BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH --------------- Hoàng Thị Hương CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH-THỰC TIỄN VIỆT NAM Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân PACCOM & Công tác quản lý các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài INGOs LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------- CHƢƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT Hoàng Thị Hƣơng CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH-THỰC TIỄN VIỆT NAM Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân PACCOM & Công tác quản lý các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài INGOs Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60. 14 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: Tiến sĩ Phạm Duy Nghĩa Tp.
Hồ Chí Minh - Năm 2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tôi xin chân thành cảm ơn bà Caroline Arnulf, Trƣởng đại diện Villes en Transtion tại Việt Nam 2009-2010; ông Nguyễn Hùng Cảnh, cựu Phó ban Tổ chức cán bộ trung ƣơng, phụ trách khu vực phía Nam 1984-1988; thầy Hồ Đăng Hòa, Giảng viên Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Phạm Minh Hồng, Trƣởng Ban Phi chính phủ thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hồ Chí Minh; ông Nguyễn Hữu Hồng, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tƣ tỉnh Đồng Tháp; thầy Nguyễn Hữu Lam, Giảng viên Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh và Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Marko Lovrekovic, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu phi chính phủ - Liên hiệp Các tổ chức Hữu nghị Việt Nam; thầy Phạm Duy Nghĩa, Giảng viên Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Oyvind Floyster, Trƣởng đại diện Norwegian Mission Alliances tại Việt Nam; ông Đôn Tuấn Phong, Giám đốc Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân; ông Steven Price Thomas, Trƣởng đại diện Oxfam Anh tại Việt Nam; thầy Scott Cheshier, Giảng viên Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Phạm Văn Thạch, Chánh văn phòng Bộ Tài chính; bà Yani Lesteri, Giám đốc Dịch vụ hỗ trợ chƣơng trình vùng Đông Nam Á của Oxfam Anh; các bạn học MPP1 và các cá nhân khác đã tạo điều kiện, ủng hộ, giúp đỡ, hƣớng dẫn và góp ý tận tình để tôi có thể hoàn thành luận văn. Tôi luôn mong muốn nhận đƣợc nhiều góp ý hơn nữa về những nội dung chƣa hoàn chỉnh của luận văn từ gia đình, bạn bè, thầy cô và những ân nhân khác. Xin cảm ơn mọi ngƣời vì tất cả. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 26 tháng 05 năm 2010 HOÀNG THỊ HƢƠNG TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN .1 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .2 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ.
BỐI CẢNH, MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Bối cảnh của đề tài nghiên cứu. Phạm vi, đối tƣợng và mục tiêu nghiên cứu. Điểm nổi bật, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH THÔNG TIN. Phƣơng pháp nghiên cứu, thu thập và phân tích thông tin. Phƣơng pháp nghiên cứu tình huống. Phƣơng pháp thu thập và xử lý thông tin.
CỘNG ĐỒNG INGOs TẠI VIỆT NAM. Định nghĩa về các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài (INGOs). Sự lớn mạnh và những đóng của cộng đồng INGOs tại Việt Nam. Cộng đồng INGOs và phát triển xã hội dân sự tại Việt Nam.
Nhu cầu quản lý nhà nƣớc INGOs trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội. 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. GIẤY PHÉP VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG INGOs TẠI VIỆT NAM. Giấy phép hoạt động INGOs tại Việt Nam.
Những vấn đề phát sinh liên quan đến chậm trễ ban hành giấy phép INGOs.Nguyên nhân của việc chậm trễ trong qui trình xử lý giấy phép INGOs. PACCOM DƢỚI GÓC ĐỘ PHÂN TÍCH CỦA LÝ THUYẾT TỔ CHỨC, QUẢN LÝ VÀ LÃNH ĐẠO CÔNG. Lịch sử hình thành, chức năng và nhiệm vụ của Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân (PACCOM). Năng lực & nguồn lực của PACCOM.
Chiến lƣợc phát triển (Strategy). Cấu trúc tổ chức (Structure). Các hệ thống vận hành tổ chức (Systems). Các giá trị chung (Shared values).
Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức. Thách thức. Giải pháp hoàn thiện PACCOM. Xác định tầm nhìn, sứ mệnh, chiến lƣợc và những giá trị chung.
Tái cấu trúc tổ chức. 49 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Xây dựng và củng cố liên kết chiến lƣợc. Phát triển chiến lƣợc, kênh thông tin và truyền thông.
GỢI Ý CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC INGOs TẠI VIỆT NAM. Gợi ý chính sách. Hoàn thiện những cơ sở pháp lý sẵn có và bổ sung hoàn chỉnh những qui định theo yêu cầu mới. Xây dựng một luật chơi chung cho INGOs và LNGOs.
Đào tạo và phát triển nguồn nhân sự hoạt động NGOs chuyên nghiệp. TÀI LIỆU THAM KHẢO .55 Tài liệu tiếng Việt. 55 Tài liệu tiếng Anh. 60 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện.
Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chƣơng trình giảng dạy kinh tế Fulbright. Hoàng Thị Hƣơng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ADB: Ngân hàng Phát triển Châu Á ADDA: Tổ chức Phát triển Nông nghiệp Đan Mạch tại Châu Á ACDI/VOCA: Tổ chức Phát triển Nông nghiệp Hoa Kỳ COMINGO: Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài ENDA: Tổ chức Hành động vì môi trƣờng và phát triển EU: Cộng đồng Châu Âu GDP: Tổng sản phẩm quốc nội NGOs: các tổ chức phi chính phủ GONGOs: các tổ chức phi chính phủ của nhà nƣớc. INGOs: các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài LNGOs: các tổ chức phi chính phủ trong nƣớc MOU: Biên bản ghi nhớ/Thỏa thuận hợp tác NMA: Tổ chức Liên minh Na Uy ODA: Viện trợ phát triển chính thức OGB: Oxfam Anh PACCOM: Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân TCPCPNN: Tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài UN: Liên hiệp quốc UNDP: Chƣơng trình Phát triển Liên hiệp quốc UB: Ủy ban VeT: Tổ chức Các thành phố chuyển đổi Pháp VUFO: Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam WB: Ngân hàng Thế giới TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 3 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình vẽ Hình 1.
Vốn INGOs cam kết và giải ngân giai đoạn 1993 -2009 (trang 6) Hình 5. Sơ đồ tổ chức của COMINGO và PACCOM (trang 34) Hình 5. Sơ đồ tạo lập giá trị công của PACCOM (trang 43) Hình 5. Cấu trúc tổ chức PACCOM theo mô hình ma trận (trang 49) Bảng biểu Bảng 3.
Vốn INGOs cam kết và giải ngân tại Việt Nam các năm (trang 14) Bảng 4. Giấy phép INGOs và thời gian xử lý hồ sơ cấp, gia hạn, bổ sung tại PACCOM (trang 24) Bảng 5. Nhiệm vụ chính và hoạt động của PACCOM (trang 32 và 33) Bảng 5. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của PACCOM (trang 42) Bảng 5.
Bảng điểm Hợp nhất mô tả các chiến lƣợc và viễn cảnh cải tiến của PACCOM (trang 45) Bảng 5. Bảng điểm Cân bằng về mục tiêu chiến lƣợc của PACCOM và các chỉ số đo lƣờng năm 2011 (trang 48) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 TÓM TẮT Chƣơng trình quốc gia xúc tiến vận động viện trợ phi chính phủ nƣớc ngoài giai đoạn 2006-2010 do Chính phủ khởi xƣớng không giúp giảm thiểu những khó khăn, dù luôn lập lại và đƣợc tiên liệu trƣớc, liên quan đến vấn đề và thủ tục giấy phép trong hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài (INGOs) từ tháng 05/2006 đến nay. Nhằm hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ đƣợc giao, tôi bắt đầu tìm hiểu, tập hợp và hệ thống lại các qui định pháp lý cho INGOs hoạt động tại Việt Nam. Trên cơ sở những hiểu biết và hệ thống sẵn có, đào sâu thêm về khía quản lý nhà nƣớc đối với INGOs, luận văn tốt nghiệp, khóa Thạc sĩ Chính sách công 2008-2010 của Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, đƣợc phát triển.
Điểm qua những tài liệu nghiên cứu về INGOs ở Việt Nam thì vấn đề quản lý nhà nƣớc và các giấy tờ thủ tục hành chính dƣờng nhƣ là vấn đề nhạy cảm mà rất ít nghiên cứu đề cập tới, mặc dù đây là điều trăn trở đối với hầu hết INGOs. Áp dụng kỹ thuật của phƣơng pháp nghiên cứu tình huống, các tình huống chậm trễ trong qui trình xử lý giấy phép INGOs của Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân(PACCOM) đƣợc nghiên cứu và phân tích dƣới góc độ của lý thuyết quản lý về các nguyên nhân, vai trò, nhiệm vụ, cấu trúc của tổ chức trong khuôn khổ chính trị, chính sách và pháp luật làm cơ sở để đƣa ra những gợi ý hoàn thiện tổ chức và chính sách chung. Ngoài những vấn đề của bản thân PACCOM nói riêng về chiến lƣợc, cấu trúc tổ chức,… còn có năm nguyên nhân chính xuất phát từ cơ chế quản lý nhà nƣớc INGOs gây ra những chậm trễ trong xử lý giấy phép nhƣ: Nguyên nhân thứ nhất: Tình trạng tiến thoái lƣỡng nan của hệ thống quản lý nhà nƣớc INGOs tại Việt Nam, vấn đề của việc phát triển các cấu trúc hệ thống ngƣợc, thiếu chiến lƣợc và tầm nhìn. Nguyên nhân thứ hai: Sự bất hợp lý giữa quyền hạn, trách nhiệm cũng nhƣ nhiệm vụ đƣợc giao với nguồn lực của PACCOM.
Nguyên nhân thứ ba: Tính quan liêu, sức ỳ của bộ máy hành chính cũng nhƣ công chức nhà nƣớc cùng với nhận thức ấu trĩ và sự thiếu đội ngũ công tác INGOs chuyên nghiệp. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 Nguyên nhân thứ tư: Hành lang pháp lý, nền tảng cho hoạt động của INGOs chƣa rõ ràng, thiếu minh bạch và không nhất quán. Nguyên nhân thứ năm: Cơ chế phối hợp hoạt động của các cơ quan hữu quan trong công tác quản lý nhà nƣớc INGOs. Gợi ý, trong ngắn hạn, để khắc phục đƣợc những vấn đề nêu trên, PACCOM nên thực hiện cải tiến ở nội bộ nhƣ việc tái cấu trúc; xây dựng và củng cố các liên kết hành động; xây dựng và phát triển chiến lƣợc, kênh thông tin, truyền thông.