chương 1 cũng bao gồm và phạm vi đối tượng nghiên cứu, đưa ra các phương pháp nghiên cứu. Tiếp đến, tác giả cũng đưa 6 ra được ý nghĩa nghiên cứu và cuối cùng là kết cấu của đề tài nghiên cứu. 7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan về mạng xã hội 2.1 Các khái niệm liên quan đến mạng xã hội Theo nhóm tác giả Boyd & Ellison, (2007) cho rằng: "Mạng xã hội là các dịch vụ trên web cho phép người dùng (1) tạo hồ sơ công khai, (2) nêu rõ danh sách những người dùng khác mà họ chia sẻ kết nối và (3) trình bày và duyệt danh sách các liên kết của họ và những liên kết được thực hiện bởi những người khác trong hệ thống. Bản chất và danh pháp của các kết nối này có thể khác nhau giữa các mạng xã hội".
Thông qua việc tiếp nhận, chia sẻ thông tin và tại đây người dùng sử dụng các tài khoản cá nhân như một phương tiện để giao tiếp với nhau. Với nhìn nhận của W. Kim et al., (2010) "Mạng xã hội là nền tảng để hình thành các cộng đồng trực tuyến và chia sẻ nội dung do người dùng sáng tạo. Ngoài ra, Internet cũng được mọi người sử dụng theo cách mở hoặc sẽ bị giới hạn bởi những người thuộc tổ chức cụ thể như công ty, trường đại học và hội nghề nghiệp.
Cộng đồng được xem là một mạng lưới bạn bè ngoại tuyến, người quen trực tuyến, một hoặc nhiều nhóm sở thích (dựa trên trường đã học, sở thích, mối quan tâm, nguyên nhân, nghề nghiệp, dân tộc, giới tính, nhóm tuổi,. Wellman, (2001) thì cho rằng: "Mạng máy tính vốn là mạng xã hội, bởi nó liên kết với mọi người và tổ chức". Theo định nghĩa của tác giả khi mạng máy tính kết nối với con người thì nó trở thành một mạng xã hội. Nhờ vào MXH làm tăng vốn xã hội của con người, đồng thời giúp gia tăng việc liên lạc với bạn bè và người thân sống gần và xa.
Định nghĩa theo Ellison & Boyd, (2013) "Nền tảng truyền thông được kết nối mạng bởi những người dùng có (1) hồ sơ nhận dạng duy nhất bao gồm nội dung do người dùng cung cấp, nội dung do người dùng khác cung cấp và dữ liệu cấp hệ thống; (2) có thể trình bày công khai các kết nối mà người khác có thể xem và ghé xem qua; (3) có thể sử dụng, tạo ra và tương tác với các luồng nội dung trên mạng do người dùng tạo được cung cấp bởi các kết nối của họ." Theo góc nhìn của nhóm tác giả Kuss & Griffiths, (2011) đưa ra định nghĩa 8 rằng: "Mạng xã hội là một cộng đồng ảo nơi người dùng có thể tạo hồ sơ cá nhân, chia sẻ thông tin và tương tác với những người khác trên nền tảng trực tuyến. Mạng xã hội giúp cho việc kết nối giữa người dùng bất kỳ không gian và thời gian nào cũng có thể diễn ra, giúp cho con người có thể kết nối với nhau dễ dàng hơn thông qua việc theo dõi, gửi lời mời kết bạn hoặc tham gia các nhóm, trang cộng đồng". Từ đó, người dùng có thể gặp gỡ những người có sở thích chung, tìm kiếm thông tin, cập nhật tin tức và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân. Không chỉ có thế, giờ đây MXH còn cung cấp một nền tảng để chia sẻ cảm xúc và thông điệp từ đó, trở thành một phương tiện tuyệt vời để tương tác xã hội trực tuyến (Hoadley và cộng sự, 2010; Rosen & Kluemper, 2008).
Việc con người chúng ta tương tác xã hội trực tuyến với nhau qua MXH giúp có thêm cơ hội kết nối với những người khác từ những nơi khác nhau trên thế giới. Murray & Waller, (2007) "Các mạng xã hội là các cộng đồng ảo cho phép mọi người kết nối và tương tác với nhau với một chủ đề cụ thể hoặc chỉ để giao lưu với nhau trực tuyến". Công nghệ đang phát triển không ngừng từng ngày dẫn đến việc mọi người sẽ càng ngày càng dựa vào kỹ thuật số hoặc internet, bắt nguồn từ những mong muốn tìm hiểu thông tin, giải trí, thậm chí là kết nối với nhau. Dưới cách nhìn nhận của tác giả Nguyễn Lan Nguyên, (2020) "Mạng xã hội là một sự liên kết giữa các cá nhân với nhau và giữa cá nhân với cộng đồng.
Nó cung cấp cho người dùng các công cụ để tương tác, chia sẻ thông tin và kết nối với nhau từ đó tạo ra một không gian xã hội mạnh mẽ". Với tính năng gặp gỡ người mới là điểm độc đáo của mạng xã hội, trong khi đó, những người khác có thể nhìn nhận MXH là công cụ tương tác, chia sẻ thông tin và kết nối với những người hiện có trong mạng xã hội của họ. Tóm lại, cách nhìn nhận về tính độc đáo của MXH phụ thuộc vào mỗi người và không phải là một ý kiến tuyệt đối. Nhìn chung, mạng xã hội là một công cụ rất hữu ích giúp con người kết nối và tương tác với nhau, cũng như chia sẻ thông tin, thông điệp, hình ảnh và video của mình.
Tính năng này cho phép người dùng có thể xây dựng và duy trì mối quan hệ quan trọng trong cuộc sống cũng như mở rộng mạng lưới xã hội của họ với những 9 người mới. Trong cái nhìn tổng thể, MXH góp phần quan trọng vào việc kết nối mọi người lại với nhau và tạo ra một cộng đồng xã hội trực tuyến mạnh mẽ. Mạng xã hội còn là nơi để chia sẻ ý kiến, suy nghĩ, quan điểm và sở thích của họ, cho phép họ tự do thể hiện bản thân một cách thoải mái. MXH thu hút người dùng của họ vì con người là sinh vật xã hội cần kết nối với những người khác để phát triển (Leary & Baumeister, 2000).2 Lịch sử hình thành TikTok Vào năm 2016, ByteDance là một công ty công nghệ đa quốc gia có trụ sở tại Bắc Kinh, Trung Quốc đã phát triển và thành công ra mắt ứng dụng có tên gọi đầu tiên là A.me sau đó đổi tên thành Douyin.
Ứng dụng Douyin được ra mắt với người dùng cho phép xem, tạo và chia sẻ nội dung dưới dạng video ngắn. Sau một năm ra mắt, công ty ByteDance mở rộng Douyin và chính thức ra mắt tại thị trường nước ngoài với ứng dụng mang tên TikTok. Cuối năm 2017, ByteDance quyết định mua lại Musical.ly và sáp nhập nền tảng này vào TikTok nhằm mở rộng phạm vi người dùng và công ty đã thành công khi thu hút về khoảng 30 triệu người dùng chỉ sau ba tháng có thể thấy được đà phát triển vượt bậc của ứng dụng. TikTok đã đánh dấu một cột mốc mới với lượt tải xuống đạt hơn 1 tỷ ở 150 thị trường trên toàn thế giới và 75 ngôn ngữ tính đến năm 2021, đồng thời vào năm 2020 TikTok được bình chọn là thương hiệu được đứng thứ ba trên toàn cầu về tốc độ tăng trưởng nhanh và nổi lên trước đối thủ đáng gờm như Netflix, Youtube và Facebook (Brands Vietnam, 2021).
Tính đến tháng 03/2019, TikTok tại Việt Nam đã sở hữu hơn 12 triệu người dùng hàng tháng. Gem Center tại TP.HCM đã tổ chức diễn ra lễ ra mắt chính thức của ứng dụng TikTok dưới dạng nền tảng video ngắn vào ngày 24/04/2019. Sự ra mắt này đã thu hút của các nhà sản xuất nội dung, các nghệ sĩ, ngôi sao và các nhà quảng cáo quan tâm (TikTok chính thức ra mắt tại Việt Nam và công bố chiến lược đa dạng hóa nội dung, 2019). Theo báo cáo "VietNam Digital" của Hootsuite và Wearesocial công bố vào năm 2020, nền tảng mạng xã hội TikTok thu về khoảng 39% người dùng trong thị trường các mạng xã hội Việt Nam.
Từ số liệu trên cho 10 thấy, ứng dụng TikTok đã và đang tiếp cận được nhiều người dùng đồng thời được xem là một ứng dụng giải trí mới.3 Khái quát về mạng xã hội TikTok Theo Saxena, (2020), tính đến năm 2020, TikTok đã được tải xuống hơn 2 tỷ lần trên App Store, vượt qua các mạng xã hội khác như Facebook, Instagram và Twitter. Điều này đã tạo ra một trào lưu và thu hút một cộng đồng lớn người sử dụng trên toàn cầu. Tên gọi TikTok là ứng dụng phổ biến và khá quen thuộc trong cộng đồng người dùng trực tuyến với mọi lứa tuổi. Tuy chỉ mới ra mắt vào năm 2017 nhưng TikTok đã đem lại được những kết quả phát triển vượt bậc.
TikTok được biết đến là một ứng dụng âm nhạc sáng tạo tương tác video ngắn. Người dùng ứng dụng này có thể chọn giao diện âm nhạc của họ, thêm các hiệu ứng chuyển động và làm đẹp đặc biệt, sau đó tạo video nhạc ngắn yêu thích của họ (Saxena, 2020). Trung bình mỗi video TikTok sẽ rơi vào khoảng 15 giây. Do dung lượng video với thời gian ngắn tạo nên khác biệt và TikTok tránh được cạnh tranh với Youtube hay Facebook đây là những mạng xã hội có nội dung video không giới hạn độ dài.
Hơn nữa, tác giả cũng khẳng định rằng những video ngắn gọn giúp thúc đẩy hành vi của người dùng thay vì chỉ xem một video với nội dung đầy đủ sẽ tốn vài phút thì chỉ cần một khoảng thời gian nhắn hơn họ lại có thể xem được nhiều video hơn, đồng thời khuyến khích việc sáng tạo video nhằm thể hiện bản thân của họ. Đây được xem là một điểm mạnh của TikTok. Với thao tác sử dụng dễ dàng giúp người sử dụng thỏa sức sáng tạo nội dung video đa dạng lĩnh vực cùng với các hiệu ứng chỉnh hình ảnh kết hợp nhãn dán từ vui nhộn, hài hước hay là kinh dị. Tính năng làm nên sự riêng biệt của TikTok so với hầu hết các mạng xã hội khác là nhạc nền của video, bởi vì người dùng có thể chọn nhạc nền từ với kho tàng nhạc vô cùng phong phú và đa dạng và thậm chí tạo clip âm thanh gốc.
TikTok nổi tiếng với các video ngắn giải trí và TikTok cũng cho phép người dùng tải xuống video của họ một cách dễ dàng hoặc trực tiếp tải chúng lên các nền tảng khác. Cùng với đó, TikTok mang lại tỷ lệ tương tác rất cao. Người dùng sử dụng nội dung bằng cách xem nguồn cấp dữ liệu video được tạo theo thuật 11 toán trên trang được gọi là "Dành cho bạn". Đây là nơi hạ cánh khi người dùng mở ứng dụng (Saxena, 2020).
Ngày nay, dường như TikTok là cái tên nhấn mạnh tâm trí người dùng. Từ trẻ nhỏ đến người lớn ai cũng sử dụng nó với nội dung video ngắn chỉ vài giây hoặc tối đa 60 giây nhưng một số người dùng có thể bị cuốn theo nội dung của video đó mà mất nhiều giờ để lướt xem video trên ứng dụng.