Chương I: Giới thiệu Chương II: Cơ sở lý thuyết Chương III: Bài toán cân bằng dây chuyền sản xuất - Chương IV: Phân tích thiết kế website thử nghiệm giải thuật xếp hạng theo trọng số trên dây chuyền may SVTH: Lê Đức Nhuận 3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Hồ Quốc Dũng - Chương V: Xây dựng website thử nghiệm giải thuật xếp hạng theo trọng số trên dây chuyền may SVTH: Lê Đức Nhuận 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Hồ Quốc Dũng CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Tổng quan về cân bằng dây chuyền 2.1 Định nghĩa Mục tiêu của phân tích dây chuyền sản xuất là xác định bao nhiêu khu vực sản xuất cần phải có và những nhiệm vụ nào được giao cho từng khu vực. Vì thế, số lượng công nhân và máy móc thiết bị được giảm thiểu nhưng vẫn đảm bảo khối lượng sản phẩm sản xuất theo yêu cầu [1].
Mục tiêu của phân tích dây chuyền sản xuất là xác định bao nhiêu khu vực sản xuất cần phải có và những nhiệm vụ được giao cho từng khu vực. Vì thế số lượng công nhân và máy móc thiết bị được được giảm xuống những vẫn đảm bảo khối lượng sản phẩm sản xuất theo yêu cầu. Trong cân bằng dây chuyền sản xuất, người thường phân công công việc cho các khu vực sản xuất sao cho thời gian nhàn rỗi là thấp nhất. Có nghĩa là công việc tại các khu vực sản xuất phải có thời gian gần bằng với thời gian chu kỳ nhưng không vượt quá thời gian chu kỳ.2 Mục tiêu của cân bằng dây chuyền - Rút ngắn thời gian chờ của các trạm sản xuất.
Xác định được số lượng tối ưu các trạm sản xuất và các hoạt động trong mỗi trạm. - Đảm bảo quá trình sản xuất được diễn ra liên tục. - Tối ưu hóa hiệu suất sử dụng bằng cách tối thiểu thời gian chờ của người vận hành. - Tối thiểu lượng hàng tồn kho.
- Giảm lãng phí trong sản xuất và đình trệ. SVTH: Lê Đức Nhuận 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Hồ Quốc Dũng 2.3 Các yếu tố ảnh hưởng và vấn đề thường gặp trong cân bằng dây chuyền - Các ràng buộc trong hoạt động như kích cỡ máy, vị trí, không gian, cấu trúc xây dựng. - Công nhân trong dây chuyền thay đổi nhiều trong kỹ năng và khả năng công việc.
Dó đó rất khó khăn trong việc đồng bộ thời gian. Một số lượng công việc không thể chia nhỏ lẻ. - Thời gian gia công quá lâu có thể gây ùn tắt. - Ràng buộc trong thiết kế các chi tiết, hình dáng kích thước, nguyên vật liệu.
- Quá trình quá đặc biệt. - Thời gian thiết lập lâu. - Sản xuất nhỏ không tận dụng được khả năng của quy trình.4 Một số phương pháp cân bằng dây chuyền với chu kỳ cho trước Trong phương pháp cân bằng dây chuyền với chu kỳ cho trước, dây chuyền sản xuất cần phải có các hoạt động ở các nơi làm việc phải cân đối nhau nhằm đạt một sản lượng đã xác định trước. Do đó, nhà quản trị sản xuất phải xác định trước những thiết bị, công cụ và phương pháp làm việc cần sử dụng cũng như thời gian cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ tại các bước công việc trên dây chuyền.
Hơn thế nữa, họ phải xác định được thứ tự ưu tiên trong việc thực hiện các công việc khác nhau bằng cách xây dựng sơ đồ thứ tự ưu tiên của các công việc.1 Cân bằng dây chuyền theo phương pháp xếp theo trọng số vị trí (Ranked Positional Weight) Phương pháp này được Helgeson và Birnie (1961) phát triển tại công ty General Elictric của Mỹ. Đây là phương pháp gần đúng nhưng có ưu điểm hơn là xem xét không chỉ quan hệ ưu tiên giữa các công việc thành phần mà còn xét thêm thời gian gia công của chúng. Phương pháp này có lời giải nhanh và độ tin cậy cao hơn. Trong phương pháp cần xác định trọng số của từng công việc thành phần bằng cách cộng thời gian gia công của chính công việc đó với tất cả các công việc thành SVTH: Lê Đức Nhuận 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.
Hồ Quốc Dũng phần theo sau nó trong biểu đồ quan hệ ưu tiên. Sau đó ta phân bổ công việc theo trật tự giảm dần trọng số của các công việc thành phần nhưng phải đảm bảo tính khả thi của quan hệ ưu tiên trong sơ đồ. Như vậy, công việc có trọng số lớn nhất (thường là công việc đầu tiên) sẽ được phân bổ trước tiên, sau đó chúng ta tính thời gian còn lại trong trạm và tiếp tục phân bổ công việc tiếp theo nếu khả năng của trạm chưa dùng hết. Tương tự cho các trạm tiếp theo cho đến khi thỏa các điều kiện dưới đây: - Nếu tất cả các hoạt động được giao cho tất cả các trạm.
- Nếu không có các hoạt động có hoặc không có những ràng buộc ưu tiên hoặc có ràng buộc thời gian nhàn rỗi khác.2 Cân bằng dây chuyền theo quy tắc thời gian thực hiện nhiệm vụ dài nhất Kỹ thuật này phân bổ công việc vào trạm làm việc, bắt đầu từ trạm 1 bằng cách chọn và phân bổ công công việc theo trật tự giảm dần kích thước của công việc. Trong phương pháp này chúng ta phải tính toán thời gian chu kỳ làm việc của từng trạm (thường là cho thời gian chu kỳ của từng trạm là như nhau). Ta bắt đầu phân bổ các công việc có thể phân bổ (những công việc đã sẵn sàng phân bổ ở đầu dây chuyền) vào trạm 1, công việc có thời gian gia công dài sẽ được phân bổ trước, công việc còn lại sẽ được phân bổ sau. Sau khi phân bổ các công việc đầu tiên vào trạm 1 (tổng thời gian thực hiện các công việc phải nhỏ hơn thời gian chu kỳ của trạm), ta tính thời gian còn lại của trạm, nếu thời gian còn lại của trạm lớn hơn thời gian gia công của công việc tiếp theo có thể phân bổ, thì ta tiến hành phân bổ công việc tiếp theo đó vào trạm thứ 2.
Tiến trình phân bổ các công việc vào trạm thứ 2 cũng tương tự như trạm 1. Tương tự như thế ta tiếp tục phân bổ các công đoạn trên dây chuyền vào các trạm công việc cho đến khi công việc cuối cùng của dâu chuyền được phân bổ vào trạm làm việc. SVTH: Lê Đức Nhuận 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Hồ Quốc Dũng 2.3 Cân bằng dây chuyền theo phương pháp mức sử dụng tăng thêm Hình 2.
1: Quy trình thực hiện phương pháp mức sử dụng tăng thêm Hình 2.1 thể hiện trình tự thực hiện phân công công việc bằng phương pháp mức sử dụng tăng thêm được biểu diễn bằng sơ đồ khối tổng quát. Phương pháp này đơn giản là giao thêm nhiệm vụ cho các khu vực sản xuất, theo trình tự công việc quy định cho đến khi mức sử dụng đạt 100% hay bắt đầu giảm xuống thì dừng lại. Quy trình này được lặp lại cho đến khi ta phân công hết các công việc vào các khu vực sản xuất. Công thức tính toán trong phương pháp: SVTH: Lê Đức Nhuận 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.
Hồ Quốc Dũng ổ ờ ự ệ ô ệ = ờ 2.5 Một số biện pháp hỗ trợ bài toán cân bằng Trong thực tế việc đạt được cân bằng tuyệt đối cũng rất khó, thông thường người ta cũng chỉ giải bài toán cân bằng dây chuyền sản xuất ở dạng lời giải chấp nhận được (phương pháp gần đúng). Sau khi triển khai xuống dây chuyền thì chưa chắc mọi dữ liệu mà chúng ta thu thập để giải bài toán hoàn toàn phù hợp, thông thường đối với dây chuyền thủ công thì thời gian gia công từng công việc thành phần dễ thay đổi hoặc những thời gian lãng phí do ngừng máy ngoài dự đoán. Do đó chúng ta cần cải thiện bài toán theo thực tế sản xuất như sau: - Cải thiện điều kiện làm việc. Thay đổi tốc độ máy.
Gia tăng hiệu quả của công nhân vận hành. Tăng cường giải quyết các điểm ứ đọng. - Di chuyển (hoán đổi) công nhân. Để quan sát tốt hơn hiệu quả hoạt động của dây chuyền thì sau khi chúng ta đã cân đối dây chuyền thì chúng ta nên tiến hành mô phỏng lại dây chuyền để kiểm tra và giải quyết các vấn đề còn vướng mắc trước khi áp dụng dây chuyền vào sản xuất thực tế [2].2 Bố trí sản xuất trong doanh nghiệp 2.1 Vị trí, vai trò của bố trí sản xuất trong doanh nghiệp 2.1 Khái niệm về bố trí sản xuất Bố trí sản xuất trong doanh nghiệp là việc tổ chức, sắp xếp, định dạng về mặt không gian các phương tiện dùng để sản xuất ra sản phẩm [3].
Bố trí sản xuất trong doanh nghiệp là lập kế hoạch sắp xếp tối ưu các tiện ích bao gồm: nhân sự, trang thiết bị, không gian lưu trữ, máy móc, nguyên vật liệu và tất cả các dịch vụ hỗ trợ khác. SVTH: Lê Đức Nhuận 9 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Hồ Quốc Dũng Kết quả của việc bố trí sản xuất là hình thành nơi làm việc, các phân xưởng, các bộ phận phục vụ sản xuất và dây chuyền sản xuất.2 Vai trò của bố trí sản xuất trong doanh nghiệp Công việc bố trí sản xuất trong doanh nghiệp có vai trò quan trọng, nó vừa ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động hàng ngày, vừa có tác động lâu dài trong quá trình phát triển kinh doanh của doanh nghiệp. Cụ thể như sau: - Tạo thuận lợi cho quá trình sản xuất.
- Sử dụng hiệu quả nhân sự, trang thiết bị và không gian sản xuất. - Cung cấp cho người lao động sự an toàn, thoải mái và thuận tiện. - Giảm chi phí đầu tư thiết bị. - Giảm tổng thời gian sản xuất, từ đó nâng cao năng suất sản xuất.
- Duy trì doanh thu cao, duy trì tính linh hoạt của cơ cấu tổ chức. - Giảm việc xử lý nguyên vật liệu.3 Các yêu cầu trong bố trí sản xuất Việc bố trí sản xuất trong doanh nghiệp phải đảm bảo các yêu cầu sau : - Tính hiệu quả của hoạt động sản xuất - An toàn cho người lao động - Thích hợp với đặc điểm thiết kế của sản phẩm và dịch vụ - Phù hợp với quy mô sản xuất - Đáp ứng những đòi hỏi của công nghệ và phương pháp sản xuất - Thích ứng với môi trường sản xuất bên trong và bên ngoài doanh nghiệp.2 Các loại hình thức bố trí sản xuất chủ yếu 2.1 Bố trí sản xuất theo sản phẩm Bố trí sản xuất theo sản phẩm thường áp dụng cho loại hình sản xuất liên tục. Máy móc thiết bị được sắp đặt theo một đường cố định hình thành các dây chuyền. SVTH: Lê Đức Nhuận 10 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.