Luận Văn Thạc Sĩ Về Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Tỉnh Nam Định

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích cải cách thủ tục hành chính tại tỉnh Nam Định, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

• Tác giả: Nguyễn Phúc Sơn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hoàng Anh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
• Đề tài: Cải cách thủ tục hành chính - Thông qua thực tiễn tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
• 1.1. Thủ tục hành chính
• 1.2. Khái niệm và phân loại thủ tục hành chính
• 1.3. Nguyên tắc xây dựng, yêu cầu, nghĩa vụ và các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước
• 1.4. Ý nghĩa của thủ tục hành chính
• 1.5. Cải cách thủ tục hành chính
• 1.5.1. Khái niệm cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính
• 1.5.2. Nội dung của cải cách thủ tục hành chính
• 1.5.3. Hệ thống Kiểm soát thủ tục hành chính và các yêu cầu, nhiệm vụ. Ý nghĩa của cải cách thủ tục hành chính
• 1.5.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính và yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính
• 1.5.5. Chính sách của Đảng và Nhà nước ta về cải cách thủ tục hành chính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH
• 2.1. Các bất cập của thủ tục hành chính ở Việt Nam, nguyên nhân của các bất cập đó
• 2.2. Nam Định và hoạt động chỉ đạo điều hành cải cách thủ tục hành chính
• 2.3. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội của tỉnh
• 2.4. Văn bản chỉ đạo cải cách thủ tục hành chính ở tỉnh Nam Định
• 2.5. Kết quả cải cách thủ tục hành chính của tỉnh Nam Định
• 2.5.1. Kết quả thực hiện Đề án 30
• 2.5.2. Tình hình triển khai cơ chế một cửa, một cửa liên thông
• 2.5.3. Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000
• 2.5.4. Kiểm soát thủ tục hành chính
• 2.5.5. Tổ chức Kiểm soát thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh Nam Định
• 2.5.6. Kết quả kiểm soát thủ tục hành chính tại Nam Định
• 2.6. Nhận xét, đánh giá thực trạng
• 2.6.1. Kết quả đạt được
• 2.6.2. Những vấn đề tồn tại
• 2.7. Nguyên nhân của các hạn chế trong cải cách thủ tục hành chính và kiểm soát thủ tục hành chính ở Nam Định
• 2.7.1. Nguyên nhân về cơ chế tổ chức thực hiện
• 2.7.2. Nguyên nhân về phía cán bộ, công chức
• 2.7.3. Nguyên nhân từ hệ thống pháp luật
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Các thách thức hiện nay đối với cải cách thủ tục hành chính hiện nay
• 3.2. Nhận thức của xã hội về kiểm soát thủ tục hành chính
• 3.3. Sức ỳ của bộ máy hành chính
• 3.4. Sự tùy tiện trong quy định thủ tục hành chính
• 3.5. Hạn chế trong tổ chức thực hiện quy định thủ tục hành chính
• 3.6. Ảnh hưởng của cải cách thủ tục hành chính đối với cán bộ, công chức
• 3.7. Một số giải pháp tăng cường cải cách thủ tục hành chính
• 3.7.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật
• 3.7.2. Giải pháp về tổ chức bộ máy kiểm soát thủ tục hành chính
• 3.7.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thực hiện cải cách hành chính nhà nước
• 3.7.4. Trang bị cơ sở vật chất- kỹ thuật hiện đại hoá nền hành chính
• 3.7.5. Tăng cường công tác tổng kết, kiểm tra, giám sát việc thực hiện kiểm soát thủ tục hành chính
• 3.7.6. Nâng cao ý thức của người dân và doanh nghiệp để chủ động “chung tay cải cách thủ tục hành chính nhà nước”
• 3.7.7. Kết hợp đồng bộ và triển khai Đề án 30 về đơn giản hoá thủ tục hành chính với Đề án ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Nam Định

Cải cách thủ tục hành chính tại tỉnh Nam Định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư. Thủ tục hành chính hiện nay đang gặp nhiều bất cập, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Việc cải cách này không chỉ giúp giảm thiểu phiền hà mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

1.1. Khái Niệm Cải Cách Thủ Tục Hành Chính

Cải cách thủ tục hành chính là quá trình thay đổi, điều chỉnh các quy định, quy trình nhằm đơn giản hóa và nâng cao hiệu quả thực hiện các thủ tục hành chính. Mục tiêu chính là tạo ra một hệ thống hành chính minh bạch, hiệu quả và phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.

1.2. Tình Hình Thực Tế Tại Tỉnh Nam Định

Tỉnh Nam Định đã có những nỗ lực trong việc cải cách thủ tục hành chính, tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại. Các thủ tục hành chính còn phức tạp, thiếu minh bạch và chưa đáp ứng được yêu cầu của người dân và doanh nghiệp. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

II. Những Thách Thức Trong Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Nam Định

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong cải cách thủ tục hành chính, nhưng tỉnh Nam Định vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ cơ chế chính sách mà còn từ nhận thức của cán bộ, công chức và người dân.

2.1. Bất Cập Trong Quy Trình Hành Chính

Quy trình hành chính hiện tại còn nhiều bước trung gian, gây khó khăn cho người dân trong việc thực hiện các thủ tục. Việc này không chỉ làm tăng thời gian chờ đợi mà còn tạo ra sự không hài lòng trong cộng đồng.

2.2. Thiếu Minh Bạch Trong Thực Hiện Thủ Tục

Nhiều thủ tục hành chính vẫn chưa được công khai rõ ràng, dẫn đến tình trạng người dân không nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Điều này tạo ra sự nghi ngờ và không tin tưởng vào hệ thống hành chính.

III. Giải Pháp Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Nam Định

Để cải cách thủ tục hành chính hiệu quả, tỉnh Nam Định cần áp dụng một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình mà còn nâng cao chất lượng phục vụ của các cơ quan nhà nước.

3.1. Đơn Giản Hóa Quy Trình Thủ Tục

Cần tiến hành rà soát và đơn giản hóa các quy trình thủ tục hành chính, giảm thiểu số bước không cần thiết. Việc này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

3.2. Tăng Cường Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả. Các dịch vụ công trực tuyến cần được phát triển mạnh mẽ để người dân có thể thực hiện thủ tục một cách dễ dàng.

IV. Kết Quả Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Nam Định

Những kết quả đạt được từ cải cách thủ tục hành chính tại Nam Định đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện

Kết quả cải cách thủ tục hành chính đã giúp giảm thiểu thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao sự hài lòng của người dân. Tuy nhiên, vẫn cần có những chỉ số cụ thể để đánh giá hiệu quả thực hiện.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Từ thực tiễn cải cách thủ tục hành chính, tỉnh Nam Định đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Việc lắng nghe ý kiến của người dân và doanh nghiệp là rất quan trọng trong quá trình cải cách.

V. Tương Lai Của Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Nam Định

Cải cách thủ tục hành chính tại Nam Định cần được tiếp tục đẩy mạnh trong thời gian tới. Những định hướng và chiến lược cụ thể sẽ giúp tỉnh phát triển bền vững hơn.

5.1. Định Hướng Chiến Lược Cải Cách

Tỉnh Nam Định cần xây dựng một chiến lược cải cách thủ tục hành chính rõ ràng, với các mục tiêu cụ thể và lộ trình thực hiện. Điều này sẽ giúp tạo ra sự đồng thuận và quyết tâm trong toàn bộ hệ thống.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Cơ Quan

Hợp tác giữa các cơ quan nhà nước và các tổ chức xã hội là rất cần thiết để thực hiện hiệu quả cải cách thủ tục hành chính. Việc này sẽ giúp tạo ra một môi trường làm việc tích cực và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế của Việt Nam, cải cách thủ tục hành chính được Đảng và Nhà nước xác định là khâu đột phá chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Thực tiễn trên phạm vi toàn quốc thông qua Đề án 30 đã thống kê và rà soát hơn 85.700 thủ tục hành chính ở cả 4 cấp chính quyền, giúp cắt giảm chi phí tuân thủ hàng chục nghìn tỷ đồng. Tại địa bàn tỉnh Nam Định – một địa phương thuộc trung tâm vùng Nam đồng bằng sông Hồng với diện tích tự nhiên 1.676 km² và quy mô dân số khoảng 2 triệu người – dù có truyền thống văn hóa hiếu học với hơn 20 năm liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về giáo dục, song năng lực cạnh tranh cấp tỉnh vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn. Cụ thể, chỉ số PCI của tỉnh thường xuyên dao động ở nhóm trung bình thấp: đạt hạng 45/63 năm 2010, tụt xuống hạng 56 năm 2012 và tăng nhẹ lên hạng 42 năm 2013.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu xây dựng nền hành chính phục vụ với thực trạng rườm rà, chồng chéo, thiếu minh bạch của hệ thống thủ tục hành chính cơ sở. Mục tiêu nghiên cứu hướng tới việc làm sáng tỏ cơ sở lý luận về thủ tục hành chính, đánh giá toàn diện thực trạng triển khai Đề án 30, cơ chế một cửa và kiểm soát thủ tục hành chính tại 10 đơn vị cấp huyện và 229 đơn vị cấp xã của tỉnh Nam Định trong giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2014. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài thể hiện qua việc cung cấp hệ thống giải pháp khả thi nhằm cải thiện chỉ số PCI, nâng cao chỉ số hài lòng của người dân lên trên 85% và tối ưu hóa hiệu lực quản lý nhà nước giai đoạn 2011–2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Quản trị công mới và Lý thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Các lý thuyết này nhấn mạnh sự chuyển dịch từ nền hành chính cai quản mang nặng tính mệnh lệnh sang nền hành chính phục vụ kiến tạo, lấy sự hài lòng của công dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả công vụ.

Khung phân tích của luận văn vận dụng các khái niệm và nguyên tắc pháp lý cốt lõi được quy định tại Nghị định số 63/2010/NĐ-CP và Nghị định số 48/2013/NĐ-CP của Chính phủ:

• Thủ tục hành chính: Trình tự, cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ và quan hệ với tổ chức, cá nhân.
• Kiểm soát thủ tục hành chính: Quy trình toàn diện từ đánh giá tác động quy định thủ tục trong dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, công bố, công khai, rà soát đến tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị.
• Cơ chế một cửa và một cửa liên thông: Phương thức giải quyết công việc tại một đầu mối tiếp nhận và trả kết quả theo Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg.
• Bốn nguyên tắc xây dựng thủ tục hành chính: Tính cần thiết, tính hợp lý, tính hợp pháp và chi phí tuân thủ thấp nhất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành luật học:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu thực hiện khảo sát dữ liệu thứ cấp và sơ cấp trên địa bàn 10 đơn vị hành chính cấp huyện gồm 9 huyện, 1 thành phố và 229 xã, phường, thị trấn tại tỉnh Nam Định. Mẫu khảo sát định lượng gồm 350 hồ sơ thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực đất đai, tư pháp, cấp phép xây dựng cùng bảng hỏi đối với 120 cán bộ, công chức làm việc tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên.
• Phương pháp phân tích: Luận văn kết hợp phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, phương pháp thống kê mô tả và phương pháp so sánh đối chiếu số liệu. Lý do lựa chọn các phương pháp này nhằm đảm bảo tính khách quan, đo lường chính xác tác động của các văn bản chỉ đạo điều hành đối với thực tiễn thực thi công vụ tại cơ sở.
• Trục thời gian nghiên cứu: Dữ liệu và thực tiễn được thu thập, phân tích chuyên sâu trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến năm 2014, gắn liền với tiến trình thực hiện Đề án 30 và Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011–2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn tại tỉnh Nam Định giai đoạn 2008–2014 đã chỉ ra các phát hiện cốt lõi sau:

Thứ nhất, việc thực hiện Đề án 30 và mô hình một cửa đã đạt độ phủ 100% tại 10/10 đơn vị cấp huyện và 229 đơn vị cấp xã. Quy trình tiếp nhận và trả kết quả được chuẩn hóa giúp rút ngắn thời gian xử lý từ 15% đến 30% đối với các thủ tục đăng ký kinh doanh và chứng thực hộ tịch so với thời kỳ trước năm 2008.

Thứ hai, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Nam Định có sự suy giảm đáng báo động trước khi phục hồi nhẹ: từ vị trí 45/63 tỉnh thành năm 2010 rơi xuống vị trí 48 năm 2011 và chạm đáy ở vị trí 56 năm 2012, sau đó tăng lên hạng 42 năm 2013. Sự biến động này chứng minh chất lượng điều hành kinh tế và tính minh bạch thủ tục chưa thực sự bền vững.

Thứ ba, tình trạng lạm dụng quy định không rõ ràng vẫn diễn ra phổ biến. Có tới khoảng 25% hồ sơ khảo sát ghi nhận việc cán bộ yêu cầu bổ sung các giấy tờ khác ngoài danh mục quy định chính thức. Việc thiếu vắng chế tài đối với hành vi giải quyết quá hạn khiến người dân phải đi lại trung bình từ 2 đến 3 lần cho một thủ tục liên quan đến đất đai và đầu tư xây dựng cơ bản.

Thứ tư, công tác kiểm soát thủ tục hành chính sau khi chuyển giao từ Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh sang Sở Tư pháp theo Nghị định số 48/2013/NĐ-CP đã từng bước đi vào nền nếp, song tỷ lệ áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 và mô hình một cửa liên thông hiện đại mới chỉ tập trung chủ yếu ở cấp tỉnh, chưa được đầu tư đồng bộ tại cấp xã.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên cho thấy sức ỳ lớn của bộ máy công quyền cùng nguyên nhân sâu xa từ chế độ đãi ngộ tiền lương thấp và việc thiếu công khai minh bạch. Khi quy trình không được niêm yết rõ ràng tại nơi tiếp dân và trên cổng thông tin điện tử, khoảng trống pháp lý sẽ tạo điều kiện cho tệ cửa quyền và sách nhiễu nảy sinh.

Về mặt trình bày trực quan, diễn biến chỉ số PCI của Nam Định qua các mốc thời gian 2010 (hạng 45), 2011 (hạng 48), 2012 (hạng 56) và 2013 (hạng 42) có thể được biểu diễn qua biểu đồ đường xu hướng giảm sâu rồi phục hồi. Đồng thời, bảng số liệu so sánh tỷ lệ hồ sơ xử lý đúng hạn trước và sau khi triển khai Nghị định 63/2010/NĐ-CP cho thấy sự cải thiện từ mức 68% lên hơn 88% tại các đơn vị thí điểm một cửa hiện đại.

Khi so sánh với bức tranh toàn quốc, việc Việt Nam tăng 10 bậc trong bảng xếp hạng môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới năm 2011 (đạt vị trí 78/183 nền kinh tế) khẳng định giá trị của việc chuẩn hóa thủ tục. Tuy nhiên, tại Nam Định, tốc độ lan tỏa hiệu quả cải cách còn chậm so với tiềm năng nguồn nhân lực địa phương, đòi hỏi phải chuyển từ hình thức sang thực chất trong công tác kiểm soát thủ tục hành chính.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính tại tỉnh Nam Định và nhân rộng trên cả nước trong giai đoạn 2014–2020, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện khung thể chế và chuẩn hóa quy trình ban hành văn bản: Kiên quyết bãi bỏ 100% các thủ tục hành chính được ban hành trái thẩm quyền bằng hình thức công văn hoặc hướng dẫn nội bộ. Thực hiện nghiêm ngặt quy trình đánh giá tác động thủ tục hành chính ngay từ khâu soạn thảo dự thảo văn bản quy phạm pháp luật theo Nghị định 63/2010/NĐ-CP, phấn đấu cắt giảm ít nhất 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong giai đoạn 2014–2016. Chủ thể thực hiện: Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định và Sở Tư pháp.

2. Kiện toàn bộ máy kiểm soát và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo nghiệp vụ và bồi dưỡng đạo đức công vụ định kỳ hàng năm cho 100% cán bộ, công chức làm việc tại bộ phận một cửa các cấp. Quy định trách nhiệm công vụ rõ ràng, gắn kết quả giải quyết thủ tục với bình xét thi đua, xử lý nghiêm cán bộ có hành vi nhũng nhiễu. Mục tiêu đạt tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn trên 95% trước năm 2018. Chủ thể thực hiện: Sở Nội vụ phối hợp cùng Ủy ban nhân dân 9 huyện và thành phố Nam Định.

3. Hiện đại hóa cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Xây dựng mô hình một cửa liên thông hiện đại, tích hợp hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 và cung cấp tối thiểu 50% thủ tục hành chính công mức độ 3 và mức độ 4 trên Cổng thông tin điện tử tỉnh trong giai đoạn 2015–2020. Chủ thể thực hiện: Sở Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh.

4. Phát huy cơ chế giám sát xã hội và xử lý phản ánh kiến nghị: Công khai bắt buộc số điện thoại đường dây nóng, địa chỉ tiếp nhận phản ánh kiến nghị tại 229 trụ sở xã, phường, thị trấn. Cam kết tiếp nhận và phản hồi 100% phản ánh của người dân, nâng chỉ số hài lòng của cá nhân và tổ chức lên mức trên 85% vào năm 2020. Chủ thể thực hiện: Thanh tra tỉnh, Sở Tư pháp, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Nam Định.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan hành chính nhà nước và cán bộ chuyên trách cải cách hành chính: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân các cấp, cán bộ Sở Tư pháp, Sở Nội vụ và Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính có thể sử dụng luận văn làm cẩm nang vận hành quy trình đánh giá tác động RIA và chuẩn hóa hoạt động bộ phận một cửa.

2. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Luật học, Quản lý công: Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về chuyên ngành Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, cung cấp hệ thống số liệu thực chứng, phương pháp luận nghiên cứu và phân tích chính sách hành chính tại Việt Nam.

3. Cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư: Các hiệp hội doanh nghiệp và nhà đầu tư tại Nam Định có thể tham khảo để nắm rõ quyền và nghĩa vụ pháp lý, quy trình giám sát thủ tục và phương thức sử dụng phiếu tiếp nhận hồ sơ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi thực hiện các dự án đầu tư.

4. Chuyên gia tư vấn chính sách và các tổ chức nghiên cứu độc lập: Tài liệu hữu ích cho việc đánh giá tác động chính sách, đối sánh các chỉ số quản trị công như PCI, PAPI, SIPAS giữa các địa phương vùng đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Cải cách thủ tục hành chính khác gì với kiểm soát thủ tục hành chính? Cải cách thủ tục hành chính là chủ trương rộng lớn nhằm sửa đổi, đơn giản hóa và loại bỏ các quy định rườm rà. Kiểm soát thủ tục hành chính là quy trình pháp lý cụ thể, bắt buộc theo Nghị định 63/2010/NĐ-CP, bao gồm đánh giá tác động từ khâu soạn thảo dự thảo đến công khai và xử lý phản ánh trong thực tế.

2. Tiêu chí nào là quan trọng nhất khi xây dựng thủ tục hành chính mới? Theo nguyên tắc pháp lý, tiêu chí cần thiết là tiêu chí hàng đầu. Một thủ tục hành chính chỉ được ban hành khi phục vụ mục tiêu quản lý nhà nước thiết thực. Nếu thủ tục không cần thiết thì phải dừng lại ngay mà không cần xét đến tính hợp lý hay hợp pháp.

3. Đề án 30 đã mang lại những kết quả nổi bật nào trên phạm vi toàn quốc? Đề án 30 đã hoàn thành việc thống kê hơn 85.700 thủ tục hành chính tại 4 cấp chính quyền, giúp cắt giảm hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí tuân thủ, đồng thời góp phần nâng thứ hạng môi trường kinh doanh của Việt Nam lên vị trí 78/183 nền kinh tế theo công bố của Ngân hàng Thế giới năm 2011.

4. Nguyên nhân khiến chỉ số PCI tỉnh Nam Định tụt xuống vị trí 56 vào năm 2012 là gì? Nguyên nhân chủ yếu do sự chậm trễ trong công khai minh bạch thủ tục, tỷ lệ yêu cầu bổ sung hồ sơ ngoài luồng còn cao (khoảng 25%), hạ tầng tiếp nhận một cửa cấp xã chưa đồng bộ và thiếu cơ chế quy trách nhiệm cá nhân đối với công chức xử lý hồ sơ chậm trễ.

5. Phiếu tiếp nhận và hẹn trả kết quả có ý nghĩa pháp lý gì đối với người dân? Phiếu tiếp nhận và hẹn trả kết quả là văn bản bắt buộc xác nhận tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ và thời gian trả kết quả cụ thể. Đây là căn cứ pháp lý duy nhất giúp công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện hành chính nếu cơ quan nhà nước chậm trễ giải quyết.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và kiểm soát thủ tục hành chính theo tinh thần Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
• Đánh giá thực chứng kết quả cải cách hành chính tại 10 đơn vị cấp huyện và 229 đơn vị cấp xã của tỉnh Nam Định giai đoạn 2008–2014.
• Phân tích nguyên nhân biến động chỉ số PCI từ hạng 45 năm 2010 xuống hạng 56 năm 2012 và tăng lên hạng 42 năm 2013.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược gắn với mục tiêu giảm 30% chi phí tuân thủ và nâng tỷ lệ hài lòng của nhân dân lên trên 85%.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học quan trọng cho việc thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011–2020.

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch và hiện đại, các cơ quan nhà nước cùng cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động chung tay kiểm soát thủ tục hành chính, loại bỏ triệt để rào cản quan liêu nhằm giải phóng nguồn lực phát triển kinh tế đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính. Chương 2: Thực tiễn cải cách thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh Nam Định. Chương 3: Một số giải pháp tăng cường cải cách thủ tục hành chính trong thời gian tới. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 1.

Thủ tục hành chính 1. Khái niệm và phân loại thủ tục hành chính 1. Khái niệm Thủ tục hành chính có thể được nghiên cứu từ nhiều góc độ khác nhau, nếu tiếp cận từ bản chất thì thủ tục hành chính là thuộc tính của hoạt động quản lý, là phương thức phục vụ của công quyền. Hình thức của nó chính là quan hệ có tính trật tự công vụ, của mối quan hệ do con người nhận thức và thiết lập (con người ở đây là những người thực thi công vụ, từ người đặt ra thủ tục, người vận hành nó và người kiểm tra nó).

Mối quan hệ diễn ra thủ tục giữa công quyền với người dân, giữa công quyền với nhau (nội bộ cơ quan hoặc giữa các cơ quan), giữa người dân với nhau trong giao dịch dân sự. Nếu tiếp cận từ góc độ hình thức pháp lý thì thủ tục hành chính là các hành vi mang tính thủ tục và theo trình tự nhất định được pháp luật quy định khi chủ thể thực hiện quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình. Mục đích của thủ tục hành chính là nhằm đảm bảo thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ thể, nội dung của thủ tục hành chính là những hành vi dưới dạng hành động mà chủ thể thực hiện theo hình thức và trình tự được pháp luật quy định. Về hình thức pháp lý của thủ tục hành chính: là các quy phạm pháp luật dưới dạng quy phạm thủ tục (hay còn gọi là quy phạm hình thức).

Quy phạm thủ tục được ban hành để bảo đảm thực hiện các quyền và nghĩa vụ của chủ thể được quy phạm nội dung quy định. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo Tài liệu hướng dẫn thực hiện Đề án 30 và được quy phạm hóa tại Nghị định 63/2010/NĐ-CP thì: “Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ của hành chính và giữa các cơ quan hành chính với tổ chức và cá nhân công dân” [8, Điều 3, Khoản 1]. Phân loại thủ tục hành chính Để thuận lợi cho việc xây dựng và thực hiện thủ tục hành chính thì thủ tục hành chính được phân loại theo bốn tiêu chí như sau: Thứ nhất: Theo đối tượng quản lý hành chính nhà nước, theo cách này, các thủ tục được xác định cho từng lĩnh vực quản lý nhà nước và được phân chia theo cơ cấu chức năng của bộ máy quản lý hiện hành. Ví dụ: Thủ tục đăng ký kinh doanh; thủ tục xuất nhập cảnh; thủ tục cấp giấy phép xây dựng.

Thứ hai: Theo công việc cụ thể của cơ quan nhà nước, theo cách này, mỗi công việc để thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước có một thủ tục tiến hành. Ví dụ: Thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Thủ tục tuyển dụng cán bộ, công chức, chuyển ngạch, điều động cán bộ, công chức. Loại thủ tục này được thực hiện ở phạm vi rộng hơn, không chỉ các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện mà các cơ quan lập pháp, tư pháp cũng có những hoạt động liên quan đến quản lý hành chính nhà nước và cần thiết phải thực hiện một số thủ tục hành chính loại này. Thứ ba: Phân loại theo chức năng cung cấp dịch vụ công và chức năng chuyên môn, loại thủ tục này chỉ áp dụng cho các cơ quan có chức năng hoạt động mang tính chất đặc thù nghiệp vụ chuyên môn.

Ví dụ: Thủ tục cung cấp dịch vụ thông tin; Thủ tục kiểm tra mức độ an toàn lao động; Thủ tục mua và thanh toán các loại bảo hiểm. Thứ tư: Phân loại theo quan hệ công tác, chia thành ba nhóm gồm: Nhóm thủ tục nội bộ; Nhóm thủ tục liên hệ; Nhóm thủ tục văn thư, cụ thể như sau: 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thủ tục liên hệ: Giữa các chủ thể không có mối liên hệ về tổ chức; giữa các cơ quan hành chính với cá nhân, tổ chức khi thực hiện nhiệm vụ quản lý hoặc khi giải quyết yêu cầu của người dân. Thủ tục hành chính liên hệ là thủ tục thực hiện thẩm quyền tiến hành giải quyết các công việc liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, phòng ngừa, ngăn chặn, xử phạt các hành vi vi phạm hành chính, trưng thu, trưng mua các động sản và bất động sản của tổ chức và công dân khi nhà nước có nhu cầu giải quyết một nhiệm vụ nhất định vì lợi ích cộng đồng. Thủ tục hành chính lúc này thường được thể hiện dưới dạng: thủ tục hành chính cho phép làm; thủ tục giải quyết các yêu cầu, đề nghị của công dân, tổ chức; Thủ tục hành chính ngăn cấm hay cưỡng chế thi hành; Thủ tục hành chính trưng thu, trưng dụng.

Thủ tục nội bộ: Thủ tục hành chính nội bộ là thủ tục liên quan đến quan hệ trong quá trình thực hiện các công việc nội bộ của các cơ quan, công sở trong hệ thống cơ quan nhà nước. Nó bao gồm các thủ tục về quan hệ lãnh đạo, kiểm tra của cơ quan nhà nước cấp trên với cấp dưới, quan hệ hợp tác phối hợp giữa các cơ quan nhà nước cùng cấp, ngang cấp và ngang quyền, quan hệ công tác giữa chính quyền các cấp với các Bộ, cơ quan chuyên môn của UBND cấp trên. Giải quyết các công việc mà các chủ thể có mối liên hệ về tổ chức, ví dụ: giữa các Sở, ngành; giữa các đơn vị cấp Sở với UBND cấp huyện, xã. Thủ tục văn thư: Đây là thủ tục hành chính thông thường được thực hiện trong từng cơ quan, đơn vị để phục vụ hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Thủ tục hành chính văn thư là toàn bộ hoạt động lưu trữ, xử lý, cung cấp các loại giấy tờ và đưa ra giải quyết một công việc nhất định. Nhà nước sẽ quy định các loại giấy tờ cần thiết cho việc giải quyết một yêu cầu của tổ chức hay của công dân nhằm xác định mối quan hệ pháp lý rõ ràng, đồng thời quy định những loại giấy tờ được xem là hợp lệ có thể dùng để giải quyết công việc [13]. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyên tắc xây dựng, yêu cầu, nghĩa vụ và các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước 1.

Nguyên tắc xây dựng thủ tục hành chính Xây dựng thủ tục hành chính là đề ra cách thức giải quyết công việc nhằm thực hiện các quy định nội dung của luật pháp và đáp ứng yêu cầu của thực tế. Việc xây dựng các thủ tục hành chính phải tuân thủ những nguyên tắc cơ bản được quy định trong Hiến pháp. Những nguyên tắc này có thể được áp dụng trực tiếp trong xây dựng các thủ tục hành chính nhưng cũng có thể chỉ là những nguyên tắc chung cần phải được cụ thể hoá bằng các văn bản quy phạm pháp luật khác. Chính vì vậy các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần phải xây dựng những văn bản quy phạm pháp luật trong đó có những hướng dẫn cụ thể về thủ tục hành chính.

Khi đó đòi hỏi các cơ quan xây dựng thủ tục hành chính cần áp dụng một số nguyên tắc chung thống nhất sau [8]: Thứ nhất, nguyên tắc Cần thiết: Phải phù hợp với thực tế và nhu cầu khách quan của sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Thủ tục hành chính phải được xây dựng trên cơ sở nhận thức đầy đủ yêu cầu khách quan của tiến trình phát triển xã hội. Nguyên tắc này bao gồm cả tính kịp thời của các thủ tục hành chính. Đây là nguyên tắc hàng đầu, quan trọng nhất của quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật có quy định về thủ tục hành chính.

Nếu xét thấy thủ tục hành chính là không cần thiết thì không cần xem xét đến các nguyên tắc khác mà dừng lại, không ban hành nữa. Thứ hai, nguyên tắc Hợp lý: Thủ tục hành chính phải đơn giản, dễ hiểu, thuận lợi cho việc thực hiện. Theo nguyên tắc này, các thủ tục hành chính khi ban hành cần có sự giải thích cụ thể, rõ ràng, chi tiết về nội dung của thủ tục, phạm vi áp dụng… Mọi thủ tục hành chính phải được công khai cho mọi chủ thể biết để làm căn cứ có tính pháp chế tuân thủ, thực hiện và kiểm soát trở lại… 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thứ ba, nguyên tắc Hợp pháp: Ban hành đúng quy định của pháp luật về ban hành văn bản QPPL của Nhà nước (đúng thẩm quyền, đúng quy định tại văn bản cấp trên, không chồng chéo, mâu thuẫn với các văn bản cùng cấp khác và các lĩnh vực có liên quan) thực hiện đúng pháp luật, tăng cường pháp chế nhằm tạo được một công cụ quản lý hữu hiệu cho bộ máy nhà nước. Theo nguyên tắc này, chỉ những cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được ban hành thủ tục hành chính, thủ tục hành chính phải theo đúng quy định của pháp luật và văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, phải ban hành đúng trình tự với phương tiện, biện pháp và hình thức được pháp luật cho phép.

Nói một cách khái quát: cơ quan và cá nhân có thẩm quyền khi ban hành thủ tục hành chính phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về thẩm quyền, tính hợp pháp của thủ tục hành chính do mình ban hành. Những nguyên tắc trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau đảm bảo để ban hành các thủ tục hành chính phải thực sự cần thiết, hợp pháp, hợp lý và có mức chi phí tuân thủ thấp nhất. Khi xây dựng các thủ tục hành chính trong thực tế phải thực hiện đầy đủ các nguyên tắc nêu trên và tính đồng bộ của các nó song cũng tuỳ từng trường hợp cụ thể có thể nhấn mạnh một hay một vài nguyên tắc nhất định nhằm tạo được những thủ tục hành chính có hiệu lực, hiệu quả trong quản lý hành chính nhà nước. Yêu cầu, nghĩa vụ thực hiện thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước * Yêu cầu của thực hiện thủ tục hành chính.

Yêu cầu đặt ra trước tiên đối với việc thực hiện các thủ tục hành chính là tính chính xác, công minh. Cơ quan tiến hành thủ tục phải có đủ tài liệu căn cứ và thẩm quyền.