Chăm Sóc Sức Khỏe Cho Người Cao Tuổi Ở Nông Thôn Việt Nam: Nghiên Cứu Tại Xã Quỳnh Bá

Luận văn thạc sĩ phân tích chăm sóc sức khỏe người cao tuổi nông thôn Việt Nam và vai trò công tác xã hội tại xã Quỳnh Bá, Nghệ An.

• Tác giả: Trương Thị Điểm
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Mạnh Lợi
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Công tác Xã hội
• Đề tài: Chăm Sóc Sức Khỏe Cho Người Cao Tuổi Ở Nông Thôn Việt Nam Hiện Nay Và Hoạt Động Của Công Tác Xã Hội (Nghiên cứu tại xã Quỳnh Bá – Quỳnh Lưu – Nghệ An)
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 0.7. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.8. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.9. Phương pháp nghiên cứu
• 0.10. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các khái niệm công cụ
• 1.1.1. Người cao tuổi
• 1.1.2. Sức khỏe, chăm sóc sức khỏe
• 1.1.3. Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu
• 1.1.3.1. Thuyết phát triển nhu cầu con người
• 1.1.3.2. Lý thuyết hiện đại hóa của William Goode
• 1.1.3.3. Lý thuyết cấu trúc chức năng của Talcott Parsons
• 1.1.3.4. Thuyết vị thế vai trò (G.
• 1.1.4. Đặc điểm tâm sinh lý người cao tuổi
• 1.1.5. Luật pháp và chính sách của Việt Nam đối với Người cao tuổi
• 1.1.6. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO NGƯỜI CAO TUỔI Ở NÔNG THÔN TẠI XÃ QUỲNH BÁ
• 2.1. Đặc điểm đời sống người cao tuổi tại địa phương
• 2.2. Quy mô gia đình và sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi
• 2.3. Mối quan hệ giữa người cao tuổi và các thành viên trong gia đình
• 2.4. Hoạt động kinh tế và thu nhập của người cao tuổi
• 2.5. Sức khỏe và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại địa bàn xã
• 2.6. Sức khỏe người cao tuổi tại địa bàn nghiên cứu
• 2.7. Hoạt động của gia đình trong việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi
• 2.8. Tổ chức xã hội đối với việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi
• 2.8.1. Khám chữa bệnh miễn phí
• 2.8.2. Các tổ chức đoàn thể người cao tuổi tham gia
• 3. CHƯƠNG 3: TRIỂN VỌNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO NGƯỜI CAO TUỔI VÀ HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI
• 3.1. Triển vọng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi
• 3.2. Công tác xã hội với người cao tuổi
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chăm Sóc Sức Khỏe Người Cao Tuổi Ở Nông Thôn

Chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi ở nông thôn Việt Nam đang trở thành một vấn đề cấp bách. Sự gia tăng nhanh chóng của dân số cao tuổi đòi hỏi các chính sách và giải pháp hiệu quả. Đặc biệt, tại xã Quỳnh Bá, tình hình chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi cần được nghiên cứu và cải thiện. Việc hiểu rõ về nhu cầu và thách thức trong chăm sóc sức khỏe sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

1.1. Đặc Điểm Người Cao Tuổi Tại Xã Quỳnh Bá

Người cao tuổi tại xã Quỳnh Bá có những đặc điểm riêng biệt về tâm lý và thể chất. Họ thường gặp phải các vấn đề sức khỏe như bệnh mãn tính và cần sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng. Việc hiểu rõ đặc điểm này sẽ giúp xây dựng các chương trình chăm sóc phù hợp.

1.2. Tình Hình Chăm Sóc Sức Khỏe Hiện Tại

Tình hình chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi ở nông thôn hiện nay còn nhiều hạn chế. Các cơ sở y tế thường thiếu thốn về trang thiết bị và nhân lực. Điều này dẫn đến việc người cao tuổi không được chăm sóc đúng mức, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của họ.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Chăm Sóc Sức Khỏe Người Cao Tuổi

Chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi ở nông thôn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu hụt dịch vụ y tế, sự xa cách giữa các thế hệ và áp lực kinh tế là những yếu tố chính. Việc nhận thức và giải quyết những thách thức này là rất quan trọng để cải thiện tình hình.

2.1. Thiếu Dịch Vụ Y Tế Chất Lượng

Nhiều cơ sở y tế ở nông thôn không đủ khả năng cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cho người cao tuổi. Thiếu thốn về trang thiết bị và nhân lực là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.2. Sự Xa Cách Giữa Các Thế Hệ

Mô hình gia đình hạt nhân ngày càng phổ biến, dẫn đến sự xa cách giữa người cao tuổi và con cháu. Điều này làm giảm sự hỗ trợ về mặt tinh thần và vật chất cho người cao tuổi, ảnh hưởng đến sức khỏe của họ.

III. Phương Pháp Chăm Sóc Sức Khỏe Người Cao Tuổi Hiệu Quả

Để cải thiện chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng và sự tham gia của các tổ chức xã hội là rất cần thiết. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

3.1. Chương Trình Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng

Các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng có thể giúp người cao tuổi tiếp cận dịch vụ y tế dễ dàng hơn. Việc tổ chức các buổi khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe.

3.2. Sự Tham Gia Của Tổ Chức Xã Hội

Các tổ chức xã hội có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người cao tuổi. Họ có thể cung cấp thông tin, tư vấn và hỗ trợ tài chính cho người cao tuổi trong việc chăm sóc sức khỏe.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Xã Quỳnh Bá

Nghiên cứu tại xã Quỳnh Bá đã chỉ ra nhiều vấn đề trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Các kết quả cho thấy cần có sự can thiệp kịp thời từ chính quyền và cộng đồng để cải thiện tình hình. Việc áp dụng các giải pháp thực tiễn sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

4.1. Kết Quả Khảo Sát Tình Hình Sức Khỏe

Khảo sát cho thấy tỷ lệ người cao tuổi mắc bệnh mãn tính cao, nhưng ít người tham gia khám sức khỏe định kỳ. Điều này cho thấy cần có các biện pháp khuyến khích người cao tuổi tham gia chăm sóc sức khỏe.

4.2. Các Giải Pháp Đã Được Triển Khai

Một số giải pháp đã được triển khai như tổ chức các buổi khám sức khỏe miễn phí và cung cấp thông tin về dinh dưỡng cho người cao tuổi. Những giải pháp này đã giúp cải thiện tình hình sức khỏe cho người cao tuổi tại xã.

V. Kết Luận Và Triển Vọng Tương Lai Trong Chăm Sóc Sức Khỏe

Chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi ở nông thôn Việt Nam cần được chú trọng hơn nữa. Các chính sách và chương trình hỗ trợ cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Tương lai, việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi sẽ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, cộng đồng và chính quyền.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Hỗ Trợ

Chính sách hỗ trợ cho người cao tuổi cần được cải thiện để đảm bảo quyền lợi và sức khỏe cho họ. Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ tài chính và y tế là rất cần thiết.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Trong Chăm Sóc Sức Khỏe

Tương lai, cần phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe tích cực hơn, bao gồm sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------ TRƢƠNG THỊ ĐIỂM CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO NGƯỜI CAO TUỔI Ở NÔNG THÔN VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI (Nghiên cứu tại xã Quỳnh Bá – Quỳnh Lưu – Nghệ An) Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Công tác Xã hội Mã số: 60 90 01 01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Vũ Mạnh Lợi Hà Nội – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những nội dung trong luận văn là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Vũ Mạnh Lợi. Kết quả nghiên cứu của luận văn dựa trên quá trình thu thập thông tin, khảo sát. Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Học viên Trƣơng Thị Điểm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Vũ Mạnh Lợi người đã tận tình hướng dẫn, động viên và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn đến quý thầy, cô trong khoa Xã hội học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình truyền đạt kiến thức trong 2 năm qua. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến người cao tuổi, gia đình, cá nhân, các tổ chức, hội, cơ quan chính quyền tại địa bàn nghiên cứu đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn. Học viên Trƣơng Thị Điểm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Tổng quan tình hình nghiên cứu . Đối tượng và khách thể nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Ý nghĩa của nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Kết cấu luận văn . CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU.1 Các khái niệm công cụ . Người cao tuổi . Sức khỏe, chăm sóc sức khỏe . Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu . Thuyết phát triển nhu cầu con người . Lý thuyết hiện đại hóa của William Goode . Lý thuyết cấu trúc chức năng của Talcott Parsons . Thuyết vị thế vai trò (G. Đặc điểm tâm sinh lý người cao tuổi . Luật pháp và chính sách của Việt Nam đối với Người cao tuổi . Đặc điểm địa bàn nghiên cứu . 39 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 2: THỰC TRẠNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO NGƢỜI CAO TUỔI Ở NÔNG THÔN TẠI XÃ QUỲNH BÁ . Đặc điểm đời sống người cao tuổi tại địa phương . Quy mô gia đình và sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi . Mối quan hệ giữa người cao tuổi và các thành viên trong gia đình . Hoạt động kinh tế và thu nhập của người cao tuổi . Sức khỏe và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại địa bàn xã . Sức khỏe người cao tuổi tại địa bàn nghiên cứu . Hoạt động của gia đình trong việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi . Tổ chức xã hội đối với việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi . Khám chữa bệnh miễn phí . Các tổ chức đoàn thể người cao tuổi tham gia .79 Chƣơng 3: TRIỂN VỌNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO NGƢỜI CAO TUỔI VÀ HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI . Triển vọng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Công tác xã hội với người cao tuổi . 92 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 94 PHỤ LỤC 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Tỷ lệ độ tuổi . Tỷ lệ giới tính . Trình độ học vấn của người cao tuổi. Tình trạng hôn nhân . Tỷ lệ góa theo giới (%) . Quy mô gia đình và cơ cấu thế hệ . Sắp xếp cuộc sống của người cao tuổi . Mức độ gặp mặt của những người con không sống cùng hộ người cao tuổi . Mức độ liên lạc của những người con không sống cùng người cao tuổi (ngoài gặp trực tiếp) . Người sống cùng hộ mà người cao tuổi tâm sự, trò chuyện theo giới tính . Người không sống cùng hộ mà người cao tuổi tâm sự, trò chuyện theo giới tính . Mối quan hệ giữa người cao tuổi với con trai sống cùng hộ . Mối quan hệ giữa người cao tuổi với con gái sống cùng hộ . Mối quan hệ giữa người cao tuổi với con dâu sống cùng hộ . Mối quan hệ giữa người cao tuổi và con rể sống cùng hộ . Mức độ hài lòng của người cao tuổi với cư xử của mọi người trong hộ gia đình . Tỷ lệ người cao tuổi tham gia lao động tạo thu nhập. Đánh giá thu nhập dành cho sinh hoạt cá nhân hàng ngày (%) . Lý do người cao tuổi không tham gia lao động tạo thu nhập . Nguồn thu nhập của người cao tuổi không tham gia lao động tạo thu nhập . Tỷ lệ người cao tuổi tham gia làm việc nhà trong 1 tháng qua. Nguồn thu nhập chính của hộ gia đình người cao tuổi .62 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ước tính thu nhập trung bình của mỗi người trong hộ gia đình người cao tuổi trong 12 tháng qua . Đánh gia kinh tế hộ gia đình mình so với các hộ khác trong thôn. Tỷ lệ hộ nghèo theo quy đinh của Bộ LĐTB và XH . Người cao tuổi tự đánh giá tình trạng sức khỏe theo độ tuổi . Người cao tuổi tự đánh giá tình trạng sức khỏe theo giới tính . Tỷ lệ đọc, viết của người cao tuổi . Mức độ đi lại của người cao tuổi . Tỷ lệ người cao tuổi có bệnh mãn tính . Tỷ lệ người cao tuổi mắc 2 bệnh mãn tính. Hoạt động sinh hoạt của người cao tuổi cần sự hỗ trợ . Tỷ lệ người cao tuổi có bảo hiểm y tế . Tỷ lệ người cao tuổi nhận được sự hỗ trợ về chăm sóc sức khỏe trong 12 tháng qua . Tỷ lệ người cao tuổi tham gia sinh hoạt tại các hội, câu lạc bộ .80 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tỷ lệ người cao tuổi tham gia lao động tạo thu nhập trong các nghề . Số giờ lao động trung bình trong 1 ngày trong 1 tháng qua của người cao tuổi tham gia lao động tạo thu nhập (%) (chỉ tính ngày làm việc) . Thu nhập trung bình 1 tháng của người cao tuổi từ nghề chính trong 12 tháng qua (%) . Tỷ lệ người cao tuổi hỗ trợ con cháu trong hộ gia đình về vật chất trong 12 tháng qua (%). Tỷ lệ người cao tuổi đi khám sức khỏe định kỳ trong 12 tháng qua và người chi trả cho mỗi lần đi khám sức khỏe định kỳ . Tỷ lệ người coa tuổi đi bệnh viện trong 3 năm qua . Đối tượng đưa người cao tuổi đi bệnh viện trong 3 năm qua . Người trả tiền chăm sóc người cao tuổi trong lần đi bệnh viện . Tỷ lệ người cao tuổi bị ốm phải nằm ít nhất 1 ngày trở lên trong lần gần đây nhất (%) . Thời gian trở lại sinh hoạt bình thường sau lần ốm phải nằm ít nhất 1 ngày trở lên (%) . Người giúp đỡ, chăm sóc người cao tuổi trong thời gian ốm phải nằm ít nhất 1 ngày trở lên (%) . Dịch vụ khám chữa bệnh người cao tuổi sử dụng trong lần ốm phải nằm ít nhất 1 ngày (%) . Tỷ lệ người cao tuổi bị ốm đau hoặc chấn thương cần được điều trị nhưng không nhận được bất kỳ điều trị nào và lý do không nhận được điều trị .76 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hiện nay, người cao tuổi trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang có xu hướng gia tăng nhanh. Theo dự báo của Tổng cục Thống kê năm 2010 (GSO, 2010) cho thấy tỷ lệ dân số từ 60 tuổi trở lên ở Việt Nam sẽ chạm ngưỡng 10% tổng dân số vào năm 2017, tức là dân số Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn “già hóa” từ năm 2017. Tiếp đó, cũng theo dự báo này thì chỉ sau hai thập kỷ nữa dân số Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn “già” khi mà chỉ số già hóa tăng từ 35,5 năm 2009 lên hơn 100 vào năm 2032. Già hóa dân số sẽ có những khó khăn, thách thức trong việc thực hiện chính sách, đảm bảo các nhu cầu trong cuộc sống, đặc biệt là nhu cầu chăm sóc sức khỏe. Ở Việt Nam, việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi vừa mang ý nghĩa kinh tế, chính trị, xã hội vừa mang tính nhân văn sâu sắc. Từ xưa nhân dân ta đã có những câu ca dao, tục ngữ như: “uống nước nhớ nguồn” hay “công cha như núi Thái sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Người cao tuổi là tầng lớp đã có nhiều cống hiến cho xã hội vì vậy cần phải có những chính sách phù hợp chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Nhà nước ta đã có những chính sách, sự quan tâm đến đời sống, sức khỏe của người cao tuổi. Vấn đề chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi ở thành thị và nông thôn khác nhau do ảnh hưởng của điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất. Mô hình gia đình hạt nhân ngày một phổ biến ở nông thôn. Ở nhiều gia đình, con cái trưởng thành đi làm ăn xa không thường xuyên đóng góp hay chăm sóc cho cha mẹ đã già. Nhiều người cao tuổi không cùng sống với con cái trong một mái nhà, họ tự lo từng bữa cơm, tự chăm sóc. Ở nông thôn những gia đình làm nông nghiệp, sau thời gian vào vụ mùa những người nông dân thường nhàn rỗi ít có công việc làm thêm tại địa phương lực lượng lao động chính (là thanh niên; trung niên) ở nông thôn di cư ra những thành phố lớn tìm việc làm để tăng thu nhập, dẫn đến tình trạng hiện nay ở nông thôn chủ yếu chỉ có người già và trẻ em. Họ là hai đối tượng cần được chăm sóc thì ngược lại, họ tự chăm sóc lẫn nhau. Nhiều người cao tuổi đã đến lúc cần được nghỉ ngơi, 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phụng dưỡng nhưng vẫn phải làm việc như chăm cháu, làm việc nhà, thậm chí cả những công việc nặng nhọc của đồng ruộng. Người dân ở nông thôn thường chú trọng làm kinh tế để đáp ứng các nhu cầu kinh tế thiết yếu của gia đình hơn là chăm sóc sức khỏe cho người già. Điều đó ảnh hưởng đến sức khỏe và việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi.