Đặt vấn đề Ngành Dệt - May Việt Nam trong nhiều năm qua luôn là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật, đội ngũ lao động có tay nghề ngày càng chiếm tỉ lệ lớn và sự ưu đãi từ các chính sách nhà nước, ngành Dệt - May đã thu được nhiều kết quả đáng khích lệ, vừa tạo ra giá trị hàng hóa, vừa đảm bảo nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Trước xu thế phát triển mới của nền kinh tế thế giới, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành may cần phải nhanh chóng áp dụng các công nghệ tiên tiến vào sản xuất. Bên cạnh đó, trước sự cạnh tranh mạnh mẽ của các cuộc chiến thương mại giữa các nước có kim ngạch xuất khẩu Dệt - May lớn trên thế giới như Trung Quốc, Ấn Độ.
đòi hỏi Dệt - May Việt Nam phải cải tiến sản xuất để có khả năng cạnh tranh và đương đầu với những thách thức lớn. Lý do chọn đề tài - Trong số các sản phẩm của ngành Dệt – May nói chung và các sản phẩm thời trang nói riêng, thì quần tây là một sản phẩm rất phổ biến. Sản phẩm phù hợp với nhiều đối tượng và nhiều môi trường làm việc. Do nhu cầu sử dụng cao, nên việc sản xuất và cải thiện chất lượng quầy tây là vô cùng quan trọng.
Quy trình sản xuất quần tây tuy không phức tạp, nhưng đòi hỏi công nhân phải có tay nghề cao và cần liên tục áp dụng những cải tiến, mới có thể mang lại giá trị cao cho sản phẩm cũng như mang lại lợi ích cho doanh nghiệp. Chính vì lý do này, Người nghiên cứu quyết định chọn quần tây, cụ thể là quần tây nam, làm đối tượng để nghiên cứu cải tiến thao tác, với tên gọi của đề tài: “Triển khai cải tiến thao tác thông qua việc áp dụng rập cải tiến tại xí nghiệp may Việt Long”. - Mặt khác, tại trường Đại học Sư Phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Sinh viên chưa có cơ hội tiếp cận với máy may lập trình và các phần mềm lập trình. Nên khi triển khai đề tài, Sinh viên có cơ hội được thử sức mình với việc nghiên cứu, thiết lập các phần mềm sử dụng cho máy lập trình, kết hợp với rập cải tiến, giúp gia tăng kiến thức, kinh nghiệm của Sinh viên và mang lại hiệu quả thiết thực cho Xí nghiệp may Việt Long.
SVTH: Nguyễn Thị Kiều Ngành CNM Khóa 2020 – 2024 Đồ án Tốt nghiệp -3- 1. Mục tiêu của đề tài - Nghiên cứu và áp dụng cải tiến thao tác thông qua việc tạo ra các bộ rập hỗ trợ (rập cải tiến) cho các công đoạn trong quá trình sản xuất quần tây nam tại xí nghiệp may Việt Long. Mục đích của việc cải tiến nhằm giảm các chi phí về thời gian, số lượng lao động, mặt bằng phân xưởng,. giúp tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
- Nghiên cứu, thiết lập các phần mềm sử dụng cho máy lập trình, kết hợp với rập cải tiến, nhằm đáp ứng nhu cầu chuyển đổi sản xuất theo xu thế phát triển mới của nền kinh tế thế giới, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp 4. - Áp dụng cải tiến thao tác tại chuyền sản xuất. Sau đó, thực nghiệm, so sánh, đánh giá và đưa ra kết luận về hiệu quả của các cải tiến đã triển khai. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu tài liệu: thông qua các giáo trình, tài liệu tham khảo như Công nghệ sản xuất ngành may; Chuẩn bị sản xuất ngành may; Cải tiến sản xuất ngành may.
Đồng thời, kết hợp thêm một số tài liệu sưu tầm từ doanh nghiệp, đặc biệt là những tài liệu liên quan đến kiến thức nền tảng về các loại rập hỗ trợ được sử dụng trong ngành may. - Phương pháp quan sát, phỏng vấn, hỏi ý kiến chuyên gia: thực tập, quan sát, tìm hiểu thực tế về cách làm rập hỗ trợ và cách sử dụng rập hỗ trợ; tham khảo thêm một số video trên mạng về việc sử dụng rập hỗ trợ. - Phương pháp thực nghiệm: nghiên cứu cấu trúc sản phẩm, thiết kế rập 2D trên phần mềm CorelDRAW và chuyển đổi sang phần mềm PS 300 của máy may lập trình; thiết kế, thử nghiệm và điều chỉnh rập giấy cứng và rập nhựa; thử nghiệm và đánh giá hiệu quả sử dụng rập cải tiến trên sản phẩm may thực tế. Phạm vi nghiên cứu - Nghiên cứu và triển khai cải tiến thao tác thông qua việc áp dụng rập cải tiến ở các công đoạn: Lược đường tra lưng, Đính bọ dây luồn, Cố định thun lưng và May cầu túi bằng máy lập trình ở chuyền sản xuất quần tây thuộc Xí nghiệp may Việt Long.
SVTH: Nguyễn Thị Kiều Ngành CNM Khóa 2020 – 2024 Đồ án Tốt nghiệp -4- - Triển khai thực nghiệm trên máy lập trình đa nhiệm hiệu Brother, là loại máy lập trình đang có thực tế trong sản xuất của chuyền may 3 Xí nghiệp may Việt Long. Nội dung nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu là sản phẩm Quần tây nam. Tên mã hàng là 324H044. - Nghiên cứu cải tiến thao tác tại các công đoạn sản xuất.
Qua đó, thiết kế, chế tạo ra các rập cải tiến hỗ trợ cho quá trình sản xuất. - Triển khai thử nghiệm, phân tích và so sánh hiệu quả khi áp dụng triển khai cải tiến thao tác tại chuyền sản xuất. SVTH: Nguyễn Thị Kiều Ngành CNM Khóa 2020 – 2024 Đồ án Tốt nghiệp -5- CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC CẢI TIẾN SẢN XUẤT TRONG NGÀNH MAY 2. TỔNG QUAN VỀ CẢI TIẾN THAO TÁC 2.
Khái niệm về thao tác - Thao tác là hành động của con người nói chung. Nó bao gồm các cử động của con người tác động lên đối tượng, nhằm làm thay đổi cấu trúc ban đầu của nó, với mục đích tạo ra giá trị cho đối tượng. Trong hoạt động sản xuất, thao tác được định nghĩa là tác động của người công nhân vào đối tượng, để tạo thành một sản phẩm có giá trị sử dụng được. - Nghiên cứu động tác: là phân tích các cử động của tay và mắt của người thợ trong một công tác riêng lẻ hay trong một chu kỳ thao tác, để có thể loại bỏ các cử động vô ích/ thừa, hoặc cải tiến các cử động và điều chỉnh lại (theo Hiệp hội Cơ khí Mỹ).
- Sự xem xét các thao tác, cử động trong sản xuất công nghiệp giúp tận dụng được công suất máy và con người mang ý nghĩa vô cùng thiết thực. Cần nghiên cứu và thiết lập thao tác công nghệ chuẩn cho cải tiến phương pháp, cho phép công nhân gia tăng sản lượng bằng cách tạo ra những cải tiến thao tác lao động trong phạm vi phân xưởng; đào tạo nghiên cứu thao tác sản xuất và thao tác công nghiệp, để mọi người có thể hiểu khi xác định chúng. Khái niệm về thao tác chuẩn và phân loại thao tác - Thao tác chuẩn: là thao tác trực tiếp hay gián tiếp, tác động lên đối tượng, tạo ra giá trị cho đối tượng trong một khoảng thời gian ngắn nhất, nhưng mang lại giá trị cao nhất. Một khi đã xác định được phương pháp tối ưu cho một công việc, cần phải đăng ký vào sổ, coi đó là một thao tác chuẩn.
Nếu không có tiêu chuẩn cho một động tác, sẽ khó có thể có sản phẩm hoàn toàn đạt tiêu chuẩn cao theo chi phí đã xác định trước và đúng ngày giao hàng. Cần tạo ra một tài liệu hướng dẫn thao tác chuẩn. Trong đó, có ghi mọi lưu ý cần thiết về làm việc, để cho công nhân có thể làm việc đó với thời gian và chất lượng như nhau. Tài liệu hướng dẫn thao tác chuẩn có thể dùng làm tài liệu hướng dẫn tại nơi làm việc hoặc làm tài liệu dùng cho đào tạo công nhân.
- Khi nghiên cứu thao tác, cần phân biệt các loại như sau: SVTH: Nguyễn Thị Kiều Ngành CNM Khóa 2020 – 2024 Đồ án Tốt nghiệp -6- Thao tác trực tiếp: là thao tác trong thời gian người công nhân làm việc trực tiếp với các máy móc, thiết bị chuyên dùng. Thao tác gián tiếp: là thời gian người công nhân không sử dụng máy móc, thiết bị chuyên dùng để thực hiện các công việc như là: nhặt BTP lên, đặt BTP xuống,… Thao tác thừa: là thao tác được công nhân sử dụng trong quá trình sản xuất nhưng bản thân nó lại không mang lại giá trị cho sản phẩm. Các thao tác, chuyển động này thực sự không cần thiết. Khi bỏ thao tác ấy đi, sẽ không ảnh hưởng đến chất lượng, giá trị sản phẩm.
- Thời điểm bắt đầu thao tác: là thời điểm đầu tiên của cử động khi ta thực hiện thao tác. - Thời điểm kết thúc thao tác: là thời điểm khi ta vừa đạt mục đích. Giới thiệu về cải tiến thao tác - Cải tiến có ý nghĩa là các vấn đề tồn tại hiện nay được giải quyết để cải thiện tình hình hoặc các hoạt động kinh doanh mới được phát triển dựa trên chính sách quản lý. Mục tiêu cải tiến, được phân thành các loại “dễ dàng, chính xác, tốc độ và giá thành rẻ” hoặc CQDSM.1: Ý nghĩa từ viết tắt CQDSM Dễ dàng C Cost Chi phí, giá thành Chính xác Q Quality Chất lượng Tốc độ D Delivery Giao hàng An toàn S Safety An toàn Hiệu suất kinh tế M Morable Tinh thần - Cải tiến thao tác là các tác động cải tiến những thao tác bản năng của người công nhân lên đối tượng sản xuất, để cải thiện tình trạng hiện tại và đạt đến mục tiêu kỳ vọng của tổ chức.
Là việc tạo ra cử động hướng tới một đối tượng hay mục đích nhằm tạo dáng, thay đổi hình dạng, phương thức hay thay đổi hoàn toàn chúng… phụ thuộc vào điều kiện thực tế. Những cử động này có thể là kết quả của việc gia công cơ khí, hóa chất, điện tử hoặc hoạt động của con người. Nhiều phạm vi cử động cần được qui định một cách phù hợp với đặc điểm cử động xoay SVTH: Nguyễn Thị Kiều Ngành CNM Khóa 2020 – 2024 Đồ án Tốt nghiệp -7- trở của con người, nhằm đạt được kết quả tốt nhất. Khi cải tiến công đoạn và thao tác, các công nhân được khảo sát tương tự như một cỗ máy biết cử động.
Cải thiện thao tác gồm hai phương thức cải tiến là cải tiến thao tác và cải tiến work layout (sắp đặt các thành tố cần thiết cho công việc trên mặt phẳng), hai phương thức này hỗ trợ cho nhau nhằm cải thiện năng suất lao động của công nhân.