Mở đầu Phần 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về cải cách thủ tục hành chính Phần 3: Phương pháp nghiên cứu Phần 4: Kết quả nghiên cứu Phần 5: Kết luận và kiến nghị. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 2. Một số khái niệm cơ bản 2.
Khái niệm thủ tục hành chính Thủ tục theo nghĩa tiếng việt là cách thức tiến hành công việc theo một trình tự hay một luật lệ đã quen, theo từ điển từ ngữ và hán việt, nhà xuất bản TPHCM. Thủ tục hành chính (TTHC) theo cuốn Đại từ điển tiếng việt của nhà xuất bản Văn hóa thông tin năm 1998 là cách thức tiến hành một công việc với nội dung và trình tự nhất định theo quy định của cơ quan nhà nước. Theo Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ quyđịnh: “Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu,điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức” Có thể nhận thấy qua các khái niệm trên thủ tục hành chính là một quy phạm pháp luật quy định về trình tự về thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ của hành chính và giữa các cơ quan hành chính nhà nước với các tổ chức cá nhân công dân. TTHC là một bộ phận chế định của Luật hành chính.Nói cách khác, TTHC là một loại hình quy phạm mang tính công cụ để giúp các cơ quan Nhà nước có điều kiện thực hiện chức năng của mình.
Nếu không có các quy định bắt buộc về thủ tục hành chính sẽ không có những căn cứ pháp lý để thực hiện các hoạt động công vụ, giao dịch hành chính gây cản trở một phần hoặc ngưng trệ hoàn toàn hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước. TTHC được đặt ra để các cơ quan Nhà nước có thể thực hiện mọi hình thức hoạt động cần thiết của mình trong đó bao gồm cả trình tự thành lập các công sở, bổ nhiệm, bãi nhiệm, điều động công chức, viên chức, trình tự lập quy, áp dụng quy phạm để đảm bảo các quyền của chủ thể và xử lý vi phạm, trình tự điều hành, tổ chức các hoạt động tác nghiệp hành chính. Thủ tục hành chính là các quy tắc phải tuân thủ theo trong quá trình ra các quyết định hành chính của các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước. TTHC do các cơ quan Nhà nước ban hành để thực thi Hiến 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com pháp và pháp luật cũng như thực hiện chức năng quản lý của nền hành chính nhà nước (HCNN) và hoàn thiện nhiệm vụ của mình, đồng thời các cơ quan HCNN có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó để bảo đảm tính công bằng, nghiêm minh trong xã hội khi thực thi pháp luật.
Như vậy, TTHC vừa là công cụ thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước của cơ quan hành chính nhà nước vừa là điều kiện để công dân, các tổ chức thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với nhà nước. Khái niệm Cải cách hành chính Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêu nhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền; - Cải cách hành chính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành chính mà chỉ làm cho hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân được tốt hơn so với trước, chất lượng các thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn. - Cải cách hành chính tùy theo điều kiện của từng thời kỳ, giai đoạn của lịch sử, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, có thể được đặt ra những trọng tâm, trọng điểm khác nhau, hướng tới hoàn thiện một hoặc một số nội dung của nền hành chính, đó là tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, thể chế pháp lý hoặc tài chính công. Khái niệm Cải cách thủ tục hành chính Cải cách thủ tục hành chính là cải cách các quy định pháp luật về trình tự, thủ tục thực hiện thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền; cải cách các quy định về các loại thủ tục hành chính; cải cách việc thực hiện các thủ tục hành chính.
Cải cách thủ tục hành chính cấp xã là cải cách về các quy định pháp luật về trình tự, thủ tục thực hiện thẩm quyền của người có thẩm quyền ở xã, cải cách các quy định về các loại thủ tục hành chính cấp xã, cải cách việc thực hiện các thủ tục hành chính ở cấp xã, tăng cường việc công khai niêm yết cập nhật bộ thủ tục hành chính để nhân dân biết, kiểm tra, giám sát. Cải cách cách thức, tác phong cán bộ phục vụ người dân khi giải quyết thủ tục hành chính. Sự cần thiết của cải cách thủ tục hành chính Hiện nay, thủ tục hành chính là một bộ phận của thể chế hành chính. Thủ tục hành chính là công cụ để cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng, thẩm quyền, trách nhiệm.
Tuỳ vào sự phát triển kinh tế xã hội của từng thời kỳ 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mà thủ tục hành chính phải thích ứng kịp thời phục vụ hoạt động quản lý. Điều này có ý nghĩa đối với lý luận cải cách thủ tục hành chính trong thời kỳ hội nhập. Nhưng trên thực tế công tác cải cách thủ tục hành chính trong những năm qua đã đạt được những kết quả đáng kể song vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển, thể hiện ở một số điểm sau: - Cải cách thủ tục hành chính trong thời gian qua vẫn mang nặng giải pháp tình thế, thiếu tính tổng thể. Thủ tục hành chính là biểu hiện tập trung nhất của hoạt động Nhà nước can thiệp vào nền kinh tế- xã hội.
Tuy nhiên hiện nay bài toán về mức độ và phương pháp can thiệp phù hợp của Nhà nước trong từng lĩnh vực quản lý cụ thể hầu như chưa được giải đáp một cách thoả đáng như lĩnh vực: đầu tư trực tiếp nước ngoài, đất đai.Tầm tư duy, tổng kết thực tiễn xây dựng chính sách vĩ mô vẫn nằm trong tình trạng bất cập, nặng nề về đề phòng, trói buộc, thiếu sự chủ động, thông thoáng. Vì vậy, thủ tục hành chính nhìn chung chưa ổn định, chưa đủ sức hấp dẫn với các nhà đầu tư. Các biện pháp cải cách thủ tục hành chính vẫn mang nặng tính thử nghiệm, phương châm cải cách là vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vừa học hỏi, quá trình cải cách gặp nhiều lúng túng, bị động trước những thay đổi của tình hình trong nước và quốc tế. - Chất lượng dịch vụ hành chính công mà Nhà nước cải cách cho nhân dân còn thấp, chưa đáp ứng được sự mong mỏi của nhân dân.
Hiện tượng tham nhũng, hối lộ, lãng phí trở thành quốc nạn. Người dân đến cơ quan nhà nước thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình nhưng bị đối xử như người đi xin, nhờ vả. - Cải cách thủ tục hành chính vẫn chưa tương xứng trong tất cả các lĩnh vực. Hiện tại không phải mọi lĩnh vực đều đạt được những thành tựu trong cải cách thủ tục hành chính mà còn nhiều lĩnh vực khác như: khiếu nại tố cáo, hộ khẩu, hộ tịch, đầu tư nước ngoài.mức độ cải cách vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển xã hội.
Những yếu kém trong phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn của cán bộ công chức trở thành lực cản làm cho thủ tục hành chính khó đi vào đời sống. Do đó, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trên tất cả các lĩnh vực là nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước cũng như tất cả các ngành, các cấp. Cải cách thủ tục hành chính giữ một vị trí quan trọng trong công tác cải cách hành chính và có một ý nghĩa lớn trong sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Nó được coi là khâu đột phá trong cải cách nền hành chính quốc gia đáp ứng yêu cầu nguyện vọng của nhân dân.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò, ý nghĩa của cải cách thủ tục hành chính Trong điều kiện chuyển đổi cơ chế kinh tế sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), các cơ quan Nhà nước cần dành sự quan tâm nhiều hơn đối với việc cải cách TTHC nhằm đáp ứng các yêu cầu dịch vụ, phục vụ xã hội và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Cải cách TTHC nhằm bảo đảm tính thống nhất, pháp lý, hiệu quả, minh bạch, công bằng trong giải quyết công việc hành chính; loại bỏ những rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng gây khó khăn cho nhân dân. Thông qua việc cải cách TTHC sẽ gỡ bỏ những rào cản về TTHC đối với môi trường kinh doanh và đời sống của người dân, giúp cắt giảm chi phí và rủi ro của người dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính.
Bảo đảm sự chặt chẽ, hợp lý của hệ thống thủ tục hành chính. Cải cách TTHC sẽ tạo một sự thay đổi mới, giúp cho hoạt động quản lý tiến hành hiệu quả, hợp lý, tạo thuận lợi nhất cho người dân và các tổ chức. Các TTHC được công khai, minh bạch tạo cơ sở cho quá trình thực hiện và đồng thời cũng tăng cường khả năng giám sát thực thi công vụ của nhân dân, tổ chức, cá nhân thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình, tạo cơ chế giám sát đối với các cơ quan hành chính nhà nước được thiết thực hơn.Việc thực hiện mô hình “một cửa” để tập trung các đầu mối giải quyết TTHC từ các phòng ban chuyên môn về một đầu mối tại trụ sở Ủy ban nhân dân các cấp thông qua “Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả” nhằm tạo ra sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan, đảm bảo tính thông suốt và giải quyết nhanh thủ tục hành chính, tránh sự phiền hà không cần thiết cho nhân dân và các tổ chức. Lợi ích, ý nghĩa, vai trò của việc thực hiện cơ chế “một cửa, một cửa liên thông”, là sự triển khai xây dựng, đưa vào hoạt động của bộ phận “một cửa, một cửa liên thông” các cấp.