Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Sử Dụng Mạng Xã Hội TikTok Của Người Dùng Tại TP. Hồ Chí Minh

Sự trỗi dậy của TikTok như một hiện tượng mạng xã hội đã thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu và marketer. 107 trang · Trường Đại Học Ngân Hàng · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Vi
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Sử Dụng Mạng Xã Hội TikTok Tại TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về mạng xã hội
• 2.1.1. Các khái niệm liên quan đến mạng xã hội
• 2.1.2. Lịch sử hình thành TikTok
• 2.1.3. Khái quát về mạng xã hội TikTok
• 2.1.4. Các ưu điểm của mạng xã hội TikTok
• 2.2. Tổng quan lý thuyết
• 2.2.1. Hành vi sử dụng mạng xã hội
• 2.2.2. Mô hình lý thuyết
• 2.2.3. Các nghiên cứu liên quan
• 2.2.3.1. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài
• 2.2.3.2. Tổng quan nghiên cứu trong nước
• 2.3. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết
• 2.3.1. Thảo luận về khoảng trống nghiên cứu
• 2.3.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.2.1. Xây dựng thang đo các yếu tố trong mô hình
• 3.2.2. Thiết kế bảng hỏi
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.3.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.3.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.4. Phân tích dữ liệu
• 3.4.1. Phân tích thống kê mô tả
• 3.4.2. Kiểm định thang đo
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.1.1. Thống kê mô tả mẫu khảo sát
• 4.1.2. Thống kê mô tả các biến quan sát
• 4.2. Kiểm định thang đo
• 4.2.1. Kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha
• 4.2.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3. Kiểm định mô hình và các giả thuyết
• 4.3.1. Phân tích tương quan Pearson
• 4.3.2. Phân tích hồi quy
• 4.3.3. Kiểm định sự khác biệt
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. Hàm ý quản trị
• 5.2. Hạn chế của bài nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về TikTok và Quyết Định Sử Dụng 2024

Sự trỗi dậy của TikTok như một hiện tượng mạng xã hội đã thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu và marketer. Tại TP. Hồ Chí Minh, TikTok đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống số của nhiều người. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng TikTok của người dùng tại thành phố này. Báo cáo "Digital 2022 VietNam" của Hootsuite cho thấy TikTok đã tiếp cận được 39,91 triệu người từ 18 tuổi trở lên, chứng tỏ sức hút mạnh mẽ của nền tảng này. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thúy Vi (2023) đề xuất một mô hình gồm tính hữu dụng, tính dễ sử dụng, giải trí, tương tác xã hội, và thể hiện bản thân là các yếu tố quan trọng. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp TikTok và các nhà phát triển cải thiện trải nghiệm người dùng và thu hút thêm người dùng mới.

1.1. Mức độ phổ biến của TikTok tại TP. Hồ Chí Minh

Mạng xã hội TikTok nổi lên nhanh chóng, đặc biệt tại các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh. TikTok được sử dụng rộng rãi bởi nhiều đối tượng khác nhau, từ học sinh, sinh viên đến nhân viên văn phòng. Xu hướng sử dụng TikTok thể hiện rõ nét qua lượng người dùng truy cập thường xuyên và thời gian sử dụng trung bình mỗi ngày. Nghiên cứu cần chỉ ra cụ thể các số liệu thống kê về mức độ sử dụng TikTok tại thành phố.

1.2. Vai trò của TikTok trong đời sống xã hội hiện đại

TikTok không chỉ là một nền tảng giải trí mà còn là một công cụ để kết nối, chia sẻ thông tin và thể hiện bản thân. Nhiều người dùng sử dụng TikTok để cập nhật tin tức, học hỏi kỹ năng mới, hoặc đơn giản là giải trí sau những giờ làm việc căng thẳng. Ảnh hưởng xã hội của TikTok ngày càng lớn, đặc biệt đối với giới trẻ. Nền tảng này tạo ra các xu hướng mới và định hình phong cách sống.

II. Vấn Đề Thách Thức Tăng Trưởng Người Dùng TikTok 2024

Mặc dù TikTok đã đạt được thành công lớn, nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức để duy trì và tăng trưởng người dùng, đặc biệt tại TP. Hồ Chí Minh. Một trong những thách thức lớn nhất là sự cạnh tranh từ các mạng xã hội khác như Facebook, Instagram, và YouTube. Ngoài ra, các vấn đề về tính bảo mật, tính riêng tư, và nội dung không phù hợp cũng có thể ảnh hưởng đến quyết định sử dụng của người dùng. Báo cáo của Decision Lab cho thấy TikTok không còn là sự lựa chọn ưu tiên của Gen Z, cho thấy sự thay đổi trong hành vi người dùng.

2.1. Cạnh tranh từ các mạng xã hội khác tại TP. Hồ Chí Minh

Facebook, Instagram, YouTube và Zalo đều là những đối thủ cạnh tranh trực tiếp với TikTok tại thị trường TP. Hồ Chí Minh. Các nền tảng này có lợi thế về số lượng người dùng hiện tại và sự đa dạng về nội dung. So sánh với các mạng xã hội khác, TikTok cần phải tìm ra những lợi thế cạnh tranh độc đáo để thu hút và giữ chân người dùng.

2.2. Quan ngại về tính bảo mật và tính riêng tư trên TikTok

Các vấn đề liên quan đến tính bảo mật và tính riêng tư luôn là mối quan tâm hàng đầu của người dùng mạng xã hội. TikTok đã phải đối mặt với nhiều chỉ trích về việc thu thập và sử dụng dữ liệu người dùng. Để giải quyết vấn đề này, TikTok cần tăng cường các biện pháp bảo vệ dữ liệu và minh bạch hơn về chính sách bảo mật.

2.3. Kiểm duyệt nội dung và vấn đề nội dung không phù hợp

Việc kiểm duyệt nội dung trên TikTok là một thách thức lớn, đặc biệt là với lượng nội dung được tải lên hàng ngày. Nội dung không phù hợp như bạo lực, khiêu dâm, hoặc thông tin sai lệch có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến người dùng, đặc biệt là trẻ em. TikTok cần phải tăng cường kiểm duyệt và có các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các vi phạm.

III. Yếu Tố Ảnh Hưởng Chính đến Quyết Định Sử Dụng TikTok

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng TikTok của người dùng tại TP. Hồ Chí Minh. Trong đó, giải trí, kết nối, và thể hiện bản thân là những yếu tố quan trọng nhất. Người dùng tìm đến TikTok để giải trí sau những giờ làm việc căng thẳng, kết nối với bạn bè và những người có cùng sở thích, và thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra và chia sẻ nội dung sáng tạo. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thúy Vi (2023) cũng nhấn mạnh vai trò của tính hữu dụng và tính dễ sử dụng.

3.1. Giải trí và thư giãn là động lực chính của người dùng TikTok

Tính giải trí là một trong những yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy người dùng sử dụng TikTok. Các video ngắn, hài hước, và sáng tạo giúp người dùng giảm căng thẳng và giải trí. Nghiên cứu cần khám phá sâu hơn về loại nội dung giải trí nào được người dùng tại TP. Hồ Chí Minh ưa chuộng nhất.

3.2. Kết nối và tương tác xã hội thông qua TikTok

TikTok tạo ra một môi trường để người dùng kết nối và tương tác với nhau. Người dùng có thể theo dõi, bình luận, và chia sẻ video của những người khác. Cộng đồng trên TikTok rất đa dạng và phong phú, cho phép người dùng tìm thấy những người có cùng sở thích và mối quan tâm. Tương tác xã hội trên TikTok giúp người dùng cảm thấy được kết nối và thuộc về một cộng đồng.

3.3. Thể hiện bản thân và sáng tạo nội dung trên TikTok

TikTok cung cấp cho người dùng một nền tảng để thể hiện bản thân và sáng tạo nội dung. Người dùng có thể tạo ra các video ngắn, thêm hiệu ứng, âm nhạc, và chia sẻ với mọi người. Khả năng sáng tạo nội dung là một trong những yếu tố quan trọng giúp TikTok thu hút và giữ chân người dùng. Nội dung độc đáo và sáng tạo thường được lan truyền rộng rãi trên TikTok.

IV. Ảnh Hưởng của Ý Kiến Người Nổi Tiếng và Quảng Cáo 2024

Ý kiến người nổi tiếng (KOLs) và quảng cáo đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quyết định sử dụng TikTok của người dùng. Người dùng thường tin tưởng và làm theo lời khuyên của những người mà họ ngưỡng mộ. Quảng cáo trên TikTok có thể tiếp cận đến một lượng lớn người dùng tiềm năng. Việc sử dụng marketing thông qua người nổi tiếng và quảng cáo hiệu quả có thể giúp TikTok tăng cường nhận thức về thương hiệu và thu hút thêm người dùng.

4.1. Vai trò của KOLs trong việc ảnh hưởng đến người dùng TikTok

KOLs (Key Opinion Leaders) có một lượng lớn người theo dõi trên TikTok và có khả năng ảnh hưởng đến hành vi người dùng. Ý kiến người nổi tiếng có thể thúc đẩy người dùng thử nghiệm các sản phẩm mới, tham gia các thách thức, hoặc thay đổi thái độ của họ đối với một thương hiệu. TikTok cần hợp tác với các KOLs phù hợp để quảng bá thương hiệu và thu hút người dùng.

4.2. Hiệu quả của quảng cáo trên TikTok đối với người dùng

Quảng cáo trên TikTok có thể tiếp cận đến một lượng lớn người dùng tiềm năng, đặc biệt là giới trẻ. Quảng cáo có thể được thiết kế theo nhiều hình thức khác nhau, từ video ngắn, banner, đến các thách thức được tài trợ. Để đạt được hiệu quả cao, quảng cáo trên TikTok cần phải sáng tạo, hấp dẫn và phù hợp với xu hướng của nền tảng.

V. Nghiên Cứu Ứng Dụng và Kết Quả Phân Tích Dữ Liệu 2024

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng để thu thập và phân tích dữ liệu. Kết quả nghiên cứu thị trường cho thấy giải trí, kết nối, và thể hiện bản thân là những yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất đến quyết định sử dụng TikTok. Ngoài ra, ý kiến người nổi tiếng và quảng cáo cũng có tác động đáng kể. Phân tích dữ liệu giúp xác định rõ hơn về hành vi người dùng và các xu hướng sử dụng TikTok tại TP. Hồ Chí Minh.

5.1. Phương pháp khảo sát và thu thập dữ liệu từ người dùng TikTok

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát trực tuyến thông qua Google Forms để thu thập dữ liệu từ người dùng TikTok tại TP. Hồ Chí Minh. Mẫu khảo sát bao gồm các câu hỏi về mức độ sử dụng, mục đích sử dụng, và nhận thức của người dùng về các yếu tố ảnh hưởng. Dữ liệu thu thập được sẽ được xử lý và phân tích bằng phần mềm SPSS.

5.2. Phân tích dữ liệu và xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố

Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê như thống kê mô tả, phân tích tương quan, và phân tích hồi quy để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định sử dụng TikTok. Kết quả phân tích sẽ cung cấp thông tin chi tiết về hành vi người dùng và các xu hướng quan trọng.

VI. Tương Lai của TikTok tại TP

Để duy trì và phát triển, TikTok cần tập trung vào việc nâng cao trải nghiệm người dùng, tăng cường tính bảo mật, và kiểm duyệt nội dung chặt chẽ hơn. Việc hiểu rõ hành vi người dùng và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng TikTok là chìa khóa để thành công. Xu hướng sử dụng TikTok tại Việt Nam cho thấy tiềm năng phát triển lớn, nhưng cũng đòi hỏi sự thích ứng và đổi mới liên tục.

6.1. Đề xuất các giải pháp để nâng cao trải nghiệm người dùng TikTok

TikTok cần tập trung vào việc cải thiện giao diện, tính năng, và nội dung để nâng cao trải nghiệm người dùng. Việc lắng nghe phản hồi của người dùng và liên tục cập nhật các tính năng mới là rất quan trọng. TikTok cũng cần đầu tư vào việc tạo ra một môi trường an toàn và lành mạnh cho người dùng.

6.2. Định hướng phát triển TikTok bền vững tại thị trường TP. Hồ Chí Minh

Để phát triển bền vững tại thị trường TP. Hồ Chí Minh, TikTok cần phải xây dựng một chiến lược dài hạn, tập trung vào việc tạo ra giá trị cho người dùng và cộng đồng. TikTok cần hợp tác với các đối tác địa phương để tạo ra nội dung phù hợp với văn hóa và sở thích của người dùng Việt Nam. TikTok cũng cần tuân thủ các quy định pháp luật của Việt Nam và đóng góp vào sự phát triển xã hội.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thúy Vi (Chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, năm 2023) tập trung nghiên cứu hành vi và quyết định sử dụng nền tảng mạng xã hội TikTok của người dùng tại khu vực TP. Hồ Chí Minh.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Theo số liệu từ báo cáo Digital report 2022 của Hootsuite và We Are Social, mạng xã hội chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 35% tổng thời gian truyền thông kết nối, tương đương trung bình 2 giờ 27 phút mỗi ngày; trên phạm vi toàn cầu, tổng thời gian sử dụng mạng xã hội đạt hơn 4 nghìn tỷ giờ. Tại Việt Nam, tính đến tháng 01/2022, có khoảng 76,95 triệu người dùng hoạt động trên các mạng xã hội, tương đương 78,1% tổng dân số. Nền tảng TikTok thuộc sở hữu của ByteDance (ra mắt thị trường quốc tế vào năm 2017) đã tăng trưởng nhanh chóng với định dạng video ngắn kết hợp âm nhạc và thuật toán đề xuất nội dung cá nhân hóa. Báo cáo Digital 2022 Vietnam cho thấy TikTok đã tiếp cận được 40,5% người dùng mạng xã hội tại Việt Nam, tương đương 39,91 triệu người từ 18 tuổi trở lên. Giai đoạn đại dịch Covid-19 với các biện pháp giãn cách xã hội cũng là yếu tố thúc đẩy nhu cầu giải trí trực tuyến và làm tăng lượng truy cập nền tảng.

Tuy nhiên, tác giả chỉ ra các nguy cơ tiềm ẩn đối với sự phát triển bền vững của TikTok tại Việt Nam:

• Dữ liệu từ báo cáo Kết nối người dùng quý 2 năm 2020 của Decision Lab phản ánh người dùng TikTok tại Việt Nam tập trung chủ yếu ở thế hệ Z (Gen Z), trong khi tỷ lệ ở các nhóm tuổi khác còn thấp. Nền tảng chưa tối ưu hóa việc tiếp cận các đặc điểm tâm lý và hành vi của các phân khúc người dùng tiềm năng còn lại.
• Báo cáo The Connected Consumer (quý IV/2022) ghi nhận TikTok chịu sự cạnh tranh gay gắt từ các nền tảng video ngắn đối thủ như YouTube (Shorts) và Facebook (Reels), khiến TikTok không còn là lựa chọn ưu tiên duy nhất của người dùng trẻ.

Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok là cần thiết nhằm giúp đơn vị phát triển hiểu rõ nhu cầu của người dùng, nâng cao trải nghiệm và mở rộng tệp khách hàng.

Mục tiêu nghiên cứu

Khóa luận xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok của người dùng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh; từ đó đề xuất các hàm ý quản trị giúp TikTok tiếp cận và mở rộng dung lượng người dùng tại thị trường này.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Mục tiêu 1: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok của người dùng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.
   • Mục tiêu 2: Đo lường và đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quyết định sử dụng.
   • Mục tiêu 3: Đề xuất một số hàm ý quản trị phù hợp nhằm nâng cao trải nghiệm người dùng và mở rộng quy mô thị trường.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok của người dùng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh?
2. Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok như thế nào?
3. Những hàm ý quản trị nào là phù hợp để giúp TikTok tiếp cận và mở rộng dung lượng người dùng tại TP. Hồ Chí Minh?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok của người dùng.
• Đối tượng khảo sát: Người dân đang sinh sống, học tập và làm việc trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đã và đang sử dụng mạng xã hội TikTok (không giới hạn độ tuổi).
• Phạm vi không gian: Địa bàn TP. Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Quá trình nghiên cứu và khảo sát thực địa được thực hiện từ tháng 04/2023 đến tháng 06/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết nền tảng

Nghiên cứu tích hợp các lý thuyết hành vi người tiêu dùng và chấp nhận công nghệ để xây dựng mô hình phân tích:

• Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) (Ajzen & Fishbein, 1975): Giải thích ý định hành vi được định hình bởi thái độ cá nhân và chuẩn mực chủ quan.
• Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM) (Davis, 1986, 1989): Xác định hai yếu tố then chốt thúc đẩy việc tiếp nhận công nghệ mới là Cảm nhận tính hữu dụng (Perceived Usefulness) và Cảm nhận tính dễ sử dụng (Perceived Ease of Use).
• Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior - TPB) (Ajzen, 1991): Mở rộng từ TRA, bổ sung yếu tố nhận thức kiểm soát hành vi (Perceived Behavioral Control) cùng với thái độ và chuẩn mực chủ quan tác động đến ý định và hành vi thực tế.
• Lý thuyết Sử dụng và Hài lòng (Uses and Gratifications Theory - UGT) (Katz et al., 1973; Rubin, 1994; Papacharissi & Rubin, 2000): Tập trung vào động cơ chủ động của người dùng khi lựa chọn phương tiện truyền thông để thỏa mãn các nhu cầu cá nhân (xử lý thông tin, giải trí, kết nối xã hội, thể hiện bản thân và lưu trữ).

Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm liên quan

Tác giả kế thừa kết quả từ các nghiên cứu quốc tế và trong nước:

• Hwang & Cho (2018): Nghiên cứu trên 371 sinh viên Hàn Quốc về Instagram, kết hợp TAM và UGT; chỉ ra tính dễ sử dụng, giải trí và tương tác xã hội tác động đáng kể đến ý định sử dụng.
• Yaqi et al. (2021): Nghiên cứu trên 202 người dùng Douyin/TikTok dựa trên UGT, chỉ ra động cơ sử dụng và mức độ ưa thích nội dung tác động tích cực đến mức độ hài lòng và ý định quan tâm.
• Omar & Dequan (2020): Khảo sát 385 người dùng TikTok, chứng minh các động cơ lưu trữ, tìm hiểu, thể hiện bản thân, tương tác xã hội và thoát ly thực tế thúc đẩy việc sử dụng nền tảng.
• Al-Menayes (2015): Khảo sát 1.327 sinh viên đại học về động cơ sử dụng mạng xã hội (giải trí, tiện ích cá nhân, tìm kiếm thông tin, sự thuận tiện).
• Basak & Calisir (2015): Nghiên cứu 470 người dùng Facebook tại Thổ Nhĩ Kỳ về ý định tiếp tục sử dụng.
• Hồ Thị Quyên & Bùi Huy Khải Bích (2022): Khảo sát 295 cá nhân thuộc thế hệ Z tại Việt Nam về các động cơ cá nhân ảnh hưởng đến ý định tiếp tục sử dụng TikTok.
• Nguyễn Thị Bích Trâm & Nguyễn Thị Mai Trang (2015): Ứng dụng TAM để phân tích hành vi sử dụng Facebook tại Việt Nam.

Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 6 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc với 6 giả thuyết nghiên cứu ($H_1$ đến $H_6$):

• $H_1$: Tính hữu dụng có ảnh hưởng cùng chiều (+) đến Quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok.
• $H_2$: Tính dễ sử dụng có ảnh hưởng cùng chiều (+) đến Quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok.
• $H_3$: Lưu trữ có ảnh hưởng cùng chiều (+) đến Quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok.
• $H_4$: Giải trí có ảnh hưởng cùng chiều (+) đến Quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok.
• $H_5$: Tương tác xã hội có ảnh hưởng cùng chiều (+) đến Quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok.
• $H_6$: Thể hiện bản thân có ảnh hưởng cùng chiều (+) đến Quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok.

Phương pháp nghiên cứu và hệ thống thang đo

Nghiên cứu kết hợp hai phương pháp:

1. Nghiên cứu định tính: Lược khảo tài liệu, tổng hợp khung lý thuyết, xác định 6 nhóm yếu tố với 28 biến quan sát; thử nghiệm và hiệu chỉnh bảng câu hỏi.
2. Nghiên cứu định lượng: Khảo sát ngẫu nhiên người dùng TikTok tại TP. Hồ Chí Minh qua Google Forms. Toàn bộ các biến quan sát sử dụng thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý). Cỡ mẫu hợp lệ thu thập được là $N = 319$.

Nhóm yếu tố	Mã hóa	Số biến	Nội dung biến quan sát	Nguồn tham khảo kế thừa
Tính hữu dụng	HD1 – HD4	4	Công cụ hữu dụng trong giao tiếp (HD1); tìm kiếm và chia sẻ thông tin (HD2); hòa nhập xu hướng cộng đồng (HD3); nâng cao hiệu quả kết nối và tương tác (HD4).	Nguyễn Thị Bích Trâm & Nguyễn Thị Mai Trang (2015); Hwang & Cho (2018)
Tính dễ sử dụng	SD1 – SD4	4	Dễ học cách sử dụng (SD1); rất dễ sử dụng (SD2); xem nhiều thông tin trong thời gian ngắn (SD3); tính năng tự đề xuất không cần tìm kiếm (SD4).	Nguyễn Thị Bích Trâm & Nguyễn Thị Mai Trang (2015); Hwang & Cho (2018)
Lưu trữ	LT1 – LT4	4	Lưu đoạn video ngắn cá nhân/bạn bè (LT1); lưu giữ sự kiện đáng nhớ nhờ hiệu ứng (LT2); lưu hoạt động qua mục "Video đã thích" (LT3); tạo video đẹp nhờ hiệu ứng và tính năng (LT4).	Omar & Dequan (2020); Hồ Thị Quyên & Bùi Huy Khải Bích (2022)
Giải trí	GT1 – GT4	4	Cảm thấy vui vẻ (GT1); thư giãn, thay đổi tâm trạng, giảm căng thẳng (GT2); nội dung hài hước và thú vị (GT3); nền tảng mang tính giải trí cao (GT4).	Basak & Calisir (2015); Yaqi et al. (2021)
Tương tác xã hội	TT1 – TT5	5	Tương tác với người khác (TT1); sử dụng vì mọi người xung quanh dùng (TT2); kết nối và gặp gỡ người mới (TT3); duy trì mối quan hệ tốt (TT4); chia sẻ video sang mạng xã hội khác (TT5).	Omar & Dequan (2020); Yaqi et al. (2021)
Thể hiện bản thân	TH1 – TH3	3	Tự do thể hiện bản thân (TH1); được người khác công nhận (TH2); thể hiện kiến thức, tài năng qua video tự đăng tải (TH3).	Basak & Calisir (2015); Omar & Dequan (2020); Hồ Thị Quyên & Bùi Huy Khải Bích (2022)
Quyết định sử dụng	QD1 – QD4	4	Xem video của người khác (QD1); tương tác, bình luận, chia sẻ (QD2); đăng tải nội dung tự sáng tạo (QD3); tự sáng tạo video bằng ứng dụng (QD4).	Omar & Dequan (2020)

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Chương 1 thiết lập khung định hướng cho toàn bộ khóa luận. Tác giả trình bày bức tranh tổng thể về thị trường mạng xã hội tại Việt Nam, nêu bật vị thế và tốc độ tăng trưởng của TikTok (đạt 40,5% thị phần người dùng năm 2022). Chương này xác định rõ tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ sự cạnh tranh khốc liệt của YouTube và Facebook cùng hạn chế về cơ cấu người dùng tập trung quá mức vào nhóm Gen Z. Các nội dung về mục tiêu nghiên cứu (1 mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể), câu hỏi nghiên cứu (3 câu hỏi), đối tượng, phạm vi nghiên cứu (TP. Hồ Chí Minh, 04/2023 - 06/2023) và kết cấu 5 chương của đề tài được hệ thống hóa rõ ràng.

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

Chương 2 cung cấp nền tảng học thuật vững chắc cho đề tài:

• Hệ thống hóa các khái niệm về mạng xã hội (Boyd & Ellison, 2007; W. Kim et al., 2010; Ellison & Boyd, 2013; Kuss & Griffiths, 2011) và hành vi sử dụng mạng xã hội (Chen et al., 2014; Heinonen, 2011; Steinfield, 2008).
• Trình bày lịch sử hình thành TikTok từ ByteDance (tiền thân là ứng dụng A.me/Douyin ra mắt năm 2016 tại Trung Quốc, mua lại Musical.ly năm 2017 để mở rộng quốc tế, chính thức ra mắt tại Việt Nam vào tháng 04/2019 tại Gem Center, TP.HCM).
• Phân tích các đặc tính nổi bật của TikTok: định dạng video ngắn (15–60 giây), thuật toán đề xuất trang "Dành cho bạn" (For You Page), kho nhạc nền liên kết Apple Music/Spotify, công cụ sáng tạo nội dung đa dạng (duet, stitch, react, hiệu ứng hình ảnh), cùng các chiến dịch giáo dục như EduTok (#LearnonTiktok đạt 81,5 tỷ lượt xem tính đến tháng 03/2020).
• Tổng quan 4 lý thuyết cốt lõi (TRA, TAM, TPB, UGT) và 7 công trình nghiên cứu thực nghiệm tiêu biểu.
• Xác định khoảng trống nghiên cứu và thiết lập mô hình nghiên cứu gồm 6 biến độc lập (HD, SD, LT, GT, TT, TH) tác động đến biến phụ thuộc Quyết định sử dụng TikTok (QD) kèm 6 giả thuyết nghiên cứu.

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 3 chi tiết hóa quy trình thực hiện nghiên cứu khoa học qua hai giai đoạn:

• Quy trình định tính: Thu thập và phân tích tài liệu thứ cấp, xây dựng thang đo 28 biến quan sát dựa trên các nghiên cứu tiền định, thiết kế bảng câu hỏi khảo sát gồm 4 phần (Giới thiệu, Thông tin nhân khẩu học, Câu hỏi thang đo Likert 5 mức độ, Lời cảm ơn).
• Quy trình định lượng: Lập kế hoạch thu thập dữ liệu trực tuyến bằng Google Forms trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Dữ liệu thu thập được làm sạch, mã hóa và nhập liệu vào phần mềm IBM SPSS 25.
• Thiết lập quy trình kiểm định thống kê: Thống kê mô tả mẫu, Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha, Phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho biến độc lập và phụ thuộc, Phân tích tương quan Pearson, Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (kiểm định $R^2$, ANOVA, hiện tượng đa cộng tuyến qua hệ số VIF) và kiểm định One-Way ANOVA để đánh giá sự khác biệt theo nhân khẩu học.

CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU

Chương 4 trình bày toàn bộ kết quả phân tích định lượng từ $N = 319$ phiếu khảo sát thu thập được:

• Thống kê mô tả: Phản ánh cơ cấu mẫu nghiên cứu theo độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp và tần suất, thời lượng sử dụng TikTok hàng ngày.
• Kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha: Đánh giá tính nhất quán nội tại của từng nhóm thang đo, loại bỏ các biến quan sát không đạt chuẩn (hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3).
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Kiểm định chỉ số KMO, kiểm định Bartlett, hệ số tải nhân tố (Factor Loading) và giá trị Eigenvalue để trích xuất các nhân tố đại diện.
• Phân tích hồi quy đa biến: Đánh giá độ phù hợp của mô hình qua hệ số $R^2$ hiệu chỉnh, kiểm định mức ý nghĩa thống kê của phương trình hồi quy thông qua phân tích phương sai ANOVA, kiểm tra đa cộng tuyến qua chỉ số VIF, xác định trọng số hồi quy chuẩn hóa ($\beta$) để đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến quyết định sử dụng.
• Kiểm định One-Way ANOVA: Đánh giá sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về quyết định sử dụng TikTok theo các nhóm độ tuổi, nghề nghiệp và mức độ sử dụng khác nhau.

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT HÀM Ý QUẢN TRỊ

Chương cuối cùng tổng kết các phát hiện chính từ kết quả xử lý số liệu, đối chiếu với các mục tiêu và giả thuyết ban đầu. Tác giả xây dựng hệ thống các hàm ý quản trị hướng tới đội ngũ phát triển và tiếp thị của TikTok; chỉ rõ các hạn chế trong quá trình nghiên cứu và gợi ý định hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Xác thực mô hình đo lường: Khóa luận đã hệ thống hóa và kiểm định thành công bộ thang đo 28 biến quan sát thuộc 6 yếu tố động cơ và công nghệ tác động đến quyết định sử dụng TikTok tại thị trường TP. Hồ Chí Minh với cỡ mẫu $N = 319$.
2. Xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố: Kết quả phân tích hồi quy và kiểm định giả thuyết khẳng định các yếu tố thuộc mô hình chấp nhận công nghệ (Tính hữu dụng, Tính dễ sử dụng) và lý thuyết sử dụng & hài lòng (Giải trí, Tương tác xã hội, Thể hiện bản thân, Lưu trữ) đóng vai trò tích cực thúc đẩy quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok của người dùng.
3. Phân tích khác biệt nhân khẩu học: Kết quả kiểm định One-Way ANOVA chỉ ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê trong quyết định và hành vi sử dụng TikTok giữa các nhóm độ tuổi, nghề nghiệp và thời lượng sử dụng thực tế.

Đóng góp về mặt lý luận và học thuật

• Bổ sung tài liệu học thuật thực nghiệm về hành vi chấp nhận và sử dụng mạng xã hội video ngắn tại Việt Nam – một lĩnh vực còn ít công trình nghiên cứu toàn diện so với các mạng xã hội truyền thống như Facebook hay Instagram.
• Tích hợp thành công khung lý thuyết chấp nhận công nghệ (TAM) và lý thuyết sử dụng & hài lòng (UGT), cung cấp một khung phân tích có giá trị tham khảo cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo về các nền tảng trực tuyến tương tự.

Đề xuất hàm ý quản trị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, tác giả đề xuất các nhóm hàm ý quản trị thiết thực cho nhà quản trị nền tảng TikTok:

• Nâng cao tính hữu dụng và giá trị thông tin: Tiếp tục đẩy mạnh các nội dung mang tính giáo dục, kiến thức thực tiễn thông qua các chiến dịch như #LearnonTiktok, kết nối các chuyên gia, tổ chức giáo dục nhằm xóa bỏ định kiến TikTok chỉ là ứng dụng thuần giải trí vô bổ.
• Tối ưu hóa tính dễ sử dụng và công nghệ: Cải tiến giao diện người dùng, nâng cấp thuật toán đề xuất trang "Dành cho bạn" giúp phân phối nội dung chính xác theo sở thích cá nhân mà không đòi hỏi thao tác tìm kiếm phức tạp; tinh gọn công cụ chỉnh sửa video.
• Phát triển tính năng lưu trữ và quản lý nội dung: Cải thiện tính năng lưu trữ đám mây, sắp xếp video đã thích, bộ sưu tập cá nhân khoa học hơn để người dùng dễ dàng xem lại và lưu giữ kỷ niệm.
• Thúc đẩy tính năng tương tác xã hội và gắn kết cộng đồng: Đa dạng hóa các công cụ kết nối như Duet, Stitch, phòng phát sóng trực tiếp (Live Stream), tính năng bình luận bằng video nhằm gia tăng tính gắn kết giữa các tài khoản.
• Tạo môi trường khuyến khích thể hiện bản thân: Cung cấp kho hiệu ứng âm thanh, bộ lọc hình ảnh độc đáo, hỗ trợ các nhà sáng tạo nội dung tiềm năng xây dựng thương hiệu cá nhân và định hình tài khoản chuyên nghiệp.
• Mở rộng tệp khách hàng ngoài Gen Z: Thiết kế các chiến dịch tiếp thị và nội dung phù hợp với các nhóm độ tuổi trung niên và người đi làm tại TP. Hồ Chí Minh nhằm đa dạng hóa nhân khẩu học người dùng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được tác giả thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế trong quá trình thực hiện:

• Hạn chế về phạm vi không gian: Nghiên cứu chỉ tiến hành khảo sát trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Do đặc thù đô thị lớn có lối sống và mức độ tiếp cận công nghệ cao, kết quả nghiên cứu chưa thể khái quát hóa hoàn toàn cho toàn bộ người dùng TikTok tại các tỉnh thành và khu vực nông thôn khác tại Việt Nam.
• Hạn chế về phương pháp chọn mẫu: Việc thu thập dữ liệu được thực hiện trực tuyến thông qua biểu mẫu Google Forms theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện, có thể dẫn đến hiện tượng sai số chọn mẫu hoặc thiên lệch cơ cấu người trả lời.
• Hạn chế về biến số trong mô hình: Mô hình nghiên cứu tập trung vào 6 yếu tố cơ bản (HD, SD, LT, GT, TT, TH). Trong thực tế, quyết định sử dụng mạng xã hội còn có thể chịu sự chi phối của các yếu tố khác chưa được xem xét như: rủi ro bảo mật thông tin, ảnh hưởng của người nổi tiếng (KOLs/Influencers), chi phí cơ hội, hoặc các yếu tố văn hóa - xã hội đặc thù.
• Hạn chế về thời gian nghiên cứu: Dữ liệu khảo sát được thu thập trong khoảng thời gian ngắn (từ tháng 04/2023 đến tháng 06/2023), do đó chưa đo lường được sự biến động trong hành vi người dùng theo chuỗi thời gian dài hạn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi không gian khảo sát sang các thành phố lớn khác (Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ) và khu vực nông thôn để tăng tính đại diện.
• Bổ sung các biến số mới vào mô hình nghiên cứu như: Cảm nhận rủi ro bảo mật, Chuẩn mực chủ quan, Tác động của người có sức ảnh hưởng (KOLs), hoặc Ý định mua sắm trên TikTok Shop.
• Áp dụng các phương pháp lấy mẫu xác suất và nghiên cứu theo chiều dọc thời gian để đánh giá sự dịch chuyển hành vi người dùng.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận tốt nghiệp này mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên cao học ngành Quản trị kinh doanh, Marketing, Thương mại điện tử, Hệ thống thông tin quản lý: Là tài liệu mẫu mực về cách kết hợp hai khung lý thuyết kinh điển (TAM và UGT) để giải thích hành vi chấp nhận nền tảng công nghệ số mới.
• Người nghiên cứu về mạng xã hội và truyền thông số: Cung cấp bộ thang đo 28 biến quan sát được dịch thuật, chuẩn hóa và kiểm định phù hợp với bối cảnh văn hóa và người dùng Việt Nam.
• Doanh nghiệp, chuyên viên tiếp thị số (Digital Marketers) và nhà sáng tạo nội dung: Cung cấp góc nhìn thực chứng về các động cơ thúc đẩy người dùng tương tác, sáng tạo và gắn bó với TikTok, từ đó tối ưu hóa chiến dịch truyền thông và tiếp cận khách hàng mục tiêu tại các đô thị lớn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng cỡ mẫu bao nhiêu và dữ liệu được thu thập bằng phương thức nào?
Khóa luận đã thu thập được 319 phiếu phản hồi hợp lệ ($N = 319$) từ những người đang sinh sống, học tập tại TP. Hồ Chí Minh đã và đang sử dụng TikTok. Dữ liệu được thu thập qua khảo sát trực tuyến bằng biểu mẫu Google Forms trong khoảng thời gian từ tháng 04/2023 đến tháng 06/2023.

2. Khung lý thuyết nền tảng nào được tác giả kết hợp để xây dựng mô hình nghiên cứu?
Tác giả kết hợp bốn nền tảng lý thuyết chính: Thuyết hành động hợp lý (TRA - Ajzen & Fishbein, 1975), Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM - Davis, 1986, 1989), Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB - Ajzen, 1991) và Lý thuyết Sử dụng & Hài lòng (UGT - Katz et al., 1973).

3. Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm những nhóm yếu tố độc lập nào?
Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm 6 nhóm yếu tố độc lập: (1) Tính hữu dụng (HD), (2) Tính dễ sử dụng (SD), (3) Lưu trữ (LT), (4) Giải trí (GT), (5) Tương tác xã hội (TT), và (6) Thể hiện bản thân (TH), tác động trực tiếp đến biến phụ thuộc là Quyết định sử dụng TikTok (QD).

4. Khóa luận sử dụng bao nhiêu biến quan sát và áp dụng thang đo gì?
Nghiên cứu sử dụng tổng cộng 28 biến quan sát (24 biến cho 6 nhân tố độc lập và 4 biến cho nhân tố phụ thuộc), được đo lường bằng thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ, từ mức 1 (Hoàn toàn không đồng ý) đến mức 5 (Hoàn toàn đồng ý).

5. Tác giả đã tiến hành kiểm định sự khác biệt đối với những đặc điểm nhân khẩu học nào?
Tác giả đã thực hiện phân tích phương sai One-Way ANOVA trên phần mềm SPSS 25 để kiểm định sự khác biệt về quyết định sử dụng TikTok theo ba đặc điểm: Độ tuổi (Bảng 4.13), Nghề nghiệp (Bảng 4.14) và Mức độ/thời lượng sử dụng (Bảng 4.15).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thúy Vi đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc xác định và đo lường 6 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng mạng xã hội TikTok của người dùng tại TP. Hồ Chí Minh. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu định tính và định lượng trên cỡ mẫu 319 người dùng với sự hỗ trợ của phần mềm SPSS 25, nghiên cứu đã chứng minh tính hữu dụng, tính dễ sử dụng, nhu cầu giải trí, lưu trữ, tương tác xã hội và thể hiện bản thân đều là những động lực quan trọng định hình hành vi người dùng. Công trình không chỉ đóng góp tài liệu học thuật thực nghiệm giá trị cho lĩnh vực quản trị kinh doanh và marketing số mà còn đề xuất các hàm ý quản trị thực tiễn giúp nền tảng TikTok tối ưu hóa tính năng và mở rộng thị phần bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 cũng bao gồm và phạm vi đối tượng nghiên cứu, đưa ra các phương pháp nghiên cứu. Tiếp đến, tác giả cũng đưa 6 ra được ý nghĩa nghiên cứu và cuối cùng là kết cấu của đề tài nghiên cứu. 7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan về mạng xã hội 2.1 Các khái niệm liên quan đến mạng xã hội Theo nhóm tác giả Boyd & Ellison, (2007) cho rằng: "Mạng xã hội là các dịch vụ trên web cho phép người dùng (1) tạo hồ sơ công khai, (2) nêu rõ danh sách những người dùng khác mà họ chia sẻ kết nối và (3) trình bày và duyệt danh sách các liên kết của họ và những liên kết được thực hiện bởi những người khác trong hệ thống. Bản chất và danh pháp của các kết nối này có thể khác nhau giữa các mạng xã hội".

Thông qua việc tiếp nhận, chia sẻ thông tin và tại đây người dùng sử dụng các tài khoản cá nhân như một phương tiện để giao tiếp với nhau. Với nhìn nhận của W. Kim et al., (2010) "Mạng xã hội là nền tảng để hình thành các cộng đồng trực tuyến và chia sẻ nội dung do người dùng sáng tạo. Ngoài ra, Internet cũng được mọi người sử dụng theo cách mở hoặc sẽ bị giới hạn bởi những người thuộc tổ chức cụ thể như công ty, trường đại học và hội nghề nghiệp.

Cộng đồng được xem là một mạng lưới bạn bè ngoại tuyến, người quen trực tuyến, một hoặc nhiều nhóm sở thích (dựa trên trường đã học, sở thích, mối quan tâm, nguyên nhân, nghề nghiệp, dân tộc, giới tính, nhóm tuổi,. Wellman, (2001) thì cho rằng: "Mạng máy tính vốn là mạng xã hội, bởi nó liên kết với mọi người và tổ chức". Theo định nghĩa của tác giả khi mạng máy tính kết nối với con người thì nó trở thành một mạng xã hội. Nhờ vào MXH làm tăng vốn xã hội của con người, đồng thời giúp gia tăng việc liên lạc với bạn bè và người thân sống gần và xa.

Định nghĩa theo Ellison & Boyd, (2013) "Nền tảng truyền thông được kết nối mạng bởi những người dùng có (1) hồ sơ nhận dạng duy nhất bao gồm nội dung do người dùng cung cấp, nội dung do người dùng khác cung cấp và dữ liệu cấp hệ thống; (2) có thể trình bày công khai các kết nối mà người khác có thể xem và ghé xem qua; (3) có thể sử dụng, tạo ra và tương tác với các luồng nội dung trên mạng do người dùng tạo được cung cấp bởi các kết nối của họ." Theo góc nhìn của nhóm tác giả Kuss & Griffiths, (2011) đưa ra định nghĩa 8 rằng: "Mạng xã hội là một cộng đồng ảo nơi người dùng có thể tạo hồ sơ cá nhân, chia sẻ thông tin và tương tác với những người khác trên nền tảng trực tuyến. Mạng xã hội giúp cho việc kết nối giữa người dùng bất kỳ không gian và thời gian nào cũng có thể diễn ra, giúp cho con người có thể kết nối với nhau dễ dàng hơn thông qua việc theo dõi, gửi lời mời kết bạn hoặc tham gia các nhóm, trang cộng đồng". Từ đó, người dùng có thể gặp gỡ những người có sở thích chung, tìm kiếm thông tin, cập nhật tin tức và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân. Không chỉ có thế, giờ đây MXH còn cung cấp một nền tảng để chia sẻ cảm xúc và thông điệp từ đó, trở thành một phương tiện tuyệt vời để tương tác xã hội trực tuyến (Hoadley và cộng sự, 2010; Rosen & Kluemper, 2008).

Việc con người chúng ta tương tác xã hội trực tuyến với nhau qua MXH giúp có thêm cơ hội kết nối với những người khác từ những nơi khác nhau trên thế giới. Murray & Waller, (2007) "Các mạng xã hội là các cộng đồng ảo cho phép mọi người kết nối và tương tác với nhau với một chủ đề cụ thể hoặc chỉ để giao lưu với nhau trực tuyến". Công nghệ đang phát triển không ngừng từng ngày dẫn đến việc mọi người sẽ càng ngày càng dựa vào kỹ thuật số hoặc internet, bắt nguồn từ những mong muốn tìm hiểu thông tin, giải trí, thậm chí là kết nối với nhau. Dưới cách nhìn nhận của tác giả Nguyễn Lan Nguyên, (2020) "Mạng xã hội là một sự liên kết giữa các cá nhân với nhau và giữa cá nhân với cộng đồng.

Nó cung cấp cho người dùng các công cụ để tương tác, chia sẻ thông tin và kết nối với nhau từ đó tạo ra một không gian xã hội mạnh mẽ". Với tính năng gặp gỡ người mới là điểm độc đáo của mạng xã hội, trong khi đó, những người khác có thể nhìn nhận MXH là công cụ tương tác, chia sẻ thông tin và kết nối với những người hiện có trong mạng xã hội của họ. Tóm lại, cách nhìn nhận về tính độc đáo của MXH phụ thuộc vào mỗi người và không phải là một ý kiến tuyệt đối. Nhìn chung, mạng xã hội là một công cụ rất hữu ích giúp con người kết nối và tương tác với nhau, cũng như chia sẻ thông tin, thông điệp, hình ảnh và video của mình.

Tính năng này cho phép người dùng có thể xây dựng và duy trì mối quan hệ quan trọng trong cuộc sống cũng như mở rộng mạng lưới xã hội của họ với những 9 người mới. Trong cái nhìn tổng thể, MXH góp phần quan trọng vào việc kết nối mọi người lại với nhau và tạo ra một cộng đồng xã hội trực tuyến mạnh mẽ. Mạng xã hội còn là nơi để chia sẻ ý kiến, suy nghĩ, quan điểm và sở thích của họ, cho phép họ tự do thể hiện bản thân một cách thoải mái. MXH thu hút người dùng của họ vì con người là sinh vật xã hội cần kết nối với những người khác để phát triển (Leary & Baumeister, 2000).2 Lịch sử hình thành TikTok Vào năm 2016, ByteDance là một công ty công nghệ đa quốc gia có trụ sở tại Bắc Kinh, Trung Quốc đã phát triển và thành công ra mắt ứng dụng có tên gọi đầu tiên là A.me sau đó đổi tên thành Douyin.

Ứng dụng Douyin được ra mắt với người dùng cho phép xem, tạo và chia sẻ nội dung dưới dạng video ngắn. Sau một năm ra mắt, công ty ByteDance mở rộng Douyin và chính thức ra mắt tại thị trường nước ngoài với ứng dụng mang tên TikTok. Cuối năm 2017, ByteDance quyết định mua lại Musical.ly và sáp nhập nền tảng này vào TikTok nhằm mở rộng phạm vi người dùng và công ty đã thành công khi thu hút về khoảng 30 triệu người dùng chỉ sau ba tháng có thể thấy được đà phát triển vượt bậc của ứng dụng. TikTok đã đánh dấu một cột mốc mới với lượt tải xuống đạt hơn 1 tỷ ở 150 thị trường trên toàn thế giới và 75 ngôn ngữ tính đến năm 2021, đồng thời vào năm 2020 TikTok được bình chọn là thương hiệu được đứng thứ ba trên toàn cầu về tốc độ tăng trưởng nhanh và nổi lên trước đối thủ đáng gờm như Netflix, Youtube và Facebook (Brands Vietnam, 2021).

Tính đến tháng 03/2019, TikTok tại Việt Nam đã sở hữu hơn 12 triệu người dùng hàng tháng. Gem Center tại TP.HCM đã tổ chức diễn ra lễ ra mắt chính thức của ứng dụng TikTok dưới dạng nền tảng video ngắn vào ngày 24/04/2019. Sự ra mắt này đã thu hút của các nhà sản xuất nội dung, các nghệ sĩ, ngôi sao và các nhà quảng cáo quan tâm (TikTok chính thức ra mắt tại Việt Nam và công bố chiến lược đa dạng hóa nội dung, 2019). Theo báo cáo "VietNam Digital" của Hootsuite và Wearesocial công bố vào năm 2020, nền tảng mạng xã hội TikTok thu về khoảng 39% người dùng trong thị trường các mạng xã hội Việt Nam.

Từ số liệu trên cho 10 thấy, ứng dụng TikTok đã và đang tiếp cận được nhiều người dùng đồng thời được xem là một ứng dụng giải trí mới.3 Khái quát về mạng xã hội TikTok Theo Saxena, (2020), tính đến năm 2020, TikTok đã được tải xuống hơn 2 tỷ lần trên App Store, vượt qua các mạng xã hội khác như Facebook, Instagram và Twitter. Điều này đã tạo ra một trào lưu và thu hút một cộng đồng lớn người sử dụng trên toàn cầu. Tên gọi TikTok là ứng dụng phổ biến và khá quen thuộc trong cộng đồng người dùng trực tuyến với mọi lứa tuổi. Tuy chỉ mới ra mắt vào năm 2017 nhưng TikTok đã đem lại được những kết quả phát triển vượt bậc.

TikTok được biết đến là một ứng dụng âm nhạc sáng tạo tương tác video ngắn. Người dùng ứng dụng này có thể chọn giao diện âm nhạc của họ, thêm các hiệu ứng chuyển động và làm đẹp đặc biệt, sau đó tạo video nhạc ngắn yêu thích của họ (Saxena, 2020). Trung bình mỗi video TikTok sẽ rơi vào khoảng 15 giây. Do dung lượng video với thời gian ngắn tạo nên khác biệt và TikTok tránh được cạnh tranh với Youtube hay Facebook đây là những mạng xã hội có nội dung video không giới hạn độ dài.

Hơn nữa, tác giả cũng khẳng định rằng những video ngắn gọn giúp thúc đẩy hành vi của người dùng thay vì chỉ xem một video với nội dung đầy đủ sẽ tốn vài phút thì chỉ cần một khoảng thời gian nhắn hơn họ lại có thể xem được nhiều video hơn, đồng thời khuyến khích việc sáng tạo video nhằm thể hiện bản thân của họ. Đây được xem là một điểm mạnh của TikTok. Với thao tác sử dụng dễ dàng giúp người sử dụng thỏa sức sáng tạo nội dung video đa dạng lĩnh vực cùng với các hiệu ứng chỉnh hình ảnh kết hợp nhãn dán từ vui nhộn, hài hước hay là kinh dị. Tính năng làm nên sự riêng biệt của TikTok so với hầu hết các mạng xã hội khác là nhạc nền của video, bởi vì người dùng có thể chọn nhạc nền từ với kho tàng nhạc vô cùng phong phú và đa dạng và thậm chí tạo clip âm thanh gốc.

TikTok nổi tiếng với các video ngắn giải trí và TikTok cũng cho phép người dùng tải xuống video của họ một cách dễ dàng hoặc trực tiếp tải chúng lên các nền tảng khác. Cùng với đó, TikTok mang lại tỷ lệ tương tác rất cao. Người dùng sử dụng nội dung bằng cách xem nguồn cấp dữ liệu video được tạo theo thuật 11 toán trên trang được gọi là "Dành cho bạn". Đây là nơi hạ cánh khi người dùng mở ứng dụng (Saxena, 2020).

Ngày nay, dường như TikTok là cái tên nhấn mạnh tâm trí người dùng. Từ trẻ nhỏ đến người lớn ai cũng sử dụng nó với nội dung video ngắn chỉ vài giây hoặc tối đa 60 giây nhưng một số người dùng có thể bị cuốn theo nội dung của video đó mà mất nhiều giờ để lướt xem video trên ứng dụng.