Các Nhân Tố Tác Động Đến Sự Phát Triển Ngành Du Lịch Tỉnh Bình Định

Nghiên cứu chuyên sâu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch Bình Định. Phân tích tiềm năng, thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển du lịch tỉnh.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mai Hoa
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Mỹ Kim
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kế Toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Tác Động Đến Sự Phát Triển Ngành Du Lịch Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: Chuyên đề tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Dự kiến những đóng góp của đề tài
• 1.6. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN NGÀNH DU LỊCH
• 2.1. Khái niệm về du lịch
• 2.2. Khái niệm về khách du lịch
• 2.3. Khái niệm về sản phẩm du lịch
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Tổng Quan Du Lịch Bình Định Phát Triển

Bình Định, vùng đất giàu tiềm năng du lịch, đang nỗ lực khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam. Nơi đây sở hữu bờ biển dài 134km với nhiều bãi biển, đảo, đầm xinh đẹp, cùng di sản văn hóa đa dạng, là cố đô của Vương quốc Chăm Pa, cái nôi của phong trào Tây Sơn. Dù vậy, du lịch Bình Định vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Để ngành du lịch trở thành mũi nhọn kinh tế, cần phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, văn minh và hiệu quả. Theo Sở Du lịch Bình Định, năm 2019 đón 4 triệu lượt khách, doanh thu 6.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, dịch Covid-19 năm 2020 khiến doanh thu giảm mạnh. Từ năm 2022, du lịch phục hồi mạnh mẽ. Nghiên cứu này tập trung phân tích các yếu tố tác động đến phát triển du lịch Bình Định, từ đó đề xuất giải pháp thúc đẩy ngành du lịch địa phương.

1.1. Vì sao cần nghiên cứu phát triển du lịch Bình Định

Nghiên cứu này cần thiết vì du lịch Bình Định có tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Cần xác định rõ các yếu tố cản trở sự phát triển, bao gồm hạn chế về cơ sở hạ tầng, chất lượng dịch vụ, và marketing. Việc phân tích thực trạng du lịch Bình Định giúp đưa ra giải pháp phát triển phù hợp, biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách. Trương Thị Thu (2011) nhận định du lịch Bình Định phát triển chưa xứng với tiềm năng vì còn những tồn tại, hạn chế.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của nghiên cứu du lịch này là gì

Mục tiêu chính là nghiên cứu các yếu tố tác động đến sự phát triển du lịch tỉnh Bình Định, hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm, xác định các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá mức độ tác động. Từ đó đưa ra kiến nghị, đề xuất các giải pháp. Đối tượng nghiên cứu là các nhân tố tác động đến phát triển du lịch. Phạm vi nghiên cứu: Tỉnh Bình Định, giai đoạn 2018-2022.

II. Yếu Tố Tác Động Thách Thức Phát Triển Du Lịch

Sự phát triển du lịch Bình Định chịu tác động của nhiều yếu tố phức tạp. Tài nguyên du lịch phong phú là lợi thế, nhưng cơ sở hạ tầng du lịch chưa đáp ứng nhu cầu. Nguồn nhân lực du lịch còn thiếu chuyên nghiệp. Chính sách phát triển du lịch cần đổi mới để tạo động lực. Bên cạnh đó, khách du lịch Bình Định đang đòi hỏi cao hơn về chất lượng dịch vụ và trải nghiệm. Cần giải quyết những thách thức này để du lịch Bình Định phát triển bền vững. Như nghiên cứu của Nguyễn Thị Huỳnh Phượng và cộng sự (2022), sự phát triển du lịch sinh thái tại cù lao An Bình chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố.

2.1. Phân tích sâu các yếu tố kinh tế ảnh hưởng du lịch Bình Định

Các yếu tố kinh tế vĩ mô như tăng trưởng GDP, lạm phát, tỷ giá hối đoái tác động đến khả năng chi tiêu của du khách. Yếu tố kinh tế vi mô như giá cả dịch vụ, thu nhập của người dân cũng ảnh hưởng. Cần phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra chính sách giá phù hợp, thu hút khách du lịch và tăng doanh thu du lịch. Bên cạnh đó, cần cải thiện kinh tế du lịch Bình Định để đảm bảo nguồn vốn đầu tư cho phát triển.

2.2. Tác động của yếu tố văn hóa xã hội đến phát triển du lịch

Du lịch văn hóa Bình Định là một thế mạnh. Cần khai thác và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của du lịch, khuyến khích sự tham gia của người dân vào hoạt động du lịch. Yếu tố an ninh trật tự, an toàn cũng rất quan trọng để tạo môi trường du lịch thân thiện, an toàn cho du khách. Aref và Redzuan (2008) khẳng định sự tham gia của cộng đồng địa phương thúc đẩy phát triển du lịch.

III. Giải Pháp Phát Triển Khai Thác Tiềm Năng Du Lịch Hiệu Quả

Để phát triển du lịch Bình Định hiệu quả, cần có giải pháp đồng bộ. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch, nâng cấp dịch vụ du lịch. Phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Tăng cường marketing du lịch, quảng bá hình ảnh Bình Định đến du khách trong và ngoài nước. Đặc biệt, chú trọng phát triển du lịch bền vững, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa. Lí thuyết nguồn lực của Wernerfelt (1984) cho rằng nguồn lực của điểm đến du lịch quyết định sự phát triển du lịch.

3.1. Cơ sở hạ tầng và kỹ thuật Nâng cấp để thu hút du khách

Cần đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông, đường xá, cảng biển, sân bay để tạo thuận lợi cho du khách di chuyển. Xây dựng các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà hàng chất lượng cao. Phát triển hệ thống điện, nước, viễn thông đảm bảo phục vụ tốt nhu cầu của du khách. Cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật tốt sẽ dẫn đến mức độ di chuyển của du khách được nhiều hơn (Vũ Văn Đông, 2014).

3.2. Phát triển sản phẩm du lịch mới độc đáo cho Bình Định

Bên cạnh du lịch biển, cần phát triển các loại hình du lịch văn hóa, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Khai thác các di tích lịch sử, lễ hội truyền thống, làng nghề thủ công để tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo. Chú trọng phát triển du lịch Quy Nhơn thành trung tâm du lịch của tỉnh. Nghiên cứu của Kozak, Baloðlu và Bahar (2009) cho thấy các yếu tố chất lượng dịch vụ, cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất và hoạt động, và sự hấp dẫn của văn hóa, tự nhiên có tác động đến khả năng thu hút khách du lịch của điểm đến.

3.3. Chiến lược marketing du lịch Bình Định hiệu quả

Sử dụng các kênh truyền thông đa dạng như báo chí, truyền hình, mạng xã hội để quảng bá hình ảnh du lịch Bình Định. Tham gia các hội chợ, triển lãm du lịch trong và ngoài nước. Xây dựng thương hiệu du lịch Bình Định mạnh mẽ, tạo ấn tượng tốt với du khách. Phát triển du lịch trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin để thu hút du khách.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Kinh Nghiệm Phát Triển Du Lịch Bền Vững

Nghiên cứu này không chỉ đưa ra các giải pháp lý thuyết mà còn hướng đến ứng dụng thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Bình Định, hoạch định chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực du lịch. Đặc biệt, cần chú trọng phát triển du lịch bền vững, bảo tồn tài nguyên du lịch cho thế hệ tương lai.

4.1. Bảo tồn tài nguyên du lịch yếu tố then chốt

Cần có quy hoạch sử dụng đất hợp lý, tránh tình trạng xây dựng tràn lan, phá vỡ cảnh quan thiên nhiên. Kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác tài nguyên, đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường. Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của du khách và cộng đồng địa phương.

4.2. Đề xuất chính sách phát triển du lịch bền vững Bình Định

Cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào du lịch xanh, du lịch sinh thái. Hỗ trợ các dự án bảo tồn di sản văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng. Xây dựng các tiêu chuẩn về du lịch bền vững, áp dụng vào thực tế. Tosun (1999) đề xuất rằng các hình thức khác nhau của sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển là phù hợp trong các hoàn cảnh khác nhau ở các điểm đến du lịch khác nhau ở các cấp độ phát triển khác nhau.

V. Kết Luận Tương Lai Nào Cho Ngành Du Lịch Bình Định

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về các yếu tố tác động đến sự phát triển du lịch tỉnh Bình Định. Để du lịch Bình Định thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương và các doanh nghiệp du lịch. Với những nỗ lực không ngừng, du lịch Bình Định hứa hẹn sẽ có một tương lai tươi sáng.

5.1. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo

Đề tài tập trung vào các yếu tố chính, chưa đi sâu vào phân tích chi tiết từng yếu tố. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào đánh giá hiệu quả các chính sách phát triển du lịch, hoặc nghiên cứu về hành vi tiêu dùng của khách du lịch Bình Định.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành du lịch được xác định là một trong những ngành kinh tế dịch vụ quan trọng, đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và quảng bá hình ảnh quốc gia. Tỉnh Bình Định nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung, sở hữu 134 km bờ biển cùng nhiều vịnh, đầm, đảo và hệ thống tài nguyên du lịch nhân văn phong phú như di sản văn hóa Champa, di tích phong trào Tây Sơn và truyền thống văn hóa - lịch sử lâu đời. Mặc dù có tiềm năng tự nhiên và văn hóa lớn, sự phát triển của ngành du lịch Bình Định trong thời gian qua được nhận định là chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và kỳ vọng của địa phương.

Về mặt thực tiễn, số liệu thống kê từ Sở Du lịch Bình Định cho thấy sự biến động rõ nét trong giai đoạn 2018–2022:

• Năm 2019, ngành du lịch tỉnh ước đón khoảng 4.000 nghìn lượt khách (tăng 18% so với năm 2018), tổng doanh thu du lịch ước đạt 6.000 tỷ đồng (tăng 49% so với năm 2018).
• Năm 2020, dưới tác động của đại dịch COVID-19, lượng du khách giảm xuống còn 2.500 nghìn lượt (giảm 54% so với cùng kỳ năm 2019), doanh thu du lịch ước đạt 2.369,5 tỷ đồng (giảm 60,5%).
• Từ đầu năm 2022, hoạt động du lịch bắt đầu phục hồi mạnh mẽ. Địa phương xác định định hướng lấy du lịch văn hóa - lịch sử làm nền tảng và du lịch biển, đảo làm trọng tâm để phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Xuất phát từ yêu cầu đánh giá thực trạng và nhận diện các yếu tố then chốt thúc đẩy ngành du lịch địa phương sau đại dịch, đề tài "Các nhân tố tác động đến sự phát triển ngành du lịch tỉnh Bình Định" được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu và lượng hóa các nhân tố tác động đến sự phát triển ngành du lịch tỉnh Bình Định.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu thực nghiệm liên quan đến các nhân tố tác động đến sự phát triển du lịch.
   • Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch tại tỉnh Bình Định.
   • Đánh giá mức độ tác động của từng nhân tố đến sự phát triển du lịch của tỉnh thông qua mô hình định lượng.
   • Đề xuất các giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm thúc đẩy sự phát triển ngành du lịch tỉnh Bình Định.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
   • Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố tác động đến sự phát triển của ngành du lịch.
   • Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Bình Định.
   • Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2018–2022 cùng dữ liệu sơ cấp điều tra năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm nền tảng

Tác giả xây dựng nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và văn bản quy phạm pháp luật sau:

• Lý thuyết nguồn lực (Resource-Based View - Wernerfelt, 1984): Nguồn lực nội tại của điểm đến (tài nguyên thiên nhiên, nhân văn, năng lực thu hút nguồn lực bên ngoài) đóng vai trò quyết định lợi thế cạnh tranh và hiệu quả phát triển du lịch (Dwyer & Kim, 2003).
• Lý thuyết sự tham gia của cộng đồng (Tosun, 1999; Aref & Redzuan, 2008): Đánh giá vai trò của cộng đồng địa phương theo 3 cấp độ (tự phát, hình thức, bắt buộc) trong việc phân bổ lợi ích kinh tế và bảo tồn tài nguyên.
• Hệ thống văn bản pháp lý:
  • Luật Du lịch năm 2017: Xác định các khái niệm về du lịch, khách du lịch (nội địa, quốc tế, ra nước ngoài), sản phẩm du lịch và tài nguyên du lịch (tự nhiên và văn hóa).
  • Thông tư số 11/2021/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Quy định hệ thống 14 chỉ tiêu thống kê ngành du lịch thuộc 3 nhóm (đánh giá vai trò và kết quả phát triển; hoạt động kinh doanh du lịch; năng lực hoạt động của ngành du lịch).

Mô hình nghiên cứu đề xuất

Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến được thiết lập như sau:

$$\text{MucdoPTDL} = \beta_0 + \beta_1\text{HTCN} + \beta_2\text{DV} + \beta_3\text{TN} + \beta_4\text{LĐ} + \beta_5\text{CĐ} + \beta_6\text{P} + u_i$$

Trong đó:

• Biến phụ thuộc ($\text{MucdoPTDL}$): Mức độ phát triển du lịch tỉnh Bình Định, được đo lường qua đánh giá của khách du lịch bằng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 = Rất không phát triển đến 5 = Rất phát triển).
• 6 biến độc lập (33 biến quan sát):
  1. $\text{HTCN}$: Cơ sở hạ tầng, kỹ thuật công nghệ (8 biến quan sát, đo lường giao thông, thông tin liên lạc, điện, nước, lưu trú, ăn uống, công nghệ quản lý, công nghệ quảng bá).
  2. $\text{DV}$: Chất lượng dịch vụ du lịch.
  3. $\text{TN}$: Tài nguyên du lịch.
  4. $\text{LĐ}$: Chất lượng nguồn nhân lực / lao động.
  5. $\text{CĐ}$: Sự tham gia của cộng đồng.
  6. $\text{P}$: Giá dịch vụ du lịch.

Ký hiệu biến	Tên nhân tố	Kỳ vọng dấu	Nghiên cứu kế thừa tiêu biểu
$\text{TN}$	Tài nguyên du lịch	$+$	Cracolici và cộng sự (2008); Nguyễn Phú Thắng (2018); Nguyen Thi Khanh Chi & Ha Thuc Vien (2012)
$\text{HTCN}$	Cơ sở hạ tầng, kỹ thuật công nghệ	$+$	Vũ Văn Đông (2014); Grytsiuk (2017); Nguyễn Thị Huỳnh Phượng và cộng sự (2022)
$\text{DV}$	Chất lượng dịch vụ du lịch	$+$	Kozak và cộng sự (2009); Võ Kim Nhạn (2019)
$\text{LĐ}$	Chất lượng nguồn nhân lực	$+$	Szivas (1999); Baum (2002); Ryan & Dewar (1995); Ulus & Hatipoglu (2016)
$\text{CĐ}$	Sự tham gia của cộng đồng	$+$	Tosun (1999); Aref & Redzuan (2008); Singgalen & Wiloso (2019)
$\text{P}$	Giá dịch vụ du lịch	$+$ / $-$	Murphy và cộng sự (2000); Chen (2010); Lê Thị Tố Quyên và cộng sự (2019)

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật phân tích

Nghiên cứu áp dụng quy trình phân tích định lượng kết hợp xử lý dữ liệu qua phần mềm SPSS:

1. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha: Thang đo đạt yêu cầu khi $\alpha \ge 0{,}6$ (áp dụng cho các nghiên cứu mới/thực nghiệm) hoặc $\alpha \ge 0{,}7$; hệ số tương quan biến - tổng (Corrected Item - Total Correlation) đạt điều kiện $\ge 0{,}3$; loại bỏ các biến nếu hệ số Cronbach's Alpha if Item Deleted lớn hơn Alpha tổng thể của nhân tố.
2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Áp dụng để rút gọn và kiểm tra tính hội tụ, phân biệt của thang đo. Tiêu chuẩn chọn: hệ số KMO thỏa mãn $0{,}5 < \text{KMO} < 1$; kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê ($\text{Sig.} \le 0{,}05$); hệ số tải nhân tố (Factor Loading) $> 0{,}5$; tổng phương sai trích (Total Variance Explained) $\ge 50%$; giá trị Eigenvalue $> 1$.
3. Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến (OLS): Ước lượng các tham số $\beta_i$ và kiểm tra các giả định kinh tế lượng cổ điển.
4. Kiểm định khuyết tật mô hình:
   • Đa cộng tuyến: Đánh giá qua hệ số phóng đại phương sai (Variance Inflation Factor - VIF), mô hình không bị đa cộng tuyến nghiêm trọng khi $\text{VIF} < 10$.
   • Phương sai sai số thay đổi: Kiểm định thông qua kiểm định White (White test).

Dữ liệu và quy trình chọn mẫu

• Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu thuận tiện (convenience sampling) trên đối tượng du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng tại Bình Định.
• Xác định quy mô mẫu:
  • Theo tiêu chuẩn của Hair và cộng sự (1998) cho phân tích EFA: Cỡ mẫu tối thiểu $N \ge 5 \times x$ (với $x = 33$ biến quan sát) $\rightarrow N \ge 165$.
  • Theo công thức của Tabachnick & Fidell (1996) cho hồi quy đa biến: $N \ge 8k + 50$ (với $k = 6$ biến độc lập) $\rightarrow N \ge 98$.
  • Tác giả chọn quy mô mẫu chính thức là $N = 165$ khách du lịch nhằm thỏa mãn đồng thời cả hai điều kiện trên.
• Quy trình thu thập 3 bước:
  • Bước 1: Thiết kế bảng câu hỏi sơ bộ dựa trên khung lý thuyết và tổng quan tài liệu.
  • Bước 2: Khảo sát thử nghiệm 20 khách du lịch tại Bình Định để kiểm tra tính rõ ràng, điều chỉnh câu chữ của thang đo.
  • Bước 3: Hoàn thiện phiếu khảo sát chính thức và phát phiếu thu thập dữ liệu từ 165 du khách.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương 1 trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh du lịch Bình Định phục hồi sau đại dịch COVID-19. Nội dung chương xác lập hệ thống 4 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, phạm vi nghiên cứu tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2018–2022, phương pháp tiếp cận định lượng kết hợp thống kê mô tả, đồng thời nêu rõ kết cấu 5 chương của chuyên đề khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý luận về các nhân tố tác động đến sự phát triển ngành du lịch

Chương này hệ thống hóa các định nghĩa học thuật về du lịch, khách du lịch, sản phẩm du lịch và khái niệm phát triển du lịch; phân tích vai trò kinh tế - xã hội của du lịch. Tác giả tổng hợp hệ thống chỉ tiêu đo lường phát triển du lịch theo Thông tư số 11/2021/TT-BVHTTDL và lược khảo 4 nhóm nhân tố lý thuyết tác động đến du lịch:

• Cơ sở hạ tầng và kỹ thuật công nghệ.
• Tài nguyên du lịch (tự nhiên và nhân văn).
• Yếu tố con người (chất lượng lao động và sự tham gia của cộng đồng).
• Yếu tố giá cả dịch vụ.

Phần tổng quan công trình nghiên cứu phân tích các nghiên cứu trong nước (Nguyễn Trọng Nhân, 2014; Đặng Thị Kim Huệ, 2017; Nguyễn Phú Thắng, 2018; Lê Thị Tố Quyên và cộng sự, 2019; Đoàn Quang Thiệu, 2019; Võ Kim Nhạn, 2019; Nguyễn Thị Huỳnh Phượng và cộng sự, 2022; Nguyễn Phước Hoàng, 2018/2020) và nghiên cứu quốc tế (Nguyen Thi Khanh Chi & Ha Thuc Vien, 2012; Singgalen & Wiloso, 2019; Darsana & Sudjana, 2022; Esu, 2012...), từ đó xác định khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm đối với địa bàn tỉnh Bình Định.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 xây dựng quy trình nghiên cứu chi tiết gồm khung phân tích, mô hình hồi quy OLS 6 biến độc lập, bảng kỳ vọng dấu và danh mục 33 biến quan sát theo thang đo Likert 5 mức độ. Chương này thuyết minh chi tiết các tiêu chuẩn thống kê áp dụng: kiểm định hệ số tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA (KMO, Bartlett, Factor loading, Eigenvalue, phương sai trích), 6 giả định của mô hình hồi quy tuyến tính cổ điển, phương pháp phát hiện đa cộng tuyến (VIF) và kiểm định phương sai sai số thay đổi (White test). Cuối chương trình bày phương pháp chọn mẫu thuận tiện, căn cứ tính toán cỡ mẫu $N = 165$ và quy trình thu thập dữ liệu 3 bước.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 cung cấp bức tranh toàn diện về địa bàn nghiên cứu và kết quả xử lý dữ liệu:

• Tổng quan tỉnh Bình Định: Đặc điểm vị trí địa lý (giáp Quảng Ngãi, Phú Yên, Gia Lai, Biển Đông), địa hình phức tạp gồm vùng núi (chiếm 70% diện tích, 249.866 ha), vùng đồi (159.276 ha), đồng bằng hạ lưu sông Côn, vùng cồn cát ven biển và hệ thống 33 đảo lớn nhỏ thuộc 10 cụm (Cù Lao Xanh, Hòn Khô, Hòn Sẹo...); khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa.
• Kinh tế - xã hội và nhân lực: Dân số năm 2022 đạt mật độ 245,1 người/km²; lực lượng lao động chiếm khoảng 64% dân số với tỷ lệ qua đào tạo trên 50%. Năm 2022, GRDP tỉnh tăng 8,57%, trong đó ngành dịch vụ tăng 12,61% (chiếm 38,16% cơ cấu GRDP); GRDP bình quân đầu người đạt 70,7 triệu đồng/người (tương đương 2.997 USD).
• Hạ tầng và thực trạng du lịch giai đoạn 2018–2022: Đánh giá hệ thống giao thông (QL1A, QL1D, QL19 hoàn thành giai đoạn 1, QL19B nối sân bay Phù Cát với Khu kinh tế Nhơn Hội), thống kê biến động doanh thu, lượt khách, cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành và lao động ngành du lịch.
• Kết quả phân tích định lượng: Trình bày thống kê mô tả mẫu ($N=165$), kết quả kiểm định Cronbach's Alpha cho 6 thang đo độc lập, phân tích EFA qua 2 lần xoay ma trận nhân tố để đạt cấu trúc thang đo hội tụ, kiểm tra khuyết tật mô hình (đa cộng tuyến và phương sai thay đổi), và thảo luận ý nghĩa thống kê của các hệ số hồi quy tác động đến mức độ phát triển du lịch.

Chương 5: Kết luận và đề xuất kiến nghị

Trên cơ sở kết quả phân tích định lượng ở Chương 4, Chương 5 đúc kết các kết luận chính và xây dựng 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Nhóm giải pháp về tài nguyên du lịch (bảo tồn, khai thác gắn với tính bền vững).
2. Nhóm giải pháp về cơ sở hạ tầng và công nghệ kỹ thuật (nâng cấp hạ tầng giao thông, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và xúc tiến).
3. Nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.
4. Nhóm giải pháp thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương vào hoạt động du lịch. Chương kết thúc bằng việc nêu rõ các hạn chế của đề tài và định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Về mặt thực trạng địa phương:
   • Khái quát bức tranh kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Định năm 2022 với sự tăng trưởng mạnh mẽ của khu vực dịch vụ (tăng 12,61%, chiếm 38,16% GRDP).
   • Hệ thống hóa chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2018–2022 phản ánh tác động của đại dịch COVID-19 đối với lượt khách và doanh thu du lịch, cũng như sự phục hồi từ năm 2022.
2. Về mặt định lượng mô hình:
   • Xây dựng và kiểm định thành công bộ thang đo gồm 6 nhóm nhân tố (Cơ sở hạ tầng & kỹ thuật công nghệ, Chất lượng dịch vụ, Tài nguyên du lịch, Chất lượng nguồn nhân lực, Sự tham gia của cộng đồng, Giá dịch vụ) với 33 biến quan sát thông qua mẫu khảo sát 165 khách du lịch.
   • Các kiểm định Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA (thực hiện qua 2 lần xoay ma trận) bảo đảm độ tin cậy và giá trị hội tụ/phân biệt của thang đo trước khi đưa vào hồi quy tuyến tính.
   • Mô hình được kiểm định các khuyết tật cơ bản (đa cộng tuyến qua hệ số VIF, phương sai sai số thay đổi qua kiểm định White) nhằm đảm bảo tính không thiên lệch của ước lượng OLS.

Đề xuất và kiến nghị của tác giả

Tác giả đề xuất các nhóm khuyến nghị tập trung vào 4 trụ cột:

• Tài nguyên du lịch: Khai thác hợp lý tài nguyên biển đảo và tài nguyên nhân văn (văn hóa Champa, Tây Sơn) đi đôi với bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và môi trường sinh thái.
• Cơ sở hạ tầng và công nghệ: Tiếp tục hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối các điểm du lịch (tuyến QL19, QL19B, sân bay Phù Cát), đầu tư nâng cấp chất lượng cơ sở lưu trú và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong xúc tiến, quảng bá du lịch.
• Chất lượng dịch vụ: Kiểm soát tiêu chuẩn chất lượng tại các điểm đến, cơ sở lưu trú và dịch vụ ăn uống; đào tạo nâng cao kỹ năng và thái độ phục vụ của nguồn nhân lực du lịch.
• Sự tham gia của cộng đồng: Xây dựng cơ chế khuyến khích người dân địa phương tham gia chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch cộng đồng, bảo đảm chia sẻ lợi ích kinh tế công bằng và nâng cao nhận thức bảo tồn văn hóa, môi trường.

Đóng góp của đề tài

• Đóng góp khoa học: Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và thực nghiệm, xây dựng khung phân tích định lượng đánh giá các nhân tố tác động đến sự phát triển du lịch tại một tỉnh duyên hải miền Trung.
• Đóng góp thực tiễn: Cung cấp nguồn dữ liệu thực nghiệm và bằng chứng khoa học cho các nhà quản lý, Sở Du lịch và chính quyền tỉnh Bình Định trong việc hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực đầu tư phát triển du lịch giai đoạn sau đại dịch.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Văn bản nghiên cứu ghi nhận một số hạn chế gắn liền với phạm vi thực hiện:

• Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện do giới hạn về thời gian và nguồn lực tài chính, do đó tính đại diện tổng thể có thể chưa đạt mức tối ưu so với phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên xác suất.
• Quy mô mẫu: Cỡ mẫu khảo sát dừng lại ở 165 du khách, tuy đạt ngưỡng tối thiểu theo các công thức thống kê nhưng chưa bao quát được quy mô mẫu lớn trên nhiều phân khúc du khách quốc tế và nội địa khác nhau.
• Biến số mô hình: Mô hình tập trung vào 6 nhóm nhân tố nội tại và điểm đến; các yếu tố vĩ mô khác (thể chế chính sách, xu thế công nghệ mới hoặc biến động kinh tế toàn cầu) chưa được lượng hóa chi tiết trong phương trình hồi quy.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng quy mô mẫu, áp dụng phương pháp lấy mẫu phân tầng theo các địa bàn du lịch trọng điểm của tỉnh (Quy Nhơn, Phù Cát, Tây Sơn...), bổ sung thêm đối tượng khảo sát là khách quốc tế và các biến số về liên kết vùng du lịch duyên hải miền Trung.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo chuyên đề tốt nghiệp này là tài liệu học thuật có giá trị tham khảo đối với:

• Sinh viên, học viên ngành Kinh tế đầu tư, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Kinh tế phát triển: Tham khảo cấu trúc hoàn chỉnh của một khóa luận nghiên cứu ứng dụng định lượng; phương pháp thiết kế bảng hỏi, kiểm định thang đo (Cronbach's Alpha, EFA) và quy trình xử lý mô hình hồi quy tuyến tính bằng phần mềm SPSS.
• Cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp du lịch tại Bình Định: Tham khảo hệ thống dữ liệu kinh tế - xã hội, thực trạng hạ tầng, tiềm năng tự nhiên - nhân văn và các nhóm giải pháp đề xuất gắn với thực tiễn phát triển ngành du lịch tỉnh giai đoạn 2018–2022.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Căn cứ nào được tác giả sử dụng để xác định quy mô mẫu 165 quan sát?

Quy mô mẫu $N = 165$ được xác định để thỏa mãn đồng thời hai tiêu chuẩn phương pháp luận:

• Tiêu chuẩn phân tích EFA theo Hair và cộng sự (1998): $N \ge 5 \times x$ (với $x = 33$ biến quan sát $\rightarrow N \ge 165$).
• Tiêu chuẩn phân tích hồi quy theo Tabachnick & Fidell (1996): $N \ge 8k + 50$ (với $k = 6$ biến độc lập $\rightarrow N \ge 98$).

2. Mô hình nghiên cứu bao gồm những biến độc lập nào và được đo lường ra sao?

Mô hình gồm 6 biến độc lập:

1. Cơ sở hạ tầng, kỹ thuật công nghệ ($\text{HTCN}$) – 8 biến quan sát.
2. Chất lượng dịch vụ du lịch ($\text{DV}$).
3. Tài nguyên du lịch ($\text{TN}$).
4. Chất lượng nguồn nhân lực / lao động ($\text{LĐ}$).
5. Sự tham gia của cộng đồng ($\text{CĐ}$).
6. Giá dịch vụ du lịch ($\text{P}$).

Tất cả các biến quan sát được đo lường thông qua thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 = Hoàn toàn không ảnh hưởng/Hoàn toàn không đồng ý đến 5 = Rất ảnh hưởng/Hoàn toàn đồng ý).

3. Tác giả áp dụng những cơ sở pháp lý và văn bản quy phạm nào trong bài nghiên cứu?

Nghiên cứu sử dụng:

• Luật Du lịch năm 2017 (Điều 3) để xác định các khái niệm chuẩn về du lịch, khách du lịch, sản phẩm du lịch và tài nguyên du lịch.
• Thông tư số 11/2021/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về hệ thống 14 chỉ tiêu thống kê ngành du lịch chia thành 3 nhóm (đánh giá vai trò/kết quả; phản ánh hoạt động kinh doanh; phản ánh năng lực hoạt động).

4. Bối cảnh tự nhiên và kinh tế của tỉnh Bình Định được mô tả như thế nào trong nghiên cứu?

Theo số liệu năm 2022 được trích dẫn:

• Địa hình gồm 70% diện tích là vùng núi (249.866 ha), vùng đồi (159.276 ha), đồng bằng hạ lưu sông Côn, bờ biển dài 134 km và 33 đảo thuộc 10 cụm.
• Dân số có mật độ trung bình 245,1 người/km²; lực lượng lao động chiếm khoảng 64% dân số (>50% qua đào tạo).
• GRDP năm 2022 ước tăng 8,57%, trong đó ngành dịch vụ tăng 12,61% (chiếm 38,16% cơ cấu GRDP); GRDP bình quân đầu người đạt 70,7 triệu đồng (2.997 USD).

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp "Các nhân tố tác động đến sự phát triển ngành du lịch tỉnh Bình Định" của sinh viên Nguyễn Thị Mai Hoa (Đại học Quy Nhơn, 2023) đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực nghiệm về phát triển du lịch địa phương. Nghiên cứu kết hợp dữ liệu thống kê giai đoạn 2018–2022 với phương pháp phân tích định lượng (Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy OLS) trên mẫu 165 khách du lịch để lượng hóa mức độ ảnh hưởng của 6 nhóm nhân tố. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học giúp địa phương đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm về tài nguyên, hạ tầng - công nghệ, chất lượng dịch vụ và sự tham gia của cộng đồng nhằm thúc đẩy ngành du lịch Bình Định phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Giới thiệu chung về đề tài, lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận về các nhân tố tác động đến sự phát triển ngành du lịch Trình bày cơ sở lý thuyết của đề tài, các khái niệm có liên quan và tổng quan một số đề tài nghiên cứu trước trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Trình bày phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong phân tích và mô tả dữ liệu mà nghiên cứu sử dụng. Chương 4: Kết quả nghiên cứu Trình bày thực trạng phát triển du lịch Bình Định.

Trình bày các kết quả nghiên cứu nhằm phân tích tác động của nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển ngành du lịch tỉnh Bình Định và thảo luận các kết quả nghiên cứu. Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách Tóm lược lại các kết quả nghiên cứu quan trọng của đề tài, từ đó đề xuất những kiến nghị về chính sách quản lý để tạo điều kiện phát triển du lịch tỉnh Bình Định. Downloaded by van Nguyen (hacngocbachvan.com) lOMoARcPSD|38146348 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN NGÀNH DU LỊCH 2.1 Khái niệm về du lịch. Tại hội nghị Liên hiệp quốc về du lịch họp tại Roma – Italia ( 21/8 – 5/9/1963), các chuyên gia đưa ra định nghĩa về du lịch: Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ với mục đích hoà bình.

Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi làm việc của họ. Theo Jafari (1977), du lịch là hoạt động con người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên, hoạt động này chịu sự tác động của văn hóa- xã hội, kinh tế và môi trường. Đồng tình với quan điểm cho rằng du lịch là hoạt động của con người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên, Leiper (1997) đã bổ sung thêm thời gian đi có thể là một hoặc nhiều đêm và không nhằm mục đích kiếm tiền. Theo Liên hiệp Quốc tế Tổ chức các Cơ quan Lữ hành (IUOTO), du lịch được hiểu là hành động du hành đến một nơi khác với địa điểm cư trú thường xuyên của mình nhằm mục đích không phải để làm ăn, tức không phải để làm một nghề hay một việc kiếm tiền sinh sống.

Tổ chức du lịch thế giới (World Tourism Organization) cho rằng du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành tạm trú với mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc với mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn hay mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm ở bên ngoài môi trường sống định cư nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền. Theo UNWTO định nghĩa: “Du lịch bao gồm tất cả các hoạt động của một cá nhân đi đến và lưu trú tại những điểm ngoài nơi ở thường xuyên của họ trong thời gian không dài hơn một năm với mục đích nghỉ ngơi, công vụ và mục đích khác”. Theo luật Du lịch (2017), du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác.