Luận văn thạc sĩ về hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu hay hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các trường cao đẳng trên địa bàn thành phố cẩm phả, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Tô Kiên Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Thiên
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các trường cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
• 1.5. Bố cục của đề tài
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG
• 2.1. Cơ sở lý luận về công tác quản lý tài chính ở các trường đại học, cao đẳng
• 2.1.1. Khái niệm chức năng cơ bản của tài chính
• 2.2. Công tác quản lý tài chính ở trường đại học, cao đẳng
• 2.3. Vai trò của công tác quản lý tài chính trong giáo dục & đào tạo nói chung, đối với trường đại học, cao đẳng nói riêng
• 2.4. Chính sách tài chính cho hoạt động giáo dục & đào tạo nói chung và đại học, cao đẳng nói riêng
• 2.5. Những nội dung chủ yếu của công tác quản lý tài chính đối với giáo dục đại học, cao đẳng trong tình hình mới hiện nay
• 2.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính đối với các trường đại học, cao đẳng
• 2.7. Cơ sở thực tiễn về công tác quản lý tài chính tại một số trường đại học, cao đẳng trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.8. Bài học kinh nghiệm về đầu tư và quản lý tài chính cho giáo dục đào tạo trên thế giới
• 2.9. Bài học kinh nghiệm về công tác quản lý tài chính ở các trường đại học, cao đẳng Việt Nam
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Các câu hỏi nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.6. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
• 4.1. Khái quát về thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.2. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4.3. Đặc điểm công tác đào tạo, quản lý của các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.4. Quy mô, mạng lưới phát triển hệ thống giáo dục tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.5. Chất lượng giáo dục tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.6. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.6.1. Cơ chế quản lý tài chính tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.6.2. Quản lý nguồn thu
• 4.6.3. Quản lý chi tiêu
• 4.6.4. Đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý tài chính tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.6.4.1. Những kết quả đạt được
• 4.6.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 4.6.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.6.5.1. Nhân tố khách quan
• 4.6.5.2. Nhân tố chủ quan
• 5. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
• 5.1. Phương hướng, mục tiêu và quan điểm công tác quản lý tài chính của các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 5.1.1. Phương hướng, mục tiêu công tác quản lý tài chính của các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 5.1.2. Quan điểm công tác quản lý tài chính của các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 5.2. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của công tác quản lý tài chính tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả
• 5.3. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 5.3.1. Giải pháp phát triển quy mô giáo dục tại các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 5.3.2. Tăng cường tạo nguồn tài chính thông qua việc xã hội hoá giáo dục, đào tạo và đa dạng hoá nguồn tài chính, tự chủ, tự chịu trách nhiệm để phát triển các trường
• 5.3.3. Nâng cao tính sát thực trong công tác giao dự toán thu - chi NSNN
• 5.3.4. Tăng cường công tác quản lý tài sản đối với các trường
• 5.3.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tài chính đối với các trường đại học, cao đẳng
• 5.3.6. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; phòng, chống tham nhũng và thực hiện công khai tài chính
• 5.3.7. Tiếp tục bồi dưỡng, huấn luyện nghiệp vụ quản lý tài chính
• 5.3.8. Một số kiến nghị
• 5.3.8.1. Đối với nhà nước
• 5.3.8.2. Đối với các Sở, ban ngành thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 5.3.8.3. Đối với các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải thiện quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả

Quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả đang đối mặt với nhiều thách thức. Việc cải thiện công tác này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho các cơ sở giáo dục. Các trường cần có chiến lược rõ ràng để tối ưu hóa nguồn lực tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý tài chính trong giáo dục

Quản lý tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển các hoạt động giáo dục. Nó giúp các trường cao đẳng Cẩm Phả có thể đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên và cải thiện chất lượng giảng dạy.

1.2. Thực trạng quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả

Hiện nay, nhiều trường cao đẳng tại Cẩm Phả gặp khó khăn trong việc quản lý ngân sách. Việc thiếu hụt nguồn tài chính và sự phân bổ không hợp lý đã ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

II. Những thách thức trong quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả

Các trường cao đẳng Cẩm Phả đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý tài chính. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt ngân sách, khó khăn trong việc huy động nguồn tài chính và sự không đồng bộ trong các chính sách tài chính. Để cải thiện tình hình, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

2.1. Thiếu hụt ngân sách và nguồn tài chính

Nhiều trường cao đẳng tại Cẩm Phả gặp khó khăn trong việc đảm bảo ngân sách hoạt động. Điều này dẫn đến việc không đủ kinh phí cho các hoạt động giảng dạy và nghiên cứu.

2.2. Khó khăn trong việc huy động nguồn tài chính

Việc huy động nguồn tài chính từ các tổ chức, doanh nghiệp còn hạn chế. Các trường cần xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với các bên liên quan để tăng cường nguồn lực tài chính.

III. Phương pháp cải thiện quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả

Để cải thiện quản lý tài chính, các trường cao đẳng Cẩm Phả cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng kế hoạch tài chính chi tiết, tăng cường đào tạo nhân lực và áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác này.

3.1. Xây dựng kế hoạch tài chính chi tiết

Kế hoạch tài chính cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của trường. Việc này giúp đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả và hợp lý.

3.2. Tăng cường đào tạo nhân lực trong quản lý tài chính

Đào tạo nhân lực có chuyên môn về quản lý tài chính là cần thiết. Điều này giúp nâng cao năng lực quản lý và sử dụng nguồn tài chính một cách hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý tài chính

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường đã áp dụng nhiều giải pháp mới, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục và sự hài lòng của sinh viên.

4.1. Kết quả đạt được từ cải thiện quản lý tài chính

Việc cải thiện quản lý tài chính đã giúp các trường cao đẳng Cẩm Phả tăng cường chất lượng giảng dạy và thu hút nhiều sinh viên hơn.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các trường cần rút ra bài học từ những thành công và thất bại trong quản lý tài chính để có thể áp dụng vào thực tiễn một cách hiệu quả hơn.

V. Kết luận và tương lai của quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả

Quản lý tài chính tại các trường cao đẳng Cẩm Phả cần được cải thiện liên tục để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của giáo dục. Tương lai của quản lý tài chính sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các trường trong việc sử dụng nguồn lực tài chính.

5.1. Tương lai của quản lý tài chính trong giáo dục

Quản lý tài chính sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục. Các trường cần có chiến lược dài hạn để phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện quản lý tài chính, bao gồm việc tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính công của Việt Nam, ngân sách nhà nước dành cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo luôn được ưu tiên duy trì ở mức khoảng 20% tổng chi ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, việc chuyển đổi cơ chế tài chính từ bao cấp sang tự chủ tại các trường đại học và cao đẳng đã trở thành xu thế tất yếu. Tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp kỹ thuật, tỷ lệ tự chủ tài chính trung bình hiện dao động trong khoảng 40% đến 60%, đặt ra bài toán cấp thiết về việc quản lý và tối ưu hóa các dòng tiền sự nghiệp.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong việc huy động, phân bổ và kiểm soát nguồn lực tài chính tại hai cơ sở đào tạo trọng điểm trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh: Trường Cao đẳng Công nghiệp Cẩm Phả và Trường Cao đẳng nghề mỏ Hồng Cẩm - Vinacomin. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa khung lý luận về quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu, đánh giá thực trạng thu - chi trong giai đoạn 2012 - 2014, và đề xuất các giải pháp nâng cao tính tự chủ, hiệu quả sử dụng vốn.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn tại địa bàn thành phố Cẩm Phả - trung tâm kinh tế công nghiệp than lớn thứ hai của tỉnh Quảng Ninh với quy mô đào tạo hàng nghìn học sinh, sinh viên mỗi năm. Về mặt thực tiễn, công trình mang lại giá trị định lượng rõ nét khi đưa ra các giải pháp giúp các trường nâng tỷ trọng tự chủ kinh phí thường xuyên thêm 10% đến 15%, đồng thời cắt giảm lãng phí chi phí hành chính khoảng 8% đến 10% trong chu kỳ ngân sách tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của hai lý thuyết kinh tế then chốt: Lý thuyết quản lý tài chính công và Lý thuyết tự chủ đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, tài chính trong cơ sở đào tạo phản ánh toàn bộ các quan hệ phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thái giá trị nhằm phục vụ tái sản xuất và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật. Mô hình nghiên cứu vận dụng cơ chế phân loại đơn vị sự nghiệp theo Thông tư số 71/2006/TT-BTC của Bộ Tài chính, chia các cơ sở giáo dục thành ba nhóm mức độ tự bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên: tự chủ hoàn toàn từ 100% trở lên, tự chủ một phần từ trên 10% đến dưới 100%, và do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ từ 10% trở xuống.

Khung phân tích tập trung vào bốn khái niệm cốt lõi:

• Nguồn thu sự nghiệp: bao gồm ngân sách cấp, học phí, lệ phí và hoạt động chuyển giao công nghệ;
• Chi phí hoạt động thường xuyên: gồm chi thanh toán cho con người và chi mua sắm, duy tu nghiệp vụ;
• Dự toán ngân sách và quy chế chi tiêu nội bộ;
• Giám sát tài chính và kiểm soát tài sản cố định.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thu thập trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2014. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ các báo cáo quyết toán tài chính, bảng cân đối kế toán, dự toán thu - chi ngân sách và báo cáo phân bổ lao động của 02 trường cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả. Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp thông qua phương pháp phỏng vấn chuyên gia với cỡ mẫu khảo sát là 45 cán bộ, bao gồm lãnh đạo ban giám hiệu, kế toán trưởng, kiểm soát viên tài chính và đại diện phòng Giáo dục và Đào tạo địa phương. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính am hiểu chuyên sâu và chính xác về chuyên môn nghiệp vụ của đối tượng cung cấp thông tin.

Phương pháp phân tích số liệu chủ đạo bao gồm phương pháp so sánh ngang, so sánh dọc và phân tích các tỷ số tài chính. Việc lựa chọn phương pháp so sánh chuỗi thời gian 3 năm liên tiếp (2012, 2013, 2014) cho phép nhận diện xu hướng biến động của từng khoản mục doanh thu và chi phí sự nghiệp. Phương pháp phân tích tỷ lệ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định chính xác tỷ trọng chi cho con người so với định mức nhà nước, tỷ lệ thặng dư ngân sách và hệ số tự bảo đảm kinh phí chi thường xuyên của các cơ sở đào tạo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng thực trạng quản lý tài chính tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Cẩm Phả và Trường Cao đẳng nghề mỏ Hồng Cẩm - Vinacomin giai đoạn 2012 - 2014 phản ánh 3 phát hiện quan trọng:

• Cơ cấu nguồn thu còn phụ thuộc lớn vào nguồn bao cấp: Nguồn thu từ ngân sách nhà nước và kinh phí hỗ trợ từ Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam chiếm tỷ trọng áp đảo từ 55% đến 65% tổng nguồn thu hàng năm của các trường. Ngược lại, nguồn thu từ hoạt động dịch vụ khoa học công nghệ, sản xuất thử nghiệm và liên kết doanh nghiệp chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn dưới 8% tổng doanh thu, cho thấy tiềm năng thương mại hóa nghiên cứu chưa được khai thác hiệu quả.

• Cơ cấu chi phí hoạt động thiếu cân đối: Chi thanh toán cho cá nhân (tiền lương, phụ cấp, học bổng và các khoản mang tính chất lương) chiếm tỷ lệ rất cao, dao động từ 68% đến 72% tổng chi thường xuyên. Trong khi đó, chi cho việc mua sắm trang thiết bị, cải tạo phòng thí nghiệm và nâng cấp xưởng thực hành kỹ thuật chỉ chiếm khoảng 12% đến 15% tổng chi tiêu, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy thực hành.

• Mức độ tự chủ kinh phí chi thường xuyên ở mức trung bình: Căn cứ theo cách tính của Thông tư số 71/2006/TT-BTC, mức độ tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên của hai trường chỉ đạt khoảng 45% đến 58%, đặt cả hai đơn vị vào nhóm tự chủ một phần kinh phí và vẫn phải dựa vào nguồn cấp bù định kỳ.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân bổ dòng tiền trên phản ánh sự hạn chế trong mô hình quản trị truyền thống tại các trường cao đẳng công lập. Nguyên nhân khách quan xuất phát từ sự biến động của kinh tế địa phương và chính sách trần học phí công lập chưa bù đắp đủ chi phí đào tạo thực tế. Nguyên nhân chủ quan là do công tác lập dự toán thu - chi hàng năm chưa sát với thực tiễn biến động quy mô học viên, quy chế chi tiêu nội bộ chưa gắn kết chặt chẽ trách nhiệm với hiệu quả tiết kiệm chi phí, và cơ chế khai thác cơ sở vật chất sẵn có còn nhiều rào cản hành chính.

So sánh với các nghiên cứu tài chính giáo dục đại học tại các đô thị lớn (nơi tỷ lệ tự chủ có thể đạt từ 70% đến 100%), các trường cao đẳng đặc thù ngành mỏ - công nghiệp tại Cẩm Phả gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thu hút tài trợ ngoài ngân sách. Về mặt trực quan hóa số liệu, các dữ liệu này có thể được trình bày rõ nét qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu nguồn thu và biểu đồ cột ghép đa chiều biểu diễn sự tương quan giữa chi cho con người và chi đầu tư cơ sở vật chất qua các năm 2012, 2013 và 2014.

Đề xuất và khuyến nghị

Để hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các trường cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2016 - 2020, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Đa dạng hóa nguồn thu và đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục nghề nghiệp: Chủ động xây dựng các hợp đồng liên kết đào tạo theo địa chỉ và chuyển giao dịch vụ kỹ thuật cho các doanh nghiệp ngành than trên địa bàn. Mục tiêu là nâng tỷ trọng thu từ dịch vụ nghiên cứu và đào tạo theo đặt hàng lên mức 15% đến 20% tổng nguồn thu vào năm 2018. Chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu phối hợp cùng Phòng Khoa học Công nghệ và Phòng Đào tạo.

• Hoàn thiện công tác lập dự toán và tối ưu hóa định mức chi tiêu nội bộ: Ban hành quy chế chi tiêu nội bộ mới theo hướng giao khoán chi hành chính cho từng khoa, phòng chuyên môn nhằm gắn trách nhiệm tiết kiệm với quỹ thu nhập tăng thêm. Target metric đặt ra là cắt giảm tối thiểu 8% đến 10% chi phí hành chính và điện nước văn phòng trong giai đoạn 2016 - 2017. Chủ thể triển khai là Phòng Tài chính - Kế hoạch.

• Tăng cường quản lý, kiểm kê và khấu hao tài sản cố định: Tiến hành rà soát, đánh giá lại toàn bộ giá trị máy móc, nhà xưởng thực hành định kỳ 2 lần mỗi năm; thực hiện khấu hao tài sản chính xác để tạo nguồn vốn tái đầu tư trang thiết bị mới. Chỉ tiêu đạt 100% tài sản được số hóa hồ sơ theo dõi vào cuối năm 2016, do Phòng Quản trị thiết bị và Ban Thanh tra nhân dân giám sát.

• Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ kế toán tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng cập nhật chế độ kế toán hành chính sự nghiệp mới và kỹ năng phân tích báo cáo tài chính cho 100% cán bộ tài vụ trước năm 2017, chủ trì bởi Phòng Tổ chức cán bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Giám hiệu và các nhà quản lý giáo dục nghề nghiệp: Luận văn cung cấp mô hình thực tiễn giúp lãnh đạo các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp nhận diện các điểm nghẽn tài chính, từ đó xây dựng chiến lược tự chủ hóa từng phần và tái cơ cấu danh mục chi tiêu khoa học.

• Chuyên viên tài chính, kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập: Cung cấp phương pháp phân tích tỷ lệ thu - chi, quy trình lập dự toán thực tế và kỹ thuật xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ giúp tối ưu hóa thặng dư ngân sách và tăng thu nhập cho cán bộ.

• Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan chủ quản: Là tài liệu tham khảo giá trị cho Sở Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh cũng như Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam trong việc giao dự toán ngân sách và thiết kế cơ chế đặt hàng đào tạo sát với nhu cầu địa phương.

• Học viên cao học và nhà nghiên cứu kinh tế: Tài liệu cung cấp hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu bài bản, nguồn trích dẫn học thuật phong phú và phương pháp tiếp cận định lượng thực tế trong chuyên ngành Quản lý kinh tế và Tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao các trường cao đẳng tại thành phố Cẩm Phả gặp khó khăn trong việc tự chủ tài chính hoàn toàn? Do đặc thù đào tạo các ngành kỹ thuật mỏ và công nghiệp nặng đòi hỏi chi phí đầu tư máy móc lớn, trong khi mức học phí chịu sự khống chế của trần quy định nhà nước. Tỷ lệ tự bảo đảm chi thường xuyên của các trường trong giai đoạn nghiên cứu chỉ đạt khoảng 45% đến 58%, khiến đơn vị vẫn cần sự hỗ trợ từ ngân sách.

• Mức độ tự chủ tài chính được xác định dựa trên căn cứ pháp lý nào? Mức độ tự chủ được xác định căn cứ theo Thông tư số 71/2006/TT-BTC của Bộ Tài chính, tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa tổng nguồn thu sự nghiệp hợp pháp trên tổng nhu cầu chi hoạt động thường xuyên của cơ sở giáo dục.

• Khoản mục chi nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu chi tiêu của các trường? Khoản chi thanh toán cho con người (lương, phụ cấp theo lương, tiền công và học bổng học sinh, sinh viên) chiếm tỷ trọng cao nhất, dao động từ 68% đến 72% tổng chi thường xuyên, đòi hỏi các trường phải thực hiện khoán chi để nâng cao hiệu quả.

• Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu trong khoảng thời gian nào để phân tích? Nghiên cứu sử dụng hệ thống số liệu quyết toán tài chính thứ cấp liên tục trong 3 năm (2012 - 2014) kết hợp cùng khảo sát sơ cấp 45 cán bộ quản lý tài chính nhằm đảm bảo tính khách quan và đại diện.

• Làm thế nào để các trường cao đẳng gia tăng nguồn thu ngoài học phí và ngân sách? Nhà trường cần đẩy mạnh ký kết hợp đồng đào tạo nghề theo địa chỉ với các doanh nghiệp than trên địa bàn Cẩm Phả và khai thác hiệu quả cơ sở vật chất thông qua các dịch vụ thử nghiệm kỹ thuật, đặt mục tiêu chiếm 15% đến 20% tổng thu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp theo các quy định hiện hành.
• Phân tích thực chứng giai đoạn 2012 - 2014 tại 02 trường cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả đã chỉ rõ thực trạng phụ thuộc vào ngân sách (55% - 65%) và tỷ trọng chi lương áp đảo (68% - 72%).
• Công trình đã xác định chính xác mức độ tự chủ của các cơ sở giáo dục địa phương đạt khoảng 45% đến 58%, thuộc nhóm tự chủ một phần theo Thông tư số 71/2006/TT-BTC.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao đã được thiết lập với lộ trình triển khai rõ ràng từ năm 2016 đến năm 2020 nhằm mở rộng quy mô nguồn thu và kiểm soát chặt chẽ chi tiêu nội bộ.
• Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo quan trọng giúp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chuyển đổi thành công sang mô hình tự chủ tài chính bền vững; các cấp quản lý và nhà nghiên cứu nên ứng dụng ngay khung phân tích này vào thực tiễn quản trị đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG 1. Cơ sở lý luận về công tác quản lý tài chính ở các trường đại học, cao đẳng 1. Khái niệm chức năng cơ bản của tài chính 1. Khái niệm Tài chính có thể được xem như là một khoa học và nghệ thuật về quản lý tiền.

Tài chính có liên quan đến quy trình, thể chế, tình hình thị trường và các công cụ chuyển đổi tiền giữa các cá nhân, doanh nghiệp và Chính phủ. Mặc dù chỉ là một nhánh riêng biệt trong quan hệ phân phối xã hội, nhưng tài chính có tác động mạnh và có mối quan hệ chặt chẽ với nền kinh tế xã hội. (Nguyễn Đình Kiệm, Bạch Đức Hiển (2008), Giáo trình tài chính doanh nghiệp, NXB Tài chính.) Tài chính là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính bằng việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng yêu cầu tích lũy và tiêu dùng của các chủ thể trong xã hội. Tài chính trong các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đào tạo là phản ánh các khoản thu, chi bằng tiền của các quỹ tiền tệ trong các cơ sở đào tạo.

Xét về hình thức nó phản ánh sự vận động và chuyển hóa của các nguồn lực tài chính trong quá trình sử dụng các quỹ bằng tiền. Xét về bản chất nó là những mối quan hệ tài chính biểu hiện dưới hình thức giá trị phát sinh trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ bằng tiền nhằm phục vụ cho sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước. Chức năng Tài chính có hai chức năng là chức năng phân phối và chức năng giám sát. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Chức năng phân phối: Phân phối qua tài chính là sự phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thức giá trị.

Thông qua chức năng này,các quỹ tiền tệ tập trung và không tập trung được hình thành và sử dụng theo những mục đích nhất định. Phân phối thông qua tài chính gồm: phân phối lần đầu và phân phối lại. Chức năng giám sát: đây là chức năng kiểm tra quá trình vận động của các nguồn tài chính để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ. Thông qua chức năng này để kiểm tra và điều chỉnh các quá trình phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thức giá trị,phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của mỗi thời kỳ,kiểm tra các chế độ tài chính của Nhà nước.

Công tác quản lý tài chính ở trường đại học, cao đẳng 1. Khái niệm Công tác quản lý tài chính ở một trường đại học, cao đẳng thường thuộc phòng Tài chính - Kế hoạch tại đơn vị. Như vậy công tác quản lý tài chính tức là tham mưu cho chủ tài khoản về công tác tổ chức bộ máy kế toán và kế hoạch công tác tài chính kế toán trong Nhà trường. Cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác số liệu về tài sản, vật tư, tiền vốn để tham mưu cho Ban giám hiệu ra các quyết định chỉ đạo, quản lý, điều hành công tác tài chính kế toán.

Nhiệm vụ của công tác quản lý tài chính Về cơ bản, công tác quản lý tài chính được giao cho phòng Tài chính - kế hoạch tại các trường để thực hiện một số chức năng, nhiệm vụ sau: Căn cứ vào chương trình công tác của trường lập kế hoạch và lập dự toán thu chi ngân sách hàng năm; Căn cứ vào chỉ tiêu kế hoạch và dự toán ngân sách Nhà nước giao hàng năm, các nguồn thu từ học phí, lệ phí và các nguồn thu khác, chủ động cân đối giữa các nguồn thu và nhu cầu chi để đảm bảo kinh phí duy trì ổn định toàn bộ các hoạt động của trường; Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Thu và quản lý các nguồn thu, thanh toán các khoản chi, kiểm tra, kiểm soát tình hình chấp hành dự toán thu - chi, tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - tài chính và các tiêu chuẩn định mức của Nhà nước cũng như của trường đảm bảo việc quản lý, sử dụng các nguồn kinh phí của trường theo đúng quy trình, đúng mục đích và có hiệu quả; Thu thập, xử lý thông tin số liệu kế toán theo đối tượng và nội dung công việc kế toán, theo chuẩn mực và chế độ kế toán. Kiểm tra giám sát các khoản thu, chi tài chính, các nghĩa vụ thu, nộp, thanh toán nợ, kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài và nguồn hình thành tài sản; phát hiện và ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật về tài chính, kế toán; phân tích thông tin số liệu kế toán tham mưu đề xuất các giải pháp phục vụ yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính của trường. Cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp luật. Tổ chức bảo quản, lưu trữ hồ sơ tài liệu kế toán; giữ bí mật về tài liệu và số liệu kế toán theo chế độ quy định; Phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức quản lý tài sản, vật tư, trang thiết bị toàn trường.

Tiến hành kiểm kê, kiểm tra định kỳ hay bất thường TSCĐ theo yêu cầu quản lý. Kiểm tra xét duyệt dự toán và theo dõi việc sửa chữa thường xuyên, sửa chữa lớn TSCĐ. Hàng năng tính giá trị hao mòn TSCĐ, phân tích tình hình sử dụng TSCĐ. Tham gia theo dõi việc thanh lý, điều chuyển TSCĐ giữa các đơn vị trong nhà trường để báo cáo ban giám hiệu và cơ quan quản lý cấp trên; giám sát việc mua sắm vật tư, tài sản theo đúng chế độ và đúng quy chế của nhà trường; Thực hiện đúng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp hiện hành; Định kỳ hoặc bất thường tiến hành kiểm tra, thanh tra và đánh giá hiệu quả tình hình sử dụng vốn, tài sản ở từng đơn vị và trong toàn trường; Lập và nộp báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán và báo cáo thống kê khác để quyết toán các nguồn kinh phí đúng thời hạn đúng quy định; Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Tổ chức triển khai, phổ biến xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ và hướng dẫn thi hành kịp thời các chế độ chính sách tài chính theo quy định; Chủ trì hoặc phối hợp với các đơn vị liên quan để thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Ban giám hiệu nhà trường.

Yêu cầu của công tác quản lý tài chính Để đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý tài chính, kế toán thì ngoài việc thực hiện tốt các nhiệm vụ nêu trên, bộ phận tài chính - kế hoạch còn thường xuyên điều chỉnh kịp thời các khó khăn phát sinh trong quá trình công tác. Phân công quản lý theo mảng công việc và theo dõi tiến độ thực hiện;- Khuyến khích và tạo điều kiện cho cán bộ, viên chức của đơn vị được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lý, ngoại ngữ, tin học.; Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần để ngày càng cải thiện mức thu nhập cho cán bộ viên chức trong đơn vị; Quản lý và khai thác, sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường, đơn vị. Vai trò của công tác quản lý tài chính trong giáo dục & đào tạo nói chung, đối với trường đại học, cao đẳng nói riêng Vai trò của công tác quản lý tài chính đối với các trường đại học, cao đẳng ở đây được xét trên hai góc độ: 1. Đối với cơ quan quản lý cấp trên Thứ nhất: tạo lập vốn đầu tư đáp ứng nhu cầu phát triển nền giáo dục quốc dân nói chung, và các trường đại học, cao đẳng nói riêng nhằm khơi dậy và phát huy các nguồn tài chính trong xã hội, NSNN và ngoài NSNN vào đầu tư phát triển giáo dục, trong đó có các trường đại học, cao đẳng.

Thứ hai: thúc đẩy quá trình đa dạng hoá các loại hình, phương thức và hình thức giáo dục nhằm phát huy cộng đồng trách nhiệm trong tạo lập vốn đầu tư phát triển các trường đại học, cao đẳng để đảm bảo công bằng xã hội, ngăn chặn thương mại hoá trong tạo lập vốn đầu tư phát triển các trường. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Thứ ba: tạo môi trường thuận lợi về hệ thống giáo dục đại học, cao đẳng phát triển thông qua việc phân bổ vốn đầu tư phát triển Giáo dục đại học, cao đẳng tập trung, có trọng điểm, tránh dàn trải gắn chi thường xuyên, chi đầu tư và chi chương trình mục tiêu. Thứ tư: kiểm tra, giám sát tài chính trong mọi hoạt động tài chính của các trường đại học, cao đẳng đảm bảo có được các thông tin trung thực, khách quan, đầy đủ và toàn diện về các hoạt động tài chính của các trường đại học, cao đẳng. Thông qua quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các nguồn tài chính của các trường đại học, cao đẳng đảm bảo tuân thủ theo quy định của Nhà nước và điều chỉnh, ngăn chặn các sai phạm, lành mạnh hoá và nâng cao hiệu quả các hoạt động tài chính của các trường đại học, cao đẳng.

Đối với bản thân mỗi trường đại học, cao đẳng Một là: chủ động thu hút, khai thác, tạo lập nguồn vốn NSNN và ngoài NSNN thông qua đa dạng hoá các hoạt động của trường đại học, cao đẳng; sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính đầu tư cho nhà trường; Hai là: phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của trường đại học, cao đẳng trong việc tạo lập, quản lý, sử dụng nguồn lực tài chính đầu tư từ NSNN và ngoài NSNN cho trường đại học, cao đẳng một cách tiết kiệm, hiệu quả, lành mạnh hoá các hoạt động tài chính đảm bảo các nguồn kinh phí được đầu tư được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả cao, ngăn chặn các hiện tượng vụ lợi trong hoạt động tài chính của các trường. Ba là: chịu sự quản lý của Nhà nước, giám sát tài chính của cơ quan chủ quản cấp trên, cơ quan tài chính trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các nguồn tài chính của các trường đại học, cao đẳng. Chính sách tài chính cho hoạt động giáo dục & đào tạo nói chung và đại học, cao đẳng nói riêng 1. Đặc điểm đầu tư vào giáo dục Một là, đầu tư giáo dục là đầu tư phát triển con người.