Luận văn thạc sĩ về quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý công quản lý chuyển đổi số tại học viện hàng không việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nguyệt
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Ninh
• Trường học: Học viện Hàng không Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM
• 1.1. Khái quát về Học viện Hàng không Việt Nam
• 1.2. Chủ thể thực hiện quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam
• 1.2.1. Bộ Giao thông Vận tải
• 1.2.2. Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 1.2.3. Học viện Hàng không Việt Nam
• 1.3. Thực trạng triển khai quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam
• 1.3.1. Xác định mục tiêu, xây dựng chiến lược, kế hoạch chuyển đổi số
• 1.3.2. Xây dựng văn hóa số
• 1.3.3. Xây dựng hạ tầng CNTT
• 1.3.4. Thực hiện chuyển đổi số
• 1.4. Đánh giá về quá trình quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam
• 1.4.1. Thành tựu đạt được
• 1.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM
• 2.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học
• 2.2. Quán triệt thực hiện chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030
• 2.3. Xây dựng các mã ngành đào tạo mới liên quan đến công nghệ và trí tuệ nhân tạo
• 2.4. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu và học liệu hiện đại
• 2.5. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phù hợp với yêu cầu của chuyển đổi số
• 2.6. Giải pháp tăng cường quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam
• 2.6.1. Nâng cao nhận thức và tầm quan trọng của việc chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học
• 2.6.2. Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng, trình độ sử dụng công nghệ của cán bộ, giảng viên và của sinh viên
• 2.6.3. Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục đại học
• 2.6.4. Xây dựng, ban hành cơ chế chính sách thuận lợi cho chuyển đổi số
• 2.6.5. Hoàn thiện cơ sở dữ liệu trong giáo dục
• 2.6.6. Xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng mạng đồng bộ, thiết bị công nghệ hiện đại đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin
• 2.6.7. Giải pháp và kinh phí trong quản lý chuyển đổi số
• 2.6.8. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
• 2.6.9. Đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành
• 2.6.10. Xây dựng kho lưu trữ, hệ thống dữ liệu dùng chung
• 2.7. Một số kiến nghị cho quá trình quản lý chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học
• 2.7.1. Hoàn thiện và hệ thống pháp lý
• 2.7.2. Xây dựng các tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư, thuê dịch vụ CNTT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đã tạo ra nhiều thay đổi trong cách thức làm việc và sinh hoạt của con người. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số trở thành một yêu cầu bắt buộc cho mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, quản lý chuyển đổi số trong giáo dục đại học, đặc biệt tại Học viện Hàng không Việt Nam, không chỉ đơn thuần là việc áp dụng công nghệ mà còn là sự thay đổi trong tư duy, phương thức quản lý và văn hóa tổ chức. Đề tài này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi số trong giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước. Theo đó, việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý và giảng dạy không chỉ giúp cải thiện hiệu quả công việc mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trong việc học tập. Tuy nhiên, quá trình này cũng gặp nhiều thách thức, như việc thay đổi thói quen làm việc, yêu cầu về cơ sở hạ tầng công nghệ và ngân sách đầu tư. Điều này đòi hỏi sự quan tâm và nỗ lực từ phía lãnh đạo học viện trong việc xây dựng kế hoạch chuyển đổi số một cách bài bản và hiệu quả.

II. Khái quát về quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam

Học viện Hàng không Việt Nam đã nhận thức rõ vai trò của chuyển đổi số trong việc nâng cao chất lượng đào tạo. Trong những năm gần đây, học viện đã triển khai nhiều chương trình nhằm quản lý chuyển đổi số hiệu quả. Một trong những điểm nổi bật là việc xây dựng kế hoạch và lộ trình cụ thể cho việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy và quản lý. Học viện đã bắt đầu từ việc số hóa các quy trình hành chính, tạo ra môi trường học tập linh hoạt cho sinh viên thông qua việc sử dụng các nền tảng học trực tuyến. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đã giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong công việc. Tuy nhiên, để thực hiện thành công quá trình này, học viện cần phải chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng sử dụng công nghệ, cũng như xây dựng văn hóa số trong tổ chức. Những thách thức trong việc thay đổi tư duy và thói quen làm việc của nhân viên cũng cần được giải quyết kịp thời.

III. Đánh giá thực trạng quản lý chuyển đổi số

Thực trạng quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam cho thấy nhiều thành tựu đáng kể, nhưng cũng còn tồn tại nhiều hạn chế. Học viện đã xây dựng được một số hệ thống quản lý thông tin, giúp cải thiện quy trình làm việc và giảm thiểu thời gian xử lý. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ vẫn chưa đồng bộ và chưa phát huy hết tiềm năng. Nhiều cán bộ, giảng viên vẫn chưa quen với việc sử dụng các công cụ công nghệ mới, dẫn đến việc chưa khai thác được hết lợi ích của chuyển đổi số. Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin tại học viện cũng cần được nâng cấp để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong giảng dạy và quản lý. Để khắc phục những hạn chế này, học viện cần có những giải pháp cụ thể như đào tạo nâng cao kỹ năng cho cán bộ, giảng viên, cũng như đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin.

IV. Giải pháp tăng cường quản lý chuyển đổi số

Để nâng cao hiệu quả quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam, cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của chuyển đổi số trong toàn bộ cán bộ, giảng viên và sinh viên. Việc tổ chức các buổi hội thảo, đào tạo về công nghệ thông tin sẽ giúp mọi người hiểu rõ hơn về lợi ích và cách thức áp dụng công nghệ vào công việc hàng ngày. Thứ hai, cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cho việc chuyển đổi số, bao gồm việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực. Cuối cùng, việc thường xuyên đánh giá và điều chỉnh các kế hoạch chuyển đổi số là rất cần thiết để đảm bảo rằng các mục tiêu đề ra được thực hiện hiệu quả. Những giải pháp này sẽ giúp Học viện Hàng không Việt Nam phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, chuyển đổi số đã trở thành xu hướng tất yếu đối với mọi lĩnh vực, trong đó có giáo dục đại học. Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong giáo dục đại học được thúc đẩy mạnh mẽ từ năm 2018, đặc biệt trong giai đoạn dịch Covid-19 khi việc học trực tuyến trở thành giải pháp bắt buộc. Học viện Hàng không Việt Nam, với vai trò đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành hàng không, đã và đang triển khai quản lý chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đào tạo và phục vụ người học.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học, phân tích thực trạng quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam trong giai đoạn 2019 đến nay, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chuyển đổi số tại học viện và các cơ sở giáo dục đại học tương tự trên toàn quốc. Nghiên cứu có phạm vi tập trung tại Học viện Hàng không Việt Nam, giai đoạn từ năm 2019 đến 2024, thời điểm chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ nhất tại học viện.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp một khung lý luận toàn diện về quản lý chuyển đổi số trong giáo dục đại học, đồng thời làm rõ những khó khăn, hạn chế và nguyên nhân tại Học viện Hàng không Việt Nam. Kết quả nghiên cứu góp phần hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học khác trong việc xây dựng chiến lược, kế hoạch và triển khai chuyển đổi số hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực cạnh tranh trong thời đại số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý hiện đại và chuyển đổi số, trong đó có:

• Lý thuyết chuyển đổi số (Digital Transformation Theory): Nhấn mạnh việc áp dụng công nghệ số để thay đổi toàn diện cách thức hoạt động, mô hình kinh doanh và văn hóa tổ chức. Chuyển đổi số không chỉ là số hóa mà còn là đổi mới tư duy và phương thức quản lý.

• Mô hình quản lý thay đổi (Change Management Model): Tập trung vào vai trò của con người, văn hóa tổ chức và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi, bao gồm nhận thức, sự đồng thuận và năng lực lãnh đạo.

• Khái niệm quản lý công (Public Management): Đề cập đến việc tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát các hoạt động trong cơ quan nhà nước, trong đó có quản lý chuyển đổi số tại các cơ sở giáo dục công lập.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: chuyển đổi số trong giáo dục đại học, quản lý chuyển đổi số, văn hóa số, hạ tầng công nghệ thông tin, và các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ tài liệu chuyên ngành, các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, văn bản pháp luật liên quan đến chuyển đổi số và giáo dục đại học. Dữ liệu thực nghiệm được thu thập qua khảo sát trực tuyến với 80 phiếu dành cho viên chức, người lao động và 82 phiếu dành cho sinh viên tại Học viện Hàng không Việt Nam.

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Khảo sát xã hội học qua Google Drive với các câu hỏi trắc nghiệm tập trung vào đánh giá thực trạng, khó khăn, nhận thức và hiệu quả quản lý chuyển đổi số.

• Phương pháp phân tích: Phân tích tổng hợp các tài liệu lý luận, mô tả thực trạng, so sánh với kinh nghiệm của Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, và sử dụng phương pháp mô tả thống kê để xử lý dữ liệu khảo sát.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2019 đến 2024, thời điểm chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ tại Học viện Hàng không Việt Nam.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 162 người (viên chức, người lao động và sinh viên), được chọn ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng trong học viện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam:

   • Học viện đã xây dựng kế hoạch và lộ trình chuyển đổi số, ban hành chương trình chuyển đổi số đến năm 2025.
   • 100% các lớp học có triển khai các công cụ hỗ trợ trực tuyến, hệ thống văn phòng điện tử được áp dụng rộng rãi.
   • Tuy nhiên, khảo sát cho thấy khoảng 35% viên chức, người lao động còn chưa hoàn toàn hài lòng với chính sách và quy trình chuyển đổi số hiện tại.

2. Những khó khăn, hạn chế trong quá trình chuyển đổi số:

   • Khoảng 40% người lao động gặp khó khăn trong việc thay đổi nhận thức và thói quen làm việc truyền thống.
   • Hơn 30% phản ánh về hạn chế về hạ tầng công nghệ và nguồn lực tài chính chưa đáp ứng đủ yêu cầu.
   • Việc đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, giảng viên và sinh viên chưa được thực hiện đồng bộ và hiệu quả.

3. Ảnh hưởng của các nhân tố khách quan và chủ quan:

   • Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và đại dịch Covid-19 là những nhân tố khách quan thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số.
   • Nhân tố chủ quan như nhận thức của lãnh đạo, văn hóa tổ chức và nguồn lực tài chính có ảnh hưởng quyết định đến tốc độ và hiệu quả chuyển đổi số.

4. So sánh với kinh nghiệm tại Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh:

   • Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đã triển khai chuyển đổi số từ năm 2009, với hệ thống e-learning vận hành từ năm 2016, tạo nền tảng vững chắc cho chuyển đổi số toàn diện.
   • Học viện Hàng không Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm trong việc xây dựng chiến lược, phát triển hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực số.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy Học viện Hàng không Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng trong quản lý chuyển đổi số, thể hiện qua việc xây dựng kế hoạch, triển khai văn phòng điện tử và đào tạo trực tuyến. Tuy nhiên, việc thay đổi nhận thức và thói quen làm việc của viên chức, người lao động vẫn còn là thách thức lớn, tương tự như nhiều cơ sở giáo dục đại học khác.

Khó khăn về hạ tầng công nghệ và nguồn lực tài chính cũng là nguyên nhân chính làm chậm tiến độ chuyển đổi số. So sánh với Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, học viện cần tăng cường đầu tư vào công nghệ và phát triển đội ngũ cán bộ chuyên trách chuyển đổi số.

Việc xây dựng văn hóa số và nâng cao năng lực lãnh đạo quản lý số được xác định là yếu tố then chốt để thúc đẩy chuyển đổi số thành công. Dữ liệu khảo sát có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ hài lòng và khó khăn của các nhóm đối tượng, cũng như bảng so sánh các chỉ số chuyển đổi số giữa hai cơ sở giáo dục.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, giảng viên và sinh viên:

   • Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ thông tin và chuyển đổi số định kỳ.
   • Mục tiêu tăng tỷ lệ cán bộ, giảng viên thành thạo công nghệ số lên trên 80% trong vòng 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Học viện phối hợp với các phòng ban chuyên môn.

2. Hoàn thiện hạ tầng công nghệ và đảm bảo an toàn thông tin:

   • Đầu tư nâng cấp hệ thống mạng, thiết bị công nghệ hiện đại, xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung.
   • Đảm bảo 100% hệ thống được bảo mật và vận hành ổn định trong vòng 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Công nghệ Thông tin và Ban Quản lý dự án.

3. Xây dựng và triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi số:

   • Ban hành các quy định, chính sách khuyến khích sử dụng công nghệ số, áp dụng văn phòng điện tử và ký số.
   • Thiết lập cơ chế đánh giá, khen thưởng cho các cá nhân, tập thể có thành tích trong chuyển đổi số.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Lãnh đạo và Phòng Tổ chức Hành chính.

4. Tăng cường công tác truyền thông và xây dựng văn hóa số:

   • Triển khai các chiến dịch truyền thông nội bộ nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích và tầm quan trọng của chuyển đổi số.
   • Xây dựng môi trường làm việc linh hoạt, khuyến khích đổi mới sáng tạo và chấp nhận thay đổi.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Truyền thông và Ban Chuyên trách chuyển đổi số.

5. Tăng cường giám sát, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch chuyển đổi số:

   • Thiết lập hệ thống đánh giá định kỳ theo tháng, quý, năm dựa trên bộ chỉ số chuyển đổi số của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
   • Điều chỉnh kế hoạch, chiến lược phù hợp với thực tiễn và phản hồi từ các bên liên quan.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Chuyên trách chuyển đổi số và Ban Giám đốc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các cơ sở giáo dục đại học:

   • Học hỏi kinh nghiệm xây dựng chiến lược và quản lý chuyển đổi số hiệu quả.
   • Áp dụng các giải pháp phù hợp với đặc thù từng đơn vị để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Cán bộ, giảng viên và nhân viên công tác trong lĩnh vực giáo dục đại học:

   • Nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, hiểu rõ vai trò và trách nhiệm trong quá trình chuyển đổi.
   • Tham khảo các phương pháp đào tạo, ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và quản lý.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý công, công nghệ thông tin và giáo dục:

   • Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu liên quan đến chuyển đổi số và quản lý giáo dục.
   • Phát triển các đề tài nghiên cứu sâu hơn về chuyển đổi số trong giáo dục đại học.

4. Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức liên quan đến giáo dục và chuyển đổi số:

   • Tham khảo để xây dựng chính sách, hướng dẫn và hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học trong quá trình chuyển đổi số.
   • Đánh giá hiệu quả và đề xuất các giải pháp phát triển chuyển đổi số toàn ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển đổi số trong giáo dục đại học là gì?
   Chuyển đổi số trong giáo dục đại học là quá trình ứng dụng công nghệ số để thay đổi toàn diện cách thức giảng dạy, học tập, quản lý và điều hành tại các cơ sở giáo dục đại học, nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo.

2. Những khó khăn chính khi triển khai chuyển đổi số tại các trường đại học là gì?
   Khó khăn bao gồm thay đổi nhận thức và thói quen làm việc của cán bộ, giảng viên; hạn chế về hạ tầng công nghệ và nguồn lực tài chính; thiếu đồng bộ trong đào tạo kỹ năng số; và các rào cản về văn hóa tổ chức.

3. Vai trò của lãnh đạo trong quản lý chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học?
   Lãnh đạo có vai trò quyết định trong việc xây dựng tầm nhìn, chiến lược, truyền cảm hứng và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi số, đồng thời là người tiên phong trong việc áp dụng công nghệ số vào quản lý và giảng dạy.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả chuyển đổi số tại các cơ sở giáo dục đại học?
   Hiệu quả được đánh giá dựa trên các tiêu chí như mức độ áp dụng công nghệ trong đào tạo và quản lý, sự hài lòng của cán bộ và sinh viên, cải thiện năng suất và chất lượng công việc, cũng như khả năng thích nghi với môi trường số.

5. Học viện Hàng không Việt Nam đã áp dụng những giải pháp nào để thúc đẩy chuyển đổi số?
   Học viện đã xây dựng kế hoạch chuyển đổi số đến năm 2025, triển khai văn phòng điện tử, đào tạo trực tuyến, xây dựng hạ tầng công nghệ hiện đại, đồng thời tăng cường truyền thông và đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, giảng viên và sinh viên.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học, tập trung nghiên cứu tại Học viện Hàng không Việt Nam.
• Phân tích thực trạng cho thấy học viện đã đạt được nhiều thành tựu nhưng vẫn còn tồn tại khó khăn về nhận thức, hạ tầng và nguồn lực.
• Các nhân tố khách quan như cách mạng công nghiệp 4.0 và dịch Covid-19 thúc đẩy chuyển đổi số, trong khi nhân tố chủ quan như lãnh đạo và văn hóa tổ chức quyết định thành công.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chuyển đổi số, bao gồm đào tạo kỹ năng số, hoàn thiện hạ tầng, xây dựng chính sách và văn hóa số.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các cơ sở giáo dục đại học khác trong việc triển khai chuyển đổi số, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực cạnh tranh trong thời đại số.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, tổ chức đánh giá định kỳ và mở rộng nghiên cứu sang các cơ sở giáo dục đại học khác.

Các cơ sở giáo dục đại học và nhà quản lý cần chủ động tiếp cận, áp dụng chuyển đổi số để không bị tụt hậu trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học. Chương 2: Thực trạng quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam. Chương 3: Định hướng, giải pháp, tăng cường quản lý chuyển đổi số tại Học viện Hàng không Việt Nam. 9 CH¯¡NG 1: C¡ Sæ LÝ LU¾N V QUÀN LÝ CHUYÄN ĐäI Sà T¾I C¡ Sæ GIÁO DĀC Đ¾I HàC 1.1 Khái quát và chuyÅn đåi sá t¿i c¢ sç giáo dāc đ¿i hác 1.1 Khái niÉm và đặc điÅm của chuyÅn đåi sá 1.

Khái niÉm chuyÅn đåi sá Thuật ngữ Chuyán đổi số (Digital transformation) đ°ợc sử dÿng nhißu trong thßi đại cách mạng công nghiệp 4. Hiện nay, có nhißu định nghĩa khác nhau vß thuật ngữ này. Theo nghĩa chung nhất Chuyán đổi số đ°ợc hiáu là ăng dÿng những tiÁn bộ vß công nghệ thông tin và công nghệ số vào mọi hoạt động cāa tổ chăc, doanh nghiệp đá từng b°ớc thay đổi tổng thá và toàn diện cách sống, cách làm việc và ph°¢ng thăc hoạt động cāa tổ chăc và cá nhân một cách an toàn trong môi tr°ßng số đ°ợc kích hoạt online nhằm đ°a lại hiệu suất cao, thúc đẩy phát trián doanh thu và th°¢ng hiệu. Trong khi đó Bộ Kinh tÁ và Năng l°ợng Đăc - BMWi (2015) đồng nhất chuyán đổi số với số hóa.

Theo c¢ quan này số hóa là khái niệm đá nói vß mạng l°ới hoàn chỉnh cāa tất cả các lĩnh vực kinh tÁ và xã hội, cũng nh° khả năng thu thập thông tin có liên quan, phân tích và biÁn thông tin đó thành hành động. Những thay đổi này không chỉ s¿ mang lại lợi thÁ và c¢ hội nh°ng cũng s¿ tạo ra những thách thăc hoàn toàn mới [30]. Công ty Microsoft định chuyán đổi số là việc t° duy lại cách thăc các tổ chăc tập hợp mọi ng°ßi, dữ liệu và quy trình đá tạo những giá trị mới. Chuyán đổi số là quá trình tích hợp các công nghệ số vào tất cả mọi lĩnh vực cāa doanh nghiệp, sử dÿng công nghệ đá thay đổi căn bản cách thăc vận hành, mô hình kinh doanh và cung cấp các dịch vÿ, giá trị mới cho khách hàng.

10 Công ty kiám toán PwC định nghĩa chuyán đổi số là sự chuyán đổi c¢ bản cāa toàn bộ thÁ giới kinh doanh thông qua việc thiÁt lập các công nghệ mới dựa trên nßn tảng mạng internet với tác động c¢ bản đÁn toàn xã hội [29] Theo VnEconomy 2021 bản chất cāa chuyán đổi số là sáng tạo. Các mô hình và quá trình chuyán đổi số, nÁu đ°ợc áp dÿng thành công, s¿ giúp tái cấu trúc nßn kinh tÁ, thay đổi mô hình tăng tr°áng, với hàm l°ợng tri thăc giữ vai trò chi phối năng suất lao động và chất l°ợng sản phẩm [31] Tại Việt Nam, khái niệm Chuyán đổi số th°ßng đ°ợc hiáu theo nghĩa là quá trình thay đổi từ mô hình doanh nghiệp truyßn thống sang doanh nghiệp số bằng cách áp dÿng công nghệ mới nhằm thay đổi cách thăc đißu hành, quản lý, văn hóa cāa doanh nghiệp. Theo Cẩm nang chuyán đổi số quốc gia cāa Bộ Thông tin và Truyßn thông thì chuyán đổi số là b°ớc phát trián tiÁp theo cāa tin học hóa, có đ°ợc nhß sự tiÁn bộ v°ợt bậc cāa những công nghệ mới mang tính đột phá nhất là những công nghệ mới. Chuyán đổi số là quá trình thay đổi một cách tổng thá và toàn diện cāa cá nhân, tổ chăc vß cách sống, cách làm việc và ph°¢ng thăc sản xuất dựa trên các công nghệ số.

[19] Từ các định nghĩa trên có thá thấy chuyán đổi số liên quan đÁn: sự tiÁn bộ trong công nghệ thông tin, thay đổi cách thăc vận hành, mô hình hoạt động trên nßn tảng công nghệ thông tin, đòi hỏi sự sáng tạo và đổi mới liên tÿc, phạm vi chuyán đổi là rất lớn liên quan đÁn nhißu doanh nghiệp, tổ chăc, quốc gia, kÁt quả mang lại đ°ợc kỳ vọng có sự thay đổi đột phá vß chất. Do đó, tác giả cho rằng chuyán đổi số là việc áp dÿng công nghệ kỹ thuật số đá chuyán đổi các động dịch vÿ và kinh doanh, thông qua việc thay thÁ các quy trình phi kỹ thuật số hoặc thā công bằng các quy trình kỹ thuật số; hoặc thay thÁ công nghệ kỹ thuật số cũ bằng công nghệ kỹ thuật số mới h¢n. Các giải pháp kỹ thuật số có thá cho phép - ngoài hiệu quả thông qua tự động hóa - 11 các loại hình đổi mới và sáng tạo mới, thay vì chỉ đ¢n giản là nâng cao và hỗ trợ các ph°¢ng pháp truyßn thống. Tóm lại, chúng ta có thá khẳng định Chuyển đổi số là quá trình thay đổi một cách tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên các công nghệ số.2 Đặc điÅm chuyÅn đåi sá Đặc điám nổi bật cāa Chuyán đổi là sử dÿng công nghệ thay thÁ con ng°ßi từ hành động tới t° duy.

Trong đó, việc thực hiện ăng dÿng trí tuệ nhân tạo (AI) có thá giúp chúng ta đißu này rất dễ dàng. Học sinh có thá dễ dàng thực hành các kỹ năng, ví dÿ nh° kỹ năng nói tiÁng anh khi sử dÿng trí tuệ nhân tạo (AI) đá kiám tra độ đúng sai khi phát âm mà không nhất thiÁt phải có một giảng viên theo kèm. Chuyán đổi số tạo ra sự thay đổi cāa cả ba yÁu tố con ng°ßi, thá chÁ và công nghệ. Nó là sự kÁt hợp hài hòa giữa ba yÁu tố.

Con ng°ßi là trung tâm, là chā thá thực hiện chuyán đổi số và cũng là ng°ßi thÿ h°áng những giá trị cāa chuyán đổi số. Chuyán đổi số muốn thực hiện đ°ợc phải có công nghệ, công nghệ đóng vai trò là công cÿ thực hiện chuyán đổi số. Khi môi tr°ßng công nghệ số đ°ợc thiÁt lập thì các yÁu tố vß thá chÁ tăc là các quy định nội bộ cāa tổ chăc cũng phải thay đổi theo cho phù hợp. Cÿ thá vai trò cāa ba yÁu tố này đó là: Thă nhất, chuyán đổi số là chuyán đổi nhận thăc cāa con ng°ßi, thực hiện chuyán đổi số đồng nghĩa với việc con ng°ßi phải thay đổi thói quen và t° duy.

Chuyán đổi số muốn thực hiện đ°ợc phải có mÿc tiêu, tầm nhìn, chiÁn l°ợc, do đó con ng°ßi trong tổ chăc đóng vai trò là ng°ßi hoạch định ra tầm nhìn, chiÁn l°ợc và kÁ hoạch chuyán đổi số nh° thÁ nào? Mà muốn làm đ°ợc đißu đó con ng°ßi phải nhận thăc đ°ợc vai trò, trách nhiệm cāa mình trong công cuộc chuyán đổi, hiáu đ°ợc lý do vì sao phải thực hiện chuyán đổi, những lợi ích, giá trị nào đ°ợc tạo ra cho chính bản thân họ và cả doanh nghiệp. Bên 12 cạnh đó, mỗi cá nhân cũng phải nhận thăc đ°ợc những tác hại khi không tham gia vào tiÁn trình chuyán đổi số. NÁu họ không chịu thay đổi, không học hỏi, nâng cao trình độ, chā động trong việc tiÁp cận với công nghệ mới thì s¿ bị lạc hậu, tÿt lại phía sau khi không đáp ăng đ°ợc nhu cầu công việc, cũng nh° không tham gia vào sân ch¢i chung cāa toàn xã hội. Đißu này ảnh h°áng trực tiÁp đÁn hoạt động cāa mỗi tổ chăc, doanh nghiệp và cá nhân mỗi ng°ßi.

Vì vậy, đá thích ăng đ°ợc với thßi đại nhißu biÁn đổi nh° hiện nay, mỗi ng°ßi lao động phải chā động, sẵn sàng cho việc ăng dÿng công nghệ vào các thói quen sống cũng nh° làm việc hàng ngày, có nh° vậy họ mới hòa nhập đ°ợc cùng với xã hội số ngày nay. Thă hai, chuyán đổi số gắn lißn với sự thay đổi vß thá chÁ. Môi tr°ßng công nghệ số là cái có tr°ớc, thá chÁ là cái thay đổi theo sau. Đối với cấp quốc gia, thá chÁ chính là những quy định cāa Chính phā.

Đối với mỗi c¢ quan, thá chÁ chính là hệ thống các quy chÁ, quy định và quy trình ban hành áp dÿng cho c¢ quan đó. Cuối cùng là yÁu tố công nghệ, mỗi tổ chăc cần tập trung phát trián hạ tầng và nßn tảng công nghệ số ngày càng tốt h¢n. Công nghệ, c¢ sá hạ tầng số đ°ợc coi là nßn tảng thúc đẩy chuyán đổi số. Muốn xây dựng Chính phā điện tử, trián khai cổng dịch vÿ công quốc gia, hay á các tr°ßng đại học muốn trián khai quản lý và đißu hành trực tuyÁn, muốn giảng dạy trực tuyÁn, làm việc và học tập từ xa hay cung ăng các dịch vÿ trực tuyÁn cho ng°ßi học thì yêu cầu quốc gia hay mỗi c¢ sá giáo dÿc đại học đßu phải một c¢ sá hạ tầng công nghệ.2 Khái niÉm chuyÅn đåi sá t¿i c¢ sç giáo dāc đ¿i hác QuyÁt định 749/QĐ-TTg cāa Thā t°ớng Chính phā ngày 03/0/2020 ban hành Ch°¢ng trình Chuyán đổi số quốc gia đÁn năm 2025, định h°ớng đÁn năm 2030 cāa Thā t°ớng Chính phā xác định phát trián nßn tảng hỗ trợ dạy và học từ xa, ăng dÿng triệt đá công nghệ số trong công tác quản lý, giảng dạy và học tập; số hóa tài liệu, giáo trình; xây dựng nßn tảng chia sẻ tài nguyên giảng dạy 13 và học tập theo cả hình thăc trực tiÁp và trực tuyÁn.

Phát trián công nghệ phÿc vÿ giáo dÿc, h°ớng tới đào tạo cá thá hóa. Phải thực hiện đẩy mạnh việc ăng dÿng công nghệ trong quản lý và đißu hành tại các c¢ sá giáo dÿc đại học. KÁt hợp với khái niệm chuyán đổi số đã nêu á trên. Từ đó có thá hiáu Chuyển đổi số tại cơ sở giáo dục đại học chính là quá trình ứng dụng công nghệ số làm thay đổi tổng thể, toàn diện cách thức giảng dạy, học tập, quản lý và điều hành tại cơ sở giáo dục đại học.

[17] Chuyán đổi số tại c¢ sá giáo dÿc đại học bao gồm hai nội dung chā đạo là chuyán đổi số trong đào tạo và chuyán đổi số trong quản lý và đißu hành. Theo QuyÁt định 4740/QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2020 cāa Bộ Giáo dÿc và Đào tạo vß ban hanh Bộ chỉ số, tiêu chí đánh giá chuyán đổi số c¢ sá giáo dÿc đại học, chuyán đổi số trong đào tạo bao gồm các nội dung: Trián khai đào tạo trực tuyÁn; trián khai hệ thống th° viện điện tử, tổ chăc thi, kiám tra trên máy tính, mạng LAN,…Chuyán đổi số trong quản lý và đißu hành c¢ sá giáo dÿc đại học gồm các nội dung: trián khai văn phòng điện tử: chữ ký số, hồ s¢ công việc điện tử, văn bản điện tử,…; trián khai các dịch vÿ trực tuyÁn tới ng°ßi học bao gồm: Tuyán sinh online, đăng ký học tín chỉ, đăng ký và báo cáo kÁt quả thực tập, tra cău thông tin và kÁt quả học tập, các dịch vÿ liên quan đÁn xác nhận cāa c¢ sá giáo dÿc đại học, học phí,… [2] 1.3 Lÿi ích của chuyÅn đåi sá t¿i c¢ sç giáo dāc đ¿i hác 1.