Cải cách hành chính tại Việt Nam: Nghiên cứu về PACCOM và quản lý INGOs

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cải cách hành chính thực tiễn việt nam ban điều phối viện trợ nhân dân paccom và công tác quản lý, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hoàng Thị Hương
• Người hướng dẫn: Tiến sĩ Phạm Duy Nghĩa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Cải Cách Hành Chính Việt Nam và Quản Lý INGOs
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• 1. BỐI CẢNH, MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Bối cảnh của đề tài nghiên cứu
• 1.2. Phạm vi, đối tƣợng và mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Điểm nổi bật, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH THÔNG TIN
• 2.1. Cơ sở lý thuyết
• 2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu tình huống
• 3. CỘNG ĐỒNG INGOs TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Định nghĩa về các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài (INGOs)
• 3.2. Sự lớn mạnh và những đóng của cộng đồng INGOs tại Việt Nam
• 3.3. Cộng đồng INGOs và phát triển xã hội dân sự tại Việt Nam
• 3.4. Nhu cầu quản lý nhà nƣớc INGOs trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội
• 4. GIẤY PHÉP VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG INGOs TẠI VIỆT NAM
• 4.1. Giấy phép hoạt động INGOs tại Việt Nam. Những vấn đề phát sinh liên quan đến chậm trễ ban hành giấy phép INGOs. Nguyên nhân của việc chậm trễ trong qui trình xử lý giấy phép INGOs
• 5. PACCOM DƢỚI GÓC ĐỘ PHÂN TÍCH CỦA LÝ THUYẾT TỔ CHỨC, QUẢN LÝ VÀ LÃNH ĐẠO CÔNG
• 5.1. Lịch sử hình thành, chức năng và nhiệm vụ của Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân (PACCOM)
• 5.2. Năng lực & nguồn lực của PACCOM. Chiến lƣợc phát triển (Strategy)
• 5.3. Cấu trúc tổ chức (Structure)
• 5.4. Các hệ thống vận hành tổ chức (Systems)
• 5.5. Các giá trị chung (Shared values)
• 5.6. Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức
• 5.7. Thách thức. Giải pháp hoàn thiện PACCOM
• 5.8. Xác định tầm nhìn, sứ mệnh, chiến lƣợc và những giá trị chung
• 5.9. Tái cấu trúc tổ chức
• 5.10. Xây dựng và củng cố liên kết chiến lƣợc
• 5.11. Phát triển chiến lƣợc, kênh thông tin và truyền thông
• 6. GỢI Ý CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC INGOs TẠI VIỆT NAM
• 6.1. Gợi ý chính sách
• 6.2. Hoàn thiện những cơ sở pháp lý sẵn có và bổ sung hoàn chỉnh những qui định theo yêu cầu mới
• 6.3. Xây dựng một luật chơi chung cho INGOs và LNGOs
• 6.4. Đào tạo và phát triển nguồn nhân sự hoạt động NGOs chuyên nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải cách hành chính Việt Nam và quản lý INGOs

Cải cách hành chính tại Việt Nam đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, sự tham gia của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (INGOs) ngày càng trở nên quan trọng. Việc quản lý INGOs không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn tạo ra những giá trị xã hội thiết thực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện cải cách hành chính và quản lý INGOs.

1.1. Định nghĩa và vai trò của INGOs trong cải cách hành chính

INGOs là các tổ chức phi chính phủ hoạt động không vì lợi nhuận, có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Chúng cung cấp nguồn lực, kiến thức và kinh nghiệm, đồng thời thúc đẩy sự minh bạch trong quản lý nhà nước.

1.2. Tình hình cải cách hành chính tại Việt Nam hiện nay

Cải cách hành chính tại Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn tồn tại những vấn đề như thủ tục hành chính phức tạp, thiếu minh bạch và sự chậm trễ trong việc cấp giấy phép cho INGOs. Những vấn đề này cần được giải quyết để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của INGOs.

II. Những thách thức trong quản lý INGOs tại Việt Nam

Quản lý INGOs tại Việt Nam gặp phải nhiều thách thức, từ quy trình cấp giấy phép đến sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của INGOs mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

2.1. Quy trình cấp giấy phép cho INGOs còn nhiều bất cập

Quy trình cấp giấy phép cho INGOs thường kéo dài và phức tạp, gây khó khăn cho các tổ chức trong việc triển khai các dự án. Sự chậm trễ này có thể do thiếu minh bạch trong quy định pháp lý và sự phối hợp kém giữa các cơ quan chức năng.

2.2. Thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước

Sự thiếu đồng bộ trong quản lý giữa các cơ quan nhà nước dẫn đến tình trạng INGOs gặp khó khăn trong việc thực hiện các dự án. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả hoạt động của INGOs mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của xã hội.

III. Phương pháp cải cách hành chính hiệu quả cho quản lý INGOs

Để cải thiện quản lý INGOs, cần áp dụng các phương pháp cải cách hành chính hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình cấp giấy phép mà còn nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý nhà nước.

3.1. Tăng cường minh bạch trong quy trình cấp giấy phép

Minh bạch trong quy trình cấp giấy phép là yếu tố quan trọng giúp INGOs dễ dàng tiếp cận và thực hiện các dự án. Cần xây dựng một hệ thống thông tin rõ ràng và dễ tiếp cận cho các tổ chức.

3.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho quản lý INGOs

Đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp cho các cơ quan quản lý nhà nước sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc xử lý các thủ tục liên quan đến INGOs. Điều này cũng góp phần tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý INGOs

Nghiên cứu về quản lý INGOs tại Việt Nam đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Việc áp dụng các giải pháp cải cách hành chính sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của INGOs và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội.

4.1. Kết quả từ các dự án INGOs tại Việt Nam

Nhiều dự án của INGOs đã mang lại những kết quả tích cực trong việc phát triển cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống và hỗ trợ các nhóm yếu thế. Những kết quả này cần được ghi nhận và phát huy.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các nước khác

Các nước khác đã thành công trong việc quản lý INGOs thông qua việc cải cách hành chính và xây dựng khung pháp lý rõ ràng. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện quản lý INGOs.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của cải cách hành chính và quản lý INGOs

Cải cách hành chính và quản lý INGOs tại Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Việc thực hiện các giải pháp cải cách sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của INGOs và đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.

5.1. Triển vọng phát triển của INGOs tại Việt Nam

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các cơ quan chức năng, INGOs có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai. Điều này sẽ góp phần vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế - xã hội.

5.2. Những chính sách cần thiết để hỗ trợ INGOs

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ INGOs hoạt động hiệu quả hơn, từ việc cải cách quy trình cấp giấy phép đến việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi cho các tổ chức này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Từ năm 1993 đến 2009, vốn viện trợ của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (INGOs) tại Việt Nam tăng nhanh, đặc biệt trong giai đoạn 2005-2009, tổng giá trị viện trợ cam kết và giải ngân tương đương cả thời kỳ 1993-2004. Năm 2009, số lượng INGOs hoạt động tại Việt Nam lên đến khoảng 800 tổ chức với tổng vốn viện trợ đạt 271 triệu USD, chiếm khoảng 0,2% đến 0,3% GDP hàng năm. Mặc dù đóng góp của INGOs có tác động lan tỏa rộng lớn đến phát triển kinh tế xã hội, việc quản lý nhà nước đối với các tổ chức này vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong quy trình cấp giấy phép hoạt động.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với INGOs tại Việt Nam, với trọng tâm là Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân (PACCOM) – cơ quan đầu mối trong việc cấp, gia hạn, sửa đổi giấy phép cho INGOs. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích nguyên nhân gây ra sự chậm trễ trong quy trình xử lý giấy phép, đánh giá năng lực tổ chức PACCOM và đề xuất các giải pháp cải thiện hiệu quả quản lý nhà nước đối với INGOs. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động quản lý giấy phép INGOs tại Việt Nam trong giai đoạn 1995-2010, tập trung vào các tình huống thực tế tại PACCOM.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho INGOs hoạt động, từ đó góp phần thu hút nguồn viện trợ quốc tế phục vụ phát triển kinh tế xã hội. Các chỉ số như thời gian xử lý giấy phép trung bình kéo dài từ 6-12 tháng, tỷ lệ vốn viện trợ INGOs chiếm khoảng 0,2% GDP, và số lượng INGOs tăng lên 800 tổ chức là những metrics quan trọng phản ánh thực trạng và nhu cầu cải cách.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình quản lý hiện đại để phân tích hoạt động quản lý nhà nước đối với INGOs, bao gồm:

• Lý thuyết tổ chức và quản lý: Phân tích cấu trúc tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của PACCOM.
• Mô hình 7S: Đánh giá các yếu tố nội tại của tổ chức gồm Strategy (Chiến lược), Structure (Cấu trúc), Systems (Hệ thống vận hành), Staff (Nhân sự), Skills (Kỹ năng), Style (Phong cách lãnh đạo), Shared Values (Giá trị chung).
• Phân tích SWOT: Xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của PACCOM trong bối cảnh quản lý INGOs.
• Lý thuyết quản lý công mới: Áp dụng các công cụ quản lý khu vực tư nhân như Bảng điểm Hợp nhất và Bảng điểm Cân bằng để nâng cao hiệu quả và minh bạch trong quản lý nhà nước.
• Lý thuyết lãnh đạo: Phân tích vai trò lãnh đạo trong việc phát triển tầm nhìn, sứ mệnh và văn hóa tổ chức phù hợp với môi trường thay đổi.
• Lý thuyết xã hội dân sự: Định nghĩa và vai trò của INGOs trong phát triển xã hội dân sự tại Việt Nam, cũng như mối quan hệ giữa nhà nước và xã hội dân sự.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu tình huống (case study) để phân tích các tình huống chậm trễ trong quy trình xử lý giấy phép INGOs tại PACCOM. Các tình huống được lựa chọn đại diện cho các tổ chức INGOs có quy mô và trình độ chuyên nghiệp khác nhau, từ Oxfam Anh (OGB) đến tổ chức Các thành phố chuyển đổi Pháp (VeT).

Nguồn dữ liệu bao gồm:

• Dữ liệu sơ cấp: Phỏng vấn trực tiếp, trao đổi qua điện thoại với nhân viên và lãnh đạo PACCOM, các INGOs, các cơ quan quản lý nhà nước và đối tác địa phương.
• Dữ liệu thứ cấp: Tài liệu lịch sử, văn bản pháp luật, báo cáo nghiên cứu của các tổ chức quốc tế như ADB, UNDP, các văn bản hướng dẫn của Chính phủ Việt Nam, và các tài liệu nội bộ của INGOs.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn 1995-2010, với trọng tâm phân tích các quy trình cấp phép, gia hạn và sửa đổi giấy phép trong khoảng thời gian này.

Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định tính dựa trên lý thuyết quản lý, so sánh các quy trình và đánh giá hiệu quả hoạt động của PACCOM qua các chỉ số thời gian xử lý giấy phép, mức độ phối hợp giữa các cơ quan và phản hồi từ INGOs.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thời gian xử lý giấy phép kéo dài: Thời gian thực tế để cấp giấy phép hoạt động lần đầu tại PACCOM thường kéo dài từ 6 đến 12 tháng, trong khi quy định chỉ là tối đa 3 tháng. Việc gia hạn và sửa đổi giấy phép cũng mất từ 3 đến 5 tháng, gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ triển khai dự án của INGOs.

2. Nguồn lực và quyền hạn của PACCOM hạn chế: PACCOM có đội ngũ khoảng 20 nhân viên trẻ, nhiệt huyết nhưng thiếu chuyên môn sâu về quản lý INGOs, đồng thời không có quyền quyết định cuối cùng và ngân sách tự chủ, dẫn đến khó khăn trong phối hợp với các bộ ngành và xử lý hồ sơ kịp thời.

3. Hành lang pháp lý chưa hoàn chỉnh và thiếu minh bạch: Các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động INGOs còn chung chung, mâu thuẫn và chưa được cập nhật phù hợp với tình hình mới, gây khó khăn cho cả PACCOM và INGOs trong việc tuân thủ và thực hiện.

4. Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước chưa chặt chẽ: PACCOM gặp khó khăn trong việc phối hợp với các bộ ngành, cơ quan địa phương do vị trí pháp lý không rõ ràng và thiếu sự hỗ trợ đồng bộ, dẫn đến quy trình xử lý giấy phép bị trì hoãn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự chậm trễ trong quy trình cấp giấy phép là do thời hạn hiệu lực giấy phép quá ngắn (thường chỉ 1-2 năm), tạo áp lực công việc lớn cho PACCOM hàng năm. Bên cạnh đó, PACCOM phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau, không tập trung nguồn lực cho công tác cấp phép. Sự thiếu minh bạch và mâu thuẫn trong các văn bản pháp luật cũng làm tăng sự phức tạp trong xử lý hồ sơ.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực, tình trạng chậm trễ và thiếu phối hợp trong quản lý INGOs là vấn đề phổ biến, nhưng Việt Nam có điểm mạnh là sự ủng hộ chính trị từ Đảng và Chính phủ, tạo cơ hội để cải cách. Việc PACCOM trực thuộc một tổ chức chính trị xã hội (VUFO) vừa là điểm mạnh về mặt pháp lý, vừa là điểm yếu khi thiếu quyền tự chủ và khả năng ra quyết định.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện thời gian trung bình xử lý giấy phép qua các năm, bảng phân tích SWOT của PACCOM, và sơ đồ cấu trúc tổ chức hiện tại để minh họa các điểm nghẽn trong quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tái cấu trúc quy trình cấp giấy phép: Rút ngắn thời gian xử lý giấy phép bằng cách đơn giản hóa thủ tục, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, và tăng thời hạn hiệu lực giấy phép lên 3-5 năm để giảm áp lực công việc hàng năm cho PACCOM. Chủ thể thực hiện: PACCOM phối hợp Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính; thời gian: 12-18 tháng.

2. Nâng cao năng lực và quyền hạn cho PACCOM: Củng cố vị thế pháp lý của PACCOM, trao quyền tự chủ về ngân sách và quyết định trong công tác quản lý INGOs, đồng thời tăng cường đào tạo chuyên môn cho nhân viên. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, VUFO; thời gian: 24 tháng.

3. Hoàn thiện hành lang pháp lý: Ban hành Nghị định mới thay thế Quyết định 340/TTg, cập nhật các quy định phù hợp với thực tiễn, minh bạch và nhất quán, tạo điều kiện thuận lợi cho INGOs hoạt động hợp pháp. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ; thời gian: 12 tháng.

4. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả: Thiết lập trung tâm điều phối liên bộ để tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, giảm thiểu chồng chéo và mâu thuẫn trong quản lý INGOs. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các Bộ liên quan; thời gian: 18 tháng.

5. Phát triển dịch vụ hỗ trợ pháp lý và tư vấn cho INGOs: PACCOM nên mở rộng các dịch vụ tư vấn pháp lý, hỗ trợ thủ tục hành chính trực tuyến, tạo điều kiện thuận lợi cho INGOs trong quá trình hoạt động. Chủ thể thực hiện: PACCOM; thời gian: 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước: Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan có thể sử dụng nghiên cứu để cải tiến chính sách và quy trình quản lý INGOs, nâng cao hiệu quả công tác cấp phép và phối hợp liên ngành.

2. Các tổ chức INGOs hoạt động tại Việt Nam: Giúp hiểu rõ hơn về quy trình cấp phép, các khó khăn thường gặp và cách phối hợp hiệu quả với cơ quan quản lý, từ đó nâng cao năng lực vận hành và tuân thủ pháp luật.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành chính sách công, quản lý nhà nước: Cung cấp tài liệu tham khảo về quản lý nhà nước đối với tổ chức phi chính phủ, áp dụng lý thuyết quản lý công mới trong bối cảnh Việt Nam.

4. Các tổ chức phi chính phủ trong nước (LNGOs): Tham khảo kinh nghiệm quản lý và phối hợp với INGOs, từ đó phát triển mô hình hoạt động phù hợp và nâng cao hiệu quả hợp tác.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thời gian cấp giấy phép INGOs tại Việt Nam lại kéo dài?
   Thời gian kéo dài do thủ tục phức tạp, thời hạn giấy phép ngắn, nguồn lực và quyền hạn của PACCOM hạn chế, cùng với sự thiếu phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan nhà nước.

2. PACCOM là cơ quan gì và vai trò của nó trong quản lý INGOs?
   PACCOM là Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân, trực thuộc Liên hiệp Các tổ chức Hữu nghị Việt Nam (VUFO), chịu trách nhiệm cấp, gia hạn giấy phép và điều phối viện trợ INGOs tại Việt Nam.

3. Các văn bản pháp luật hiện hành có đủ để quản lý INGOs không?
   Hiện nay, các văn bản pháp luật còn chung chung, thiếu minh bạch và có mâu thuẫn, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý trong bối cảnh phát triển mới của INGOs.

4. Làm thế nào để cải thiện hiệu quả quản lý nhà nước đối với INGOs?
   Cần tái cấu trúc quy trình cấp phép, nâng cao năng lực và quyền hạn cho PACCOM, hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành và phát triển dịch vụ hỗ trợ pháp lý.

5. INGOs có đóng góp gì cho phát triển xã hội dân sự tại Việt Nam?
   INGOs góp phần nâng cao năng lực cộng đồng, thúc đẩy dân chủ cơ sở, hỗ trợ các nhóm dân cư dễ bị tổn thương, và tạo ra các mô hình phát triển bền vững trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục và môi trường.

Kết luận

• Thời gian xử lý giấy phép INGOs tại Việt Nam kéo dài trung bình 6-12 tháng, gây ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các tổ chức.
• PACCOM là cơ quan chủ chốt trong quản lý INGOs nhưng còn nhiều hạn chế về quyền hạn, nguồn lực và vị thế pháp lý.
• Hành lang pháp lý hiện hành chưa hoàn chỉnh, thiếu minh bạch và chưa đồng bộ, tạo ra nhiều khó khăn cho cả cơ quan quản lý và INGOs.
• Cần thiết phải tái cấu trúc quy trình cấp phép, nâng cao năng lực PACCOM, hoàn thiện pháp luật và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các bên liên quan cải thiện công tác quản lý nhà nước đối với INGOs, góp phần thu hút viện trợ quốc tế phục vụ phát triển kinh tế xã hội Việt Nam.

Next steps: Triển khai các đề xuất cải cách trong vòng 1-2 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá tác động của các chính sách mới.

Call-to-action: Các cơ quan quản lý, INGOs và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường pháp lý và quản lý chuyên nghiệp, minh bạch, thúc đẩy phát triển xã hội dân sự bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH --------------- Hoàng Thị Hương CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH-THỰC TIỄN VIỆT NAM Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân PACCOM & Công tác quản lý các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài INGOs LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------- CHƢƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT Hoàng Thị Hƣơng CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH-THỰC TIỄN VIỆT NAM Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân PACCOM & Công tác quản lý các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài INGOs Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60. 14 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: Tiến sĩ Phạm Duy Nghĩa Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tôi xin chân thành cảm ơn bà Caroline Arnulf, Trƣởng đại diện Villes en Transtion tại Việt Nam 2009-2010; ông Nguyễn Hùng Cảnh, cựu Phó ban Tổ chức cán bộ trung ƣơng, phụ trách khu vực phía Nam 1984-1988; thầy Hồ Đăng Hòa, Giảng viên Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Phạm Minh Hồng, Trƣởng Ban Phi chính phủ thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hồ Chí Minh; ông Nguyễn Hữu Hồng, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tƣ tỉnh Đồng Tháp; thầy Nguyễn Hữu Lam, Giảng viên Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh và Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Marko Lovrekovic, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu phi chính phủ - Liên hiệp Các tổ chức Hữu nghị Việt Nam; thầy Phạm Duy Nghĩa, Giảng viên Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Oyvind Floyster, Trƣởng đại diện Norwegian Mission Alliances tại Việt Nam; ông Đôn Tuấn Phong, Giám đốc Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân; ông Steven Price Thomas, Trƣởng đại diện Oxfam Anh tại Việt Nam; thầy Scott Cheshier, Giảng viên Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam; ông Phạm Văn Thạch, Chánh văn phòng Bộ Tài chính; bà Yani Lesteri, Giám đốc Dịch vụ hỗ trợ chƣơng trình vùng Đông Nam Á của Oxfam Anh; các bạn học MPP1 và các cá nhân khác đã tạo điều kiện, ủng hộ, giúp đỡ, hƣớng dẫn và góp ý tận tình để tôi có thể hoàn thành luận văn. Tôi luôn mong muốn nhận đƣợc nhiều góp ý hơn nữa về những nội dung chƣa hoàn chỉnh của luận văn từ gia đình, bạn bè, thầy cô và những ân nhân khác. Xin cảm ơn mọi ngƣời vì tất cả. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 26 tháng 05 năm 2010 HOÀNG THỊ HƢƠNG TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN .1 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .2 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ . BỐI CẢNH, MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI . Bối cảnh của đề tài nghiên cứu . Phạm vi, đối tƣợng và mục tiêu nghiên cứu . Điểm nổi bật, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài . CƠ SỞ LÝ THUYẾT, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH THÔNG TIN . Phƣơng pháp nghiên cứu, thu thập và phân tích thông tin . Phƣơng pháp nghiên cứu tình huống . Phƣơng pháp thu thập và xử lý thông tin . CỘNG ĐỒNG INGOs TẠI VIỆT NAM . Định nghĩa về các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài (INGOs) . Sự lớn mạnh và những đóng của cộng đồng INGOs tại Việt Nam . Cộng đồng INGOs và phát triển xã hội dân sự tại Việt Nam . Nhu cầu quản lý nhà nƣớc INGOs trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội . 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. GIẤY PHÉP VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG INGOs TẠI VIỆT NAM . Giấy phép hoạt động INGOs tại Việt Nam. Những vấn đề phát sinh liên quan đến chậm trễ ban hành giấy phép INGOs.Nguyên nhân của việc chậm trễ trong qui trình xử lý giấy phép INGOs . PACCOM DƢỚI GÓC ĐỘ PHÂN TÍCH CỦA LÝ THUYẾT TỔ CHỨC, QUẢN LÝ VÀ LÃNH ĐẠO CÔNG . Lịch sử hình thành, chức năng và nhiệm vụ của Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân (PACCOM) . Năng lực & nguồn lực của PACCOM. Chiến lƣợc phát triển (Strategy) . Cấu trúc tổ chức (Structure) . Các hệ thống vận hành tổ chức (Systems) . Các giá trị chung (Shared values) . Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức . Thách thức. Giải pháp hoàn thiện PACCOM . Xác định tầm nhìn, sứ mệnh, chiến lƣợc và những giá trị chung . Tái cấu trúc tổ chức . 49 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Xây dựng và củng cố liên kết chiến lƣợc . Phát triển chiến lƣợc, kênh thông tin và truyền thông . GỢI Ý CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC INGOs TẠI VIỆT NAM . Gợi ý chính sách . Hoàn thiện những cơ sở pháp lý sẵn có và bổ sung hoàn chỉnh những qui định theo yêu cầu mới . Xây dựng một luật chơi chung cho INGOs và LNGOs . Đào tạo và phát triển nguồn nhân sự hoạt động NGOs chuyên nghiệp . TÀI LIỆU THAM KHẢO .55 Tài liệu tiếng Việt . 55 Tài liệu tiếng Anh . 60 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chƣơng trình giảng dạy kinh tế Fulbright. Hoàng Thị Hƣơng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ADB: Ngân hàng Phát triển Châu Á ADDA: Tổ chức Phát triển Nông nghiệp Đan Mạch tại Châu Á ACDI/VOCA: Tổ chức Phát triển Nông nghiệp Hoa Kỳ COMINGO: Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài ENDA: Tổ chức Hành động vì môi trƣờng và phát triển EU: Cộng đồng Châu Âu GDP: Tổng sản phẩm quốc nội NGOs: các tổ chức phi chính phủ GONGOs: các tổ chức phi chính phủ của nhà nƣớc. INGOs: các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài LNGOs: các tổ chức phi chính phủ trong nƣớc MOU: Biên bản ghi nhớ/Thỏa thuận hợp tác NMA: Tổ chức Liên minh Na Uy ODA: Viện trợ phát triển chính thức OGB: Oxfam Anh PACCOM: Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân TCPCPNN: Tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài UN: Liên hiệp quốc UNDP: Chƣơng trình Phát triển Liên hiệp quốc UB: Ủy ban VeT: Tổ chức Các thành phố chuyển đổi Pháp VUFO: Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam WB: Ngân hàng Thế giới TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình vẽ Hình 1. Vốn INGOs cam kết và giải ngân giai đoạn 1993 -2009 (trang 6) Hình 5. Sơ đồ tổ chức của COMINGO và PACCOM (trang 34) Hình 5. Sơ đồ tạo lập giá trị công của PACCOM (trang 43) Hình 5. Cấu trúc tổ chức PACCOM theo mô hình ma trận (trang 49) Bảng biểu Bảng 3. Vốn INGOs cam kết và giải ngân tại Việt Nam các năm (trang 14) Bảng 4. Giấy phép INGOs và thời gian xử lý hồ sơ cấp, gia hạn, bổ sung tại PACCOM (trang 24) Bảng 5. Nhiệm vụ chính và hoạt động của PACCOM (trang 32 và 33) Bảng 5. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của PACCOM (trang 42) Bảng 5. Bảng điểm Hợp nhất mô tả các chiến lƣợc và viễn cảnh cải tiến của PACCOM (trang 45) Bảng 5. Bảng điểm Cân bằng về mục tiêu chiến lƣợc của PACCOM và các chỉ số đo lƣờng năm 2011 (trang 48) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 TÓM TẮT Chƣơng trình quốc gia xúc tiến vận động viện trợ phi chính phủ nƣớc ngoài giai đoạn 2006-2010 do Chính phủ khởi xƣớng không giúp giảm thiểu những khó khăn, dù luôn lập lại và đƣợc tiên liệu trƣớc, liên quan đến vấn đề và thủ tục giấy phép trong hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nƣớc ngoài (INGOs) từ tháng 05/2006 đến nay. Nhằm hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ đƣợc giao, tôi bắt đầu tìm hiểu, tập hợp và hệ thống lại các qui định pháp lý cho INGOs hoạt động tại Việt Nam. Trên cơ sở những hiểu biết và hệ thống sẵn có, đào sâu thêm về khía quản lý nhà nƣớc đối với INGOs, luận văn tốt nghiệp, khóa Thạc sĩ Chính sách công 2008-2010 của Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, đƣợc phát triển. Điểm qua những tài liệu nghiên cứu về INGOs ở Việt Nam thì vấn đề quản lý nhà nƣớc và các giấy tờ thủ tục hành chính dƣờng nhƣ là vấn đề nhạy cảm mà rất ít nghiên cứu đề cập tới, mặc dù đây là điều trăn trở đối với hầu hết INGOs. Áp dụng kỹ thuật của phƣơng pháp nghiên cứu tình huống, các tình huống chậm trễ trong qui trình xử lý giấy phép INGOs của Ban Điều phối Viện trợ Nhân dân(PACCOM) đƣợc nghiên cứu và phân tích dƣới góc độ của lý thuyết quản lý về các nguyên nhân, vai trò, nhiệm vụ, cấu trúc của tổ chức trong khuôn khổ chính trị, chính sách và pháp luật làm cơ sở để đƣa ra những gợi ý hoàn thiện tổ chức và chính sách chung. Ngoài những vấn đề của bản thân PACCOM nói riêng về chiến lƣợc, cấu trúc tổ chức,… còn có năm nguyên nhân chính xuất phát từ cơ chế quản lý nhà nƣớc INGOs gây ra những chậm trễ trong xử lý giấy phép nhƣ: Nguyên nhân thứ nhất: Tình trạng tiến thoái lƣỡng nan của hệ thống quản lý nhà nƣớc INGOs tại Việt Nam, vấn đề của việc phát triển các cấu trúc hệ thống ngƣợc, thiếu chiến lƣợc và tầm nhìn. Nguyên nhân thứ hai: Sự bất hợp lý giữa quyền hạn, trách nhiệm cũng nhƣ nhiệm vụ đƣợc giao với nguồn lực của PACCOM. Nguyên nhân thứ ba: Tính quan liêu, sức ỳ của bộ máy hành chính cũng nhƣ công chức nhà nƣớc cùng với nhận thức ấu trĩ và sự thiếu đội ngũ công tác INGOs chuyên nghiệp. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Nguyên nhân thứ tư: Hành lang pháp lý, nền tảng cho hoạt động của INGOs chƣa rõ ràng, thiếu minh bạch và không nhất quán. Nguyên nhân thứ năm: Cơ chế phối hợp hoạt động của các cơ quan hữu quan trong công tác quản lý nhà nƣớc INGOs. Gợi ý, trong ngắn hạn, để khắc phục đƣợc những vấn đề nêu trên, PACCOM nên thực hiện cải tiến ở nội bộ nhƣ việc tái cấu trúc; xây dựng và củng cố các liên kết hành động; xây dựng và phát triển chiến lƣợc, kênh thông tin, truyền thông.