Luận văn thạc sĩ hay hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn xã sông lô thành phố việt trì tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.

• Tác giả: Bùi Mạnh Quảng
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Thị Bắc
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn xã Sông Lô, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.5. Bố cục của luận văn
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC, QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ
• 2.1. Lý luận chung về ngân sách nhà nước
• 2.1.1. Khái niệm, vai trò ngân sách nhà nước
• 2.1.2. Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước
• 2.1.3. Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
• 2.2. Lý luận cơ bản về ngân sách xã
• 2.2.1. Khái niệm và đặc điểm ngân sách xã
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Các câu hỏi đạt ra mà đề tài cần nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.2.2. Phương pháp tổng hợp thông tin
• 3.2.3. Phương pháp phân tích
• 3.3. Các chỉ tiêu phân tích
• 3.3.1. Nhóm chỉ tiêu đánh giá thực trạng của xã
• 3.3.2. Chỉ tiêu đánh giá kết quả quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn xã
• 3.3.3. Chỉ tiêu phản ánh nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả quản lý ngân sách nhà nước
• 4. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ SÔNG LÔ, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ
• 4.1. Đặc điểm cơ bản của xã Sông Lô
• 4.2. Điều kiện tự nhiên của xã Sông Lô
• 4.3. Hệ thống cơ sở hạ tầng của xã Sông Lô
• 4.4. Điều kiện xã hội xã Sông Lô
• 4.5. Điều kiện kinh tế của xã Sông Lô
• 4.6. Đánh giá thuận lợi, khó khăn công tác quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn xã Sông Lô
• 4.7. Thực trạng quản lý ngân sách trên địa bàn xã Sông Lô
• 4.8. Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách của xã Sông Lô
• 4.9. Quá trình lập, chấp hành và quyết toán ngân sách của xã Sông Lô
• 4.10. Kết quả của công tác quản lý ngân sách trên địa xã Sông Lô
• 4.11. Đánh giá của các cán bộ về quản lý ngân sách Nhà nước trên địa bàn xã Sông Lô
• 4.12. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách xã Sông Lô
• 4.12.1. Nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động thu
• 4.12.2. Nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động chi
• 4.12.3. Nhân tố ảnh hưởng tới cân đối ngân sách
• 4.13. Đánh giá chung tình hình quản lý ngân sách trên địa bàn xã Sông Lô
• 4.13.1. Những mặt đạt được
• 4.13.2. Những tồn tại cần khắc phục và nguyên nhân
• 5. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA XÃ SÔNG LÔ, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ
• 5.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn xã Sông Lô, thành phố Việt Trì
• 5.1.1. Quan điểm quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn xã Sông Lô, thành phố Việt Trì
• 5.1.2. Định hướng, mục tiêu và nguyên tắc quản lý ngân sách xã Sông Lô
• 5.2. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước của xã Sông Lô, thành phố Việt Trì
• 5.2.1. Nhóm giải pháp chung
• 5.2.2. Nhóm giải pháp về chuyên môn nghiệp vụ, thể chế chính sách
• 5.2.3. Khuyến khích phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn xã Sông Lô
• 5.2.4. Tăng cường khả năng kiểm tra nội bộ
• 5.2.5. Với UBND thành phố Việt Trì và Phòng Tài chính - KH thành phố Việt Trì
• 5.2.6. Với UBND xã Sông Lô
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải thiện quản lý ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô

Quản lý ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Ngân sách nhà nước không chỉ là công cụ tài chính mà còn là phương tiện để thực hiện các chính sách phát triển địa phương. Việc cải thiện quản lý ngân sách sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là tổng thể các khoản thu và chi của Nhà nước trong một năm. Nó có vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực tài chính cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội và thực hiện các chính sách công.

1.2. Đặc điểm quản lý ngân sách tại xã Sông Lô

Quản lý ngân sách tại xã Sông Lô có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự phân cấp trong quản lý, sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội. Điều này tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc thực hiện các chính sách tài chính công.

II. Những thách thức trong quản lý ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý ngân sách, xã Sông Lô vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong quản lý, sự phân bổ ngân sách không hợp lý và sự tham gia hạn chế của cộng đồng là những yếu tố cần được khắc phục.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý ngân sách

Thiếu minh bạch trong quản lý ngân sách dẫn đến sự nghi ngờ từ phía người dân về cách thức sử dụng ngân sách. Điều này ảnh hưởng đến sự tin tưởng và hợp tác của cộng đồng trong các hoạt động tài chính công.

2.2. Phân bổ ngân sách không hợp lý

Việc phân bổ ngân sách không hợp lý có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực cho các lĩnh vực quan trọng như giáo dục, y tế và hạ tầng. Điều này cần được xem xét và điều chỉnh để đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Phương pháp cải thiện quản lý ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô

Để cải thiện quản lý ngân sách, xã Sông Lô cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc tăng cường đào tạo cán bộ, nâng cao năng lực quản lý và áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý ngân sách là những giải pháp cần thiết.

3.1. Tăng cường đào tạo cán bộ quản lý ngân sách

Đào tạo cán bộ quản lý ngân sách là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực và hiệu quả trong công tác quản lý. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của xã.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách

Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả. Các phần mềm quản lý ngân sách hiện đại có thể hỗ trợ trong việc theo dõi và phân tích dữ liệu tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại xã Sông Lô

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc cải thiện quản lý ngân sách tại xã Sông Lô đã mang lại nhiều lợi ích. Sự tham gia của cộng đồng trong quá trình lập ngân sách đã giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách.

4.1. Kết quả từ việc cải thiện quản lý ngân sách

Việc cải thiện quản lý ngân sách đã giúp tăng cường sự tham gia của cộng đồng và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Các dự án phát triển hạ tầng và dịch vụ công đã được triển khai hiệu quả hơn.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ xã Sông Lô

Bài học kinh nghiệm từ xã Sông Lô cho thấy rằng sự tham gia của cộng đồng và tính minh bạch trong quản lý ngân sách là yếu tố quyết định cho sự thành công trong quản lý tài chính công.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý ngân sách tại xã Sông Lô

Kết luận, việc cải thiện quản lý ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý và sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Định hướng phát triển quản lý ngân sách

Định hướng phát triển quản lý ngân sách cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cán bộ và cải thiện quy trình lập ngân sách. Sự tham gia của cộng đồng cũng cần được khuyến khích hơn nữa.

5.2. Tương lai của ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô

Tương lai của ngân sách nhà nước tại xã Sông Lô sẽ phụ thuộc vào khả năng cải thiện quản lý và sự tham gia của cộng đồng. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý ngân sách nhà nước cấp cơ sở là nền tảng bảo đảm sự vận hành của bộ máy chính quyền địa phương, đồng thời là đòn bẩy thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển bền vững. Luận văn tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn xã Sông Lô, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2012 - 2014. Xã Sông Lô là đơn vị hành chính cơ sở có tổng diện tích tự nhiên đạt 536,64 ha, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 80 km theo tuyến Quốc lộ 2, với mật độ diện tích đất tự nhiên bình quân đạt 640 m2 trên mỗi người dân.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng quản lý tài chính ngân sách xã còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn: khâu lập dự toán chưa sát thực tế, việc quản lý các nguồn thu phân chia theo tỷ lệ điều tiết và thu phí, lệ phí chưa triệt để, tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản còn chậm khiến tỷ lệ kết dư ngân sách hàng năm duy trì ở mức cao từ 10% đến 15% tổng thu ngân sách xã. Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa khung lý luận về ngân sách cấp xã, đánh giá toàn diện bức tranh thu - chi ngân sách giai đoạn 2012 - 2014, làm rõ các nhân tố tác động và hoạch định hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa nguồn lực tài chính công địa phương. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp luận cứ khoa học để chính quyền xã Sông Lô nâng cao tỷ lệ tự chủ tài chính, phấn đấu tăng trưởng nguồn thu tại chỗ từ 10% đến 12% mỗi năm và giảm tỷ lệ sai lệch dự toán xuống dưới mức 5%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phân cấp quản lý tài chính công và lý thuyết chu trình ngân sách nhà nước, bao gồm ba giai đoạn kế tiếp: lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách. Khung lý thuyết vận dụng trực tiếp các quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002, Thông tư số 01/2002/TT-BTC của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn công khai tài chính ngân sách xã, cùng hệ thống nguyên tắc cân đối ngân sách, tính dân chủ, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Các khái niệm then chốt được làm rõ gồm:

• Ngân sách cấp xã: Là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền cơ sở nhằm phục vụ chức năng quản lý nhà nước.
• Nguồn thu hưởng 100%: Bao gồm phí, lệ phí, thu từ quỹ đất công ích và các khoản đóng góp tự nguyện.
• Nguồn thu phân chia theo tỷ lệ điều tiết: Gồm thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và lệ phí trước bạ nhà đất, trong đó ngân sách xã được hưởng tối thiểu 70% theo luật định.
• Quỹ dự phòng ngân sách xã: Được trích lập từ 3% đến 5% trên tổng chi thường xuyên để ứng phó với thiên tai và các nhiệm vụ đột xuất.

Nghiên cứu còn tích hợp bài học quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra của Singapore áp dụng từ năm 1996 và quy trình phân bổ dự toán hai xuống hai lên từ cải cách tài chính công của Trung Quốc sau năm 2000, tạo lập mô hình tham chiếu toàn diện cho quản lý tài chính địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp trong mốc thời gian từ năm 2012 đến năm 2014. Cỡ mẫu khảo sát thực địa gồm 30 phiếu điều tra, thu thập thông qua phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng tại 4 cụm đơn vị trên địa bàn: 10 mẫu tại cơ quan Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã, 5 mẫu tại cụm phía Bắc gồm các khu dân cư từ khu 2 đến khu 5, 10 mẫu tại cụm phía Đông Nam gồm các khu dân cư 3, 4, 6, 7, 8 và 5 mẫu tại khu vực trung tâm xã.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tầng kết hợp phỏng vấn sâu là nhằm phản ánh khách quan quan điểm đa chiều từ cả cán bộ trực tiếp điều hành ngân sách lẫn đại diện các tầng lớp nhân dân thụ hưởng. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phương pháp cân đối thu - chi tài chính, phương pháp so sánh đối chiếu chuỗi số liệu qua các năm và phương pháp tham vấn chuyên gia kinh tế. Việc kết hợp này giúp bóc tách chính xác các nguyên nhân gốc rễ gây thất thoát nguồn thu và mất cân đối trong chi tiêu công.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, biến động cơ cấu đất đai tạo áp lực chuyển dịch cơ cấu nguồn thu nhưng xã chưa khai thác hiệu quả. Tổng diện tích tự nhiên của xã giữ nguyên mức 536,64 ha, tuy nhiên đất nông nghiệp đã giảm liên tục từ 288,45 ha chiếm tỷ lệ 53,75% năm 2012 xuống còn 276,85 ha chiếm 51,59% năm 2014 (giảm 11,6 ha, tỷ lệ giảm bình quân đạt 2,03%). Ngược lại, diện tích đất phi nông nghiệp tăng từ 216,97 ha chiếm 40,43% lên 228,79 ha chiếm 42,63%, trong đó đất chuyên dùng tăng từ 115,08 ha lên 126,05 ha (tăng trưởng bình quân 4,67%/năm). Sự mở rộng của quỹ đất phi nông nghiệp mở ra tiềm năng lớn về thu thuế sử dụng đất và lệ phí trước bạ, nhưng nguồn thu này chưa được tận thu triệt để.

Thứ hai, công tác lập và chấp hành dự toán ngân sách bộc lộ sự thiếu chuẩn xác. Dự toán thu thường được lập thấp hơn khả năng thực tế, trong khi dự toán chi thường xuyên lại lập cao hơn định mức quy định của cấp tỉnh. Tình trạng kết dư ngân sách hàng năm chuyển sang năm sau duy trì ở mức cao, chiếm từ 10% đến 15% tổng thu ngân sách xã, phản ánh tình trạng chậm trễ trong phân bổ và giải ngân các nguồn vốn đầu tư.

Thứ ba, hoạt động chi đầu tư xây dựng cơ bản còn bị động, nợ đọng kéo dài. Các dự án kiên cố hóa kênh mương, trường học đòi hỏi nguồn vốn đối ứng từ xã nhưng nguồn thu tại chỗ không đáp ứng kịp, dẫn đến việc hồ sơ quyết toán chậm hoàn thiện, làm tồn đọng vốn tại Kho bạc Nhà nước.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ việc đội ngũ công chức tài chính - kế toán xã còn mỏng về số lượng, chế độ đãi ngộ đối với cán bộ chuyên trách cấp cơ sở còn thấp nên chưa tạo được động lực làm việc tối đa. Công tác phối hợp giữa Chi cục Thuế thành phố Việt Trì, Phòng Tài chính - Kế hoạch và Ban Tài chính xã còn thiếu cơ chế kiểm tra định kỳ liên ngành, dẫn đến bỏ sót nguồn thu từ các hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

Khi so sánh với bài học thành công tại huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình - nơi có số thu ngân sách năm 2011 đạt tới 297,9% so với dự toán nhờ triển khai phần mềm tin học kế toán và kê khai thuế điện tử - xã Sông Lô vẫn còn khoảng cách lớn trong việc ứng dụng công nghệ thông tin. Để minh họa rõ nét xu hướng này, số liệu biến động ngân sách cần được trình bày qua biểu đồ cột chồng kết hợp đồ thị đường thể hiện tốc độ tăng thu, tăng chi qua các năm, đồng thời sử dụng bảng cân đối thu chi chi tiết để theo dõi mức độ phụ thuộc vào trợ cấp cân đối từ ngân sách cấp trên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, bốn nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất thực hiện:

• Chuẩn hóa quy trình lập dự toán thu chi ngân sách: Ủy ban nhân dân xã Sông Lô phối hợp với Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Việt Trì xây dựng dự toán dựa trên khảo sát thực tế và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật. Mục tiêu đặt ra là kiểm soát tỷ lệ sai lệch dự toán dưới 5% mỗi năm. Thời gian hoàn thành việc lập và trình duyệt dự toán chính thức trước ngày 31 tháng 12 hàng năm.

• Rà soát và mở rộng khai thác triệt để các nguồn thu tại chỗ: Ban Tài chính xã chủ trì phối hợp với Đội thuế liên xã rà soát toàn bộ 228,79 ha đất phi nông nghiệp và các cơ sở kinh doanh thương mại dịch vụ. Mục tiêu phấn đấu tăng thu ngân sách địa bàn từ 10% đến 12% mỗi năm, thực hiện thu đúng, thu đủ 100% các khoản phí, lệ phí và tiền thuê đất công ích.

• Thắt chặt kỷ luật tài khóa và quyết toán dứt điểm vốn đầu tư xây dựng cơ bản: Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã chỉ đạo các đơn vị thụ hưởng đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu công trình trong vòng 30 ngày kể từ khi bàn giao. Mục tiêu giảm tỷ lệ kết dư ngân sách tồn đọng xuống dưới mức 5% tổng thu, đồng thời xóa bỏ tình trạng nợ đọng vốn xây dựng cơ bản trong lộ trình 2 năm.

• Đẩy mạnh hiện đại hóa công nghệ và nâng cao năng lực cán bộ tài chính: Ủy ban nhân dân thành phố Việt Trì hỗ trợ đầu tư 100% hạ tầng phần mềm kế toán công và tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu cho toàn bộ cán bộ, công chức làm công tác tài chính tại xã Sông Lô trong khung thời gian 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và công chức Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp xã, phường: Vận dụng tài liệu làm cẩm nang hướng dẫn thực hành quy trình lập, chấp hành dự toán thu - chi và quản lý quỹ tiền tệ tại cấp cơ sở.

• Cán bộ Phòng Tài chính - Kế hoạch và Kho bạc Nhà nước cấp huyện, thành phố: Sử dụng làm cơ sở đối chiếu trong công tác thẩm định báo cáo quyết toán, phân bổ định mức trợ cấp ngân sách và kiểm soát chi thường xuyên cho các xã trực thuộc.

• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công: Khai thác khung phân tích lý luận, phương pháp chọn mẫu phân tầng 30 đối tượng và chuỗi dữ liệu thực chứng làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu ứng dụng tương đồng.

• Đại biểu dân cử và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội tại địa phương: Áp dụng các tiêu chí công khai, minh bạch tài chính quy định tại Thông tư số 01/2002/TT-BTC để tăng cường hiệu lực giám sát cộng đồng đối với các khoản đóng góp và chi tiêu công.

Câu hỏi thường gặp

Ngân sách cấp xã có những đặc thù pháp lý nào khác biệt so với các cấp ngân sách khác? Ngân sách xã vừa là một cấp ngân sách hoàn chỉnh có dự toán được Hội đồng nhân dân xã thông qua, vừa là một đơn vị dự toán trực tiếp thụ hưởng và chi tiêu ngân sách. Cấp xã không có các đơn vị dự toán trực thuộc cấp dưới, do đó bộ máy kế toán xã phải trực tiếp đảm nhiệm cả việc quản lý nguồn thu lẫn chấp hành thanh toán chi tiêu hàng ngày.

Tỷ lệ phân chia nguồn thu từ đất đai cho ngân sách xã Sông Lô được xác định ra sao? Theo quy định pháp luật hiện hành, đối với 5 khoản thu liên quan đến đất đai và tài sản như thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và lệ phí trước bạ nhà đất, ngân sách xã Sông Lô được hưởng tỷ lệ điều tiết tối thiểu 70%, và có thể được Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ xem xét nâng lên mức tối đa 100% nhằm tạo nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng.

Vì sao tỷ lệ kết dư ngân sách hàng năm tại xã Sông Lô lại ở mức cao từ 10% đến 15%? Nguyên nhân chủ yếu do khâu chấp hành chi đầu tư xây dựng cơ bản triển khai chậm, hồ sơ thanh quyết toán công trình dở dang chưa hoàn thiện đúng niên độ trước ngày 31 tháng 12. Điều này dẫn đến việc kinh phí được cấp chưa thể giải ngân qua Kho bạc Nhà nước, buộc phải làm thủ tục chuyển nguồn kết dư sang năm sau.

Luận văn đã vận dụng kinh nghiệm quốc tế nào vào thực tế địa phương? Luận văn đã chắt lọc kinh nghiệm quản lý chi theo kết quả đầu ra của Singapore áp dụng từ năm 1996 và mô hình lập dự toán tương tác hai chiều từ cải cách sau năm 2000 của Trung Quốc, qua đó đề xuất xã Sông Lô gắn chặt từng khoản chi thường xuyên với các chỉ số hiệu quả công việc cụ thể.

Giải pháp nào giúp hạn chế thất thu thuế đối với các hộ kinh doanh trên địa bàn xã? Cần đẩy mạnh thực hiện cơ chế ủy nhiệm thu thuế cho Ban Tài chính xã, đồng thời kết nối dữ liệu liên thông với Chi cục Thuế thành phố Việt Trì. Việc công khai mức thuế khoán tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã sẽ giúp chống sót hộ và bảo đảm công bằng nghĩa vụ thuế giữa các cơ sở sản xuất kinh doanh.

Kết luận

• Đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thể chế pháp lý về quản lý ngân sách nhà nước cấp xã trong nền kinh tế thị trường.
• Đã phân tích thực trạng quản lý ngân sách xã Sông Lô giai đoạn 2012 - 2014 trên nền tổng diện tích 536,64 ha, chỉ rõ sự chuyển dịch của 228,79 ha đất phi nông nghiệp và thực trạng kết dư ngân sách 10% đến 15%.
• Đã xác định rõ các điểm nghẽn cốt lõi trong quy trình lập dự toán, chấp hành chi đầu tư xây dựng cơ bản và năng lực chuyên môn của cán bộ cấp cơ sở.
• Đã đề xuất 4 nhóm giải pháp có tính hành động cao, gắn mục tiêu định lượng với trách nhiệm của từng chủ thể và mốc thời gian rõ ràng.
• Đã hoạch định lộ trình chuyển đổi số trong kế toán công xã giai đoạn 2016 - 2020 nhằm kiểm soát sai lệch dự toán dưới 5% và thúc đẩy tự chủ tài khóa.

Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho các nhà quản lý và nhà nghiên cứu tài chính công. Hãy liên hệ với tác giả hoặc Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên để tiếp cận toàn văn công trình nghiên cứu và bộ công cụ khảo sát chi tiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC, QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ 1. Lý luận chung về ngân sách nhà nước 1. Khái niệm, vai trò ngân sách nhà nước * Khái niệm Ngân sách Nhà nước Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu và chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước (Luật NSNN, 2002). * Bản chất của Ngân sách Nhà nước Xét về phương diện pháp lý: NSNN là một đạo luật dự trù các khoản thu, chi bằng tiền của nhà nước trong một thời gian nhất định, thường là một năm.

Đạo luật này được cơ quan lập pháp của quốc gia đó ban hành. Xét về bản chất kinh tế: Mọi hoạt động của NSNN là hoạt động phân phối các nguồn tài nguyên quốc gia (phân phối lần đầu và tái phân phối), vì vâ ̣y ngân sách nhà nước thể hiện các mối quan hệ kinh tế trong phân phối: giữa một bên là nhà nước với một bên là các tổ chức kinh tế - xã hội, các tầng lớp dân cư. Về tính chất xã hội: NSNN luôn luôn là một công cụ kinh tế của nhà nước nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. * Vai trò của Ngân sách nhà nước Thứ nhấ t: NSNN có vai trò huy đô ̣ng các nguồn lực tài chính.

Sự hoa ̣t đô ̣ng của Nhà nước đòi hỏi phải có các nguồ n lực tài chính để chi tiêu cho những mu ̣c đích xác định. Các nguồn lực tài chính - các nguồn thu của NSNN chủ yế u từ thuế. Thứ hai: NSNN là một trong những công cụ hữu hiệu để Nhà nước điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế: Xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội tạo ra môi trường thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh; đảm bảo tính cân đối hợp lý của cơ cấu kinh tế và sự ổn định của chu kỳ kinh doanh. Trước xu thế phát triển mất cân đối của các ngành, lĩnh vực trong nền kinh tế, thông qua quỹ ngân sách, Chính phủ có thể áp dụng các chính sách ưu đãi, đầu tư vào các lĩnh vực mà tổ chức, cá nhân không muốn đầu tư vì hiệu quả đầu tư thấp; hoặc qua các chính sách LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 thuế bằng việc đánh thuế vào những hàng hoá, dịch vụ của tư nhân có khả năng thao túng trên thị trường; đồng thời, áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với những hàng hoá mà Chính phủ khuyến dụng.

Nhờ đó mà có thể đảm bảo sự cân đối, công bằng trong nền kinh tế. Thứ ba: NSNN là công cụ giải quyết các vấn đề xã hội: bất công, ô nhiễm môi trường, đảm bảo an sinh giáo du ̣c,… bằng các biện pháp tác động tới thu nhập để thiết lập lại sự công bằng xã hội: điều chỉnh thu nhập của các nhóm dân cư khác nhau bằng cách trợ cấp thu nhập cho những người có thu nhập thấp hoặc hoàn toàn không có thu nhập; hoă ̣c tác động gián tiếp đến thu nhập bằng cách tạo khả năng tạo thu nhập cao hơn dựa vào năng lực của bản thân, đây là biện pháp tích cực nhất, đồng thời làm tăng thu nhập quốc dân; nói cách khác, nó làm cho một số người dân giàu lên mà không ai nghèo đi; hoặc qua chính sách thuế thu nhập, sử dụng mức thuế suất cao đối với người có thu nhập cao và ngược lại. Như vậy, vai trò của NSNN là rất lớn. Vấn đề đặt ra là việc tổ chức quy mô, cơ cấu và quản lý NSNN như thế nào để phát huy được vai trò của nó.

Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước * Hệ thống NSNN: Là tổng thể các cấp NSNN gắn bó hữu cơ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thu, chi của mỗi cấp ngân sách. * Nguyên tắc tổ chức hệ thống NSNN: - Nguyên tắc thống nhất và tập trung dân chủ: Hệ thống NSNN được xây dựng căn cứ vào Hiến pháp của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đối với nước ta, theo quy định của Hiến pháp, Việt Nam là một quốc gia thống nhất, quyền lực Nhà nước thống nhất, do đó chỉ có NSNN thống nhất do Quốc hội phê chuẩn, dự toán và quyết toán NSNN; Chính Phủ thống nhất quản lý NSNN; Nguyên tắc tổ chức bộ máy Nhà nước ta là nguyên tắc tập trung dân chủ. - Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp giữa cấp ngân sách với chính quyền Nhà nước; Nguyên tắc này xuất phát từ yêu cầu đảm bảo nguồn tài chính cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mỗi cấp chính quyền Nhà nước.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 * Điều kiện hình thành một cấp ngân sách: - Có một cấp chính quyền trên một vùng lãnh thổ xác định thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. - Khả năng nguồn thu trên vùng lãnh thổ mà cấp chính quyền đó quản lý có thể đáp ứng phần lớn các nhu cầu chi tiêu của chính quyền. Đối với Việt nam hiện nay, hệ thống chính quyền Nhà nước được phân thành bốn cấp. Vì vậy ứng với mỗi cấp chính quyền thì có một cấp ngân sách tương ứng do đó hệ thống NSNN của ta gồm các cấp được thể hiện trên Hình 1.

NSNN NSTW NSĐP NS tỉnh , TP trực thuộc TW NS huyện, Quận, TX, trực thuộc Tinh Tỉnh NS xã, phường, thị trấn Hình 1. Hệ thống NSNN Việt Nam Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước * Phân cấp quản lý NSNN: là sự phân chia quyền hạn, trách nhiệm giữa các cấp chính quyền trong việc quản lý, điều hành nhiệm vụ của NSNN. * Yêu cầu của phân cấp quản lý NSNN: - Đảm bảo tính thống nhất của NSNN, nguồn thu và nhiệm vụ chi cho mỗi cấp chính quyền được ổn định theo luật định. - Phân cấp quản lý NSNN phải phù hợp với phân cấp các lĩnh vực khác của Nhà nước, xác định rõ mối quan hệ giữa ngân sách cấp trên và ngân sách cấp dưới, quan hệ giữa trung ương và địa phương.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Nội dung của phân cấp quản lý NSNN phải phù hợp với Hiến pháp và luật pháp quy định chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các cấp chính quyền, đảm bảo mỗi cấp ngân sách có các nguồn thu, nhiệm vụ chi, quyền và trách nhiệm về ngân sách tương xứng. - Quốc hội là cơ quan quyết định dự toán NSNN, phân bổ NSNN trung ương, phê chuẩn quyết toán NSNN; HĐND các cấp được chủ động quyết định dự toán ngân sách địa phương, quyết định phân bổ dự toán ngân sách địa phương. Nội dung phân cấp quản lý NSNN: Đây chính là việc giải quyết các mối quan hệ về quyền lực, quan hệ vật chất giữa các cấp chính quyền trong quá trình quản lý và sử dụng NSNN bao gồm các nội dung sau: - Giải quyết mối quan hệ quyền lực giữa các cấp chính quyền trong việc ban hành các chính sách, chế độ thu, chi và chế độ quản lý NSNN. - Giải quyết mối quan hệ vật chất trong quá trình phân giao nhiệm vụ chi, nguồn thu và cân đối NSNN.

- Giải quyết mối quan hệ trong quá trình thực hiện chu trình NSNN. * Nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN: - Phân cấp Ngân sách phải được tiến hành đồng bộ với phân cấp kinh tế và tổ chức bộ máy hành chính. - Đảm bảo thể hiện vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và vị trí độc lập của ngân sách địa phương trong hệ thống NSNN thống nhất. - Đảm bảo nguyên tắc công bằng trong phân cấp ngân sách.

Trong hoạt động quản lý ngân sách, phân cấp quản lý ngân sách là tất yếu khách quan bắt nguồn từ sự phân cấp kinh tế và hệ thống tổ chức hành chính Nhà nước. Để đạt được hiệu quả đòi hỏi phải có sự phân cấp quản lý ngân sách, phân cấp quản lý ngân sách không chỉ giới hạn ở việc phân, giao nhiệm vụ thu, chi mà phải bao quát tất cả các lĩnh vực của hoạt động ngân sách ở từng cấp và phải thực hiện trên những nguyên tắc nhất định. Đối với nước ta hiện nay, thực hiện phân cấp quản lý theo các cấp ngân sách từ ngân sách Trung ương đến ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh); ngân sách huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trong hệ thống NSNN ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo, chi phối trong hệ thống NSNN, ngân sách trung ương thực hiện nhiệm vụ chi quan trọng, có tính chất điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế, đảm bảo chi cho an ninh, quốc phòng và các chương trình mục tiêu quốc gia, phát triển toàn diện nền kinh tế - xã hội và thực hiện chức năng hỗ trợ cho ngân sách cấp dưới.

Ngân sách Tỉnh có nhiệm vụ chủ đạo khai thác nguồn thu tại chỗ, tận dụng tăng thu những nguồn thu được phân cấp, đồng thời sắp xếp lại các khoản chi, chú trọng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, xã hội trên phạm vi tỉnh quản lý, ngoài ra còn thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ cho ngân sách cấp dưới. Ngân sách huyện là cấp ngân sách trung gian có nhiệm vụ thu, chi theo luật ngân sách đồng thời là cấp dự toán thực hiện quản lý, cấp phát theo chức năng nhiệm vụ được phân cấp. Ngân sách cấp xã vừa là cấp Ngân sách cơ sở trong hệ thống NSNN, vừa là đơn vị dự toán đặc biệt với tư cách thụ hưởng NSNN. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chính quyền Nhà nước cấp cơ sở.

Lý luận cơ bản về ngân sách xã 1. Khái niệm và đặc điểm ngân sách xã Hiến pháp nước cộng hoà XHCN Việt Nam đã quy định hệ thống tổ chức quản lý bộ máy Nhà nước bao gồm bốn cấp: Cấp trung ương - cấp tỉnh - cấp huyện - cấp xã. Cấp xã gồm: phường, xã, thị trấn gọi chung là cấp xã. Xã là đơn vị hành chính cơ sở của Nhà nước.

Chính quyền Nhà nước cấp xã bao gồm Hô ̣i đồ ng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND) xã.