mở đầu của quy trình quản lý chi thường xuyên NSNN. Những khoản chi thường xuyên một khi đã được ghi vào dự toán chi và đã được cơ quan thẩm quyền nhà nước phê duyệt được coi là chi tiêu pháp lệnh. Xét về góc độ quản lý, chỉ số CTX đã được ghi nhận trong phần dự toán thể hiện sự cam kết của các cơ quan chức năng về quản lý tài chính công với đơn vị thụ hưởng NSNN vì vậy đòi hỏi quản lý CTX NSNN phải theo dự toán đã được duyệt. 9 + Đối với hoạt động về quản lý NSNN mà đặc biệt là cơ cấu thu, chi NSNN phụ thuộc vào sự phê duyệt của cơ quan nhà nước đồng thời phải chịu sự kiểm tra, kiểm soát của các đơn vị chủ quản.
Do đó, mọi khoản chi từ nguồn NSNN được chi khi và chỉ khi các khoản đó nằm trong dự toán ngân sách đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt. + Phạm vi chi của NSNN rất đa dạng, nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau nên mức chi cho mỗi hoạt động cũng theo đối tượng riêng và định mức riêng. + Quản lý theo dự toán mới đảm bảo yêu cầu cân đối NSNN, đồng thời giúp quản lý NSNN dễ dàng và hạn chế các rủi ro vượt ngân sách. - Nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả: Tiết kiệm hiệu quả là một trong những nguyên tắc quan trọng hàng đầu của việc quản lý kinh tế tài chính vì nguồn lực thì luôn có giới hạn nhưng yêu cầu thì vô hạn.
Nguyên tắc về tiết kiệm hiệu quả trong quản lý chi thường xuyên được đặt ra như một tất yếu của việc chi ngân sách nhà nước. Nên khi sử dụng NSNN phải tính toán sao cho tiết kiệm hiệu quả: + Phải xây dựng các định mức, tiêu chuẩn phù hợp với các đối tượng, tính chất công việc. + Phải thiết lập các hình thức cấp phát đa dạng và lựa chọn hình thức cấp phát mỗi đơn vị khác nhau. + Biết lựa chọn ưu tiên các loại hoạt động hoặc các nhóm mục chi sao cho tổng số chi có hiệu quả tiết kiệm nhưng khối lượng công việc hoàn thành đạt chất lượng cao.
Về tiết kiệm và hiệu quả là hai mặt của nguyên tắc này. - Nguyên tắc chi trực tiếp qua Kho bạc: Là một trong những cơ quan quan trọng của Nhà nước, Kho bạc nhà nước là quản lý quỹ NSNN. Vì vậy, Kho bạc nhà nước vừa có quyền, vừa có trách nhiệm phải kiểm soát chặt chẽ mọi khoản chi NSNN, đặc biệt là các khoản chi thường xuyên và kho bạc có quyền không chi với các khoản chi không đúng chế độ, định mức chi tiêu 10 tài chính Nhà nước để tăng cường vai trò của KBNN trong việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN. Hiện nay nước ta đang thực hiện việc chi trực tiếp qua KBNN như là nguyên tắc trong quản lý CTX NSNN.
Để thực hiện được nguyên tắc chi trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước cần phải giải quyết tốt một số vấn đề cơ bản sau: + Tất cả các khoản chi Ngân sách Nhà nước phải được kiểm tra, kiểm soát một cách chặt chẽ trong quá trình cấp phát, thanh toán. Các khoản chi phải có trong dự toán Ngân sách Nhà nước được duyệt, đúng chế độ tiêu chuẩn, định mức do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền qui định và đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng kinh phí Ngân sách Nhà nước chuẩn schi. + Tất cả các cơ quan, đơn vị, các chủ dự án. sử dụng kinh phí Ngân sách Nhà nước (gọi chung là đơn vị sử dụng kinh phí Ngân sách Nhà nước) phải mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước; Chịu sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan Tài chính và Kho bạc Nhà nước trong quá trình lập dự toán, phân bổ dự toán, cấp phát, thanh toán, hạch toán và quyết toán Ngân sách Nhà nước.
+ Cơ quan Tài chính các cấp có trách nhiệm xem xét dự toán ngân sách của các cơ quan, đơn vị cùng cấp; kiểm tra phương án phân bổ và giao dự toán của các đơn vị dự toán cấp trên cho các đơn vị dự toán ngân sách cấp dưới, nếu không đúng dự toán ngân sách được giao, không đúng chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức thì yêu cầu điều chỉnh lại. Định kỳ, sau khi nhận được báo cáo quyết toán của các đơn vị dự toán cấp I trực thuộc, cơ quan Tài chính các cấp có trách nhiệm thẩm định các báo cáo quyết toán đó để tổng hợp số liệu vào quyết toán chi Ngân sách Nhà nước. + Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm kiểm soát các hồ sơ, chứng từ, điều kiện chi và thực hiện cấp phát, thanh toán kịp thời các khoản chi Ngân sách Nhà nước theo đúng quy định; Tham gia với các cơ quan Tài chính, cơ quản quản lý Nhà nước có thẩm quyền trong việc kiểm tra tình hình sử dụng Ngân sách Nhà nước và xác nhận số thực chi Ngân sách Nhà nước qua kho bạc của các đơn vị. Tiêu chí đánh giá quản lý chi thường xuyên NSNN - Công tác lập, thực hiện dự toán đúng quy trình, quy định và theo các văn bản hiện hành.
- Thực hiện nghiêm túc và kịp thời các nhiệm vụ được giao - Đảm bảo chi tiêu đúng mục đích, đúng dự toán được Ban Giám Hiệu phê duyệt - Thực hiện các hạng mục chi tiêu đúng quy chế chi tiêu nội bộ, không gây thất thoát, lãng phí ngân sách 1. Vai trò cuả chi thường xuyên và quản lý chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước 1. Vai trò của chi thường xuyên ngân sách nhà nước - Chi thường xuyên có vai trò quan trọng trong việc chi ngân sách nhà nước, giúp cho các sự nghiệp công lập duy trì hoạt động bình thường để thực hiện tốt chức năng quản lý, đảm bảo an ninh, an toàn xã hội, đảm bảo sự toàn vẹn của lãnh thổ quốc gia. Chi thường xuyên tác động trực tiếp đến việc thực hiện chức năng Nhà nước cũng là một trong những nhân tố có ý nghĩa quyết định về chất lượng hiệu quả của bộ máy Nhà nước.
- Để Thực hiện tốt nhiệm vụ chi thường xuyên còn ý nghĩa rất quan trọng trong việc phân phối và sử dụng có hiệu quả nguồn lực tài chính của đất nước, tạo điều kiện giải quyết tốt mối quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng. Chi thường xuyên hiệu quả và tiết kiệm sẽ tăng tích lũy vốn ngân sách Nhà nước để chi cho đầu tư phát triển, thúc đẩy kinh tế phát triển, nâng cao niềm tin của nhân dân vào vai trò quản lý điều hành của nhà nước. - Chi thường xuyên cũng là công cụ để Nhà nước thực hiện việc ổn định và điều chỉnh thu nhập hỗ trợ các hộ nghèo và thực hiện các chính sách xã hội, góp phần điều tiết thu nhập dân cư, thực hiện công bằng xã hội. -Thông qua việc chi thường xuyên Nhà nước điều chỉnh thị trường, điều tiết giá cả, chỗng suy thoái và chống lạm phát, duy trì sự ổn định của môi trường kinh tế.
12 - Chi thường xuyên là công cụ ổn định chính trị, xã hội và an ninh quốc phòng. Thông qua việc chi thường xuyên, Nhà nước thực hiện các chính sách xã hội, đảm bảo ổn định, trật tự an toàn xã hội và an ninh quốc phòng. Vai trò quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước - Chi thường xuyên là quá trình phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính của ngân sách nhà nước nhằm phục vụ các nhu cầu của các đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức chính trị và xã hội thuộc nhà nước quản lý, từ đó thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực. - Về việc quản lý và sử dụng nguồn NSNN ở các cơ quan đơn vị có liên quan trực tiếp đến hiệu quả kinh tế xã hội, cũng như liên quan đến công tác quản lý và điều hành của Nhà nước trong lĩnh vực hành chính sự nghiệp.
Để đạt được những mục tiêu đề ra, công tác quản lý tài chính tại đơn vị được thực hiện theo các yếu tố cơ bản, đó là công tác lập dự toán thu, chi NSNN đảm bảo có trong nội dung giao dự toán hàng năm của cấp có thẩm quyền; việc chấp hành dự toán thu, chi tài chính hàng năm theo chế độ, chính sách của Nhà nước; và quyết toán thu, chi ngân sách nhà nước. - Trên cơ sở thực hiện từ lập dự toán đến chấp hành dự toán và quyết toán được thực hiện theo các quy định hiện hành của nhà nước thể hiện qua từng bước như sau + Công tác lập dự toán được thực hiện lên ngân sách lập dự toán theo nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động thường xuyên của đơn vị theo kế hoạch trong năm phù hợp với tình hình thực tế từ đó sẽ đánh giá được hiệu quả sử dụng chi phí hoạt động của đơn vị. + Công tác chấp hành dự toán được thực hiện trên cơ sở đã cấp dự toán ngân sách, các đơn vị đã tổ chức triển khai thực hiện dự toán, từ đó đề ra các biện pháp cần thiết đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ thu - chi được giao của đơn vị và phải có kế hoạch sử dụng ngân sách theo đúng mục đích sử dụng và chế độ tiết kiệm và có hiệu quả. + Công tác quyết toán là khâu cuối cùng của quá trình quản lý và sử dụng các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước nhằm xác định kết quả tổ chức thực hiện 13 dự toán mà Bộ Tài Chính giao.
Thực hiện báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách theo quy định. Thực tế tại một số đơn vị trong quá trình xây dựng dự toán và chấp hành dự toán đến quyết toán thu chi, đều bám sát vào các quy định để thực hiện. Tuy nhiên vẫn còn những tồn tại như: Xây dựng phương án tự chủ tài chính chưa đánh giá đầy đủ hoạt động thu chi tài chính dẫn đến tình trạng khi xây dựng dự toán thu thấp hơn thực tế chi. Như vậy tầm quan trọng của việc quản lý chi thường xuyên là khâu chủ yếu trong công tác quản lý tài chính tại đơn vị.
Nếu như dự toán là sự kết hợp các nguồn lực trong dự toán để đạt được các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra và là cơ sở để tổ chức chấp hành thì quyết toán là thước đo hiệu quả của công tác lập dự toán. Qua đó cho thấy, trong quản lý tài chính các khâu đều có quan hệ gắn bó với nhau và nó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sử dụng các nguồn lực để hoàn thành tốt các chức năng, nhiệm vụ được giao.