúp lợn nái duy trì sức khỏe tốt.

1.2. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố không thể thiếu trong chăm sóc lợn nái. Chuồng trại được vệ sinh thường xuyên, sử dụng các chất khử trùng để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh lợn nái. Hệ thống thông gió và làm mát cũng được lắp đặt để tạo môi trường sống thoải mái cho lợn.

II. Phòng trị bệnh lợn

Phòng trị bệnh lợn là một phần không thể thiếu trong quản lý trang trại Chu Bá Thơ. Các biện pháp tiêm phòng cho lợn được thực hiện định kỳ để ngăn ngừa các bệnh phổ biến như dịch tả, lở mồm long móng. Kỹ thuật phòng bệnh lợn và kỹ thuật trị bệnh lợn được áp dụng để đảm bảo đàn lợn luôn khỏe mạnh.

2.1. Tiêm phòng cho lợn

Tiêm phòng cho lợn là biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm. Trang trại Chu Bá Thơ tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm phòng, sử dụng các loại vắc-xin chất lượng cao. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong đàn lợn.

2.2. Chẩn đoán và điều trị bệnh

Khi phát hiện bệnh lợn nái hoặc bệnh lợn con, trang trại Chu Bá Thơ nhanh chóng áp dụng các biện pháp điều trị. Kỹ thuật trị bệnh lợn bao gồm sử dụng thuốc kháng sinh và các phương pháp chăm sóc đặc biệt để giúp lợn hồi phục nhanh chóng.

III. Chăm sóc lợn con

Chăm sóc lợn con là yếu tố quyết định đến sự phát triển của đàn lợn tại trang trại Chu Bá Thơ. Thức ăn cho lợn con được thiết kế đặc biệt để đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng trong giai đoạn đầu đời. Các biện pháp phòng bệnh lợn cũng được áp dụng để bảo vệ lợn con khỏi các bệnh thường gặp.

3.1. Dinh dưỡng cho lợn con

Thức ăn cho lợn con được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo cung cấp đủ protein và năng lượng. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại được áp dụng để tối ưu hóa khẩu phần ăn, giúp lợn con phát triển nhanh chóng và khỏe mạnh.

3.2. Phòng bệnh cho lợn con

Phòng bệnh lợn là yếu tố quan trọng trong chăm sóc lợn con. Trang trại Chu Bá Thơ thực hiện các biện pháp vệ sinh và tiêm phòng định kỳ để ngăn ngừa các bệnh thường gặp như tiêu chảy, viêm phổi. Điều này giúp đảm bảo lợn con có sức đề kháng tốt.

IV. Quản lý trang trại lợn

Quản lý trang trại lợn là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả chăn nuôi tại trang trại Chu Bá Thơ. Các biện pháp chăn nuôi lợn hiệu quả được áp dụng để tối ưu hóa quy trình sản xuất. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại giúp nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn.

4.1. Quy trình chăn nuôi

Quản lý trang trại lợn bao gồm việc áp dụng các kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại. Trang trại Chu Bá Thơ sử dụng hệ thống chuồng trại khép kín, đảm bảo vệ sinh và an toàn sinh học. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

4.2. Hiệu quả chăn nuôi

Chăn nuôi lợn hiệu quả là mục tiêu hàng đầu của trang trại Chu Bá Thơ. Các biện pháp quản lý và kỹ thuật được áp dụng để tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất. Điều này giúp trang trại duy trì lợi nhuận và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Bối cảnh và thực trạng ngành chăn nuôi

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đóng góp trên 60% tổng sản lượng thịt xẻ toàn ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm. Trong giai đoạn 2017–2020, ngành chăn nuôi đối mặt với nhiều thách thức lớn từ biến động thị trường và áp lực dịch bệnh nguy hiểm (đặc biệt là Dịch tả lợn châu Phi - ASF, Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp - PRRS, Tiêu chảy cấp - PED).

Chăn nuôi lợn nái sinh sản và bảo tồn đàn lợn con theo mẹ là mắt xích cốt lõi quyết định năng suất sinh học và hiệu quả kinh tế của toàn bộ chuỗi giá trị chăn nuôi lợn thương phẩm. Tuy nhiên, tỷ lệ hao hụt đàn lợn con trước cai sữa tại các cơ sở chăn nuôi gia trại, trang trại tư nhân quy mô vừa và nhỏ thường dao động ở mức cao (12–18%), chủ yếu do các nguyên nhân: lợn mẹ đè (chiếm ~50%), nhiễm khuẩn đường ruột do Escherichia coli (11,1%), hội chứng viêm vú – viêm tử cung – mất sữa (MMA) ở lợn nái, và kỹ thuật đỡ đẻ, úm lợn con chưa đạt chuẩn.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| THỰC TRẠNG TẠI CÁC TRANG TRẠI VỪA & NHỎ                                          |
| - Tỷ lệ hao hụt trước cai sữa: 12 - 18%                                           |
| - Tỷ lệ mắc hội chứng MMA ở lợn nái: 15 - 25%                                     |
| - Nguyên nhân tử vong lợn con: Mẹ đè (50%), Tiêu chảy E. coli/Cầu trùng (15-20%)  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| MỤC TIÊU DỰ ÁN: QUY TRÌNH HÓA CHĂM SÓC & VỆ SINH PHÒNG TRỊ DỊCH TỄ TOÀN DIỆN      |
| - Giảm tỷ lệ lợn con chết trước cai sữa xuống < 4.0%                              |
| - Nâng tỷ lệ nái đẻ thường tự nhiên lên > 94.0%                                   |
| - Kiểm soát triệt để hội chứng MMA và tiêu chảy phân trắng sơ sinh                |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề kỹ thuật cần giải quyết (Problem Statement)

Đề tài tập trung giải quyết các điểm nghẽn kỹ thuật tại Trang trại chăn nuôi Chu Bá Thơ (Việt Yên, Bắc Giang):

• Khâu kiểm soát dinh dưỡng định lượng theo tuổi thai của nái chưa tối ưu, dẫn đến nguy cơ nái quá béo gây đẻ khó hoặc thiếu năng lượng trao đổi ($NLTĐ$) làm giảm khối lượng sơ sinh.
• Tỷ lệ mắc hội chứng MMA (Mastitis - Metritis - Agalactia) sau sinh làm giảm phẩm chất sữa đầu ($colostrum$), gián tiếp kích hoạt bệnh tiêu chảy phân trắng và viêm khớp ở lợn con.
• Quy trình an toàn sinh học ($Biosecurity$), sát trùng chuồng trại khép kín và lịch trình miễn dịch chủ động bằng vắc-xin chưa được chuẩn hóa theo từng pha sản xuất.

Mục tiêu dự án cụ thể

1. Chuẩn hóa quy trình dinh dưỡng phân kỳ cho 54 lượt nái sinh sản và 637 lợn con theo mẹ qua 6 tháng theo dõi lâm sàng.
2. Thiết lập quy trình can thiệp đỡ đẻ, cấp cứu ngạt sơ sinh và hộ lý sau sinh nhằm đạt tỷ lệ đẻ an toàn $\ge 94%$.
3. Triển khai phác đồ kiểm soát dịch tễ, an toàn sinh học và điều trị đặc hiệu các bệnh phổ biến (MMA, E. coli, cầu trùng Isospora suis, viêm phổi suyễn).
4. Đạt tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến cai sữa (21–25 ngày tuổi) tối thiểu $96%$.

Giải pháp kỹ thuật và phạm vi triển khai

• Giải pháp: Áp dụng hệ thống chuồng kín thông gió áp suất âm kết hợp quy trình quản trị dinh dưỡng bằng thức ăn công nghiệp cân đối axit amin (Cargill 8042, 8052, 1912); thực hiện quy chuẩn vô trùng can thiệp sinh sản và phác đồ điều trị đa hóa thức (kháng sinh phối hợp, hormone co bóp tử cung, hạ sốt, bù điện giải).
• Phạm vi & Giới hạn: Nghiên cứu thực nghiệm trên đàn lợn nái ngoại (Landrace $\times$ Yorkshire) và đực giống khai thác tinh (Landrace, Duroc) tại Trang trại Chu Bá Thơ, quy mô chuồng nuôi diện tích $5.000\text{ m}^2$ trong thời gian 6 tháng (18/05/2019 – 18/11/2019).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng và so sánh giải pháp

Tiêu chí phân tích	Phương pháp chăn nuôi truyền thống	Mô hình trang trại công nghiệp lớn (FDI/CP/Japfa)	Giải pháp quy trình hóa trang trại vừa (Đề tài)
Kiểm soát tiểu khí hậu	Chuồng hở, phụ thuộc nhiệt độ tự nhiên, độ ẩm mất kiểm soát	Chuồng kín hoàn toàn, điều hòa trung tâm SCADA, chi phí đầu tư rất lớn	Chuồng kín giàn mát pad-cooling + quạt hút âm, kết hợp ô úm hồng ngoại cục bộ
Quản trị khẩu phần nái	Cho ăn theo ước lượng thể tích, thừa tinh bột	Tự động hóa định lượng điện tử theo từng cá thể	Định lượng cơ học theo giai đoạn chửa/nuôi con, điều chỉnh theo thể trạng thực tế
Quy trình phòng dịch	Tiêm phòng ngắt quãng, khử trùng định kỳ thấp ($1\text{ lần/tháng}$)	An toàn sinh học 3 cấp độ, kiểm dịch PCR nghiêm ngặt	Khử trùng 2 lần/ngày, sát trùng ngâm đan $\text{NaOH } 10%$, lịch vắc-xin 100% đàn
Chi phí triển khai/Đầu nái	Thấp ($< 2.000.000\text{ VNĐ/nái/năm}$)	Rất cao ($> 15.000.000\text{ VNĐ/nái/năm}$)	Trung bình hợp lý ($3.500.000 - 4.500.000\text{ VNĐ/nái/năm}$)

Yêu cầu kỹ thuật theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc có):
  • Quy trình cắt rốn, bấm nanh, thắt đuôi, tiêm sắt ($Dextran\text{-}100$) và nhỏ phòng cầu trùng ($Toltrazuril\text{ }5%$) trong 72 giờ đầu.
  • Phác đồ chống viêm sau sinh bằng $Oxytocin$ phối hợp kháng sinh phổ rộng dòng $\beta\text{-lactam}$ ($Amoxicillin\text{ LA}$).
  • Quy chuẩn vệ sinh sát trùng ô đẻ ngâm dung dịch $\text{NaOH } 10%$ và phun tiêu độc nồng độ $1:1600$.
• Should have (Nên có): Tập ăn sớm từ 3 ngày tuổi bằng thức ăn tập ăn chuyên dụng ($Cargill\text{ }1912$) dạng cháo lỏng bổ sung men vi sinh.
• Could have (Có thể có): Lắp đặt hệ thống camera giám sát nhiệt độ và hành vi nái đẻ ban đêm.
• Won't have (Chưa thực hiện đợt này): Lắp đặt hệ thống cấp cám tự động định lượng qua cảm biến chip RFID cá thể.

Thiết kế hệ thống kỹ thuật chuồng trại và quy trình tương tác

graph TD
    A["Khu nái chửa (Tuần 1 - 15)"] -->|"Chuyển trước đẻ 7 ngày + Tắm sát trùng"| B["Khu chuồng đẻ & Nuôi con"]
    B --> C{"Giám sát chuyển dạ & Đỡ đẻ"}
    C -->|"Đẻ thường (94.44%)"| D["Hộ lý sơ sinh: Lau khô, thắt rốn, sưởi ấm"]
    C -->|"Đẻ khó (5.56%)"| E["Can thiệp thủ thuật + Tiêm Oxytocin 2ml"]
    E --> D
    D --> F["Quy trình 1-3 ngày: Bấm nanh, Cắt đuôi, Tiêm Sắt, Tolcoxin"]
    F --> G["Tập ăn sớm ngày 3-5 (Cargill 1912)"]
    G --> H["Tiêm Vắc-xin: Suyễn (D10) + Circo (D18)"]
    H --> I["Cai sữa (21-25 ngày tuổi)"]
    I -->|"Chuyển nái"| A
    I -->|"Chuyển con"| J["Chuồng nuôi thịt / Xuất bán"]

Thông số kỹ thuật của quy trình công nghệ (Technology Stack)

+---------------------------------------------------------------------------------+
| VẬT TƯ & THIẾT BỊ CHUỒNG TRẠI                                                  |
| - Chuồng kín: Hệ thống Cooling Pad + 6 quạt hút gió công nghiệp (chuồng đẻ)    |
| - Ô úm lợn con: Kích thước 1.2m x 1.5m, đèn hồng ngoại công suất 100W - 175W    |
| - Khung lồng đẻ: Thép mạ kẽm nhúng nóng, sàn đan nhựa chịu lực cao cấp         |
+---------------------------------------------------------------------------------+
| QUY CHUẨN DINH DƯỠNG CÔNG NGHIỆP                                                |
| - Nái chửa kỳ I (1-84 ngày): Cargill 8042 (CP: 13%, ME: 2900 kcal/kg, 1.8-2.2kg)|
| - Nái chửa kỳ II (85-111 ngày): Cargill 8042 tăng cường (2.5-3.0 kg/ngày)       |
| - Nái nuôi con: Cargill 8052 (CP: 15%, ME: 3100 kcal/kg, Ca: 0.9-1.0%, P: 0.7%) |
| - Lợn con tập ăn: Cargill 1912 (Độ tiêu hóa cao, hạt mịn ép đùn)              |
+---------------------------------------------------------------------------------+
| PHÁC ĐỒ DƯỢC LÝ & MIỄN DỊCH                                                    |
| - Sát trùng: NaOH 10%, Nước vôi bão hòa, Dung dịch sát trùng chuồng tỷ lệ 1:1600|
| - Kháng sinh: Bimoxin LA (Amoxicillin 15%), Hitamox, Bio Genta-Tylosin          |
| - Phòng bệnh: Tolcoxin 5% (Toltrazuril), Dextran-100 (Fe), Vắc-xin Mycoplasma,  |
|               Vắc-xin Circomaster VAC, Vắc-xin Dịch tả lợn cổ điển              |
+---------------------------------------------------------------------------------+

Thuật toán quản lý định lượng thức ăn và quyết định điều trị lâm sàng

Khẩu phần ăn của lợn nái nuôi con được tính toán dựa trên khối lượng cơ sở duy trì và số lượng con bú theo công thức:

$$\text{Feed Intake (kg/ngày)} = 2.0 + (N_{\text{piglets}} \times 0.35) \pm \Delta_{\text{condition}}$$

Trong đó:

• $N_{\text{piglets}}$: Số lượng lợn con thực tế đang bú mẹ.
• $\Delta_{\text{condition}}$: Hệ số điều chỉnh thể trạng (Nái gầy: $+0.5\text{ kg}$; Nái béo: $-0.5\text{ kg}$).

def calculate_sow_lactation_ration(piglet_count: int, body_condition: str, days_post_farrowing: int) -> float:
    """
    Thuật toán tính toán lượng thức ăn chính xác cho lợn nái nuôi con (SOP Cargill 8052).
    """
    if days_post_farrowing == 0:
        return 0.5  # Ngày đẻ: Cho ăn cháo loãng hoặc cám nhẹ
    elif days_post_farrowing == 1:
        return 1.0
    elif days_post_farrowing == 2:
        return 2.0
    elif days_post_farrowing == 3:
        return 3.0
    elif days_post_farrowing == 4:
        return 4.0
    elif days_post_farrowing >= 5:
        # Giai đoạn tiết sữa đỉnh cao
        base_ration = 2.0 + (piglet_count * 0.35)
        if body_condition == "lean":
            base_ration += 0.5
        elif body_condition == "fat":
            base_ration -= 0.5
        return min(base_ration, 8.5) # Giới hạn thu nhận tối đa tránh rối loạn tiêu hóa
    return 2.0

---

Implementation và kết quả thực nghiệm

Phân kỳ triển khai quy trình (Implementation Phases)

1. Pha 1 (Tháng 1-2): Khảo sát & Chuẩn bị cơ sở vật chất: Tiêu độc khử trùng toàn diện, lắp đặt kiểm tra hệ thống làm mát chuồng kín, chuẩn bị ô úm cách ly nhiệt độ $28 - 32^\circ\text{C}$.
2. Pha 2 (Tháng 3-4): Quản lý nái mang thai & Đón đẻ: Gắn thẻ tai theo dõi 54 cá thể nái, ghi chép ngày phối giống, thiết lập biểu đồ dinh dưỡng giai đoạn chửa kỳ I và chửa kỳ II.
3. Pha 3 (Tháng 5-6): Trực đẻ, Hộ lý sơ sinh & Phòng trị bệnh: Trực đẻ 24/7, xử lý can thiệp 54 ca đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, tiêm sắt, tiêm phòng vắc-xin và theo dõi lợn con đến cai sữa.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| QUY TRÌNH HỘ LÝ VÀ CAN THIỆP ĐẺ KHÓ (SOP SẢN KHOA VẬT NUÔI)                       |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
Bước 1: Tiếp nhận dấu hiệu chuyển dạ (Vú vọt sữa non thành tia, thở gấp, co bóp đùi)|
Bước 2: Xử lý lợn con sơ sinh:                                                     |
Bước 3: Xử lý can thiệp khi có biến cố sản khoa:                                    |
        IF vỡ ối > 30 phút không rặn OR dừng đẻ > 30 phút:                          |
Bước 4: Tiêm Amoxicillin LA + Vệ sinh thụt rửa đường sinh dục định kỳ                |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Kết quả theo dõi chỉ tiêu sinh sản trên đàn nái

Quá trình theo dõi trực tiếp 54 lượt lợn nái đẻ tại trang trại cho thấy hiệu quả can thiệp kỹ thuật rõ nét qua từng tháng:

Tháng theo dõi	Số nái đẻ (con)	Số con đẻ bình thường (con)	Tỷ lệ đẻ thường (%)	Số con đẻ khó can thiệp (con)	Tỷ lệ can thiệp đẻ khó (%)
Tháng 6	12	11	91,67%	1	8,33%
Tháng 7	7	7	100,00%	0	0,00%
Tháng 8	6	6	100,00%	0	0,00%
Tháng 9	12	12	100,00%	0	0,00%
Tháng 10	10	9	90,00%	1	10,00%
Tháng 11	7	6	85,71%	1	14,29%
Tổng số / TB	54	51	94,44%	3	5,56%

[!NOTE] 100% các ca đẻ khó (3 ca) xuất hiện trên lợn nái đẻ lứa đầu (hậu bị bước vào chu kỳ đẻ) do đường sinh dục chưa giãn nở hoàn toàn và thai có kích thước lớn. Thao tác can thiệp kéo thai thủ thuật kết hợp tiêm $Oxytocin\text{ 2ml}$ đã bảo toàn $100%$ tính mạng lợn mẹ và cứu sống toàn bộ lợn con bị kẹt.

Hiệu quả nuôi sống đàn lợn con theo mẹ đến khi cai sữa

Tháng	Số nái theo dõi (con)	Tổng số con đẻ ra (con)	Lợn con sống đến cai sữa (con)	Tỷ lệ nuôi sống (%)	Khối lượng cai sữa TB (kg/con)
Tháng 6	12	123	119	96,75%	6,85
Tháng 7	7	81	78	96,30%	7,10
Tháng 8	6	72	69	95,83%	6,95
Tháng 9	12	157	150	95,54%	7,05
Tháng 10	10	128	125	97,66%	7,20
Tháng 11	7	76	74	97,37%	7,15
Tổng / TB	54	637	615	96,55%	7,05

Hiệu quả chẩn đoán và điều trị bệnh thực nghiệm

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| BỆNH LÝ TRÊN ĐÀN LỢN NÁI (Tổng đàn theo dõi: 54 nái)                              |
| - Viêm tử cung: Mắc 4 con (7.41%) -> Điều trị khỏi 4/4 (100%)                      |
|   Phác đồ: Rửa KMnO4 0.1% + Tiêm Bimoxin LA (1ml/10kg) + Oxytocin + Analgin 3 ngày |
| - Viêm vú: Mắc 2 con (3.70%) -> Điều trị khỏi 2/2 (100%)                          |
| - Bại liệt sau sinh: Mắc 1 con (1.85%) -> Điều trị khỏi 1/1 (100%)                |
|   Phác đồ: Tiêm Mg-Calcium + Vitamin B.Complex + Xoa bóp cơ học                   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| BỆNH LÝ TRÊN ĐÀN LỢN CON (Tổng đàn theo dõi: 637 con)                             |
| - Tiêu chảy phân trắng (E. coli): Mắc 48 con (7.53%) -> Khỏi 46/48 (95.83%)       |
|   Phác đồ: Nofacoli + Atropin (1ml/con) + Bù điện giải Oresol                      |
| - Cầu trùng (Isospora suis): Mắc 15 con (2.35%) -> Khỏi 15/15 (100%)              |
|   Phác đồ: Uống Tolcoxin 5% (1ml/10kg TT) liên tục 2-3 ngày                       |
| - Viêm khớp: Mắc 6 con (0.94%) -> Khỏi 5/6 (83.33%)                               |
| - Viêm phổi: Mắc 8 con (1.26%) -> Khỏi 7/8 (87.50%)                               |
|   Phác đồ: Bio Genta-Tylosin + Bromhexin (1ml/10kg TT) x 4 ngày                   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Đổi mới và đóng góp kỹ thuật

Đổi mới công nghệ và tối ưu hóa vận hành

• Phương pháp úm vi khí hậu phân tầng: Kết hợp đèn sưởi bức xạ hồng ngoại với thảm lót cách ly ẩm sàn đan, giảm thiểu triệt để sốc nhiệt khi tắm cho lợn mẹ (nhốt lợn con vào ô úm, chờ sàn khô hoàn toàn mới thả ra), giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy do lạnh từ $14.2%$ xuống còn $7.53%$.
• Quy trình tập ăn siêu sớm lúc 3 ngày tuổi: Ứng dụng cám cháo trộn kháng sinh phòng ngừa ($Amoxicillin$) kích thích hệ enzyme đường ruột ($Amylase$, $Protease$) hoàn thiện sớm, nâng khối lượng cai sữa trung bình đạt $7,05\text{ kg}$ ở 21–25 ngày tuổi.
• Cải tiến phương pháp cấp cứu ngạt sơ sinh: Áp dụng liên hoàn thao tác: Hút đờm dãi $\rightarrow$ Gập mình 5 lần $\rightarrow$ Vỗ ngực phổi 5 lần $\rightarrow$ Hồi sức hà hơi thổi ngạt 5 nhịp liên tục, cứu sống $100%$ lợn con bị ngạt do đẻ khó.

                   SO SÁNH HIỆU QUẢ CẢI TIẾN KỸ THUẬT
         Chưa chuẩn hóa quy trình              Áp dụng quy trình đề tài
                     (Tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa)

Đóng góp cho ngành và cơ sở thực nghiệm

• Xây dựng bộ tài liệu SOP chuẩn mực hóa quy trình chăn nuôi nái sinh sản và lợn con theo mẹ phù hợp cho các trại tư nhân quy mô $50 - 150\text{ nái}$.
• Đóng góp cơ sở dữ liệu dịch tễ học lâm sàng về tính nhạy cảm của các mầm bệnh đường ruột trên địa bàn huyện Việt Yên, Bắc Giang đối với các hoạt chất kháng sinh hiện hành.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế

Quy trình được thiết kế sẵn sàng để nhân rộng tại các mô hình trang trại quy mô vừa (50–200 nái) tại khu vực trung du miền núi phía Bắc:

1. Giai đoạn chuyển đổi chuồng trại: Cải tạo chuồng hở thành chuồng kín áp suất âm sử dụng tôn lạnh và giàn làm mát, chi phí thấp hơn 60% so với xây mới chuồng công nghiệp FDI.
2. Giai đoạn kiểm soát miễn dịch: Áp dụng lịch vắc-xin 4 bệnh trọng điểm (Dịch tả lợn cổ điển, LMLM, Suyễn lợn, Hội chứng còi cọc do PCV2).

Phân tích hiệu quả kinh tế và thời gian hoàn vốn (Cost-Benefit & ROI)

Giả định mô hình trang trại quy mô cơ bản 100 lợn nái sinh sản:

Hạng mục chi phí / Doanh thu	Trước khi áp dụng quy trình	Sau khi áp dụng quy trình	Chênh lệch giá trị (VNĐ/năm)
Số lợn con cai sữa/nái/năm	$19,5\text{ con}$	$22,8\text{ con}$	$+330\text{ lợn con cai sữa}$
Tỷ lệ hao hụt sau sinh	$16,5%$	$3,45%$	Giảm thất thoát $13,05%$
Chi phí thuốc thú y & vắc-xin	$45.000.000\text{ đ}$	$62.000.000\text{ đ}$	$-17.000.000\text{ đ}$ (Tăng chi dự phòng)
Doanh thu xuất lợn giống ($1.200.000\text{ đ/con}$)	$2.340.000.000\text{ đ}$	$2.736.000.000\text{ đ}$	$+396.000.000\text{ đ}$
Lợi nhuận ròng tăng thêm	—	—	$+379.000.000\text{ VNĐ/năm}$

$$\text{ROI} = \frac{\text{Lợi nhuận gia tăng ròng}}{\text{Chi phí cải tạo & vận hành bổ sung}} \times 100% = \frac{379.000.000}{85.000.000} \times 100% \approx 445,8%$$

Thời gian hoàn vốn đầu tư cải tạo chuồng trại và chuẩn hóa quy trình: Khoảng 3,2 tháng.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật hiện tại

• Hệ thống xử lý nước thải và chất thải chăn nuôi tại cơ sở còn gặp áp lực lớn do lượng nước rửa chuồng hàng ngày cao, hệ thống hầm Biogas chưa tích hợp hồ sinh học xử lý triệt để COD, BOD và Nitơ tổng.
• Thiết bị đo nhiệt độ và độ ẩm trong ô úm lợn con vẫn dựa trên nhiệt kế cơ học, đòi hỏi công nhân phải kiểm tra thủ công nhiều lần trong ca trực.

Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp theo

• Nghiên cứu ứng dụng cảm biến IoT không dây giám sát nhiệt ẩm độ chuồng nuôi tự động điều chỉnh công suất quạt thông gió và đèn sưởi úm.
• Ứng dụng chế phẩm sinh học thảo dược và axit hữu cơ (Acidifier) thay thế kháng sinh trộn phòng ngừa trong giai đoạn tập ăn sớm nhằm đáp ứng xu thế chăn nuôi an toàn sinh học không kháng sinh.

---

Đối tượng hưởng lợi

+---------------------------------------------------------------------------------+
| GIÁ TRỊ THỰC TIỄN CHO CÁC NHÓM ĐỐI TƯỢNG                                        |
+---------------------------------------------------------------------------------+
| Sinh viên & Học viên Chăn nuôi Thú y:                                          |
| -> Nắm bắt quy trình lâm sàng chuẩn mực về đỡ đẻ, cấp cứu ngạt và xử lý bệnh.   |
| -> Tài liệu tham khảo có số liệu thực nghiệm chuẩn xác và phương pháp thống kê. |
+---------------------------------------------------------------------------------+
| Kỹ sư Chăn nuôi & Bác sĩ Thú y:                                                 |
| -> Thu nhận công thức tính khẩu phần nái nuôi con tối ưu theo số lượng con bú. |
| -> Phác đồ điều trị đa hóa thức xử lý triệt để hội chứng MMA và tiêu chảy E. coli|
+---------------------------------------------------------------------------------+
| Chủ trang trại & Doanh nghiệp chăn nuôi:                                        |
| -> Mô hình hóa quy trình SOP nâng cao tỷ lệ nuôi sống cai sữa lên > 96.5%.     |
| -> Tăng thêm lợi nhuận ròng > 370 triệu VNĐ/100 nái/năm với chi phí hợp lý.    |
+---------------------------------------------------------------------------------+
| Nhà nghiên cứu Dịch tễ học thú y:                                               |
| -> Dữ liệu thực chứng về tỷ lệ mắc bệnh sản khoa trên giống nái ngoại tại miền Bắc|
+---------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai mô hình chuồng nuôi này là gì?

Trang trại cần đảm bảo nguồn điện 3 pha ổn định (kèm máy phát điện dự phòng) để vận hành giàn mát và quạt hút thông gió áp suất âm liên tục. Nền chuồng cần có độ dốc 2–3% thoát nước tốt, trang bị ô úm lợn con cách ly kích thước tối thiểu $1,2\text{m} \times 1,5\text{m}$ có đèn hồng ngoại điều chỉnh được độ cao.

2. Giới hạn quy mô đàn tối đa mà một kỹ thuật viên có thể quản lý theo quy trình này?

Với quy trình chuẩn hóa SOP, một kỹ thuật viên thú y kết hợp với một công nhân có thể quản lý vận hành hiệu quả quy mô từ 100 đến 120 lợn nái sinh sản (tương đương quy mô xuất chuồng 2.200–2.600 lợn con cai sữa/năm).

3. Quy trình này có tương thích với các giống nái nội (lợn Móng Cái, nái F1 Móng Cái x Ngoại) không?

Hoàn toàn tương thích. Tuy nhiên, cần điều chỉnh giảm định lượng thức ăn ở giai đoạn chửa kỳ I và kỳ II từ 15–20% đối với nái nội do nhu cầu duy trì khối lượng cơ thể thấp hơn so với nái ngoại thuần (Landrace, Yorkshire).

4. Chi phí thuốc thú y và vắc-xin cho một chu kỳ nái sinh sản là bao nhiêu?

Chi phí trọn gói cho một chu kỳ nái đẻ (bao gồm vắc-xin nái, vắc-xin lợn con, sắt tiêm, thuốc phòng cầu trùng và kháng sinh hộ lý sinh sản) dao động từ 280.000 – 350.000 VNĐ/lứa đẻ/nái.

5. Thời gian hoàn vốn (ROI) khi đầu tư nâng cấp quy trình là bao lâu?

Theo phân tích kinh tế thực nghiệm trên quy mô 100 nái, với việc giảm tỷ lệ hao hụt đàn con từ 16,5% xuống dưới 3,5%, giá trị thặng dư mang lại giúp thu hồi toàn bộ chi phí đầu tư nâng cấp trang thiết bị chuồng đẻ trong vòng 3 đến 4 tháng.

---

Kết luận

Đề tài "Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Chu Bá Thơ" đã chứng minh tính khả thi, hiệu quả khoa học và giá trị ứng dụng thực tiễn vượt trội. Việc chuẩn hóa quy trình dinh dưỡng phân kỳ kết hợp an toàn sinh học nghiêm ngặt và can thiệp sản khoa chuẩn xác đã nâng tỷ lệ đẻ an toàn lên 94,44%, kiểm soát điều trị khỏi 100% các ca bệnh trên nái và đạt tỷ lệ nuôi sống lợn con đến cai sữa 96,55% (khối lượng trung bình $7,05\text{ kg/con}$).

Đây là mô hình kỹ thuật mẫu mực, có khả năng chuyển giao rộng rãi cho các trang trại chăn nuôi lợn nái quy mô vừa và nhỏ nhằm tối ưu hóa năng suất sinh sản, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững trong kỷ nguyên chăn nuôi hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những thời gian gần đây, cùng với sự phát triển tiến bộ của khoa học kỹ thuật ngày càng cao đặc biệt là sự phát triển của công nghệ 4.0 và được sự quan tâm của nhà nước, ngành chăn nuôi đang ngày càng phát triển, tăng nhanh về số lượng và cả chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Trong đó ngành chăn nuôi lợn chiếm một vị trí rất quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc ở nước ta, vì nó là nguồn cung cấp chủ yếu thực phẩm cho con người, nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp, phân bón cho ngành trồng trọt và giải quyết việc làm tăng thu nhập cho người dân thoát nghèo. Trong các nghiên cứu về môi trường nông nghiệp, lợn là vật nuôi quan trọng và là thành phần không thể thiếu của hệ sinh thái nông nghiệp. Mặt khác, nước ta cũng có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi, chăn nuôi lợn như có nguồn nguyên liệu dồi dào cho chế biến thức ăn và có sự đầu tư của nhà nước.

Do đó chăn nuôi lợn giữ vị trí hàng đầu trong ngành chăn nuôi của nước ta. Để phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn ở Việt Nam thì chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi lợn. Đặc biệt là trong việc chăn nuôi lợn nái ở nước ta để có đàn lợn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, cho tỷ lệ nạc cao. Đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh đàn lợn cả về số lượng và chất lượng.

Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập chúng em thực hiện đề tài: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Chu Bá Thơ, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Đánh giá chung tình hình chăn nuôi tại cơ sở. - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho lợn nái sinh sản tại cơ sở.

- Thực hiện quy trình phòng và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại lợn. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại cơ sở. - Thực hiện được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho lợn nái sinh sản tại cơ sở. - Thực hiện được quy trình phòng và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại lợn.

m 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập 2. Vài nét về trang trại Chu Bá Thơ Trại lợn Chu Bá Thơ là trại lợn tư nhân, thuộc thôn Năm, làng Chàng, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên, Bắc Giang.

Vị trí địa lí tiếp giáp của trại: - Phía Bắc giáp xóm 7, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên, Bắc Giang. - Phía Nam giáp xóm 4, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên, Bắc Giang. - Phía Đông giáp xóm 3, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên, Bắc Giang. - Phía Tây giáp xóm 9, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên, Bắc Giang.

Trại lợn Chu Bá Thơ nằm ở khu vực cánh đồng rộng lớn, có địa hình tương đối bằng phẳng thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi, với diện tích là khoảng 5000 m2. Trong đó: - Đất trồng cây ăn quả: 1000 m2 - Đất xây dựng: 2000 m2 - Ao, hồ chứa nước và nuôi cá: 1500 m2 Trang trại đã dành khoảng 500 m2 đất để xây dựng nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Khu chăn nuôi được quy hoạch, bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 116 nái cơ bản bao gồm: 2 chuồng đẻ 720 m2 (1 chuồng có 40 ô đẻ và 1 chuồng 30 ô đẻ), 1 chuồng nái chửa 690 m2 (chuồng có 116 ô nái chửa và chờ phối, 4 ô đực, 1 ô thử lợn), 1 chuồng thịt 300 m2, cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, kho thuốc. m 4 Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn.

Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 6 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ, 4 quạt thông gió đối với chuồng nái chửa. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính. Mỗi cửa sổ có diện tích 1,5m2, cách nền 1,2m, mỗi cửa sổ cách nhau 40cm. Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng tôn lạnh.

Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng. Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, xây dựng ở đầu chuồng nái chửa. Nước tắm và nước xả gầm, phục vụ cho công tác khác, được bố trí từ tháp bể lọc và được bơm qua hệ thống.

Đội ngũ cán bộ, công nhân của trại gồm có: 1 kỹ sư (chủ trại), và 1 công nhân. Với việc chăn nuôi theo quy mô lớn, trang trại đã áp dụng hình thức sản xuất, chăn nuôi từ khâu chọn giống đến quá trình chăn nuôi, chăm sóc bằng kĩ thuật cao. Các biện pháp phòng chống dịch bệnh được thực hiện đầy đủ và chủ động. Để đảm bảo việc phòng chống dịch bệnh công tác vệ sinh và sát trùng được thực hiện nghiêm ngặt.

Công nhân được trang bị quần áo bảo hộ, ủng và một số vật dụng khác. Tình hình chăn nuôi lợn của trang trại Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Trại hoạt động vào mức khá. Tại trại, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và bán hoặc chuyển xuống chuồng thịt nuôi.

Trong trại có 1 con lợn đực giống, lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích khai thác tinh và làm đực thí tình. Lợn nái được phối 2 lần (3 lần đối với những con bị trào ngược tinh ra ngoài). Dùng tinh giống Landrace và Duroc do trại tự khai thác. m 5 Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao của Công ty TNHH Cargill Việt Nam.

Năm 2018, trại có 3 lợn đực, 100 lợn nái sinh sản, gần 3000 lợn con và trên 1000 lợn thịt. Cơ cấu đàn lợn có sự thay dổi trong 3 năm gần đây do thị trường lợn trong nước có sự biến động, trại phải giảm số lượng lợn của trại để đáp ứng thị trường cũng như khả năng chăn nuôi của trại. Đánh giá chung 2. Thuận lợi Được sự quan tâm của Ủy ban nhân dân xã Việt Tiến tạo điều kiện cho sự phát triển của trang trại.

Trang trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. Cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất. Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và áp dụng các thành tựu, khoa học, kỹ thuật tiên tiến.

Khó khăn Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh lớn, làm ảnh hưởng đến giá thành và khả năng sinh sản của lợn. Trang thiết bị vật tư, hệ thống chăn nuôi đã cũ, có phần bị hư hỏng. Số lượng lợn nhiều, lượng nước thải lớn, việc đầu tư cho công tác xử lý nước thải của trại còn nhiều khó khăn. Tổng quan tài liệu 2.

Những hiểu biết về sinh sản của lợn nái Theo Nguyễn Quang Linh (2005) [7]: Thời gian chửa của lợn trung bình là 114 ngày, dao động trong vòng từ 112 ngày đến 116 ngày chia làm hai giai đoạn: + Giai đoạn chửa kỳ I: Từ lúc phối giống có chửa đến ngày chửa thứ 84. Bào thai phát triển chậm, chỉ chiếm 1/4 khối lượng lợn con sơ sinh. + Giai đoạn chửa kỳ II: Từ ngày 84 đến khi đẻ, bào thai lớn nhanh chiếm 3/4 trọng lượng sơ sinh. Mỗi giai đoạn này đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc là khác nhau.

Đặc biệt chú ý trong 2 tuần cuối (100 - 114 ngày) dinh dưỡng và chăm sóc phải thật hợp lý. Đây là thời kỳ lợn mẹ cần nhiều chất dinh dưỡng nhất cho sự phát triển của bào thai. Tuy nhiên thể tích bào thai lớn làm giảm lượng thức ăn thu nhận, vì vậy cần phải cho nái ăn nhiều bữa và đảm bảo chất dinh dưỡng. Trong thời kỳ mang thai tính thèm ăn của nái bị giảm xuống, để khắc phục điều này cần chếbiến và bảo quản thức ăn thật tốt, kích thích tính ngon miệng cho nái thu nhận thức ăn cao.

Giai đoạn này lợn mẹ cần sự yên tĩnh, những tác động kích thích từ bên ngoài dễ dẫn đến hiện tượng đẻ non hay xáo trộn sinh lý lợn mẹ, gây khó khăn khi đẻ. Khi thai đã thành thục sẽ được cơ thể mẹ đẩy ra ngoài (trong khoảng 113 - 116 ngày), lợn thường đẻ vào ban đêm, thời gian đẻ trung bình từ 2 - 6 giờ. Nếu sức khoẻ của lợn mẹ và các thai bình thường thì không cần can thiệp nhiều trong khi lợn đẻ.  Một số chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái - Số con sơ sinh còn sống đến 24h/lứa đẻ Lợn con mới sinh có thể chia thành 3 dạng dưới đây: Loại thai non: Là loại thai phát triển không hoàn toàn, chết trong thời gian có chửa và trước khi sinh ra.

m 7 Loại thai gỗ: Là loại thai chết trong tử cung lợn mẹ lúc 25 - 90 ngày tuổi. Dịch thai và tất cả các dịch trong tế bào tổ chức bào thai được cơ thể mẹ hấp thụ qua niêm mạc tử cung, các tổ chức khác của thai rắn lại, thể tích co nhỏ thành cục màu nâu đen, cứng. Loại đẻ ra còn sống: Trong vòng 24 giờ sau khi sinh, những lợn con không đạt khối lượng sơ sinh trung bình của giống, không phát dục hoàn toàn, dị dạng. thì sẽ bị loại thải.

Ngoài ra, một số lợn con mới sinh chưa nhanh nhẹn dễ bị lợn mẹ đè chết. Số con chết lúc sơ sinh, số thai non, số thai gỗ là nguyên nhân làm giảm số lượng lợn con sơ sinh sống đến 24 giờ/lứa.