Căn Cứ Tỉnh Ủy Thủ Dầu Một Trong Kháng Chiến Chống Mỹ Cứu Nước (1955-1975)

Khám phá vai trò của Căn cứ tỉnh ủy Thủ Dầu Một trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước giai đoạn 1955-1975, một phần quan trọng của lịch sử Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thế Anh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Đạt
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch Sử Việt Nam
• Đề tài: Căn Cứ Tỉnh Ủy Thủ Dầu Một Trong Kháng Chiến Chống Mỹ (1955-1975)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp của luận văn
• Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CĂN CỨ TỈNH ỦY THỦ DẦU MỘT TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, TỪ 1955 ĐẾN 1975
• 1.1. Cơ sở hình thành căn cứ cách mạng ở Thủ Dầu Một
• 1.1.1. Cơ sở lịch sử
• 1.1.2. Cơ sở địa phương Thủ Dầu Một
• 1.2. Khái quát về sự hình thành, phát triển của căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một
• 1.2.1. Bối cảnh và chủ trương xây dựng căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một
• 1.2.2. Các giai đoạn phát triển của căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG HOẠT ĐỘNG Ở CĂN CỨ TỈNH ỦY THỦ DẦU MỘT TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, TỪ 1955 ĐẾN 1975
• 2.1. Hoạt động chính trị
• 2.2. Hoạt động quân sự
• 2.2.1. Xây dựng lực lượng vũ trang
• 2.2.2. Tổ chức bố phòng, chiến đấu bảo vệ căn cứ
• 2.3. Hoạt động kinh tế, báo chí, giáo dục, y tế
• 2.3.1. Hoạt động kinh tế
• 2.3.2. Hoạt động báo chí và giáo dục
• 2.3.3. Hoạt động y tế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ VÀ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG CĂN CỨ TỈNH ỦY THỦ DẦU MỘT TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, TỪ 1955 ĐẾN 1975
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Chung Căn Cứ Tỉnh Ủy Thủ Dầu Một 1955 1975

Bài viết này đi sâu vào lịch sử Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một trong giai đoạn Kháng chiến chống Mỹ (1955-1975). Đây là một địa điểm chiến lược quan trọng, đóng vai trò then chốt trong sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Nghiên cứu này nhằm mục đích làm sáng tỏ quá trình hình thành, phát triển, và những đóng góp to lớn của căn cứ này đối với lịch sử Bình Dương nói riêng và cả nước nói chung. Căn cứ không chỉ là nơi làm việc của Tỉnh ủy Thủ Dầu Một mà còn là trung tâm chỉ đạo, hậu phương vững chắc cho các lực lượng vũ trang và phong trào cách mạng trong khu vực. Bài viết sẽ khám phá những hoạt động chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa diễn ra tại căn cứ, đồng thời đánh giá vai trò và ý nghĩa lịch sử của nó. Theo tài liệu gốc, Thủ Dầu Một là địa bàn chiến lược quan trọng của cả chính quyền Việt Nam Cộng hòa và Trung ương Cục miền Nam. Với chính quyền Việt Nam Cộng hòa, Thủ Dầu Một có tuyến Quốc lộ 13 huyết mạch.

1.1. Ý nghĩa chiến lược của Thủ Dầu Một trong kháng chiến

Thủ Dầu Một giữ vị trí chiến lược then chốt trong Kháng chiến chống Mỹ. Nằm trên tuyến giao thông quan trọng, nó vừa là bàn đạp để mở rộng vùng chiếm đóng của địch, vừa là lá chắn bảo vệ Sài Gòn. Với ta, Thủ Dầu Một với địa hình rừng rậm, sông ngòi chằng chịt, trở thành nơi ẩn náu, bảo vệ an toàn cho lực lượng cách mạng. Tài liệu gốc nhấn mạnh vai trò của Thủ Dầu Một trong việc nối liền Đông Nam Bộ với Tây Nguyên và cực Nam Trung Bộ.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu căn cứ Tỉnh ủy

Nghiên cứu về Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc. Nó không chỉ góp phần làm sáng tỏ một giai đoạn lịch sử quan trọng của Bình Dương mà còn cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu về xây dựng căn cứ địa cách mạng, phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân. Đồng thời, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng trong công tác giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

II. Phân Tích Cơ Sở Hình Thành Căn Cứ Tỉnh Ủy Thủ Dầu Một

Việc hình thành Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một không phải là ngẫu nhiên mà dựa trên những cơ sở vững chắc về lý luận, lịch sử và địa phương. Về mặt lý luận, Đảng ta luôn coi trọng việc xây dựng căn cứ địa là một trong những yếu tố then chốt để tiến hành chiến tranh nhân dân, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh. Về mặt lịch sử, Thủ Dầu Một vốn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, đã từng là nơi đứng chân của nhiều lực lượng kháng chiến trong thời kỳ chống Pháp. Về mặt địa phương, Thủ Dầu Một có địa hình hiểm trở, rừng núi bao bọc, sông ngòi chằng chịt, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ bí mật, an toàn. Theo tài liệu gốc, sau Hiệp định Genève, Thủ Dầu Một cũng là một trong những địa điểm chuyển quân, tập kết, tạo không khí hòa bình cho cuộc tổng tuyển cử vào tháng 7 năm 1956.

2.1. Cơ sở lý luận về xây dựng căn cứ địa cách mạng

Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định vai trò quyết định của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng. Để phát huy sức mạnh của nhân dân, cần phải xây dựng căn cứ địa vững chắc, nơi nhân dân được giác ngộ, tổ chức và trang bị để tham gia vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Căn cứ địa phải là nơi an toàn, đảm bảo các điều kiện về chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa để nuôi dưỡng và phát triển lực lượng cách mạng.

2.2. Truyền thống cách mạng của Thủ Dầu Một

Thủ Dầu Một là vùng đất có truyền thống yêu nước, chống ngoại xâm lâu đời. Trong thời kỳ chống Pháp, nhiều cuộc khởi nghĩa, phong trào yêu nước đã nổ ra tại đây, thu hút đông đảo quần chúng nhân dân tham gia. Những địa danh như Thuận An Hòa, Tây Nam Bến Cát, Long Nguyên đã trở thành những căn cứ vững chắc, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp. Theo luận văn, nơi đây cũng đã xuất hiện các căn cứ; Thuận An Hòa, Tây Nam Bến Cát, Long Nguyên.

III. Hướng Dẫn Các Giai Đoạn Phát Triển Căn Cứ Tỉnh Ủy

Quá trình phát triển của Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một trải qua nhiều giai đoạn, gắn liền với những biến động của tình hình cách mạng. Từ giai đoạn đầu xây dựng cơ sở, củng cố lực lượng đến giai đoạn mở rộng quy mô, tăng cường hoạt động và cuối cùng là giai đoạn phát huy vai trò trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Mỗi giai đoạn đều có những đặc điểm riêng, đòi hỏi sự lãnh đạo, chỉ đạo linh hoạt, sáng tạo của Tỉnh ủy Thủ Dầu Một. Nghiên cứu cho thấy, Tỉnh ủy luôn chú trọng xây dựng lực lượng vũ trang, kịp thời đối phó với những thay đổi của tình hình cách mạng.

3.1. Giai đoạn 1 Xây dựng cơ sở củng cố lực lượng 1955 1960

Sau Hiệp định Genève, Tỉnh ủy Thủ Dầu Một tập trung xây dựng cơ sở bí mật, củng cố lực lượng chính trị và vũ trang. Các đội vũ trang tuyên truyền được thành lập, tiến hành các hoạt động diệt ác, trừ gian, gây dựng phong trào cách mạng trong quần chúng nhân dân. Đồng thời, Tỉnh ủy cũng chú trọng xây dựng hệ thống giao thông liên lạc, đảm bảo thông tin thông suốt giữa các cơ sở.

3.2. Giai đoạn 2 Mở rộng quy mô tăng cường hoạt động 1961 1972

Bước vào giai đoạn Kháng chiến chống Mỹ, Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một được mở rộng về quy mô, tăng cường về lực lượng. Các hoạt động quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa được đẩy mạnh. Tỉnh ủy lãnh đạo quân và dân Thủ Dầu Một đánh bại nhiều cuộc càn quét lớn của địch, giữ vững và mở rộng vùng giải phóng. Nghiên cứu cho thấy, từ 1961 là Trung ương Cục miền Nam Việt Nam, Thủ Dầu Một trong những năm kháng chiến chống Mỹ, có những cánh rừng bạt ngàn, cùng hệ thống sông ngòi, đã trở thành nơi che chắn, bảo vệ tốt cho lực lượng cách mạng đứng chân.

IV. Bí Quyết Hoạt Động Tiêu Biểu Tại Căn Cứ Tỉnh Ủy 1955 1975

Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một là nơi diễn ra nhiều hoạt động quan trọng, góp phần vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến. Các hoạt động chính trị nhằm nâng cao ý thức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Các hoạt động quân sự nhằm tiêu hao sinh lực địch, bảo vệ căn cứ và vùng giải phóng. Các hoạt động kinh tế nhằm đảm bảo hậu cần cho cuộc kháng chiến. Các hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Theo tài liệu gốc, Tỉnh ủy Thủ Dầu Một lãnh đạo nhân dân thực hiện nghiêm những nội dung trong Hiệp định Genève, chuyển hướng đấu tranh từ bí mật sang công khai, từ đấu tranh vũ trang sang đấu tranh chính trị.

4.1. Hoạt động chính trị Nâng cao ý thức cách mạng

Tỉnh ủy Thủ Dầu Một tổ chức các lớp học chính trị, quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, nâng cao trình độ lý luận cho cán bộ, chiến sĩ. Đồng thời, Tỉnh ủy cũng tăng cường công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tham gia vào các phong trào cách mạng, xây dựng chính quyền nhân dân.

4.2. Hoạt động quân sự Tiêu hao sinh lực địch

Lực lượng vũ trang Thủ Dầu Một tổ chức các trận đánh tiêu hao sinh lực địch, phá hủy cơ sở vật chất, kho tàng, phương tiện chiến tranh của địch. Các chiến dịch chống càn quét, bảo vệ căn cứ và vùng giải phóng được thực hiện thường xuyên, hiệu quả. Đồng thời, Tỉnh ủy cũng chú trọng xây dựng lực lượng dân quân du kích, phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân.

4.3. Hoạt động kinh tế Đảm bảo hậu cần kháng chiến

Tỉnh ủy Thủ Dầu Một vận động nhân dân tăng gia sản xuất, tiết kiệm, cung cấp lương thực, thực phẩm, thuốc men cho lực lượng vũ trang. Các cơ sở sản xuất vũ khí, đạn dược, quân trang được xây dựng, đáp ứng nhu cầu chiến đấu. Đồng thời, Tỉnh ủy cũng thực hiện chính sách công bằng, dân chủ, ổn định đời sống cho nhân dân vùng giải phóng.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Vai Trò Căn Cứ Tỉnh Ủy Thủ Dầu Một

Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc Kháng chiến chống Mỹ. Nó là trung tâm lãnh đạo, chỉ đạo phong trào cách mạng trong toàn tỉnh. Nó là hậu phương vững chắc, đảm bảo các điều kiện về chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa cho cuộc kháng chiến. Nó là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường của quân và dân Thủ Dầu Một. Theo nhiều tài liệu, Căn cứ Tỉnh ủy vì vậy cũng được đề cập nhưng chỉ mới ở mức độ là nơi diễn ra các cuộc họp, nơi ban hành các nghị quyết của Tỉnh ủy.

5.1. Trung tâm lãnh đạo chỉ đạo phong trào cách mạng

Tỉnh ủy Thủ Dầu Một là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng bộ tỉnh, có trách nhiệm hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách, chỉ đạo các hoạt động cách mạng trong toàn tỉnh. Các nghị quyết, chỉ thị của Tỉnh ủy được ban hành kịp thời, đúng đắn, đáp ứng yêu cầu của tình hình thực tế, góp phần đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi.

5.2. Hậu phương vững chắc cho kháng chiến

Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một là nơi tập trung các nguồn lực về chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, đảm bảo các điều kiện cần thiết cho cuộc kháng chiến. Nhân dân vùng giải phóng luôn tin tưởng, ủng hộ, giúp đỡ cách mạng, tạo nên sức mạnh tổng hợp để đánh bại kẻ thù.Theo luận văn, với những lí do trên tôi quyết định chọn đề tài "Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, từ 1955 đến 1975".

VI. Bài Học Kinh Nghiệm Xây Dựng Căn Cứ Địa Ở Bình Dương

Nghiên cứu về Căn cứ Tỉnh ủy Thủ Dầu Một rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về xây dựng căn cứ địa trong chiến tranh nhân dân. Đó là bài học về phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân, về xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, về kết hợp chặt chẽ giữa quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, về xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Những bài học này có giá trị to lớn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Các công trình lịch sử của các huyện trên địa bàn tỉnh Bình Dương cũng phần nào thể hiện điều này.

6.1. Phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân

Quần chúng nhân dân là nền tảng của cách mạng, là chủ thể của chiến tranh nhân dân. Để xây dựng căn cứ địa vững chắc, cần phải phát huy tinh thần yêu nước, ý chí cách mạng của nhân dân, tổ chức và trang bị cho nhân dân tham gia vào các hoạt động kháng chiến.

6.2. Kết hợp chặt chẽ giữa quân sự chính trị kinh tế văn hóa

Xây dựng căn cứ địa không chỉ là xây dựng về mặt quân sự mà còn phải xây dựng về mặt chính trị, kinh tế, văn hóa. Cần phải kết hợp chặt chẽ giữa các hoạt động này, tạo nên sức mạnh tổng hợp để đánh bại kẻ thù và nâng cao đời sống cho nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CĂN CỨ TỈNH ỦY THỦ DẦU MỘT TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, TỪ 1955 ĐẾN 1975 1. Cơ sở hình thành căn cứ cách mạng ở Thủ Dầu Một 1. Cơ sở lý luận Từ quá khứ, cho tới hiện tại và mãi mãi mai sau, hai nhiệm vụ dựng nước - giữ nước luôn song hành cùng dân tộc Việt Nam. Với nhiệm vụ giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn phải đối đầu với những kẻ xâm lược hung - mạnh của thời đại, đông hơn gấp nhiều lần về con người, giàu mạnh hơn về tiềm lực kinh tế, trang thiết bị vũ khí chiến tranh, từ; Tần, Tống, Mông - Nguyên, Minh, Thanh và mới đây nhất, trong thế kỉ XX là Pháp, Mỹ và Trung Quốc.

Vậy đâu là cội nguồn của những chiến thắng? Đó chính là tinh thần dân tộc, ý chí độc lập, thống nhất đất nước. Nhưng một câu hỏi luôn được đặt ra: làm thế nào để lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều? Qua quá trình đấu tranh với kẻ thù, dân tộc Việt Nam đã rút ra bài học: chỉ có phát động chiến tranh nhân dân, biến mỗi xóm làng thành một pháo đài, mỗi người dân thành một chiến sĩ thì mới đi tới thắng lợi cuối cùng. Chọn, xây dựng căn cứ địa cho mỗi cuộc kháng chiến là một trong những điểm nổi bật của chiến tranh nhân dân Việt Nam và cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng, hàng đầu dẫn tới thắng lợi cuối cùng của dân tộc trước những kẻ thù xâm lược. Lê - nin từng nói: "Muốn tiến hành chiến tranh một cách thực sự, phải có một hậu phương được tổ chức một cách vững chắc.

Tiếp thu có chọn lọc học thuyết Mác - Lênin trong điều kiện tình hình đất nước, chống lại những đế quốc mạnh, Đảng cộng sản Việt Nam đã nâng tầm vấn đề xây dựng căn cứ địa lên 12 một bước. Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người "anh cả" của Quân đội nhân dân Việt Nam từng viết: "Nói đến đấu tranh vũ trang, đến xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng thì không thể không nói đến vấn đền căn cứ địa cách mạng, vấn đề hậu phương của chiến tranh cách mạng" [47, tr. Căn cứ địa cách mạng là những vùng giải phóng xuất hiện trong vòng vây của địch, cách mạng dựa vào đó để tích lũy phát triển lực lượng của mình về mọi mặt, tạo thành những trận địa vững chắc về chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, lấy đó làm nơi xuất phát để mở rộng dần ra, cuối cùng tiến lên đánh bại kẻ thù lớn mạnh, giải phóng hoàn toàn đất nước. Căn cứ địa là chỗ đứng chân của cách mạng, đồng thời là chỗ dựa để xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang, đẩy mạnh đấu tranh vũ trang cách mạng; trên ý nghĩa đó, nó cũng là hậu phương của chiến tranh cách mạng.

Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Đảng cộng sản Việt Nam đã cùng nhân dân xây dựng các căn cứ, nơi đứng chân: Căn cứ địa Việt Bắc, Chiến khu Đ, Chiến khu Đồng Tháp Mười, Căn cứ Trung ương Cục, Căn cứ Khu ủy Miền Đông Nam Bộ, Chiến khu Dương Minh Châu. Chiến tranh nhân dân Việt Nam là cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện, đánh địch ở cả ba vùng chiến lược; nông thôn, rừng núi, đô thị. Bằng ba mũi giáp công; quân sự, chính trị, binh vận. Bằng lực lượng ba thứ quân; quân chính quy, quân địa phương và dân quân du kích.

Ở Việt Nam, cách mạng luôn thể hiện tinh thần tiến công bằng mọi hình thức hợp pháp, bất hợp pháp, nửa hợp pháp, tiến công từ nhỏ đến lớn, giành thắng lợi từng bước tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn. "Ngay ở vùng địch tạm chiếm đóng, ta vẫn tiến công địch sử dụng các hình thức công khai hợp pháp để giành thắng lợi dù nhỏ cho cách mạng, kết hợp từng lúc một có những hoạt động vũ trang phá hoại kho tàng địch hay diệt ác, trừ gian trong lòng địch, làm địch rúng động, lo sợ, gây niềm tin trong đồng bào" [26, tr. 13 Trước hành động quay trở lại xâm lược nước ta lần thứ hai của thực dân Pháp, do vai trò quan trọng của cả Nam Bộ, trong Chỉ thị của Trung ương Đảng ngày 25 tháng 12 năm 1945, việc xây dựng căn cứ địa đã được đặt ra. Chỉ thị nêu rõ, phải chọn đóng ở những địa điểm chiến lược lợi hại, tiến có thể đánh, lùi có thể giữ, kế hoạch tiến công cũng như kế hoạch rút lui, phải hết sức chu đáo, phòng thủ mọi mặt: địa điểm, cán bộ, lương thực, thuốc men, quần áo, vụ khí, vật liệu, cơ kiện.

Sau đó, trong nhiều văn kiện và chỉ thị khác, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 2 năm 1951) đã nêu rõ: "Công tác xây dựng căn cứ địa là một vấn đế chiến lược quan trọng ngang hàng với vấn đề xây dựng lực lượng vũ trang, không thể tách rời vấn đề xây dựng lực lượng vũ trang. Vì không xây dựng căn cứ địa tức là không tích cực bồi dưỡng nguồn nhân lực, vật lực cần thiết cho việc xây dựng và phát triển quân đội" [26, tr. Căn cứ Chỉ thị của Trung ương Cục năm 1953, đồng thời xuất phát từ tình hình thực tế của miền Đông Nam Bộ. Bộ tư lệnh Phân liên khu miền Đông Nam Bộ đã ra một "nghị quyết án" chuyên đề hướng dẫn nội dung công tác củng cố và mở rộng các căn cứ nằm trên địa bàn phân liên khu.

Vì có tiến hành củng cố và mở rộng căn cứ mới "làm hậu phương vững chắc cho du kích chiến" và "không hạn chế sự phát triển của các lực lượng vũ trang có điều kiện tiến thối bảo tồn mình trước sức tấn công đàn áp của giặc và phát triển mình tiêu diệt địch, củng cố và mở rộng phải bao gồm mọi mặt chính trị, quân sự, kinh tế, tài chính kết hợp chặt chẽ với sự lãnh đạo của Đảng, không thể tách rời ra, và không thể thiên lệch một mặt nào [26, tr. Từ kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng căn cứ địa trong kháng chiến chống Pháp, trong kháng chiến chống Mỹ vần đề căn cứ địa tiếp tục được bàn luận và được xem như là một trong những quyết sách quan trọng của Đảng, bên cạnh mặt trận quân sự, chính trị, binh vận. Nghị quyết của Bộ chính trị tháng 6 năm 1956, nêu rõ "hình 14 thức đấu tranh của ta trong toàn quốc hiện nay là đấu tranh chính trị, không phải đấu tranh vũ trang nhưng cần củng cố lực lượng vũ trang và bán vũ trang hiện có; xây dựng căn cứ làm chỗ dựa" [67, tr. Trên cơ sở của Nghị quyết Trung ương Đảng và Bản đề cương cách mạng miền Nam của Lê Duẩn, tháng 12 năm 1956, Xứ ủy Nam Bộ tiến hành Hội nghị đề ra nhiệm vụ khẩn cấp cho miền Nam là "phải dùng bạo lực tổng khởi nghĩa giành chính quyền, trước mắt cần xây dựng lực lượng vũ trang tuyên truyền, lập các đội vũ trang bí mật, xây dựng các căn cứ miền núi" [18, tr.

Đó chính là những cơ sở lý luận trong việc chọn, xây dựng căn cứ địa của Đảng và những chỉ đạo của Trung ương Cục, Xứ ủy nam Bộ tới các địa phương, chú ý xây dựng, củng cố, mở rộng căn cứ địa trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Cơ sở lịch sử Trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng đã từng xuất hiện các căn cứ địa nổi tiếng như: Căn cứ Đầm Dạ Trạch tại Khoái Châu, Hưng Yên của Triệu Quang Phục, trong cuộc khởi nghĩa chống quân Lương thế kỉ thứ VI. Căn cứ Lam Sơn ở Thanh Hóa trong khởi nghĩa Lam Sơn của Lê Lợi chống lại quân Minh (1417 - 1427). Căn cứ Vụ Quang, Hà Tĩnh của Phan Đình Phùng.

Căn cứ Yên Thế của Hoàng Hoa Thám trong kháng chiến chống quân Pháp cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Sau ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước, ngày 28 tháng 1 năm 1941, Nguyễn Ái Quốc về nước, Người đã chọn Pắc Bó (Cao Bằng) làm căn cứ địa. Ngày 19 tháng 5 năm 1941, tại đây đã điễn ra Hội nghị lần thứ VIII Ban chấp hành Trung ương Đảng. Ngày 4 tháng 6 năm 1945, xuất phát từ tình hình thực tiễn, yêu cầu của cách mạng, Người đã ra chỉ thị thành lập Khu giải phóng Việt Bắc, bao gồm các tỉnh: Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn, Hà Giang, Tuyên Quang, Thái Nguyên,Tân 15 Trào (Sơn Dương, Tuyên Quang) được chọn làm Thủ đô của Khu giải phóng.

Sau khi kí Hiệp định Sơ bộ và Tạm ước Việt - Pháp năm 1946, nhưng vẫn không ngăn được dã tâm xâm lược của thực dân Pháp. Theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dân Việt Nam lại một lần nữa đứng lên chống Pháp với quyết tâm "thà hy sinh tất cả chứ không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ". Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến, vấn đề căn cứ địa lại một lần nữa được quan tâm xây dựng. Ngay từ khi cuộc chiến đang diễn ra gay gắt tại Hà Nội và các thành phố lớn khác, Tân Trào lại được nhắc tới như một địa chỉ quan trọng nhất cho cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến di cư về chuẩn bị cho kháng chiến lâu dài.

Không chỉ là chọn, thành lập căn cứ đứng chân cho cơ quan đầu não của Trung ương mà ngay ở từng khu, từng tỉnh, Trung ương cũng chỉ thị thành lập các căn cứ địa của khu, của tỉnh thậm chí là của huyện và các lõm du kích trong những xã bị chiếm đóng. Trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, miền Đông Nam Bộ là địa bàn chiến lược quan trọng, các thắng lợi trên mặt trận chính trị, quân sự ở đây có ảnh hưởng tới các chiến trường khác trong cả nước. Chính vì tầm quan trọng có tính chiến lược mà Đông Nam Bộ trong 30 năm đấu tranh giải phóng dân tộc đã xuất hiện rất nhiều các căn cứ, chiến khu cách mạng: Căn cứ Rừng Sác, Chiến khu Dương Minh Châu, Căn cứ của Trung ương Cục miền Nam, Căn cứ Khu ủy miền Đông Nam Bộ, Địa đạo Củ Chi, Chiến khu Đ, Chiến khu Minh Đạm. Thủ Dầu Một (Bình Dương), do vị trí chiến lược quan trọng của mình, nằm ngay sát nách Sài Gòn, thủ phủ của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ.

Nơi đây tiến có thể đánh thẳng vào cơ quan đầu não của kẻ thù, lui có thể bảo toàn được lực lượng cách mạng vì có sông, có rừng làm "biên giới" tự nhiên.