CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài Cuộc sống càng hiện đại càng phát triển, kéo theo xu hướng ăn uống bên ngoài, điều đó trở thành một phần thiết yếu trong cuộc sống của mọi người. Năm 2022, cơ cấu doanh thu thị trường F&B có sự phân hóa mạnh mẽ. Doanh thu thị trường F&B toàn cầu đạt mức 2.520 tỷ USD vào năm 2021, dự báo sẽ đạt mức 4.430 tỷ USD vào năm 2028, tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 9,9%.
Và 95% doanh thu F&B đến từ các dịch vụ đơn lẻ như: nhà hàng và quán ăn. Đáng chú ý là nhà hàng và quán ăn độc lập được ưa chuộng hơn tại thị trường nội địa. Theo tổng quan ngành dịch vụ Ẩm thực, thực phẩm – Đồ uống năm 2022 dịch vụ F&B có tiềm năng phát triển vô cùng lớn tại Việt Nam và dự báo đạt gần 1 triệu tỷ đồng vào năm 2026. Việt Nam ước tính có 338.604 nhà hàng vào năm 2022, vốn hóa (Tổng giá trị các cổ phiếu của doanh nghiệp đang được lưu hành trên thị trường) đạt gần 610 nghìn tỷ (tăng 39% so với năm 2021).
Mặc dù năm 2020 – 2021 xảy ra đại dịch Covid-19, nhưng doanh thu thị trường F&B năm 2022 đạt 333,69 nghìn tỷ, hồi phục sát với mốc trước khi dịch Covid-19 diễn ra. Điều này khiến mô hình kinh doanh quán ăn và nhà hàng trở thành lựa chọn phổ biến. Xem xét riêng về dịch vụ nhà hàng và quán ăn tại Việt Nam, có 3 tỉnh thành đứng đầu về phát triển kinh tế của khu vực Bắc – Trung – Nam là Hà Nội, Đà Nẵng và TP. HCM, trong đó TP.HCM chiếm phần trăm cao nhất là 39,78%.
(Cường, 2023) Hiện nay, nền kinh tế sau đại dịch Covid đang trên đà tăng trưởng trở lại, thị trường ngành F&B có dấu hiệu phục hồi. Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn các nhà hàng, hàng quán được người nổi tiếng quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội. Việc lựa chọn những nhà hàng như thế có thể gặp tình trạng sử dụng dịch vụ ở các nhà hàng đó không tốt, vì quảng cáo có thể mang những thông tin sai lệch và thiếu trung thực. Ngoài ra, số lượng các hàng quán vỉa hè có xu hướng tăng nhiều, các chuỗi nhà hàng có thể gặp khó khăn trong vấn đề người tiêu dùng hướng đến thị trường có giá cả thấp hơn và thời gian lên món nhanh nên sẽ từ chối sử dụng dịch vụ ăn uống tại các nhà hàng lớn hay các chuỗi thức ăn nhanh như KFC, Popeyes,.
Việc này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của các chuỗi nhà hàng tại thị trường Việt Nam nói chung và TP. 1 Bởi vì ngành F&B phát triển quá mạnh mẽ dẫn đến các thương hiệu nhà hàng phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường, đặc biệt là trong các thành phố lớn. Sự thay đổi xu hướng tiêu dùng cũng khiến cho các thương hiệu gặp nhiều khó khăn khi phải thay đổi liên tục để có thể thích nghi với thị trường và thị hiếu người tiêu dùng. Đòi hỏi các thương hiệu chuỗi nhà hàng phải đầu tư nhiều vào tiếp thị, chất lượng dịch vụ, đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh và an toàn thực phẩm và cả về quảng bá thương hiệu để có thể dễ dàng tiếp cận với người tiêu dùng.
Thương hiệu rất quan trọng, là một phần không thể thiếu của sự phát triển của doanh nghiệp, cùng với đó nhận thức thương hiệu cũng trở nên thật quan trọng. Việc nhận thức thương hiệu mang theo các lợi ích như: Tăng sự tin tưởng của khách hàng; nâng cao giá trị thương hiệu của doanh nghiệp; khiến cho trải nghiệm của người tiêu dùng trở nên tốt hơn và quảng bá truyền miệng trở nên tích cực hơn; đồng thời có thể nâng cao doanh số bán hàng và tăng doanh thu cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi quá nhiều các thương hiệu nhà hàng mới đua nhau xuất hiện thì việc nhận diện thông tin về các nhà hàng sẽ nằm trong tình trạng quá tải, người tiêu dùng sẽ gặp khó khăn trong việc lựa chọn các thương hiệu nhà hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân người tiêu dùng. Đứng trước tình hình đó, các nhà hàng phải tạo được sự khác biệt về hình ảnh, logo, tên gọi, hay những câu chuyện truyền thông để có thể để lại những ấn tượng đặc biệt trong tâm trí của người tiêu dùng như một sự phân biệt nhất định.
Ngoài ra đối với yếu tố chủ quan, đề tài nghiên cứu này có nhiều điểm mới như là hiện nay vẫn còn khá ít các nghiên cứu trình bày về nhận thức thương hiệu nhà hàng, chuỗi nhà hàng. Và chủ đề về ăn uống và giải trí hiện cũng đang được rất nhiều người tiêu dùng và các doanh nghiệp quan tâm đến. Chính vì những lý do đã trình bày trên, tác giả quyết định chọn nghiên cứu về đề tài: “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. Với mục tiêu giúp cho người tiêu dùng có thể dễ dàng lựa chọn các thương hiệu nhà hàng đạt yêu cầu về hình ảnh, chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đảm bảo các yếu tố về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Giúp các thương hiệu nhà hàng biết được thực trạng về nhận thức thương hiệu của khách hàng tại TP. Hồ Chí Minh. Đồng thời đề xuất các giải pháp 2 phát triển cho các thương hiệu, giúp các thương hiệu ngày càng phát triển hơn và tạo dấu ấn đặc biệt trong tâm trí người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. Hồ Chí Minh (TP.
Từ đó đề xuất hàm ý quản trị nhằm nâng cao nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP.2 Mục tiêu cụ thể Mục tiêu 1: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. Mục tiêu 2: Đo lường và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. Mục tiêu 3: Đề xuất hàm ý quản trị nhằm nâng cao nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP.3 Câu hỏi nghiên cứu Để đạt được mục tiêu nghiên cứu đề ra, cần phải trả lời được một số câu hỏi nghiên cứu như sau: Các yếu tố nào ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. HCM? Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP.
HCM được đo lường và đánh giá như thế nào? Những đề xuất hàm ý quản trị nào nâng cao nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP.4 Đối tượng nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. Hồ Chí Minh. 3 - Đối tượng khảo sát: khách hàng của các chuỗi nhà hàng tại TP. Hồ Chí Minh.5 Phạm vi nghiên cứu - Không gian: Thành phố Hồ Chí Minh - Thời gian: Từ tháng 01/2024 đến tháng 05/2024 1.
Phương pháp nghiên cứu 1. Nghiên cứu định tính Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua việc lược khảo các cơ sở lý luận, tìm hiểu các nghiên cứu liên quan trong và ngoài nước, các bài báo và tạp chí khoa học làm cơ sở đề xuất mô hình nghiên cứu. Từ nghiên cứu định tính giúp ta hoàn thiện mô hình nghiên cứu, đề xuất và xây dựng, bổ sung thang đo và các biến quan sát làm cơ sở cho nghiên cứu chính thức về các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu. Nghiên cứu định lượng Để kiểm định chất lượng của thang đo và mô hình lý thuyết đã đề xuất, nghiên cứu định lượng được thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh thông qua tiến hành khảo sát trực tiếp hoặc gián tiếp đối với người tiêu dùng các thương hiệu chuỗi nhà hàng.
Dữ liệu thu thập sẽ được xử lý và phân tích bằng phần mềm SPSS, gồm các phần sau: Thống kê mô tả; Độ tin cậy của thang đo (Cronbach’s Alpha); Phân tích nhân tố khám phá (EFA); Tương quan Person và Hồi quy tuyến tính. Mục tiêu là đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đối với nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. Hồ Chí Minh. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Ý nghĩa khoa học: Dựa vào các cơ sở lý luận về nhận thức thương hiệu, số liệu thống kê có liên quan, từ đó đưa ra mô hình nghiên cứu liên quan đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về chuỗi nhà hàng.
Kết quả nghiên cứu này sẽ làm tiền đề để phát triển các nghiên cứu tiếp theo. Ý nghĩa thực tiễn: nghiên cứu khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức thương hiệu của người tiêu dùng về các chuỗi nhà hàng tại TP. Từ đó giúp các nhà quản trị nâng cao sự thu hút người tiêu dùng, chuyển từ nhận thức thương hiệu sang ý định sử dụng các chuỗi nhà hàng tại TP. Góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của các chuỗi nhà hàng.
Khái niệm liên quan 2. Thương hiệu Có nhiều quan niệm khác nhau về thương hiệu. Từ 1870 đến 1914, khái niệm thương hiệu được hình thành và phát triển. Theo Aaker (2000): “Thương hiệu là tất cả những ấn tượng, được cảm nhận bởi khách hàng và người tiêu dùng, tổng hợp từ định vị khác biệt bằng mắt nhìn, tinh thần dựa trên những cảm xúc và lợi ích chức năng được cảm nhận.
Nó tập hợp các thuộc tính cung cấp cho khách hàng mục tiêu các giá trị mà họ đòi hỏi.” (Quyền, 2011) Theo Aaker (1991): “Thương hiệu là sự kết hợp giữa nhận dạng và khác biệt hóa để thu hút sự chú ý mạnh mẽ của người tiêu dùng đến sản phẩm. Thương hiệu mang lại giá trị cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Theo quan điểm người tiêu dùng, doanh nghiệp làm hài lòng người tiêu dùng bằng cách cung cấp các giá trị mong muốn cho người tiêu dùng. Khi người tiêu dùng hài lòng khi nhận giá trị từ doanh nghiệp cũng như thương hiệu, thì người tiêu dùng có thể cung cấp giá trị cho doanh nghiệp và thể hiện sự phụ thuộc vào thương hiệu của doanh nghiệp đó.
Trong quá trình tương tác giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, một số giá trị mà người tiêu dùng lưu giữ trong tâm trí được gọi là thương hiệu.