CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY LẮP HOÀNG THÀNH 1. Đặc điểm nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành 1. Đặc điểm nguyên vật liệu Công ty Do đặc điểm của vật liệu trong xây dựng có đặc thù riêng nên việc bảo quản phải sạch sẽ, thoáng mát không ẩm ướt. Có loại nguyên vật liệu là sản phẩm của ngành khai thác được sử dụng ngay mà không qua chế biến như: các loại cát, sỏi, đá .Những loại vật liệu này không có hệ thống kho mà thường để ngoài trời.
Do vậy hao hụt tự nhiên thường cao. Đối với vật tư chịu ứng lực như các loại sắt, thép. thường có giá trị cao nhưng nếu không bảo quản tốt sẽ bị rỉ nên cần phải bao bì cẩn thận tránh mưa nắng. Đối với xi măng phải thường xuyên kiểm tra, phải đảo lại tránh bị hoá đá.
Cát thì có những loại như: Cát đen, Cát mịn ML = 0,7-1,4; Cát mịn ML = 1,5 - 2, Cát vàng…Về đá thì có những loại như: Đá 1x2, Đá 4x6, Đá cấp phối D<=4cm, Đá hộc…Về Gỗ có Gỗ đà nẹp, Gỗ chống, Gỗ chèn, Gỗ ván… Về gạch thì có gạch lát trang trí, gạch đặc A1, A2, gạch lỗ,…ngoài ra còn có những vật liệu khác như que hàn, xi măng, nhựa đường, đinh, bu lông… chúng được sử dụng với số lượng lớn, nhỏ khác nhau. Có loại kiểm đếm thông thường được như tấm lợp, gạch, xi măng đóng bao, có loại phải kiểm đếm theo thể tích như cát, đá, gạch vỡ, sỏi; có loại vật liệu cồng kềnh là các cấu kiện đã qua gia công lắp đặt như: một số kết cấu thép, các tấm bản bê tông cốt thép, cốp pha, có loại vật liệu rất nhỏ như: nêm sắt, căn sắt, đinh, dây dù, dây ti-ô,. Do đặc điểm sản phẩm của Công ty nên chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ tổng chi phí và trong giá thành, vì chỉ cần một thay SVTH: Dương Thị Hồng Thắm Lớp: Kế toán tổng hợp 3 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán đổi nhỏ về số lượng hay giá thành vật liệu cũng ảnh hưởng tới giá thành sản phẩm. Phân loại nguyên vật liệu tại Công ty Để nhằm nhận biết từng loại nguyên vật liệu và tạo điều kiện cho công tác quản lý, bảo quản và sử dụng nguyên vật liệu có hiệu quả thì tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành đã tiến hành phân loại nguyên vật liệu ra thành những loại sau: Nguyên vật liệu chính Là loại nguyên vật liệu được dùng trực tiếp cho sản xuất thi công, đây là những loại nguyên vật liệu tham gia cấu thành nên thực thể của sản phẩm xây dựng ở Công ty.
Cụ thể, đối với các công trình xây dựng cơ bản thì nguyên vật liệu chính là: xi măng, sắt, thép, cát, đá,…Chúng là những loại nguyên vật liệu không thể thiếu trong quá trình thi công xây dựng. Mỗi loại nguyên vật liệu trên được chia thành nhiều nhóm, thứ: + Xi măng: có hai loại là PCB30, PCB40 với các Công ty sản xuất như Tam Điệp, Bỉm Sơn, Hoàng Long, Hoàng Thạch, Hải Phòng,… + Thép: có các loại như phi 6, 8, 10, 12, 16, 22, 25, 28, 32 với các Công ty sản xuất như Hòa Phát, Việt – Đức, Việt – Ý,… + Đá: 1x2, 3x4, 4x6, đá dăm,… + Cát: cát vàng, cát đen, cái mịn + Gạch: gạch xây, gạch ngói + Sỏi: cuội, 1x2, 2x4,… + Que hàn: loại 3 ly, 4 ly,.của Việt Đức, Trung Tín,… Nguyên vật liệu phụ Là những loại nguyên vật liệu dùng làm tăng chất lượng sản phẩm xây dựng hoặc hoàn thành sản phẩm, nó không cấu thành thực thể sản phẩm xây dựng. Bao gồm: SVTH: Dương Thị Hồng Thắm Lớp: Kế toán tổng hợp 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán + Phụ gia cho bê tông: Mighty RD (Lít), Sikroad SPR (Lít), Basf (kg),… + Bulông ốc vít, đinh các loại,… + Bột màu, sơn,… Nhiên liệu Dùng để cung cấp phục vụ cho các loại máy thi công, xe thi công như các loại xăng, dầu Diezel, dầu Thủy lực, nhớt, mỡ bò,… Phụ tùng thay thế Là các loại chi tiết phụ tùng của các loại máy móc, thiết bị, xe thi công như các loại vòng bi, ắc quy, dây xích, dây curoa,… Phế liệu thu hồi Bao gồm các đoạn, mẩu sắt, thép, vỏ bao xi măng, gỗ thừa,… 1. Phân nhóm và cách mã hóa nguyên vật liệu tại Công ty Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành là một đơn vị chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản nên khoản mục chi phí về nguyên vật liệu chiếm từ 70% đến 80% trong tổng chi phí sản xuất thi công.
Nguyên vật liệu sử dụng trong Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành nói riêng và lĩnh vực xây dựng nói chung là rất đa dạng và phong phú. Để có thể quản lý một cách chặt chẽ, tổ chức hạch toán và hạch toán chi tiết tới từng loại nguyên vật liệu phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty đã sử dụng bộ mã danh mục vật tư theo chương trình kế toán máy quy định. Trên cơ sở nguyên vật liệu đã phân nhóm, loại nhằm thống nhất tên gọi, ký hiệu, quy cách, đơn vị tính của từng loại vật liệu. Kế toán tiến hành mã số từng loại nguyên vật liệu để kiểm tra, kiểm soát dễ dàng, điều này cũng rất phù hợp với phần mềm kế toán mà Công ty đang sử dụng.
Số liệu vào các sổ liên quan đều dựa trên mã số, khi cần kiểm tra đối chiếu chỉ cần truy cập vào mã số đã có tự động máy sẽ cho ta những thông tin cần thiết về đối tượng cần tìm. SVTH: Dương Thị Hồng Thắm Lớp: Kế toán tổng hợp 5 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Danh mục bộ mã vật tư vật liệu hiện đang sử dụng được thể hiện trong bảng 1.1: Bảng điểm danh vật tư Đơn vị: Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành Địa chỉ: Số 25, ngõ 130, phố Đốc Ngữ, quận Ba Đình, Hà Nội BẢNG DANH ĐIỂM VẬT TƯ Tên, nhãn hiệu quy Ghi Nhóm TK vật tư Đơn vị tính cách vật tư chú 1521.01 Thép phi 6 Cây 1521.02 Thép phi 8 Cây 1521.03 Thép phi 12 Cây … 1521.02 Xi măng Tấn 1521.01 XM PC 30 Tam Điệp Tấn 1521.02 XM PC 40 Bỉm Sơn Tấn … 1521.02 Đá 2x4 Khối … (Nguồn: Phòng Kế toán) SVTH: Dương Thị Hồng Thắm Lớp: Kế toán tổng hợp 6 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán 1. Phương pháp tính giá nguyên vật liệu tại Công ty Phương pháp tính giá nguyên vật liệu nhập kho Tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành nguồn nhập nguyên vật liệu chủ yếu là do mua ngoài, nguyên vật liệu tự chế và thuê gia công không có, nguyên vật liệu nhận từ các đơn vị tham gia liên doanh cũng không có. Công ty sử dụng nhiều loại nguyên vật liệu khác nhau nên việc nhập nguyên vật liệu hàng ngày diễn ra thường xuyên, kế toán sử dụng giá trị thực tế để ghi sổ và giá thực tế của nguyên vật liệu nhập kho được xác định trên cơ sở hoá đơn giá trị gia tăng của đơn vị bán hàng, cộng với chi phí thu mua, hao hụt trong định mức trong quá trình vận chuyển.
Ghi trên phiếu nhập kho nguyên vật liệu của công ty là giá nhập thực tế. Vì công ty áp dụng việc tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ nên giá trị thực tế của nguyên vật liệu nhập kho là giá chưa có thuế giá trị gia tăng. Và cách tính cụ thể cho từng nguyên vật liệu như thế nào thì sẽ được thể hiện như sau: Nghiệp vụ 1: Trong tháng 3/2015 theo Phiếu nhập kho số 01/3, ngày 03/3/2015 nhập kho Xi măng PCB30 Tam Điệp tại kho CT Khương Trung mới, Hà Nội, số lượng thực nhập là 100 tấn, đơn giá trên hóa đơn GTGT của người bán hàng là 1. Do vậy, giá thực tế của Xi măng PCB30 Tam Điệp nhập kho CT Khương Trung mới, Hà Nội: = 100 tấn x 1.000đ Nghiệp vụ 2: Trong tháng 3/2015 theo Phiếu nhập kho số 02/3 (Biểu 2.6), ngày 15/3/2015 nhập kho Thép phi 12 tại kho CT Khương Trung mới, Hà Nội, số lượng thực nhập là 550kg, đơn giá trên hóa đơn GTGT (Biểu 2.4) của người bán hàng là 21.
SVTH: Dương Thị Hồng Thắm Lớp: Kế toán tổng hợp 7 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Do vậy, giá thực tế của Thép phi 12 nhập kho CT Khương Trung mới, Hà Nội: = 550 kg x 21.000đ Các loại nguyên vật liệu khác cũng tính giá thực tế nhập tương tự. Phương pháp tính giá nguyên vật liệu xuất kho Đối với nguyên vật liệu xuất kho có thời điểm nhập và thời điểm xuất khác nhau thì tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành áp dụng giá xuất kho nguyên vật liệu là giá thực tế theo phương pháp nhập trước, xuất trước. Khi xuất hết số lượng của lần nhập kho trước thì số lượng còn lại tính theo giá thực tế của lần nhập kho tiếp theo của lần nhập nguyên vật liệu đó. Và cách tính cụ thể cho từng nguyên vật liệu như thế nào thì sẽ được thể hiện như sau: Nghiệp vụ 3: Việc tính giá nguyên vật liệu xuất kho ở Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành tháng 3/2015 cụ thể là Xi măng PCB30 Tam Điệp ở CT Khương Trung mới, Hà Nội có số liệu như sau: - Tồn đầu tháng 3/2015: Xi măng PCB30 Tam Điệp là 05 tấn, đơn giá 1.
- Nhập kho trong tháng 3/2015: Ngày 03/3/2015 nhập 100 tấn, đơn giá 1. - Xuất kho trong tháng 3/2015: + Phiếu xuất kho số 01 ngày 06/3/2015 xuất 28 tấn. Tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành, việc áp dụng phương pháp tính giá xuất kho thực tế theo phương pháp nhập trước xuất trước được thực hiện như sau: Ngày 06/3/2015 xuất 28 tấn được tính theo giá: 05 tấn theo đơn giá 1.000đ/tấn, còn 23 tấn còn lại tính theo giá của lần nhập tiếp theo là giá SVTH: Dương Thị Hồng Thắm Lớp: Kế toán tổng hợp 8 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán 1. Vậy, trị giá thực tế của đợt xuất kho xi măng ngày 06/3/2015 là: = (5 x 1.000đ Nghiệp vụ 4: Việc tính giá nguyên vật liệu xuất kho ở Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Hoàng Thành tháng 3/2015 cụ thể là Thép phi 12 ở CT Khương Trung mới, Hà Nội có số liệu như sau: - Nhập kho trong tháng 3/2015: Ngày 15/3/2015 nhập 550 kg, đơn giá 21.