Nghiên cứu các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 tại Bến Tre

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 thpt trên địa bàn tỉnh bến, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Hiếu
• Người hướng dẫn: TS.
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thống kê kinh tế
• Đề tài: Các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Các lý thuyết có liên quan
• 2.2. Các khái niệm công cụ
• 2.2.1. Sự lựa chọn
• 2.2.2. Hướng nghiệp
• 2.2.3. Tư vấn hướng nghiệp
• 2.2.4. Chọn trường đại học
• 2.3. Những yếu tố tác động đến việc chọn trường của học sinh
• 2.3.1. Yếu tố gia đình và các cá nhân có ảnh hưởng
• 2.3.2. Yếu tố về năng lực và sở thích của bản thân
• 2.3.3. Yếu tố thông tin đại chúng và danh tiếng của trường đại học
• 2.4. Thuyết lựa chọn duy lý (Rational Choice Theory) (Homans,1961)
• 2.5. Kết quả một số nghiên cứu trước đây và mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.5.1. Kết quả một số nghiên cứu trước đây về các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh
• 2.5.1.1. Trên thế giới
• 2.5.1.2. Tại Việt Nam
• 2.5.1.3. Tổng hợp các nghiên cứu
• 2.5.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết
• 2.5.2.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.5.2.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.5.2.2.a. Sự định hướng của những người có ảnh hưởng
• 2.5.2.2.b. Đặc điểm cá nhân của học sinh
• 2.5.2.2.c. Danh tiếng trường đại học
• 2.5.2.2.d. Đặc điểm cố định của trường đại học
• 2.5.2.2.e. Cơ hội trúng tuyển
• 2.5.2.2.f. Nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh
• 2.5.2.2.g. Các cơ hội trong tương lai
• 2.5.3. Tổng hợp nguồn của các thang đo
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.4. Đối tượng khảo sát
• 3.5. Kích cỡ mẫu
• 3.6. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.7. Hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 3.8. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.9. Mô hình hồi quy đa biến và kiểm định mô hình
• 3.10. Xây dựng thang đo
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả mẫu khảo sát và thống kê mô tả các biến
• 4.2. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 4.2.1. Kết quả đánh giá thang đo qua phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.2.2. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3. Phân tích mô hình hồi quy đa biến
• 4.4. Dò tìm sự vi phạm các giả định cần thiết trong phân tích hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
• 5.1. Đề xuất, khuyến nghị
• 5.2. Những hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường đại học

Việc chọn trường đại học là một quyết định quan trọng trong cuộc đời của học sinh lớp 12 tại Bến Tre. Nhiều yếu tố tác động đến quyết định này, từ gia đình, bạn bè đến thông tin từ các nguồn khác nhau. Sự lựa chọn này không chỉ ảnh hưởng đến tương lai học tập mà còn đến sự nghiệp sau này của các em. Do đó, việc hiểu rõ các yếu tố này là rất cần thiết.

1.1. Tầm quan trọng của việc chọn trường đại học

Việc chọn trường đại học không chỉ là một bước đi trong quá trình học tập mà còn là nền tảng cho sự nghiệp tương lai. Học sinh cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo rằng sự lựa chọn của mình phù hợp với năng lực và sở thích cá nhân.

1.2. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến sự lựa chọn

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường đại học, bao gồm yếu tố gia đình, thông tin từ bạn bè, và danh tiếng của trường. Những yếu tố này có thể tạo ra áp lực lớn cho học sinh trong quá trình ra quyết định.

II. Các thách thức trong việc lựa chọn trường đại học tại Bến Tre

Học sinh lớp 12 tại Bến Tre thường gặp nhiều thách thức trong việc lựa chọn trường đại học. Những thách thức này có thể đến từ áp lực xã hội, sự thiếu thông tin, và sự không chắc chắn về tương lai nghề nghiệp.

2.1. Áp lực từ gia đình và xã hội

Nhiều học sinh cảm thấy áp lực từ gia đình và xã hội trong việc chọn trường đại học. Gia đình thường có những kỳ vọng cao về sự nghiệp của con cái, điều này có thể dẫn đến sự căng thẳng cho học sinh.

2.2. Thiếu thông tin và định hướng nghề nghiệp

Nhiều học sinh không có đủ thông tin về các trường đại học và ngành nghề, dẫn đến việc ra quyết định không chính xác. Việc thiếu định hướng nghề nghiệp cũng làm cho học sinh cảm thấy lúng túng trong việc lựa chọn.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố tác động đến sự lựa chọn trường đại học

Nghiên cứu này sử dụng cả phương pháp định tính và định lượng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 tại Bến Tre. Các phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương pháp định tính

Phương pháp định tính bao gồm phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với học sinh và chuyên gia. Điều này giúp hiểu rõ hơn về tâm lý và nhu cầu của học sinh trong việc chọn trường.

3.2. Phương pháp định lượng

Phương pháp định lượng sử dụng bảng hỏi để thu thập dữ liệu từ một mẫu lớn học sinh. Dữ liệu này sẽ được phân tích để xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường đại học.

IV. Kết quả nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường đại học

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều yếu tố tác động đến sự lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 tại Bến Tre. Những yếu tố này bao gồm yếu tố gia đình, thông tin từ bạn bè, và danh tiếng của trường.

4.1. Yếu tố gia đình

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng sự nghiệp của học sinh. Những lời khuyên và sự hỗ trợ từ gia đình có thể giúp học sinh đưa ra quyết định đúng đắn.

4.2. Danh tiếng của trường đại học

Danh tiếng của trường đại học cũng là một yếu tố quan trọng. Học sinh thường có xu hướng chọn những trường có uy tín và chất lượng đào tạo cao.

V. Giải pháp nâng cao hiệu quả tư vấn hướng nghiệp cho học sinh

Để giúp học sinh lớp 12 tại Bến Tre có sự lựa chọn đúng đắn về trường đại học, cần có những giải pháp hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp. Các giải pháp này bao gồm cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác, cũng như tổ chức các buổi tư vấn nghề nghiệp.

5.1. Cung cấp thông tin đầy đủ

Cần có các kênh thông tin rõ ràng và dễ tiếp cận để học sinh có thể tìm hiểu về các trường đại học và ngành nghề. Điều này giúp học sinh có cái nhìn tổng quan và đưa ra quyết định chính xác.

5.2. Tổ chức các buổi tư vấn nghề nghiệp

Các buổi tư vấn nghề nghiệp nên được tổ chức thường xuyên để học sinh có cơ hội gặp gỡ các chuyên gia và tìm hiểu về các ngành nghề. Điều này giúp học sinh có thêm thông tin và định hướng cho tương lai.

VI. Kết luận và tương lai của việc chọn trường đại học

Việc chọn trường đại học là một quyết định quan trọng và có ảnh hưởng lớn đến tương lai của học sinh. Cần có sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường và xã hội để giúp học sinh có sự lựa chọn đúng đắn.

6.1. Tầm quan trọng của sự hỗ trợ

Sự hỗ trợ từ gia đình và nhà trường là rất cần thiết trong quá trình học sinh lựa chọn trường đại học. Điều này giúp học sinh tự tin hơn trong quyết định của mình.

6.2. Xu hướng tương lai trong việc chọn trường

Trong tương lai, việc chọn trường đại học sẽ ngày càng trở nên phức tạp hơn với sự phát triển của công nghệ và thị trường lao động. Học sinh cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để đưa ra quyết định đúng đắn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kỳ thi Trung học phổ thông Quốc gia năm 2018 ghi nhận 688.641 thí sinh trên toàn quốc đăng ký xét tuyển với tổng số 2.444.000 nguyện vọng vào các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, trong khi tổng chỉ tiêu tuyển sinh chỉ dừng lại ở mức khoảng 455.000 sinh viên. Riêng tại tỉnh Bến Tre, tổng số nguyện vọng đăng ký đạt 33.004 lượt, đạt tỷ lệ bình quân 3,35 nguyện vọng trên mỗi học sinh. Sự chênh lệch lớn về mức độ tập trung nguyện vọng thể hiện rõ nét khi một số trường đại học trọng điểm nhận trên 2.000 nguyện vọng 1, trong khi nhiều cơ sở đào tạo khác chỉ thu hút một lượng nhỏ hồ sơ đăng ký.

Thực trạng này phản ánh áp lực cạnh tranh gay gắt và xu hướng chọn trường thiếu cân bằng của học sinh cuối cấp. Việc thiếu hụt thông tin định hướng toàn diện khiến không ít học sinh rơi vào tình trạng chọn sai ngành nghề, dẫn đến tâm lý chán nản sau khi trúng tuyển hoặc đối mặt với nguy cơ thất nghiệp, làm trái ngành sau khi tốt nghiệp. Trước bối cảnh đó, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Thống kê kinh tế của tác giả Nguyễn Văn Hiếu tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đã tập trung giải quyết bài toán thực tiễn về hành vi chọn trường đại học của học sinh lớp 12 trên địa bàn tỉnh Bến Tre.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xác định, lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố chi phối quyết định chọn trường và đo lường sự hài lòng của học sinh. Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực địa từ ngày 16/9/2018 đến ngày 6/10/2018 tại 8 trường đại học trọng điểm khu vực phía Nam có đông sinh viên quê Bến Tre theo học, bao gồm Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Cần Thơ, Đại học Nông Lâm TP.HCM, Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Trà Vinh, Đại học Tây Đô và Đại học Cửu Long. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng chuẩn xác giúp các cơ quan quản lý giáo dục địa phương nâng cao chất lượng tư vấn hướng nghiệp và hỗ trợ các trường đại học tối ưu hóa chiến lược truyền thông tuyển sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng Thuyết lựa chọn duy lý (Rational Choice Theory) của Homans (1961) và mô hình tiến trình ra quyết định phức tạp của Kotler và Fox (1995). Theo các lý thuyết này, học sinh đóng vai trò là những cá nhân hành động có chủ đích, luôn tìm kiếm và xử lý thông tin nhằm tối đa hóa lợi ích học tập, nghề nghiệp với mức chi phí tối ưu trong điều kiện nguồn lực gia đình hiện có.

Bên cạnh đó, tác giả kế thừa và phát triển mô hình hành vi chọn trường đại học của D. Chapman (1981), kết hợp các phát hiện từ nghiên cứu của Cabrera và La Nasa (2000), Michael Borchert (2002), Marvin J. Burns (2006) và Joseph Sia Kee Ming (2010). Khung phân tích làm rõ 5 khái niệm công cụ cốt lõi: sự lựa chọn, hướng nghiệp, tư vấn hướng nghiệp, quyết định chọn trường và sự hài lòng sau lựa chọn.

Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm 7 nhóm biến độc lập tác động thuận chiều đến quyết định chọn trường đại học:

• Sự định hướng của các cá nhân có ảnh hưởng (H1+)
• Đặc điểm cá nhân của học sinh (H2+)
• Danh tiếng của trường đại học (H3+)
• Đặc điểm cố định của trường đại học (H4+)
• Cơ hội trúng tuyển (H5+)
• Nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh (H6+)
• Các cơ hội phát triển trong tương lai (H7+)

+-------------------------------------------------------------+
|                     KHUNG LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH               |
+-------------------------------------------------------------+
|  1. Thuyết lựa chọn duy lý (Homans, 1961)                   |
|  2. Mô hình hành vi ra quyết định (Kotler & Fox, 1995)      |
|  3. Mô hình chọn trường đại học tổng quát (Chapman, 1981)   |
+-------------------------------------------------------------+
+-------------------------------------------------------------+
|               7 BIẾN ĐỘC LẬP TÁC ĐỘNG (H1 -> H7)            |
+-------------------------------------------------------------+
|  • Định hướng cá nhân ảnh hưởng • Đặc điểm cá nhân          |
|  • Danh tiếng trường đại học    • Đặc điểm cố định trường   |
|  • Cơ hội trúng tuyển           • Nỗ lực giao tiếp/quảng bá |
|  • Cơ hội việc làm tương lai                                |
+-------------------------------------------------------------+
+-------------------------------------------------------------+
|               QUYẾT ĐỊNH CHỌN TRƯỜNG ĐẠI HỌC                |
+-------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa hai phương pháp định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện thông qua thảo luận nhóm tập trung và tham vấn ý kiến chuyên gia với quy mô 20 người nhằm hiệu chỉnh câu chữ, bổ sung các biến quan sát đặc thù cho phù hợp với bối cảnh học sinh tỉnh Bến Tre, hoàn thiện thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Rất không đồng ý đến 5: Rất đồng ý).
• Nghiên cứu định lượng: Khảo sát trực tiếp mẫu gồm 300 sinh viên năm nhất vừa hoàn thành kỳ thi THPT Quốc gia năm học 2017-2018 và có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Bến Tre. Phương pháp lấy mẫu thuận tiện được áp dụng để tiếp cận nhanh chóng đối tượng tại các giảng đường và ký túc xá. Kích thước mẫu N = 300 hoàn toàn thỏa mãn công thức tối thiểu n >= 8m + 50 = 106 mẫu đối với mô hình hồi quy 7 biến độc lập theo tiêu chuẩn của Tabachnick và Fidell (1996), đồng thời vượt xa quy tắc tối thiểu 5 mẫu trên một biến quan sát theo khuyến nghị của Hair và cộng sự (1998).

Dữ liệu thu thập được mã hóa và xử lý trên phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Quy trình phân tích dữ liệu trải qua 4 bước kiểm định nghiêm ngặt:

1. Thống kê mô tả các đặc trưng nhân khẩu học và giá trị trung bình của từng biến quan sát.
2. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha nhằm loại các biến có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3.
3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) với phép trích Principal Component Analysis và phép xoay Varimax để kiểm tra giá trị hội tụ và giá trị phân biệt.
4. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (OLS), kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến qua hệ số phóng đại phương sai (VIF), kiểm định phân phối chuẩn của phần dư và tính độc lập qua hệ số Durbin-Watson.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thống kê mô tả trên 300 mẫu khảo sát đã ghi nhận 4 phát hiện quan trọng về hành vi và đặc điểm nhân khẩu của học sinh THPT tỉnh Bến Tre:

+-----------------------------------------------------------------------+
|              TỔNG HỢP CÁC PHÁT HIỆN THỐNG KÊ QUAN TRỌNG               |
+-----------------------------------------------------------------------+
|  • Phân bố khu vực: 81,0% Nông thôn (243 HS) | 19,0% Thành thị (57 HS)|
|  • Thu nhập hộ GĐ : 78,3% dưới 10 triệu/tháng (33,0% dưới 5 triệu)    |
|  • Thời điểm chọn : 56,7% trong lớp 12 | 20,0% sau khi biết điểm thi  |
|  • Động lực chính : Cơ hội việc làm (3,889-3,932) & Danh tiếng (3,992)|
+-----------------------------------------------------------------------+

Thứ nhất, cơ cấu học sinh mang đậm đặc trưng vùng nông thôn đồng bằng sông Cửu Long. Tỷ lệ học sinh cư trú tại khu vực nông thôn chiếm tới 81,0% (243 học sinh), trong khi khu vực thành thị chỉ chiếm 19,0% (57 học sinh). Về mặt kinh tế, 78,3% học sinh xuất thân từ các gia đình có mức thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng (trong đó 33,0% dưới 5 triệu đồng/tháng và 45,3% từ 5 đến dưới 10 triệu đồng/tháng). Về nghề nghiệp phụ huynh, 47,7% hộ gia đình làm nông nghiệp thuần túy và 45,0% cha mẹ có trình độ học vấn dưới mức THPT.

Thứ hai, thời điểm ra quyết định chọn trường của học sinh mang tính bị động và diễn ra rất muộn. Có tới 56,7% học sinh (170 em) chỉ bắt đầu chọn trường trong năm học lớp 12 và 20,0% học sinh (60 em) chỉ quyết định sau khi đã biết kết quả thi THPT Quốc gia. Tổng tỷ lệ học sinh chọn trường muộn lên đến 76,7%, trong khi tỷ lệ có định hướng nghề nghiệp từ sớm trước bậc THPT chỉ đạt vỏn vẹn 6,3% (19 em).

Thứ ba, các biến đo lường kỳ vọng tương lai và danh tiếng học hiệu đạt điểm đánh giá trung bình cao nhất. Tiêu chí trường có nhiều cựu sinh viên thành đạt đạt điểm trung bình 3,992; cơ hội thu nhập cao sau tốt nghiệp đạt 3,932; cơ hội việc làm rộng mở đạt 3,889; trường có thương hiệu uy tín đạt 3,931. Ngược lại, sự tham khảo ý kiến bạn bè chỉ đạt điểm trung bình 2,961.

Thứ tư, kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha đã loại bỏ 2 biến không phù hợp gồm biến DDCN4 (Sức khỏe đảm bảo trước áp lực học tập) do làm giảm hệ số Alpha chung và biến DDCD4 (Học phí thấp phù hợp gia đình) do hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3. Toàn bộ các thang đo còn lại đều đạt hệ số tin cậy cao trên 0,70 và các biến quan sát đều có hệ số tải nhân tố EFA vượt ngưỡng 0,50.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu phản ánh chân thực thực trạng kinh tế - xã hội của tỉnh Bến Tre trong giai đoạn 2018. Do đa phần học sinh xuất thân từ nông thôn với điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn (78,3% thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng), các em có xu hướng xem bằng đại học là con đường thoát nghèo và đổi đời. Chính vì vậy, yếu tố "Các cơ hội trong tương lai" và "Danh tiếng trường đại học" trở thành động lực chi phối mạnh mẽ nhất đến quyết định đăng ký xét tuyển.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu trước đây của D. Chapman (1981), Karl Wagner và Yousefi Fard (2009), cũng như nghiên cứu tại Việt Nam của Trần Văn Quí và Cao Hào Thi (2009), Đoàn Cao Thành Long (2015), phát hiện này hoàn toàn tương đồng về tầm quan trọng của triển vọng việc làm. Tuy nhiên, điểm khác biệt nổi bật tại Bến Tre là mức độ tự chủ của học sinh cao hơn khi các em ít bị chi phối bởi bạn bè (điểm TB chỉ 2,961), nhưng lại chịu sự lúng túng lớn về mặt thời gian khi 76,7% ra quyết định sát kỳ thi do thiếu các hoạt động định hướng sớm từ các lớp dưới.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu thống kê có thể được trình bày thông qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu thời gian ra quyết định, biểu đồ cột ghép so sánh tương quan giữa mức thu nhập gia đình và xu hướng chọn trường, cùng đồ thị P-P Plot và Scatterplot kiểm định tính chuẩn của phần dư hồi quy nhằm minh chứng cho độ tin cậy khoa học của mô hình.

+-----------------------------------------------------------------------+
|             BẢNG TỔNG HỢP SO SÁNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG                |
+-----------------------------------+----------------+------------------+
| Nhóm yếu tố tác động              | Điểm trung bình| Mức độ ưu tiên   |
+-----------------------------------+----------------+------------------+
| Danh tiếng của trường đại học     | 3,931 - 3,992  | Rất cao (Hàng đầu|
| Cơ hội nghề nghiệp trong tương lai| 3,889 - 3,932  | Rất cao (Hàng đầu|
| Nỗ lực giao tiếp & quảng bá       | 3,819 - 3,931  | Cao              |
| Đặc điểm cá nhân học sinh         | 3,826 - 3,877  | Cao              |
| Sự định hướng từ gia đình/thầy cô | 3,886 - 3,999  | Khá cao          |
| Ý kiến bạn bè, người quen         | 2,961          | Thấp             |
+-----------------------------------+----------------+------------------+

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích định lượng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác phân luồng và tư vấn hướng nghiệp cho học sinh THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre:

+-----------------------------------------------------------------------+
|                    LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI CÁC GIẢI PHÁP                  |
+-----------------------------------------------------------------------+
|  Giai đoạn 2019 - 2020:                                               |
|  • Đưa chương trình hướng nghiệp sớm vào 100% trường THPT từ lớp 10   |
|  • Đào tạo tập huấn chuyên sâu cho 100% giáo viên làm công tác tư vấn  |
|                                                                       |
|  Giai đoạn 2021 - 2025:                                               |
|  • Thiết lập liên kết thường niên với hơn 15 trường ĐH trọng điểm     |
|  • Mở rộng gói tín dụng sinh viên hỗ trợ 100% học sinh nghèo vay vốn  |
+-----------------------------------------------------------------------+

Thứ nhất, chuẩn hóa và triển khai chương trình tư vấn hướng nghiệp sớm ngay từ năm học lớp 10. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bến Tre cùng Ban Giám hiệu các trường THPT cần đưa nội dung hướng nghiệp vào thời khóa biểu định kỳ, chuyển dịch tỷ lệ học sinh có định hướng sớm từ mức 23,3% lên ít nhất 70% vào năm 2020, tránh dồn ép quyết định vào giai đoạn cuối năm lớp 12.

Thứ hai, thiết lập mạng lưới liên kết truyền thông tuyển sinh đa kênh giữa các trường đại học và hệ thống trường THPT. Các trường đại học trọng điểm khu vực phía Nam cần phối hợp cùng Tỉnh Đoàn và các trường phổ thông tổ chức ngày hội trải nghiệm thực tế (Open Day), tư vấn trực tiếp tại 100% các điểm trường huyện vùng sâu như Thạnh Phú, Ba Tri, Bình Đại trước tháng 3 hàng năm, đảm bảo cung cấp thông tin minh bạch về tỷ lệ việc làm và chuẩn đầu ra.

Thứ ba, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm và cán bộ tư vấn học đường. Sở Giáo dục và Đào tạo Bến Tre chủ trì tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn mỗi năm từ quý 3/2019 cho 100% cán bộ phụ trách hướng nghiệp, trang bị phương pháp đánh giá tâm lý, trắc nghiệm năng lực sở thích để hỗ trợ học sinh nhận diện đúng năng lực bản thân.

Thứ tư, xây dựng cơ chế học bổng và quỹ tín dụng hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre kết hợp cùng Ngân hàng Chính sách Xã hội và các doanh nghiệp địa phương mở rộng gói tín dụng ưu đãi học tập, cam kết hỗ trợ 100% học sinh thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo (chiếm 33,0% nhóm thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng) tiếp cận nguồn vốn vay học tập, xóa bỏ rào cản tài chính khi theo học đại học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ tư vấn hướng nghiệp tại các trường THPT: Sử dụng tài liệu để nắm bắt tâm lý, hành vi chọn trường của học sinh cuối cấp, từ đó thiết kế lộ trình sinh hoạt hướng nghiệp khoa học, giúp học sinh chọn ngành phù hợp năng lực ngay từ lớp 10.
• Phòng Tuyển sinh, Truyền thông và Marketing của các trường đại học, cao đẳng: Khai thác các số liệu về kênh tiếp cận thông tin, mức độ ưu tiên của thí sinh đối với danh tiếng và cơ hội việc làm để tối ưu hóa ngân sách và thông điệp truyền thông tuyển sinh tại thị trường đồng bằng sông Cửu Long.
• Các nhà hoạch định chính sách giáo dục thuộc Sở GD&ĐT và UBND tỉnh Bến Tre: Tham khảo số liệu thực chứng về phân bố nhân khẩu, mức sống gia đình để xây dựng quy hoạch đào tạo nguồn nhân lực gắn liền với chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.
• Học viên cao học, sinh viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Thống kê kinh tế, Quản lý giáo dục: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình phân tích định lượng, thiết kế thang đo Likert, kiểm định Cronbach's Alpha, EFA và mô hình hồi quy OLS trên phần mềm SPSS.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào chi phối mạnh nhất đến quyết định chọn trường đại học của học sinh Bến Tre?

Kết quả kiểm định cho thấy yếu tố "Các cơ hội trong tương lai" (cơ hội việc làm, thu nhập cao với điểm TB 3,889 - 3,932) và "Danh tiếng trường đại học" (điểm TB 3,931 - 3,992) có tác động mạnh nhất. Điều này xuất phát từ hoàn cảnh 81,0% học sinh ở nông thôn mong muốn có việc làm ổn định để cải thiện kinh tế gia đình.

Vì sao có đến 76,7% học sinh chọn trường rất muộn ở năm lớp 12 hoặc sau khi có điểm thi?

Thực tế tại các huyện như Mỏ Cày Bắc, Thạnh Phú cho thấy học sinh ít có cơ hội tiếp xúc sớm với thông tin tuyển sinh chuyên sâu. Hoạt động hướng nghiệp tại trường phổ thông chủ yếu tập trung vào học kỳ 2 lớp 12, khiến các em rơi vào trạng thái bị động và phụ thuộc vào kết quả điểm thi thực tế.

Cỡ mẫu 300 sinh viên của nghiên cứu có đảm bảo độ tin cậy khoa học không?

Quy mô 300 mẫu hoàn toàn đảm bảo tính đại diện khoa học. Con số này vượt tiêu chuẩn cỡ mẫu tối thiểu n >= 106 theo công thức của Tabachnick và Fidell (1996) cho mô hình 7 biến độc lập, đồng thời đáp ứng tỷ lệ trên 8 mẫu cho một biến quan sát theo chuẩn của Hair và cộng sự (1998).

Hoàn cảnh kinh tế gia đình tác động như thế nào đến quyết định chọn trường của học sinh?

Kinh tế gia đình tạo sức ép lớn lên lựa chọn của thí sinh khi 78,3% hộ gia đình có thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng. Học sinh ưu tiên các trường công lập có cơ hội việc làm cao, đồng thời tìm kiếm các trường có chính sách học bổng và ký túc xá nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính.

Các trường đại học cần làm gì để thu hút hiệu quả thí sinh từ khu vực nông thôn Bến Tre?

Nhà trường cần đẩy mạnh nỗ lực giao tiếp thông qua website, mạng xã hội và tư vấn trực tiếp tại trường THPT (các tiêu chí đạt điểm TB trên 3,80). Thông điệp truyền thông cần tập trung minh bạch hóa tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp và các chương trình hỗ trợ học bổng.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập thành công mô hình định lượng đánh giá các nhân tố tác động đến quyết định chọn trường đại học của học sinh lớp 12 tỉnh Bến Tre với cỡ mẫu khảo sát 300 sinh viên.
• Cơ hội việc làm trong tương lai và danh tiếng trường đại học được xác định là hai nhân tố có mức độ ảnh hưởng quyết định hàng đầu đến hành vi lựa chọn của học sinh.
• Nghiên cứu chỉ ra lỗ hổng lớn trong công tác hướng nghiệp khi 76,7% học sinh chỉ quyết định chọn trường ở năm lớp 12 hoặc sau khi có kết quả thi THPT Quốc gia.
• Bốn nhóm giải pháp toàn diện đã được đề xuất với lộ trình cụ thể từ năm 2019 đến năm 2025 nhằm hoàn thiện công tác tư vấn học đường và hỗ trợ tài chính cho học sinh nông thôn.
• Đóng góp khoa học lớn nhất của đề tài là cung cấp bộ dữ liệu thực chứng chuẩn xác cho ngành Thống kê kinh tế và công tác quản lý giáo dục địa phương.

Các cơ quan quản lý giáo dục, ban giám hiệu các trường THPT và quý bạn đọc quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp các phát hiện và thang đo từ nghiên cứu này để xây dựng đề án tư vấn hướng nghiệp hiệu quả cho các năm học tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Lý do chọn đề tài Hàng năm vào kỳ thi THPT Quốc gia, các thí sinh trong khắp cả nước lại phải vất vã ôn luyện, chuẩn bị cho kỳ thi vô cùng quan trọng để bắt đầu một sự lựa chọn mới trong cuộc đời mình và các thí sinh của tỉnh Bến Tre cũng không phải là trường hợp ngoại lệ. Sau kỳ thi này, các em sẽ có những định hướng cho tương lai, có em sẽ đăng ký xét tuyển vào các trường đại học, cũng có em sẽ đi học nghề hoặc là sẽ đi làm phụ giúp gia đình,…Riêng đối với những em quyết định đăng ký xét tuyển vào các trường đại học thì thoạt nghe có vẻ khá dễ dàng nhưng thực tế việc chọn trường nào, chọn ngành nào là không hề đơn giản. Bởi vì, hiện nay có rất nhiều trường đại học với rất nhiều ngành cho các em lựa chọn nhưng chất lượng đào tạo như thế nào và khi ra trường sẽ dễ dàng tìm được việc làm hay không vẫn còn bỏ ngõ. Vậy nên, câu hỏi “nên lựa chọn xét tuyển vào trường đại học nào sau khi tốt nghiệp THPT?” làm cho các em lúng túng, thậm chí cho đến sát ngày cuối thời hạn nộp hồ sơ các em vẫn chưa có sự lựa chọn cho riêng mình.

Số liệu từ Bộ Giáo dục & Đào tạo công bố, kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 thì có 688.641 thí sinh và đã đăng ký 2.444 nguyện vọng xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng trong khi tổng số chỉ tiêu các trường đại học, cao đẳng là 455. Riêng tại tỉnh Bến Tre, số lượng nguyện vọng các em đăng ký là 33.004 nguyện vọng, trung bình mỗi em 3,35 nguyện vọng. Tuy nhiên có những trường số lượng nguyện vọng 1 các em đăng ký rất nhiều với trên 2.000 nguyện vọng như: Đại học Công nghiệp TPHCM, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Cần Thơ,…Bên cạnh đó cũng có một số trường chỉ có một vài nguyện vọng như: Đại học Tài nguyên Môi trường, Đại học Văn hóa Thể thao, Học viện Ngoại giao,…Qua đó, chúng ta thấy đa phần các em đều muốn vào các trường đại học có danh tiếng, ra trường có cơ hội việc làm cao. Điều này vô tình tạo sức ép lên các em và các em có nguy cơ trượt vào các trường này là khá cao nếu như không có sự quyết định đúng đắn.

Bên cạnh đó, một số em khi đã vào học tại các trường đã đăng ký lại cảm thấy chán nãn, thấy không phù hợp với bản thân. Vì thế chọn trường mà LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 thiếu hiểu biết hoặc thiếu thông tin về ngành nghề mà mình đã chọn rất dễ tạo ra sự hụt hẫng, bi quan chán nãn,…Thực tế cho thấy không ít trường hợp đã cảm thấy thất vọng với sự lựa chọn của bản thân. Trong thời gian qua Lãnh đạo địa phương cũng đã nêu vấn đề sinh viên tốt nghiệp đại học nhưng không tìm được việc làm đúng ngành được đào tạo, đặc biệt là ngành sư phạm và nguyên nhân do đâu và giải pháp để cải thiện trong thời gian tới là gì? Trong thời gian qua đã có nhiều nghiên cứu về việc chọn trường của học sinh nhưng quyết định chọn trường đại học chưa được giải thích trọn vẹn bởi các yếu tố tác động và đặc biệt là chưa có nghiên cứu nào thực hiện tại tỉnh Bến Tre. Với những lý do trên, việc lựa chọn ngành, trường đối với học sinh là hết sức quan trọng, cần phải có sự hướng dẫn và định hướng đúng đắn cho các em khi chọn trường, chọn ngành trên nguyên tắc kết hợp giữa các yếu tố: nguyện vọng bản thân, điều kiện gia đình, năng lực bản thân, đòi hỏi của công việc và nhu cầu của xã hội.

Vì những lý do nêu trên, tôi tiến hành thực hiện đề tài “ Các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre” nhằm tìm ra những xu hướng, những yếu tố tác động đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh, từ đó có những giải pháp để góp phần nâng cao hiệu quả trong việc tư vấn hướng nghiệp cho học sinh, giúp các em có những sự lựa chọn phù hợp khi quyết định đăng ký vào trường đại học nào đó.2 Mục tiêu nghiên cứu Luận văn được thực hiện nhằm đạt các mục tiêu sau: (1) Xác định, đánh giá các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre. (2) Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả sẽ đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 THPT trong việc chọn trường đại học.3 Câu hỏi nghiên cứu (1) Các nhân tố nào quyết định đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre? LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 (2) Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre như thế nào? (3) Những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả của công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 THPT của tỉnh Bến Tre trong thời gian tới? 1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre. Đối tượng khảo sát là những học học sinh vừa hoàn thành kỳ thi THPT Quốc gia năm học 2017 - 2018 và đang chuẩn bị bước vào năm thứ nhất của một số trường đại học. Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu này được thực hiện tại một số trường đại học có số lượng sinh viên năm nhất là người Bến Tre đang theo học với số lượng nhiều.

Theo đó, tác giả sẽ thực hiện nghiên cứu tại các trường đại học như: Đại học Cần Thơ, Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Nông lâm TPHCM, Đại học Trà Vinh, Đại học Cửu Long, Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Tây Đô. Thời gian nghiên cứu: thời gian thu thập thông tin trong từ ngày 16/9/2018 đến 6/10/2018.5 Phương pháp nghiên cứu Đề tài nghiên cứu này sẽ sử dụng cả hai phương pháp nghiên cứu là nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. - Nghiên cứu định tính: thảo luận nhóm và quan trọng hơn cả là việc thảo luận với chuyên gia và học sinh nhằm xác định các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học và hoàn chỉnh bản hỏi. - Nghiên cứu định lượng: là nghiên cứu kết quả thực nghiệm phỏng vấn 300 học sinh vừa tham dự kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 và hiện tại đang theo học năm thứ nhất tại một số trường đại học thông qua bảng câu hỏi chi tiết.

Dùng kiểm định thang đo Cronbach’s Alpha để loại biến đo lường không đạt và dùng phân tích nhân tố khám phá EFA để tổng hợp những biến đã đạt yêu cầu thành nhân tố đo lường cho các biến trong mô hình đại diện. Tác giả đã sử dụng phần mềm SPSS LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 phiên bản 20.0 làm công cụ để tiến hành phân tích trong toàn bộ quá trình nghiên cứu.6 Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu Đề tài nghiên cứu này sẽ xác định các yếu tố tác động đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre. Từ đó, tác giả sẽ nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp trong thời gian tới, góp phần giúp các em có những quyết định đúng đắn, làm tiền đề cho các em có thể xây dựng cuộc sống trong tương lai như ý các em mong muốn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2.

Các lý thuyết có liên quan 2. Các khái niệm công cụ 2.1 Sự lựa chọn Lựa chọn là thuật ngữ dùng để nói đến việc phải xem xét, cân nhắc và tính toán để quyết định sử dụng loại phương thức hay cách thức tối ưu trong điều kiện hay cách thức hiện có để đạt được mục tiêu với hiệu quả và sự hài lòng cao nhất.2 Hướng nghiệp Hướng nghiệp là một bộ phận của giáo dục toàn diện. Thông qua việc hướng nghiệp, các đối tượng được hướng nghiệp sẽ có thêm sự hiểu biết và những yêu cầu của ngành nghề hoặc công việc mà bản thân đang hướng đến.3 Tư vấn hướng nghiệp Tư vấn hướng nghiệp là một hoạt động hỗ trợ khách quan lẫn chủ quan trong quá trình hướng nghiệp. Nó có lợi cho người được tư vấn hướng nghiệp, đồng thời nó cũng mang lại lợi ích cho người tư vấn hướng nghiệp trong một số trường hợp người tư vấn hướng nghiệp mong muốn một lợi ích chủ quan nào đó.

Tư vấn hướng nghiệp là một quá trình hoạt động tích cực nhằm giúp đối tượng được tư vấn hướng nghiệp hiểu sâu hơn về các công việc mà bản thân có thể lựa chọn theo đuổi trong tương lai.4 Chọn trường đại học Các em học sinh cuối cấp 3 thường nhận được sự định hướng của người thân, bạn bè, thầy cô và các chuyên gia tư vấn trong việc lựa chọn trường đại học. Việc chọn trường đại học của các em có thể trước hoặc sau khi có kết quả thi THPT Quốc gia. Bên cạnh đó, các em cũng dựa vào các yếu tố như: đặc điểm cá nhân, cơ hội trúng tuyển, nhu cầu xã hội, danh tiếng trường đại học,…để làm cơ sở xem xét lựa chọn trường đại học phù hợp với bản thân các em. Trong nghiên cứu này, khái niệm chọn trường đại học được hiểu là quyết định lựa chọn của các em về trường đại học để đăng ký theo học sau khi tốt nghiệp THPT Quốc gia.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Những yếu tố tác động đến việc chọn trường của học sinh 2.1 Yếu tố gia đình và các cá nhân có ảnh hưởng Gia đình là yếu tố hết sức quan trọng đối với sự phát triển tâm sinh lý cũng như tác động mạnh đến sự lựa chọn con đường tương lai của mỗi học sinh. Trong gia đình, cha mẹ hoặc người thân luôn là những người gần gũi và nắm bắt được nhiều tâm tư, tình cảm của các em. Gia đình luôn mong muốn những gì tốt nhất cho con em của mình nên vì thế họ thường đưa ra những lời khuyên, thậm chí là ép buộc đối với con em mình trong việc lựa chọn cho tương lai, trong đó có cả việc chọn trường đại học.