Chương 1: Cơ sở lý luận về lập kế hoạch sản xuất trong doanh nghiệp Chương 2: Phân tích thực trạng công tác lập kế hoạch sản xuất tại Công ty Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập kế hoạch sản xuất tại Công ty. SV: Nguyễn Thị Thƣơng Trang 3 do an KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. Trần Đăng Thịnh B. PHẦN NỘI DUNG Chƣơng 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT 1. Khái niệm, mục đích và vai trò của kế hoạch sản xuất trong doanh nghiệp 1. Khái niệm kế hoạch sản xuất Kế hoạch sản xuất trong doanh nghiệp là một trong những nội dung quan trọng của hoạt động sản xuất, kế hoạch sản xuất nhằm tối ƣu hóa việc sử dụng những yếu tố sản xuất sẵn có để sản xuất một hay nhiều sản phẩm đã định. Kế hoạch sản xuất là kế hoạch về các công việc sẽ thực hiện trong thời kỳ kế hoạch trên cơ sở nhận thức nguồn lực hiện có và dự tính sẽ có trong thời kỳ kế hoạch của doanh nghiệp.
Kế hoạch sản xuất cân đối giữa nhu cầu và khả năng có thể của doanh nghiệp từ đó lên kế hoạch cho các công việc sẽ thực hiện thời kỳ kế hoạch. Kế hoạch sản xuất cũng vạch ra các biện pháp để huy động các nguồn lực thực hiện các công việc đã đặt ra. Mục đích của kế hoạch sản xuất trong doanh nghiệp Theo định nghĩa trên thì mục tiêu chính của kế hoạch sản xuất là đƣa ra những phƣơng án sản xuất phù hợp nhất cho doanh nghiệp để sản xuất sản phẩm, vừa đáp ứng nhu cầu khắt khe của thị trƣờng, vừa tối ƣu hóa việc sử dụng các nguồn lực sản xuất, đảm bảo đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp thông qua việc giảm thiểu chi phí đến mức thấp nhất có thể đƣợc. Do đó, kế hoạch sản xuất phải đƣợc xây dựng dựa trên các phân tích, đánh giá dự báo nhƣ cầu về sản phẩm trên thị trƣờng để chắc chắn rằng sản phẩm của doanh nghiệp đƣợc thị trƣờng chấp nhận; kế hoạch sản xuất phải dựa trên năng lực sản xuất, tối ƣu hóa việc sử dụng các yếu tố nguồn lực sản xuất.
Vai trò của kế hoạch sản xuất trong doanh nghiệp Kế hoạch sản xuất nhằm tối ƣu hóa việc sử dụng các yếu tố sản xuất. Doanh nghiệp có thể sản xuất nhiều loại sản phẩm, cũng có thể chỉ sản xuất một loại sản phẩm nhƣng để hoàn thiện sản phẩm đó có thể còn phải trải qua nhiều công đoạn. SV: Nguyễn Thị Thƣơng Trang 4 do an KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. Trần Đăng Thịnh Ví dụ, để sản xuất một chiếc máy tính doanh nghiệp cần phải sản xuất hoặc thuê gia công bên ngoài sản xuất các bộ phận: màn hình, cây, ổ đĩa, bàn phím, con chuột, và một số bộ phận khác, trong mỗi bộ phận đó lại đƣợc cấu tạo bởi các linh kiện nhỏ hơn.
Khi có đủ các bộ phận, để đƣợc một chiếc máy hoàn chỉnh phải tiến hành công đoạn lắp ráp, công đoạn này lại bao gồm nhiều công đoạn nhỏ hơn, mỗi công đoạn lại yêu cầu trình độ tay nghề kỹ thuật nhất định. Do đó, một phân xƣởng hay một nhóm thợ không thể đảm nhiệm tất cả các công việc, các dây chuyền sản xuất cũng chỉ sử dụng đƣợc với một số công đoạn sản xuất hay với từng loại sản phẩm nhất định. Kế hoạch sản xuất sẽ xác định rõ từng loại mặt hàng, khối lƣợng của từng loại sản phẩm đƣợc sản xuất ở đâu? (phân xƣởng nào đảm nhận hay thuê gia công chế biến ở đâu, thuê ai?) sao cho thích hợp với khả năng sản xuất của từng đơn vị, đồng thời đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị sản xuất đảm bảo hoạt động sản xuất hoạt động trơn chu kịp tiến độ đƣa ra. Kế hoạch sản xuất tác động đến việc xây dựng các kế hoạch khác.
Hệ thống kế hoạch hóa của doanh nghiệp bao gồm nhiều kế hoạch chức năng: kế hoạch sản xuất và dự trữ, kế hoạch nhân sự, kế hoạch tài chính, kế hoạch nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Các kế hoạch chức năng này có mối quan hệ qua lại với nhau, chúng tác động phụ thuộc lẫn nhau, khi lập kế hoạch này cần dựa vào những kế hoạch chức năng khác. Ví dụ, kế hoạch nhân sự sẽ dựa vào yêu cầu sử dụng lao động trong kế hoạch sản xuất để dự báo nhu cầu về nhân sự trong năm kế hoạch, kế hoạch sản xuất cũng dựa vào kế hoạch nhân sự để xác định năng suất sản xuất của doanh nghiệp. Kế hoạch sản xuất là công cụ để kiểm soát tiến độ thực hiện.
Ngoài những nội dung cơ bản nêu trên của một bản kế hoạch sản xuất (khối lƣợng sản xuất cho mỗi sản phẩm, cung ứng nguyên vật liệu và bán thành phẩm, sử dụng các yếu tố sản xuất, phân công sản xuất, các kế hoạch thuê ngoài nếu có), bản kế hoạch sản xuất cũng chỉ rõ những nội dung: số lƣợng mỗi sản phẩm hay bộ phận của sản phẩm; khi nào thì bắt đầu sản xuất và khi nào thì phải hoàn thành… Nhìn vào bản kế hoạch, doanh nghiệp có thể biết mình đang ở giai đoạn nào, đã thực hiện kế hoạch đƣợc đến đâu từ đó có thể dự tính đƣợc thời gian hoàn thành kế hoạch, có biện pháp thực hiện cần thiết để đảm bảo tiến độ đề ra. SV: Nguyễn Thị Thƣơng Trang 5 do an KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. Trần Đăng Thịnh Nhƣ vậy sự có mặt của kế hoạch sản xuất giúp doanh nghiệp sử dụng các yếu tố nguồn lực một cách tối ƣu nhất khiến cho hoạt động sản xuất trở thành nhân tố quan trọng đảm bảo sự thành công của doanh nghiệp, với các yêu cầu của quản lý sản xuất: tạo ra những sản phẩm có chất lƣợng tốt, đảm bảo hệ thống sản xuất hoạt động trơn tru và quản lý tốt các nguồn lực. Khái niệm và vai trò của lập kế hoạch 1.
Khái niệm lập kế hoạch Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên trong bốn chức năng của quản lý là lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra. Lập kế hoạch là chức năng rất quan trọng đối với mỗi nhà quản lý bởi vì nó gắn liền với việc lựa chọn mục tiêu và chƣơng trình hành động trong tƣơng lai, giúp nhà quản lý xác định đƣợc các chức năng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt đƣợc các mục tiêu đề ra. Cho đến nay thì có rất nhiều khái niệm về chức năng lập kế hoạch. Với mỗi quan điểm, mỗi cách tiếp cận khác nhau đều có khái niệm riêng nhƣng tất cả đều cố gắng biểu hiện đúng bản chất của phạm trù quản lý này.
Theo STEYNER thì : “Lập kế hoạch là một quá trình bắt đầu từ việc thiết lập các mục tiêu, quyết định các chiến lƣợc, các chính sách, kế hoạch chi tiết để đạt đƣợc mục tiêu đã định. Lập kế hoạch cho phép thiết lập các quyết định khả thi và bao gồm cả chu kỳ mới của việc thiết lập mục tiêu và quyết định chiến lƣợc nhằm hoàn thiện hơn nữa.” Theo RONNER : “Hoạt động của công tác lập kế hoạch là một trong những hoạt động nhằm tìm ra con đƣờng để huy động và sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp một cách có hiệu quả nhất để phục vụ cho các mục tiêu kinh doanh.” Theo HENRYPAYH : “Lập kế hoạch là một trong những hoạt động cơ bản của quá trình quản lý cấp Công ty, xét về mặt bản chất thì hoạt động này nhằm mục đích xem xét các mục tiêu, các phƣơng án kinh doanh, bƣớc đi trình tự và cách tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh.” Ta hiểu lập kế hoạch tổng quát nhƣ sau: “ Lập kế hoạch là quá trình xây dựng các mục tiêu và xác định các nguồn lực, quyết định cách tốt nhất để thực hiện các mục tiêu đã đề ra được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, cụ thể”. SV: Nguyễn Thị Thƣơng Trang 6 do an KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. Trần Đăng Thịnh Đây là chức năng đầu tiên trong bốn chức năng của nhà quản trị doanh nghiệp là: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra.
Vai trò của lập kế hoạch Xét trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân thì kế hoạch là một trong những công cụ điều tiết chủ yếu của Nhà nƣớc. Còn trong phạm vi một doanh nghiệp hay một tổ chức thì lập kế hoạch là khâu đầu tiên, là chức năng quan trọng của quá trình quản lý và là cơ sở để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả cao, đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Các nhà quản lý cần phải lập kế hoạch bởi vì lập kế hoạch cho biết phƣơng hƣớng hoạt động trong tƣơng lai, làm giảm sự tác động của những thay đổi từ môi trƣờng, tránh đƣợc sự lãng phí và dƣ thừa nguồn lực và thiết lập nên những tiêu chuẩn thuận tiện cho công tác kiểm tra. Hiện nay, trong cơ chế thị trƣờng có thể thấy lập kế hoạch có các vai trò to lớn đối với các doanh nghiệp.
Bao gồm : - Kế hoạch là một trong những công cụ có vai trò quan trọng trong việc phối hợp nỗ lực của các thành viên trong một doanh nghiệp. Lập kế hoạch cho biết mục tiêu và cách thức đạt đƣợc mục tiêu của doanh nghiệp. Khi tất cả nhân viên trong cùng một doanh nghiệp biết đƣợc doanh nghiệp mình sẽ đi đâu và họ sẽ cần phải đóng góp gì để đạt đƣợc mục tiêu đó thì chắc chắn họ sẽ cùng nhau phối hợp, hợp tác và làm việc một cách có tổ chức. Nếu thiếu kế hoạch thì quỹ đạo đi tới mục tiêu của doanh nghiệp sẽ là đƣờng ziczăc phi hiệu quả.
- Lập kế hoạch có tác dụng làm giảm tính bất ổn định của doanh nghiệp, tổ chức. Sự bất ổn định và thay đổi của môi trƣờng làm cho công tác lập kế hoạch trở thành tất yếu và rất cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp, mỗi nhà quản lý. Lập kế hoạch buộc những nhà quản lý phải nhìn về phía trƣớc, dự đoán đƣợc những thay đổi trong nội bộ doanh nghiệp cũng nhƣ môi trƣờng bên ngoài và cân nhắc các ảnh hƣởng của chúng để đƣa ra những giải pháp ứng phó thích hợp. - Lập kế hoạch làm giảm đƣợc sự chồng chéo và những hoạt động làm lãng phí nguồn lực của doanh nghiệp.
Khi lập kế hoạch thì những mục tiêu đã đƣợc xác định, những phƣơng thức tốt nhất để đạt mục tiêu đã đƣợc lựa chọn nên sẽ sử dụng nguồn lực một cách có hiệu quả, cực tiểu hoá chi phí bởi vì nó chủ động vào các hoạt động hiệu quả và phù hợp. SV: Nguyễn Thị Thƣơng Trang 7 do an KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS.