Khóa luận chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn tại MNS Farm Nghệ An

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng phòng bênh trị bệnh cho lợn nái sinh, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Thị Thơm
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Phương Lan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng, Phòng Trị Bệnh Cho Đàn Lợn NáI Sinh Sản Và Lợn Con Theo Mẹ Tại Trại S2 Công Ty TNHH MNS Farm Nghệ An
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.2. Quá trình thành lập và cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.2.1. Quá trình thành lập
• 2.2.2. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.3. Điều kiện tự nhiên của nơi thực tập
• 2.4. Cơ sở vật chất của nơi thực tập
• 2.5. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.6. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.6.1. Sự thành thục về tính và thể vóc
• 2.6.1.1. Sự thành thục về tính
• 2.6.1.2. Sự thành thục về thể vóc
• 2.6.2. Chu kỳ động dục
• 2.6.3. Thời điểm phối giống thích hợp
• 2.7. Đặc điểm của lợn con giai đoạn theo mẹ
• 2.7.1. Đặc điểm về sinh trưởng, phát dục
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.3.3. Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng
• 3.3.3.1. Quy trình chăm sóc lợn con tại cơ sở
• 3.3.3.2. Quy trình phòng bệnh tại cơ sở
• 3.3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi tại trang trại S2 Công ty TNHH MNS Farm Nghệ An
• 4.2. Thực hiện biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản
• 4.3. Số lượng lợn nái trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng trong 6 tháng thực tập
• 4.4. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại trại lợn S2 Công ty TNHH MNS Farm Nghệ An
• 4.5. Một số chỉ tiêu sinh sản của lợn nái nuôi tại trại
• 4.6. Kết quả công tác phòng bệnh cho lợn tại trại
• 4.6.1. Kết quả phòng bệnh cho lợn nái sinh sản
• 4.6.2. Kết quả phòng bệnh cho lợn nái đẻ
• 4.6.3. Kết quả phòng bệnh cho lợn con theo mẹ
• 4.7. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.8. Kết quả chẩn đoán lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại
• 4.8.1. Kết quả chẩn đoán lợn nái sinh sản
• 4.8.2. Kết quả chẩn đoán lợn con theo mẹ
• 4.9. Kết quả điều trị lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ
• 4.9.1. Kết quả điều trị lợn nái sinh sản
• 4.9.2. Kết quả điều trị bệnh lợn con theo mẹ
• 4.10. Kết quả thực hiện công tác khác tại cơ sở
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng của đàn lợn. Quy trình chăm sóc này bao gồm việc cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và an toàn. Theo nghiên cứu, chế độ dinh dưỡng cho lợn nái cần được thiết kế sao cho đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng trong từng giai đoạn sinh sản. Việc này không chỉ giúp lợn nái khỏe mạnh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của lợn con. "Chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp lợn nái sinh sản tốt hơn, từ đó nâng cao chất lượng con giống". Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe định kỳ và phòng bệnh cho lợn nái cũng rất quan trọng. Các bệnh thường gặp như viêm tử cung, viêm vú có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của lợn nái. Do đó, việc thực hiện các biện pháp phòng bệnh là cần thiết để duy trì sức khỏe cho lợn nái.

1.1. Kỹ thuật nuôi lợn nái

Kỹ thuật nuôi lợn nái bao gồm việc lựa chọn giống, chăm sóc dinh dưỡng và quản lý sức khỏe. Việc lựa chọn giống lợn nái có ảnh hưởng lớn đến năng suất sinh sản. Các giống lợn như Yorkshire, Landrace và Duroc được ưa chuộng vì khả năng sinh sản tốt và chất lượng thịt cao. "Lợn nái khỏe mạnh sẽ sinh ra lợn con khỏe mạnh, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi". Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh sản, từ giai đoạn mang thai đến giai đoạn cho con bú. Ngoài ra, việc quản lý sức khỏe thông qua tiêm phòng và kiểm tra định kỳ cũng rất quan trọng để phát hiện sớm các bệnh có thể xảy ra.

II. Nuôi dưỡng lợn con

Nuôi dưỡng lợn con là một khâu quan trọng trong quy trình chăn nuôi lợn. Lợn con cần được chăm sóc đặc biệt trong giai đoạn đầu đời để đảm bảo sức khỏe và phát triển tốt. "Chăm sóc lợn con đúng cách sẽ giúp tăng trưởng nhanh chóng và giảm tỷ lệ chết". Chế độ ăn cho lợn con cần được thiết kế sao cho cung cấp đủ dinh dưỡng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất. Việc cho lợn con ăn thức ăn phù hợp từ sớm sẽ giúp chúng phát triển tốt hơn. Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe và phòng bệnh cho lợn con cũng rất quan trọng. Các bệnh thường gặp như tiêu chảy, viêm phổi có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của lợn con.

2.1. Thức ăn cho lợn con

Thức ăn cho lợn con cần được lựa chọn kỹ lưỡng để đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng. Thức ăn cần chứa đủ protein, vitamin và khoáng chất để hỗ trợ sự phát triển của lợn con. "Thức ăn chất lượng cao sẽ giúp lợn con phát triển nhanh chóng và khỏe mạnh". Ngoài ra, việc cho lợn con ăn đúng thời điểm cũng rất quan trọng. Lợn con nên được cho ăn từ khi còn nhỏ để làm quen với thức ăn và phát triển hệ tiêu hóa. Việc theo dõi sự tăng trưởng của lợn con cũng cần được thực hiện để điều chỉnh chế độ ăn cho phù hợp.

III. Quy trình phòng bệnh cho lợn

Phòng bệnh cho lợn là một phần không thể thiếu trong quy trình chăn nuôi. Việc phòng bệnh giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. "Phòng bệnh tốt sẽ giúp tiết kiệm chi phí điều trị và nâng cao hiệu quả chăn nuôi". Các biện pháp phòng bệnh bao gồm tiêm phòng định kỳ, vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe lợn. Việc thực hiện các biện pháp này sẽ giúp ngăn ngừa sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, việc giáo dục người chăn nuôi về các bệnh thường gặp và cách phòng tránh cũng rất quan trọng.

3.1. Các bệnh thường gặp

Các bệnh thường gặp ở lợn bao gồm viêm phổi, tiêu chảy, và các bệnh truyền nhiễm khác. Việc nhận biết sớm các triệu chứng của bệnh sẽ giúp người chăn nuôi có biện pháp xử lý kịp thời. "Nhận biết sớm triệu chứng bệnh sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại cho đàn lợn". Các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng, vệ sinh chuồng trại và quản lý dinh dưỡng cũng cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

IV. Quản lý trang trại lợn

Quản lý trang trại lợn là một yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả chăn nuôi. Việc quản lý tốt sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao năng suất. "Quản lý hiệu quả sẽ giúp tiết kiệm chi phí và tăng lợi nhuận". Các yếu tố cần được quản lý bao gồm dinh dưỡng, sức khỏe, và môi trường sống của lợn. Việc theo dõi và đánh giá định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề phát sinh và có biện pháp khắc phục kịp thời.

4.1. Mô hình chăn nuôi lợn

Mô hình chăn nuôi lợn hiện đại cần được áp dụng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Mô hình này bao gồm việc sử dụng công nghệ trong chăn nuôi, quản lý dinh dưỡng và sức khỏe lợn. "Mô hình chăn nuôi hiện đại sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm". Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý cũng rất quan trọng để theo dõi tình hình chăn nuôi và đưa ra các quyết định kịp thời.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò chủ lực và truyền thống trong nền nông nghiệp Việt Nam, đóng góp tỷ trọng lớn nhất vào tổng sản lượng thịt cung cấp cho thị trường tiêu thụ nội địa cũng như hướng đến xuất khẩu. Cùng với xu thế hiện đại hóa, ngành chăn nuôi đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình nông hộ nhỏ lẻ sang phương thức chăn nuôi công nghiệp quy mô trang trại tập trung. Trong chuỗi sản xuất này, công tác chăn nuôi lợn nái sinh sản là mắt xích then chốt quyết định số lượng và chất lượng con giống cung ứng cho giai đoạn nuôi lợn thịt thương phẩm. Tuy nhiên, mật độ nuôi tập trung cao làm gia tăng áp lực mầm bệnh và rủi ro bùng phát dịch bệnh. Khả năng thích nghi của lợn nái ngoại, điều kiện vệ sinh thú y, chế độ chăm sóc và chất lượng thức ăn, nước uống là các yếu tố tác động trực tiếp đến năng suất sinh sản và tỷ lệ sống của đàn con. Khóa luận được thực hiện nhằm hoàn thiện kỹ thuật chăm sóc, quản lý và kiểm soát dịch bệnh tại cơ sở sản xuất quy mô công nghiệp.

Văn bản xác định các mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Theo dõi tình hình chăn nuôi của trang trại.
2. Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ.
3. Xác định tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại.

Nhiệm vụ và yêu cầu chuyên đề được đặt ra gồm:

1. Theo dõi tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại.
2. Thành thạo quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại.
3. Thực hiện được quy trình vệ sinh, phòng và trị một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái và lợn con theo mẹ tại trại.
4. Nâng cao kiến thức và kỹ năng tay nghề thực tế trong công tác thú y.

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (nái hậu bị, nái chửa, nái đẻ/nuôi con) và đàn lợn con theo mẹ thuộc các giống ngoại Yorkshire, Landrace và Duroc (dòng cụ kỵ GGP và ông bà GP).
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học Farm S2 thuộc Công ty TNHH MNS Farm Nghệ An, địa chỉ tại xóm Côn Sơn, xã Hạ Sơn, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An.
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi và thu thập số liệu thực địa diễn ra trong 6 tháng, từ ngày 28/05/2020 đến ngày 28/11/2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên cơ sở sinh lý sinh sản gia súc, đặc điểm giải phẫu - sinh lý lợn con giai đoạn bú sữa và lý thuyết bệnh học thú y chuyên biệt cho đàn lợn nái:

• Đặc điểm sinh lý lợn nái: Tuổi thành thục tính dục của lợn ngoại xuất hiện lúc 6 - 7 tháng tuổi (thể trọng 60 - 80 kg), nhưng độ tuổi thành thục về thể vóc hoàn chỉnh để bắt đầu phối giống là 8 - 9 tháng tuổi (thể trọng 100 - 110 kg). Chu kỳ động dục kéo dài 19 - 21 ngày với ba giai đoạn (trước chịu đực, chịu đực và sau chịu đực); thời điểm phối giống kép tối ưu đối với nái ngoại là vào chiều ngày thứ 3 và sáng ngày thứ 4 tính từ lúc bắt đầu xuất hiện triệu chứng động dục.
• Đặc điểm sinh lý lợn con bú sữa: Tốc độ tăng trưởng cao nhưng không đồng đều; giai đoạn sau 3 tuần tuổi dễ rơi vào khủng hoảng sinh trưởng do sản lượng sữa mẹ suy giảm và lượng hemoglobin trong máu lợn con sụt giảm. Chức năng hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, dạ dày lợn con dưới 1 tháng tuổi thiếu axit HCl tự do (trạng thái hyperhydric), men pepsin chưa hoạt hóa hoàn toàn. Cơ năng điều tiết thân nhiệt kém và cơ chế miễn dịch thụ động hoàn toàn phụ thuộc vào việc hấp thu kháng thể $\gamma$-globulin qua sữa đầu trong 24 giờ đầu sau khi sinh bằng con đường ẩm bào.
• Bệnh học sinh sản: Bệnh lý viêm tử cung (do các vi khuẩn Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica...), bệnh sót nhau và viêm vú dẫn đến hội chứng MMA (Metritis-Mastitis-Agalactia) gây suy giảm sản lượng sữa, sốt cao ở lợn mẹ và gây tiêu chảy, còi cọc hoặc chết đói ở lợn con.

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật thực nghiệm áp dụng tại trại bao gồm:

• Phương pháp chăm sóc, dinh dưỡng: Phân chia khẩu phần dinh dưỡng theo từng chu kỳ sinh lý của nái mang thai (thời kỳ 1: từ phối giống đến 84 ngày; thời kỳ 2: từ ngày 85 đến ngày 100; thời kỳ 3: giai đoạn an thai chuẩn bị đẻ) và nái nuôi con; kiểm soát thành phần dinh dưỡng bằng các mã thức ăn công nghiệp chuẩn (M002 cho nái chửa, M003 cho nái nuôi con, M009 cho lợn con theo mẹ).
• Kỹ thuật can thiệp sản khoa và thủ thuật thú y: Kỹ thuật tiêm phòng viêm tử cung bằng Vetrimoxin, hỗ trợ kích đẻ bằng Han-prost, xử lý can thiệp đỡ đẻ khó; kỹ thuật úm lợn con ở nhiệt độ 33 - 35°C; thực hiện thao tác cắt mài nanh, bấm đuôi, bấm xăm số tai, thiến lợn đực lúc 3 ngày tuổi và tập ăn sớm ở 4 - 6 ngày tuổi.
• Phương pháp vệ sinh, an toàn sinh học và phòng bệnh: Tiêu độc khử trùng chuồng trại định kỳ bằng hóa chất TH4 (tỷ lệ pha 1 lít/50 lít nước), xả vôi xút gầm chuồng, rắc vôi bột lối đi; xây dựng và thực thi lịch tiêm vắc-xin định kỳ phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (PRRS, Circovac, Rhiniseng, Farrow SueB, Aftopor/Aftogen, Colisuin, Pestiffa, Auskipira, Provac TP).
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả số lượng đầu con; xác định tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi bằng các công thức toán học thống kê:

$$\text{Tỷ lệ lợn mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}} \times 100$$

Dữ liệu được tổng hợp và phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày cơ sở thực tiễn của sự chuyển dịch cơ cấu chăn nuôi lợn tại Việt Nam sang hướng chăn nuôi trang trại tập trung công nghiệp. Nêu rõ tầm quan trọng của việc duy trì năng suất đàn nái sinh sản và bảo toàn đàn con theo mẹ. Đặt ra mục tiêu tổng thể về việc giám sát tình hình chăn nuôi, vận hành quy trình chăm sóc dinh dưỡng, và đánh giá hiệu quả phòng trị bệnh truyền nhiễm, bệnh sản khoa tại Trại S2 Công ty TNHH MNS Farm Nghệ An.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trại S2 nằm tại xã Hạ Sơn, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An với tổng diện tích 110,8 ha, nằm biệt lập tại địa hình rừng núi an toàn dịch tễ. Khuôn viên bao gồm 2,5 ha khu điều hành, phân khu nái quy mô 5.000 con và phân khu lợn thịt quy mô 40.000 con, vận hành theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Hệ thống chuồng kín trang bị giàn mát, quạt thông gió công nghiệp (5 đến 12 quạt/chuồng tùy loại), trần tôn lạnh và phòng pha chế tinh hiện đại.
• Cơ sở khoa học chuyên đề: Tổng kết các chỉ tiêu sinh lý sinh dục ở lợn nái ngoại; cơ chế miễn dịch và tiêu hóa của lợn con sơ sinh; cơ chế phát sinh các bệnh lý sản khoa (viêm tử cung, sót nhau, viêm vú) và hội chứng MMA.
• Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước: Tổng thuật các nghiên cứu trong nước về tỷ lệ mắc bệnh đường sinh dục (tỷ lệ bệnh tử cung chiếm tới 62,50% trong các bệnh sinh dục cái theo Trịnh Văn Tuấn; tỷ lệ viêm tử cung 42,4% theo Nguyễn Văn Thanh) và các nghiên cứu quốc tế của Christensen, Kemper, Shrestha về các chủng vi khuẩn phân lập (E. coli, Staphylococcus spp., Arcanobacterium pyogenes) gây thiệt hại đàn lợn con lên đến 80% do mất sữa mẹ.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác lập địa điểm, thời gian và hệ thống chỉ tiêu theo dõi. Chi tiết hóa quy trình kỹ thuật gồm:

• Quy trình nuôi dưỡng nái chửa 3 thời kỳ và nái đẻ (tăng giảm lượng thức ăn theo ngày trước và sau đẻ; công thức từ ngày thứ 8 đến cai sữa: $\text{Lượng thức ăn/ngày} = 2\text{ kg} + (\text{số con} \times 0{,}35\text{ kg})$).
• Kỹ thuật sản khoa, đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó và điều trị dự phòng kháng sinh Vetrimoxin (1 ml/10 kg thể trọng).
• Kỹ thuật chăm sóc lợn con: úm nhiệt 33 - 35°C, cho bú sữa đầu trong 6 - 8 giờ đầu, mài nanh, bấm đuôi, uống phòng cầu trùng Baycox 5% (1 ml/con) ở 3 và 5 ngày tuổi, thiến đực lúc 3 ngày tuổi, tập ăn sớm lúc 4 - 6 ngày tuổi.
• Quy định an toàn sinh học và thiết lập bảng lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn con theo mẹ, lợn nái an thai và lợn nái hậu bị.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Tình hình chăn nuôi chung của trại: Giai đoạn từ tháng 01/2019 đến tháng 12/2020 ghi nhận sự tăng trưởng ổn định của quy mô đàn nhờ duy trì nghiêm ngặt công tác phòng dịch tả lợn Châu Phi.
• Kết quả chăm sóc, nuôi dưỡng trực tiếp: Phản ánh tiến độ công việc chăm sóc đàn nái đẻ, nái nuôi con trong 4 tháng đầu và nái chửa trong 2 tháng cuối của đợt thực tập.
• Kết quả công tác phòng bệnh và vệ sinh thú y: Đánh giá việc thực hiện quy trình sát trùng chuồng trại, tỷ lệ hoàn thành lịch tiêm vắc-xin định kỳ trên đàn nái và lợn con.
• Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh: Tổng hợp tình hình phát sinh các bệnh viêm tử cung, sót nhau, viêm vú ở lợn nái và tiêu chảy, viêm rốn, còi cọc ở lợn con; đánh giá tỷ lệ điều trị khỏi của các phác đồ dùng thuốc tại cơ sở.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đánh giá mức độ hoàn thành mục tiêu chuyên đề, hiệu quả ứng dụng thực tế của các quy trình kỹ thuật và đưa ra các đề xuất nhằm cải thiện hơn nữa hiệu quả phòng chống dịch bệnh và nâng cao năng suất đàn nái tại trang trại.

---

Kết quả và đóng góp

1. Biến động quy mô đàn của trang trại

Trong giai đoạn 2 năm (2019 - 2020), mặc dù đối mặt với áp lực lớn từ dịch tả lợn Châu Phi, trang trại S2 vẫn duy trì và phát triển quy mô đàn giống và đàn thương phẩm:

STT	Loại lợn	Đơn vị tính	Tháng 1/2019	Tháng 12/2020	Chênh lệch (Con)
1	Lợn đực giống	Con	161	148	-13
2	Lợn nái hậu bị	Con	987	821	-166
3	Lợn nái sinh sản	Con	4.171	5.215	+1.044
4	Lợn con	Con	7.999	15.366	+7.367

2. Tiêu chuẩn hóa giá trị dinh dưỡng thức ăn

Khóa luận tổng hợp và hệ thống hóa bảng thành phần chỉ tiêu dinh dưỡng của các dòng cám chuyên biệt được sử dụng tại trại:

Chỉ tiêu dinh dưỡng	Đơn vị	Thức ăn M002 (Nái chửa)	Thức ăn M003 (Nái nuôi con)	Thức ăn M009 (Lợn con theo mẹ)
Năng lượng trao đổi (ME)	Kcal/kg	3.250	2.900	3.300
Protein thô	%	15,0	13,0	17,5
Xơ thô	%	7,0	18,0	4,0
Canxi (Ca)	%	0,35 - 0,17	0,35 - 1,70	0,35 - 1,70
Photpho (P)	%	0,50 - 1,70	0,50 - 1,00	0,50 - 1,70
Lysine	%	0,85	0,60	1,25
Methionine + Cysteine	%	0,50	0,35	0,65

3. Chuẩn hóa lịch phòng vắc-xin và can thiệp dược phẩm

Khóa luận đã ghi nhận và đúc kết chi tiết các quy trình phòng bệnh sinh học cho từng nhóm đối tượng chăn nuôi:

• Đàn lợn con theo mẹ: Bổ sung sắt Previron (ngày 1: 1 ml), phòng viêm rốn Ecede (ngày 2: 0,1 ml), phòng cầu trùng Baycox 5% (ngày 3 và 5: 1 ml uống), phòng tai xanh PRRS (ngày 10: 2 ml), phòng viêm teo mũi Tenalin (ngày 15: 1 ml), phòng suyễn và còi cọc Fostera PVCMH (ngày 21: 2 ml), phòng viêm phổi Vetrimoxin L.A (>21 ngày tuổi: 2 ml).
• Đàn lợn nái an thai: Tiêm Circovac (tuần 10 và 13), PRRS (tuần 11), Rhiniseng (tuần 12), Colisuin và nhỏ Sebasil trị ký sinh trùng (tuần 14).
• Đàn nái hậu bị: Tiêm phòng 11 tuần liên tục từ tuần 1 đến tuần 11 với đầy đủ các loại vắc-xin Provac TP (PED và TGE), PRRS, Rhiniseng, Farrow SueB (khô thai), Aftopor/Aftogen (LMLM), Circovac, Colisuin, Pestiffa (dịch tả) và Auskipira (giả dại).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian cố định 6 tháng tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (Trại S2 - Nghệ An). Các đánh giá tập trung vào giai đoạn nái sinh sản và lợn con theo mẹ, chưa mở rộng theo dõi chu kỳ tăng trưởng của đàn lợn con sau cai sữa chuyển sang giai đoạn nuôi thịt thương phẩm. Khảo sát diễn ra trong bối cảnh áp lực dịch tả lợn Châu Phi cao, đòi hỏi quy trình cách ly nghiêm ngặt, gây hạn chế nhất định đến việc mở rộng các nghiệm thức can thiệp đối chứng khác nhau.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu năng suất sinh sản qua nhiều lứa đẻ liên tiếp của đàn nái để đánh giá độ bền sản xuất; nghiên cứu tối ưu hóa chi phí khẩu phần và thử nghiệm các phác đồ điều trị kháng sinh thế hệ mới nhằm giảm thiểu nguy cơ kháng thuốc trong chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên môn hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y, cũng như kỹ thuật viên quản lý tại các trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp.

Các nội dung có giá trị ứng dụng cao bao gồm:

1. Quy trình chuẩn hóa về kỹ thuật sản khoa (chuẩn bị chuồng đẻ, đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó, xử lý sau sinh cho lợn mẹ).
2. Quy trình thao tác kỹ thuật trên đàn lợn con sơ sinh (úm nhiệt, cho bú sữa đầu, mài nanh, thiến, cho uống phòng cầu trùng và tập ăn sớm).
3. Hệ thống biểu mẫu lịch sát trùng chuồng trại và lịch tiêm phòng vắc-xin chi tiết cho lợn con, lợn nái an thai và nái hậu bị trong điều kiện kiểm soát an toàn sinh học GlobalGAP.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô cơ sở hạ tầng và phân khu chăn nuôi tại Trại Farm S2 được bố trí như thế nào?
Trang trại có diện tích 110,8 ha; trong đó 2,5 ha dùng cho khu điều hành và công trình phụ trợ. Khu chăn nuôi gồm 2 phân khu khép kín theo tiêu chuẩn GlobalGAP: phân khu nái quy mô 5.000 con (gồm 2 khu đẻ A-B với 10 phòng/84 ô mỗi phòng, 2 khu mang thai A-B với chuồng phối, chuồng an thai, chuồng đực giống, chuồng cách ly hậu bị) và phân khu lợn thịt quy mô 40.000 con (2 dãy/20 chuồng/1.000 con mỗi chuồng và 4 nhà lợn con cai sữa/6 phòng/1.000 con mỗi phòng).

2. Khẩu phần ăn của lợn nái nuôi con được điều chỉnh theo công thức nào từ ngày nuôi con thứ 8 đến khi cai sữa?
Từ ngày thứ 8 đến khi cai sữa, lượng thức ăn hỗn hợp M003 cấp cho nái nuôi con được tính theo công thức: $$\text{Lượng thức ăn/nái/ngày} = 2\text{ kg} + (\text{Số con} \times 0{,}35\text{ kg})$$ Khẩu phần chia làm 2 bữa/ngày (sáng và chiều); nếu nái gầy thì cộng thêm 0,5 kg, nái béo giảm 0,5 kg/ngày.

3. Tại sao lợn con theo mẹ cần được tập ăn sớm từ 4 - 6 ngày tuổi?
Tập ăn sớm giúp lợn con kích thích các tế bào vách dạ dày tiết sớm axit HCl tự do và men tiêu hóa, bù đắp sự thiếu hụt dinh dưỡng khi sản lượng sữa mẹ giảm dần sau 3 tuần tuổi, hạn chế giai đoạn khủng hoảng sinh trưởng, giảm sự hao mòn thể trạng của lợn mẹ và tạo điều kiện cai sữa sớm để tăng vòng quay lứa đẻ/nái/năm.

4. Những loại vi khuẩn chính nào được văn bản tổng quan là nguyên nhân gây bệnh viêm vú và hội chứng MMA ở lợn nái?
Văn bản tổng quan các nghiên cứu chỉ rõ các vi khuẩn gây viêm vú và hội chứng MMA gồm: Staphylococcus spp., Arcanobacterium pyogenes, Streptococcus spp., Klebsiella spp. và đặc biệt là Escherichia coli (chiếm 38,9% đến 78% các mẫu sữa phân lập từ nái viêm vú), trong đó độc tố của E. coli là nguyên nhân trực tiếp gây viêm vú và mất sữa cấp tính.

5. Lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn con theo mẹ tại cơ sở gồm những loại nào và vào thời điểm nào?
Lợn con được tiêm: vắc-xin phòng bệnh tai xanh PRRS (2 ml) lúc 10 ngày tuổi; Tenalin phòng viêm teo mũi (1 ml) lúc 15 ngày tuổi; Fostera PVCMH phòng suyễn và hội chứng còi cọc (2 ml) lúc 21 ngày tuổi; và Vetrimoxin L.A phòng viêm phổi (2 ml) ở thời điểm trên 21 ngày tuổi.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Thơm đã phản ánh toàn diện việc thực hiện quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và an toàn sinh học cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại Trại Farm S2 thuộc Công ty TNHH MNS Farm Nghệ An. Đề tài đã hệ thống hóa các thông số dinh dưỡng, thao tác sản khoa, quy trình xử lý can thiệp trên con non và lịch trình tiêm phòng vắc-xin thực tế tại một cơ sở chăn nuôi quy mô lớn đạt chuẩn GlobalGAP. Kết quả theo dõi cho thấy việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật và vệ sinh thú y là yếu tố quyết định giúp bảo toàn số lượng đàn, gia tăng quy mô nái sinh sản và lợn con ngay trong giai đoạn dịch tả lợn Châu Phi diễn biến phức tạp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi vẫn luôn là ngành kinh tế chủ lực và truyền thống của Việt Nam hiện nay, nhất là ngành chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó đối với đời sống kinh tế xã hội của nhân dân. Hiện nay, ở Việt Nam thịt lợn luôn chiếm thị phần hàng đầu trong tổng số khối lượng thịt bán trên thị trường. Vì vậy, chăn nuôi lợn ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm, ưu tiên phát triển để theo kịp với nhịp độ chung của đất nước. Chăn nuôi lợn không chỉ đáp ứng yêu cầu cung cấp thịt trong nước mà còn tham gia xuất khẩu (Nguyễn Văn Tốn, 2020 30).

Cùng với xu hướng phát triển của xã hội thì chăn nuôi lợn đang chuyển dần từ loại hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung trang trại, từ đó góp phần cho ngành chăn nuôi lợn đạt được bước phát triển không ngừng cả về số lượng và chất lượng. Chăn nuôi lợn nái sinh sản đang dần trở thành một trong những khâu quan trọng trong chăn nuôi lợn hiện đại nhằm cung cấp con giống cho giai đoạn chăn nuôi lợn thịt thương phẩm sau này. Nhưng một quy luật tất yếu trong quá trình phát triển chăn nuôi là mật độ nuôi càng cao thì dễ nảy sinh vấn đề dịch bệnh. Nguyên nhân gây bệnh là do khả năng thích nghi của lợn nái với khí hậu, điều kiện vệ sinh chăm sóc nuôi dưỡng kém, thức ăn, nước uống không đảm bảo vệ sinh.

đã gây ra một số bệnh làm ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và chất lượng con giống cũng như toàn đàn lợn. Tuy nhiên, để có được sản phẩm chất lượng, an toàn việc áp dụng quá trình chọn giống, nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn là hết sức cần thiết. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giảng viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng bênh, trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Công ty TNHH MNS Farm Nghệ An”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1.

Mục tiêu - Theo dõi tình hình chăn nuôi của trang trại. - Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ - Xác định tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại. Yêu cầu của chuyên đề - Theo dõi tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại. - Thành thạo quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại.

- Thực hiện được quy trình vệ sinh, phòng và trị một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái và lợn con theo mẹ tại trại - Chăm chỉ, chịu khó học hỏi để nâng cao kiến thức tay nghề của bản thân. Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Quá trình thành lập và cơ cấu tổ chức của trang trại 2.

Quá trình thành lập Trang trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học công ty TNHH MNS Farm Nghệ An nằm trên địa bàn xóm Côn Sơn - Hạ Sơn - Quỳ Hợp - Nghệ An. Trang trại cách xa các khu dân cư, nên công tác phòng dịch bệnh rất tốt vì địa hình rừng núi “nội bất xuất ngoại bất nhập”. Khu này chỉ có một đường vào, hệ thống chuồng trại với quy mô đạt tiêu chuẩn GlobalGap, hoạt động theo phương thức công nghiệp, mô hình hiện đại, hiện là trại chăn nuôi với quy mô lớn nhất miền Trung. Trại nuôi và phát triển con giống thuộc dòng cụ kỵ (GGP) và dòng ông bà (GP) thuộc các giống Yorkshire, Landrace và Duroc.

Hiện nay trại thuê công nhân, công ty đầu tư thức ăn, thuốc thú y và cán bộ kỹ thuật, trang trại do ông Kanisorn Suttikao làm giám đốc trại, ông Nguyễn Văn Trung làm trưởng trại, cán bộ kỹ thuật của trại gồm 4 quản lý, nhiều kỹ sư có trình độ cao và công nhân. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức gồm 3 nhóm: + Nhóm quản lý bao gồm anh Nguyễn Văn Trung, trưởng trại phụ trách chung và chị Nguyễn Thị Quy giám sát trại, 1 hành chính nhân sự, 6 tổ trưởng gồm, choai thịt, nái đẻ, sau cai sữa, mang thai, lái xe, biogas, bảo trì, 10 tổ phó của các tổ. + Nhóm kỹ thuật bao gồm: 25 kỹ thuật sản xuất, 6 kỹ thuật biogas, an toàn vệ sinh môi trường 4, 3 kế toán, 2 quản lý kho, 2 sale (bán hàng), 1 nhân viên y tế. + Nhóm công nhân bao gồm: 116 công nhân, 19 bảo vệ, 2 tạp vụ, 11 người nấu ăn.

Cùng 4 sinh viên thực tập thực hiện công việc chuyên môn. Luan van 4 Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng mang thai, tổ cai sữa, tổ chuồng thịt, tổ chuồng nọc và phòng pha chế tinh. Điều kiện tự nhiên của nơi thực tập - Trại chăn nuôi S2 Công ty TNHH MNS Farm Nghệ An nằm trên địa bàn xóm Côn Sơn, xã Hạ Sơn, huyện Quỳ Hợp, Nghệ An. Xã Hạ Sơn được chia thành 9 xóm.

Hạ Sơn được nối với quốc lộ 48 đoạn qua xã Minh Hợp bằng con đường độc đạo dài gần 18km hay còn gọi là đường nguyên liệu. Diện tích tự nhiên xã có 43,15 km², dân số năm 1999 là 3.106 người, mật độ dân số đạt 72 người/km². Theo thống kê năm 2015, xã có dân số là 4.100 người, mật độ dân số đạt 95 người/km².  Phía Bắc giáp huyện Quỳ Châu  Phía Nam giáp các huyện Tân Kỳ và Anh Sơn  Phía Đông giáp huyện Nghĩa Đàn  Phía Tây giáp các huyện Con Cuông và Quỳ Châu.

- Hạ Sơn có khí hậu mang tính chất chung của khí hậu miền Bắc Việt Nam – khí hậu nhiệt đới gió mùa: + Lượng mưa hằng năm cao nhất đạt 2. Thấp nhất đạt 1. Trung bình đạt 1. + Độ ẩm trung bình hằng năm đạt 82%, cao nhất 88% và thấp nhất là 67%, nhiệt độ trung bình trong năm là 210C - Do đặc điểm thổ nhưỡng, Hạ Sơn có điều kiện phát triển lâm nghiệp và trồng các loại cây công nghiệp ngắn và dài ngày như: chè, cao su, cà phê, mía,.

cây ăn quả như: cam, vải, nhãn,. Đồng thời, xã cũng có tiềm năng để phát triển nông nghiệp với các loại cây như ngô, khoai, sắn. Hạ Sơn có diện tích rừng lớn, chiếm 40% diện tích tự nhiên của huyện, trữ lượng gỗ cao, bình quân 150m3/ha, với nhiều loại gỗ quý như: lim, gụ, sến, lát hoa,. và nhiều loại cây đặc sản, dược liệu như quế, sa nhân, cánh kiến, nấm Luan van 5 hương,.

Bên cạnh đó, Hạ Sơn còn có nhiều đồi núi với hệ thực - động vật phong phú, đa dạng. Hạ Sơn có nhiều khoáng sản quý như: vàng, đá quý, thiếc, ăng ti moan,. Riêng quặng thiếc có hàm lượng cao. Cơ sở vật chất của nơi thực tập - Trại chăn nuôi Farm S2 nằm ở khu vực cánh đồng rộng lớn thuộc xã Hạ Sơn, có địa hình tương đối bằng phẳng với diện tích 110,8ha.

- Trang trại dành khoảng 2,5 ha để xây dựng nhà điều hành, nhà ăn cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và hoạt động của trại. - Khu chăn nuôi được xây dựng, quy hoạch bố trí hệ thống chuồng trại cho 2 phân khu là khu nuôi lợn nái (với quy mô 5000 con) và khu nuôi lợn thịt (quy mô 40000 con) như sau: + Khu lợn nái đẻ: gồm 2 khu nái đẻ là khu A và khu B. Mỗi khu có 2 dãy nhà, mỗi dãy có 5 phòng, mỗi phòng có 84 ô chứa nái. + Khu lợn mang thai: gồm 2 khu A và B.

Mỗi khu có 1 chuồng phối, 4 chuồng an thai và 1 chuồng lợn đực giống để khai thác và cung cấp tinh cho cả 2 khu. Ngoài ra còn có 3 chuồng cách ly lợn nái hậu bị. Cùng một số công trình phụ như: phòng pha tinh, kho thức ăn, kho thuốc, bể nước, nhà vệ sinh. + Khu nuôi lợn thịt: 2 dãy chuồng (mỗi dãy có 20 chuồng , mỗi chuồng nuôi được 1000 lợn thịt) và 4 nhà lợn con cai sữa (mỗi nhà có 6 phòng, mỗi phòng nuôi được 1000 con).

Và một số công trình phụ như bể nước, kho thức ăn, kho thuốc. Hệ thống chuồng trại của 2 phân khu là hoàn toàn khép kín, hiện đại, đạt tiêu chuẩn chăn nuôi GlobalGAP. Mỗi chuồng đều có hệ thống giàn mát phía đầu chuồng, cuối chuồng có 5 quạt thông gió đối với 1 phòng nuôi lợn con cai sữa, 12 quạt thông gió đối với 1 chuồng mang thai, 7 quạt thông gió đối với 1 chuồng nuôi lợn thịt. Hai bên tường đều có cửa sổ lắp kính.

Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng tôn lạnh, cửa gió trời. Luan van 6 Phòng tinh của trại được trang bị các dụng cụ như: kính hiển vi, nồi hấp, dụng cụ đóng liều tinh, máy đo nhiệt, tủ bảo quản tinh và một số dụng cụ khác. Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống, nước xả gầm, nước vệ sinh của 2 khu lợn nái và lợn thịt được cung cấp từ 2 bể chứa riêng biệt.

Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề 2. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái 2. Sự thành thục về tính và thể vóc * Sự thành thục về tính: Tuổi thành thục về tính là tuổi mà con vật bắt đầu có phản xạ tính dục và có khả năng sinh sản. Khi gia súc đã thành thục về tính, bộ máy sinh dục đã phát triển hoàn thiện, con vật bắt đầu xuất hiện các phản xạ về sinh dục.

Con cái có hiện tượng động dục, con đực có phản xạ giao phối. Sự thành thục về tính của lợn sớm hay muộn phụ thuộc vào: giống, chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng, khí hậu, chuồng trại. - Giống: Các giống khác nhau thì thành thục về tính cũng khác nhau: những giống thuần hóa sớm hơn thì tính thành thục sớm hơn những giống thuần hóa muộn, những giống có tầm vóc nhỏ thường thành thục sớm hơn những giống có tầm vóc lớn. Theo Phạm Hữu Doanh và Lưu Kỉ 2003 [3], tuổi động dục đầu tiên ở lợn nội (Ỉ, Móng Cái) rất sớm từ 4 - 5 tháng khi khối lượng đạt từ 20 - 25 kg.