CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỀN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUÊ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐÓI VỚI CÁC ĐOANH NGHIỆP TẠI CÁC CHI CỤC THUÊ HUYỆN 1. Cơsởlý luận về công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại các Chỉ cục Thuế huyện 1. Khái niệm cơbản về thuế giá trị gia tăng 1. Khái niệm Thuế GTGT là thuế tính trên giá trị tăng thêm cua hang hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.
Đối tượng chịu thuế “Thông tư 219/2013/TT-BTC quy định: “Đối tượng chịu thuế GTGT là hàng. hoá, dich vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu đùng ở Việt Nam (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài), trừ các đối tượng không chịu thuế GTGT hướng din tai Digu 4 Thông tư 219/2013/TT-BTC ngảy 31/12/2013. Người nộp thuế Theo Luật thuê GTGT quy định: Người nộp thuế GTGT là tô chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hằng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT ở Việt Nam, không phân biệt ngành nghề, hình thức, tổ chức kinh doanh (sau đây gọi là cơ sở kinh doanh) và tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hoả, mua dịch vụ từ nước ngoài chịu thuế GTGT (sau đây gọi là người nhập khẩu) bao gồm: >_ Các tổ chức kinh doanh được thành lập và đăng kỷ kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp Nhà nước (nay là Luật Doanh nghiệp), Luật Hợp. tác xã; >_ Các tổ chức kinh tế của tỗ chức chính trị, tố chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức sự nghiệp và các tổ chức khác; > _ Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và bên nước ngoài tham gia hợp tác kinh doanh theo Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (nay là Luật đầu tư); các tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động kinh doanh ở Việt Nam nhưng không thành lập pháp nhân tại Việt Nam; > Tô chức, cả nhân sản xuất kinh doanh tại Việt Nam mua dich vu (kể cả trường hợp mua dịch vụ gắn với hàng hóa) của tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cá nhân ở nước ngoài là đối tượng không cư trú tại Việt Nam thi tổ chức, cá nhân mua dịch vụ là người nộp thuế.
Quy định về cơ sở thường trú và đối tượng không cư trủ thực hiện theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và pháp luật về thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Đặc trưng của thuê GTGT >_ Thuế GTGT là một loại thuế gián thu đánh vào đối tượng tiêu dùng hảng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT (vì vậy thuế GTGT là một loại thuế tiêu dùng, đổi với cơ sở kinh doanh thi day lả loại thuế gián thu), là một yếu tố cấu thành trong giá cả hàng hoá và dịch vụ, là khoán thu được cộng thêm vào giả bán của người cung cấp, hay nói cách khác chính là giá mua hàng hóa, dịch vụ mả người tiêu dùng trả đã bao. gồm cả thuế GTGT. >_ Thuế GTGT đánh vào GTGT của hằng hóa, dich vu phat sinh ở các giai đoạn tử sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng hàng hóa, địch vụ đõ Tổng số thuế GTGT thu được ở tất cả các giai đoạn sẽ bằng số thuế GTGT tỉnh trên phần giá bản cho người tiêu dùng cuỗi củng.
Như vậy, về nguyễn tắc chỉ cần thu thuế ở khâu bán hàng cuối củng.Tuy nhiên, trên thực tế khó xác định được đâu là khâu bán hằng cuối củng, đâu là khâu bán hảng trung gian. Do vậy cứ có hành vi mua hàng lä phải tính thuế. Số thuế GTGT ở khâu trước sẽ được tự động chuyển vào giá bán hàng ở khâu sau và người tiêu dùng cuỗi cùng là người phải trả toàn bộ số thuế GTGT đánh trên hảng hoá đó. Tổng số thuế người tiêu dùng cuối củng phải trả bằng tổng số thuế phát sinh qua từng giai đoạn của quá trình sản xuất, kinh doanh hàng hóa dịch vụ.
>_ Thuế GTGT là một loại thuế có tính trung lập cao, được biểu hiện ở hai khia cạnh: Thứ nhất, thuế GTGT không chịu ảnh hưởng bởi kết quả kinh doanh của NNT, do NNT chỉ là người “thay mặt” người tiêu dùng nộp hộ khoản thuế này vào NSNN. Do vậy thuế GTGT không phải là yếu tổ của chỉ phí sản xuất mã chỉ đơn thuần lả một khoán thu được cộng thêm vảo giá bán của người cung cấp hàng hỏa, địch vụ. Thứ hai, thuế GTGT không bị ảnh hưởng bởi quá trình tổ chức và phân chia quả trình sản xuất kinh doanh, bởi tổng số thuế ở tắt cả các giai đoạn luôn bằng số thuế tính trên gid ban ở giai đoạn cuối cùng bắt kể số giai đoạn nhiều hay ít. > Vé phạm vi đánh thuế: Thuế GTGT chỉ đánh vào hoạt động tiêu dùng diễn ra trong phạm vi lãnh thổ, không đánh vào hành vi tiêu dũng ngoài lãnh thổ.
Đặc điểm nảy tạo ra sự công bằng trong những giao dịch quốc tế thông qua việc. không thu thuế đối với hãng hóa, dịch vụ xuất khẩu và đánh thuế đối với hàng hóa, địch vụ nhập khẩu.5, Cách tính thuế GTGT >_ Căn cứ tính thuế Căn cử tính thuế GTGT là giá tính thuế và thuế suất. sè- Giá tính thuế: Là căn cứ quan trọng để xác định số thuế phải nộp. ~ Đối với hàng hóa, dịch vụ do doanh nghiệp bán ra là giá bản chưa có thuế GTGT.
Đối với hàng hỏa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt là giá bán đã có thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng chưa có thuế GTGT. ối với hàng hóa nhập khẩu là giá nhập tại cửa khẩu cộng (+) với thuế nhập khẩu (nếu có), công (+) với thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có). Giá tỉnh thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ bao gồm cả khoản phụ thu và phí thu thêm mà doanh nghiệp được hưởng. Trường hợp doanh nghiệp có doanh số mua, bán bằng ngoại tệ thỉ phải quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá chính thức do Ngân hàng Nhà nước công bổ tại thời điểm phát sinh doanh số đề xác định giá tính thuế.
Luật sửa đôi, bố sung thuế GTGT quy định ba mức thuế suất hiện hành li: 0%, 5% va 10%. Mức thuế suất ưu đãi 0% được áp dụng đổi với các hàng hóa, dịch vụ xuất khấu, vận tái quốc tế. Các hàng hoá, dịch vụ không thuộc diện chịu thuế nếu xuất khẩu thì sẽ áp dụng mức thuế suất 0%. Mức thuế suất ưu đãi 5% được áp dụng cho danh mục gồm 16 nhóm hang hoá, dịch vụ có những thuộc tinh “gan” thiết yếu và cơ bản mà theo quan điểm Nhà nước cũng cần ưu đãi và khuyến khich như nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt; máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp; thiết bị, dụng cụ y tế, bông, băng vệ sinh y tế; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh, bán, cho thuê, thuê mua nhả ở xã hội.
Mức thuế suất 10% sẽ được áp dụng đối với hảng hoá, dịch vụ khác không thuộc các diện trên. Do các hàng hoá, địch vụ khác có cơ sở thuế tiêm năng lớn hơn so với các nhóm hàng hoá, dịch vụ “ưu đãi” trên đây nên có thể xem thuế suất 10% ki phd thông và các mức thuế suất cỏn lại mang tỉnh chất ưu đãi thuế của Chính phi. Tuy nhiên, không có một tiêu thức rồ ràng nảo và trong thực tế rất khó để phân biệt ranh giới giữa các nhóm hàng hoá, dịch vụ chịu thuế suất 5% hay 10%. Việc phân định có thể vừa theo tên gọi hoặc theo công dụng hoặc theo tính chất của hàng hoá, dịch vụ.
>_ Phương pháp tính thuế “Thuế GTGT mà doanh nghiệp phải nộp được tính theo một trong hai phương pháp: khấu trừ thuế và phương pháp tính trực tiếp trên GTGT. Đối tượng áp dụng và việc xác định thuế phải nộp theo từng phương pháp như sau: $- Phương pháp khẩu trừ thuế ~ Đổi tượng áp dụng: Phương pháp khẩu trừ thuế áp dụng đối với doanh nghiệp kinh doanh thực hiện đẩy đủ chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hoá đơn, chứng tử và đăng kỷ nộp thuế theo phương pháp khẩu trừ thuế: trừ các đối tượng áp dụng tính thuế theo phương pháp tỉnh trực tiếp trên GTGT. ~ Xác định số thuế GTGT phải nộp: Số thuế GTGT Số thuế GTGT Số thuế GTGT đầu phải nộp đầu ra vào được khẩu trừ s*- Phương pháp tỉnh trực tiếp ~ Đối tượng áp dụng: + Phương pháp trực tiếp được ap dụng đối với doanh nghiệp trong nước không thực hiện hoặc thực hiện không đẩy đủ chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. + Ngoài ra phương pháp trực tiếp còn được áp dụng đối với doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam và các cá nhân, hộ kinh doanh cá thể, + Trường hợp doanh nghiệp vừa cỏ hoạt động kinh doanh mua, bán vàng, bạc, đá quý, vừa có hoạt động chế tác sản phẩm vàng, bạc, đá quý thì áp dụng tính thuế đối với các hoạt động nảy theo phương pháp tính trực tiếp trên GTGT.
~_ Xác định số thuế GTGT phải nộp Số thuế GTGT phải nộp theo phương pháp tính trực tiếp trên GTGT bằng GTGT của hàng hoá, dịch vụ chịu thuế bản ra nhân (x) với thuế suất áp dụng đối với hàng hoá, dich vụ đó. + Giả trị gia tăng của hàng hoá, dịch vụ được xác định bằng giá thanh toán của hàng hoá, dịch vụ ban ra trừ (-) giá thanh toán của hàng hoá, dịch vụ mua vào. Giá thanh toán của hàng hoá, dich vụ bản ra lã giá thực tế bán ghi trên hoá đơn bán hãng hoá, dịch vụ, bao gồm cả thuế GTGT và các khoản phụ thu, phí thu thêm mà bên bán được hướng, không phân biệt đã thu tiền hay chưa thu được tiền. Giá thanh toán của hàng hoá, dịch vụ mua vảo được xác định bằng giá trị hàng hoá, dịch vụ mua vào hoặc nhập khâu, đã có thuế GTGT dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dich vu chịu thuế GTGT bán ra tương ứng.
>_ Khấu trừ vả hoàn thuế GIGT 12 % Khẩu trừ thuế GTGT đầu vào Thuế GTGT mang bản chất liên hoản vì vậy thuế GTGT đã được nộp ở giai đoạn trước sẽ được khẩu trừ ớ giai đoạn sau thông qua cơ chế giá cả khi thực hiện hành vi mua bán trao đổi sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ. Việc khấu trừ thuế đã nộp ở giai đoạn trước gọi là khấu trừ thuế GTGT đâu vào. Cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế được khẩu trừ thuế GTGT đầu vào.