CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Lý do chọn đề tài Trong thời đại Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang phát triển với cấp số nhân, phạm vi và tính phức tạp vô cùng lớn. Sự kết hợp cao độ giữa hệ thống siêu kết nối vật lý và kỹ thuật số với tâm điểm là internet, vạn vật kết nối (IoT) và trí tuệ nhân tạo đã thay đổi hoàn toàn các doanh nghiệp. Các công nghệ như: Dữ liệu lớn (Big Data, điện toán đám mây (Cloud), vạn vật kết nối (Internet of Things), in 3D, Data mining, Augmented Reality (AR), đã góp phần tạo ra những tác động đáng kể trong ngành kỹ thuật nói chung và ngành may nói riêng. Ngành kỹ thuật nói chung, Công nghiệp 4.0 cho phép cải thiện quy trình sản xuất thông qua tự động hóa, robot hóa và trí tuệ nhân tạo; kết nối thông minh (IoT); cung cấp khả năng phân tích dữ liệu phức tạp và tối ưu hóa quyết định trong nhiều ngành kỹ thuật.
Trong lĩnh vực may mặc nói riêng, Công nghệ 4.0 áp dụng các máy móc tự động hóa trong nhiều quy trình sản xuất từ cắt may, dệt vải đến hoàn thiện sản phẩm; thiết kế và sản xuất linh hoạt; tích hợp IoT và trí tuệ nhân tạo giúp cải thiện quản lý chuỗi cung ứng. Thị trường Việt Nam hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp vẫn chưa sẵn sàng cho cuộc Cách mạng Công nghiệp 4. Các doanh nghiệp phải đối mặt với một số thách thức như cơ sở hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng đủ, chi phí đầu tư ban đầu quá cao,…Tuy nhiên, ngành may mặc Việt Nam đang ngày càng chuyển đổi trong việc sử dụng các loại máy móc và thiết bị tự động để nâng cao hiệu suất và tối ưu hóa quy trình sản xuất: Máy cắt tự động cắt vải, máy quét và kiểm tra chất lượng tự động, Robot cộng tác (Cobots), máy in 3D, hệ thống ERP (Enterprise Resource Planning),… Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đã áp dụng song song các phần mềm công nghệ để góp phần cải tiến thêm trong quy trình sản xuất và quản lý kinh doanh cụ thể như: − Phần mềm Quản lý Chuỗi Cung Ứng (SCM): SAP, Oracle SCM, Microsoft Dynamics 365 − Phần mềm Quản lý Đặt hàng và Thương mại điện tử: TradeGecko, Magento, Shopify − Phần mềm ERP (Enterprise Resource Planning): SAP ERP, Odoo, Microsoft Dynamics 365 − Các phần mềm Thiết kế và Mô phỏng 3D: AutoCAD, SolidWorks, CLO 3D SVTH: Nguyễn Thùy Dương – Dương Thị Hoài An Ngành Công nghệ may – Khóa 2020 Đồ án Tốt nghiệp -3 - − Phần mềm CAD/CAM: Gerber AccuMark, Lectra Modaris Những ứng dụng này không chỉ giúp tăng năng suất và chất lượng mà còn phản ánh sự chuyển đổi của ngành may mặc Việt Nam trong hành trình hội nhập Cách mạng Công nghiệp 4. Chỉ tính riêng quá trình thiết kế mẫu 2D đã có rất nhiều phần mềm ứng dụng hỗ trợ quá trình sản xuất.
Trong thực tế khi triển khai sản xuất tại đơn vị có nhiều vấn đề khác nhau xuất phát từ quy mô, độ phức tạp của những đơn hàng, những sản phẩm sẽ ảnh hưởng đến việc quyết định của doanh nghiệp khi đầu tư vào một thiết bị hoặc một công nghệ nào đó. Việc đưa ra so sánh và đánh giá các tính năng của phần mềm thiết kế mẫu mang lại trong quá trình sản xuất là cơ sở để doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn phần mềm phù hợp nhất với nhu cầu và yêu cầu cụ thể của họ. Chính vì lý do này, nhóm quyết định thực hiện đề tài nghiên cứu "So sánh và đánh giá khả năng ứng dụng của phần mềm AccuMark và Lectra trong quá trình thiết kế mẫu 2D." Đây sẽ tài liệu cung cấp thông tin tham khảo cần thiết cho các doanh nghiệp về việc chọn lựa phần mềm thiết kế 2D khi ứng dụng trên mẫu may công nghiệp.2 Mục đích nghiên cứu Khảo sát thực trạng sử dụng 2 phần mềm Gerber Accumark và Lectra tại các doanh nghiệp. So sánh và đánh giá khả năng ứng dụng 2 phần mềm Gerber Accumark và Lectra trên cùng một sản phẩm may công nghiệp.3 Giới hạn đề tài Khảo sát thực trạng ứng dụng các phần mềm tại 2 doanh nghiệp đang triển khai sản xuất thực tế Quá trình thiết kế một mẫu may công nghiệp bao gồm rất nhiều công đoạn, thiết kế sản phẩm, nhảy mẫu và giác sơ đồ.
Trong đó, việc thiết kế mẫu và nhảy mẫu cần rất nhiều tính năng để hỗ trợ cho quá trình này trở nên hiệu quả hơn. Do đó, với thời gian, điều kiện có hạn và khả năng kinh nghiệm của các cá nhân, nhóm nghiên cứu chỉ đánh giá các tính năng của phần mềm Gerber Accumark và Lectra dựa trên hai quy trình thiết kế mẫu và nhảy cỡ trên sản phẩm áo sơ mi.4 Đối tượng nghiên cứu Để thực hiện các mục tiêu mà đề tài đặt ra, nhóm tiến hành nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn sử dụng những tính năng hỗ trợ quá trình thiết kế mẫu trên phần mềm Gerber SVTH: Nguyễn Thùy Dương – Dương Thị Hoài An Ngành Công nghệ may – Khóa 2020 Đồ án Tốt nghiệp -4 - Accumark và Lectra, tham khảo các tài liệu giảng dạy của các anh chị đi trước có nhiều kinh nghiệm sử dụng hai phần mềm này trên nền tảng Youtube và xem xét một số đánh giá về hiệu quả sử dụng của hai phần mềm trên các diễn đàn của những nhân viên kĩ thuật rập.5 Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện đề tài, nhóm nghiên cứu đã lựa chọn và phối hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau, cụ thể như sau: − Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tổng quan các vấn đề liên quan đến quá trình phát triển công nghệ CAD/CAM ngành may và khả năng ứng dụng phần mềm Gerber Accumark và phần mềm Lectra tại Việt Nam. − Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phân tích các tài liệu chuyên ngành may về công nghệ sản xuất và thiết kế sản phẩm; nghiên cứu cách sử dụng phần mềm Gerber Accumark dựa trên những tài liệu và những kiến thức đã có khi học môn Công nghệ CAD ngành may; Khảo sát thực tế sử dụng các phần mềm tại doanh nghiệp. − Các phương pháp bổ trợ: Phương pháp quan sát; Phương pháp tổng kết các kinh nghiệm chuyên môn; Phương pháp sử dụng các phần mềm ứng dụng.
SVTH: Nguyễn Thùy Dương – Dương Thị Hoài An Ngành Công nghệ may – Khóa 2020 Đồ án Tốt nghiệp -5 - CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN 2.1 Tổng quan về công nghệ CAD/CAM Công nghệ CAD/CAM (Computer Aided Design/Computer Aided Manufacturing) là một hệ thống tích hợp được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp chế tạo và thiết kế. Công nghệ CAD/ CAM là sự tích hợp giữa CAD (Computer-Aided Design) - thiết kế hỗ trợ bằng máy tính và CAM (Computer-Aided Manufacturing) - sản xuất hỗ trợ bằng máy tính, trợ giúp quá trình sản xuất từ việc đưa ra ý tưởng ban đầu đến sản phẩm cuối cùng. Công nghệ này được áp dụng trong nhiều lĩnh vực như ô tô, hàng không, y học, cơ khí chế tạo, may mặc và các lĩnh vực công nghiệp khác. Từ những năm 1960, công nghệ CAD được phát triển khi các nhà khoa học và kỹ sư nghiên cứu về việc sử dụng máy tính để hỗ trợ trong quá trình thiết kế.
Những năm 1970, công nghệ CAM bắt đầu phát triển. Ban đầu, CAD và CAM hoạt động độc lập trong một khoảng thời gian. Thời điểm đó, CAD phát triển chủ yếu trong lĩnh vực thiết kế, trong khi CAM tập trung vào việc tối ưu hóa và tự động hóa quá trình sản xuất. Khoảng những năm 1970, sự phát triển của cả hai công nghệ tạo ra cơ hội tích hợp giữa CAD và CAM, đó là một bước nhảy vọt trong ngành may và đã mở ra khả năng tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ thiết kế đến sản xuất bằng máy tính.
Sự tích hợp giữa CAD và CAM giúp tạo ra sự liên kết mạnh mẽ giữa quy trình thiết kế và sản xuất. Công nghệ CAD/CAM đã, đang và sẽ là một lĩnh vực nghiên cứu, ứng dụng rộng rãi khắp các công ty may công nghiệp. CAD/CAM đóng vai trò then chốt trong nền Công nghiệp 4.0 với sự tự động hóa và kết nối thông minh trong quy trình sản xuất. Trong tương lai, Công nghệ CAD/CAM sẽ có tầm ảnh hưởng lớn đối với mọi lĩnh vực của công nghiệp trong việc tích hợp với các công nghệ mới như IoT và AI, Machine Learning và Big Data để tạo ra môi trường sản xuất thông minh và linh hoạt.1 Các khái niệm cơ bản Công nghệ CAD/CAM (Computer Aided Design/Computer Aided Manufacturing) là việc sử dụng phần mềm máy tính để hỗ trợ quá trình tự động hóa quy trình thiết kế và sản xuất.
CAD/CAM là một sản phẩm của công nghệ CIM (Computer Integrated Manufacturing – hệ thống sản xuất tích hợp với sự trợ giúp của máy tính), được quản lý và điều hành dựa trên cơ sở dữ liệu trung tâm. CIM được sử dụng trong ba lĩnh vực chính gồm: Quản lý quá trình sản xuất, tự động hóa quá trình sản xuất và sử dụng máy tính trong quá trình thiết kế (ở đây các hệ thống được tạo ra để giúp người kỹ sư xây SVTH: Nguyễn Thùy Dương – Dương Thị Hoài An Ngành Công nghệ may – Khóa 2020 Đồ án Tốt nghiệp -6 - dựng các bản vẽ thiết kế CAD). Sau đó là việc kết nối hệ thống CAD với các máy móc chi phối bởi chương trình số để điều khiển quá trình gia công chế tạo sản phẩm CAM.[1] CAD (Computer-Aided Design): là quá trình sử dụng phần mềm máy tính để tạo ra mô hình và bản vẽ kỹ thuật thiết kế các sản phẩm, từ các chi tiết nhỏ đến các hệ thống phức tạp. Giúp cho người thiết kế có thể truyền tải, thể hiện gần như toàn bộ ý tưởng của mình.
Trong ngành công nghệ may hiện nay, chương trình CAD được ứng dụng vào công tác thiết kế mẫu, nhảy mẫu, fit mẫu 3D. đã và đang giúp ích rất nhiều cho công việc thiết kế và chuẩn bị sản xuất. [1] CAM (Computer-Aided Manufacturing): là việc sử dụng phần mềm máy tính để tạo ra các chương trình sản xuất và quản lý quá trình sản xuất thông qua việc điều khiển các máy móc công nghiệp. CAM được sử dụng để tối ưu hóa quy trình sản xuất, điều khiển máy móc CNC (Computer Numerical Control), và tạo ra các chương trình gia công chính xác, hiệu quả.
Trong ngành công nghiệp may, CAM được hiểu là các loại máy chuyên dùng thường liên quan đến quá trình tự động hóa nhất định trong sản xuất: cắt tự động, trải vải tự động, … [1] CNC (Computer Numerical Control): là hệ thống điều khiển số để điều khiển máy móc công nghiệp thực hiện quá trình sản xuất gia công cơ khí, dựa trên các chương trình được tạo ra từ phần mềm CAD/CAM.