Các yếu tố quyết định lợi nhuận ngân hàng tại Việt Nam: Vai trò của sự hiện diện nước ngoài

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng tại Việt Nam và vai trò của sự hiện diện nước ngoài trong luận văn thạc sĩ.

• Tác giả: Truong Uy Phap
• Người hướng dẫn: Dr. Duong Nhu Hung
• Trường học: University Of Economics Institute Of Social Studies Ho Chi Minh City The Hague
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Determinants Of Bank Profitability In Vietnam: Does Foreign Presence Matter?
• Loại tài liệu: Master Of Arts In Development Economics
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hcm City

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• ABBREVIATION
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Problem statement
• 1.2. Research objective
• 1.3. Research questions
• 1.4. The scope of the study
• 1.5. Structure of the study
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEWS
• 2.1. Theory of Bank profitability’s determinant
• 2.2. Foreign presence/ ownership and its impact on bank profitability
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY AND DATA
• 3.1. Estimation panel regression model
• 3.2. Test for an appropriate panel data regression choice
• 3.3. Variable measurement and test hypothesis
• 3.4. Bank profitability definition
• 3.5. Foreign presence and foreign shareholding
• 3.6. Estimation strategy & Data collection
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS & DISCUSSION
• 4.1. Vietnam banking background
• 4.2. Descriptive statistic of the sample
• 4.3. Empirical results & findings discussion
• 4.4. Result of Test for panel regression model
• 4.5. Discussion of findings
• 4.6. Limitations & suggestion for future studies
• APPENDIX A: INFORMATION OF BANK OBSERVATION SAMPLE
• APPENDIX B: SUMMARY OF SOME MAIN EMPIRICAL LITERATURE REVIEWS
• APPENDIX C: DESCRIPTIVE SUMMARY ANALYSIS
• APPENDIX D: PANEL REGRESSION MODEL
• APPENDIX E: RESULTS OF BREUSCH – PAGAN LM TEST
• APPENDIX F: RESULTS OF HAUSMAN TEST
• APPENDIX G: RESULT OF ROBUST STANDARD ERROR (FIX HETEROSKEDASTICITY)

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng

Lợi nhuận ngân hàng là một chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động của các tổ chức tài chính. Tại Việt Nam, các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng rất đa dạng, bao gồm cả yếu tố nội tại và yếu tố bên ngoài. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích các yếu tố này, đặc biệt là sự hiện diện của ngân hàng nước ngoài trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam.

1.1. Định nghĩa lợi nhuận ngân hàng và tầm quan trọng của nó

Lợi nhuận ngân hàng được định nghĩa là thu nhập ròng của ngân hàng sau khi trừ đi tất cả các chi phí. Đây là chỉ số quan trọng để đánh giá sức khỏe tài chính của ngân hàng và khả năng sinh lời của nó. Lợi nhuận cao không chỉ giúp ngân hàng duy trì hoạt động mà còn tạo điều kiện cho việc mở rộng và đầu tư.

1.2. Các yếu tố nội tại ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng

Các yếu tố nội tại bao gồm quy mô ngân hàng, chất lượng tài sản, chi phí hoạt động và khả năng quản lý rủi ro. Những yếu tố này có thể tác động trực tiếp đến khả năng sinh lời của ngân hàng. Ví dụ, ngân hàng có quy mô lớn thường có lợi thế về chi phí và khả năng tiếp cận thị trường.

II. Vấn đề và thách thức trong ngành ngân hàng Việt Nam

Ngành ngân hàng Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự cạnh tranh gia tăng từ các ngân hàng nước ngoài và áp lực từ các chính sách tài chính. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng và khả năng cạnh tranh của các ngân hàng nội địa.

2.1. Cạnh tranh từ ngân hàng nước ngoài

Sự hiện diện của ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Các ngân hàng nước ngoài thường có công nghệ tiên tiến và quy trình quản lý hiệu quả hơn, điều này khiến cho các ngân hàng nội địa phải cải thiện chất lượng dịch vụ và giảm chi phí để duy trì thị phần.

2.2. Áp lực từ chính sách tài chính

Chính sách tài chính của nhà nước có thể ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng. Các quy định về vốn tối thiểu, tỷ lệ an toàn và các yêu cầu về quản lý rủi ro có thể tạo ra áp lực cho các ngân hàng trong việc duy trì lợi nhuận.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích định lượng để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ các ngân hàng thương mại trong giai đoạn 2004-2013, nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình lợi nhuận ngân hàng.

3.1. Phân tích hồi quy để xác định các yếu tố ảnh hưởng

Phân tích hồi quy được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố nội tại và bên ngoài với lợi nhuận ngân hàng. Các biến số như chi phí hoạt động, thu nhập từ lãi và không lãi sẽ được đưa vào mô hình để đánh giá tác động của chúng.

3.2. Dữ liệu và nguồn thông tin

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính của ngân hàng và các nguồn thông tin đáng tin cậy như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tài chính quốc tế. Việc sử dụng dữ liệu chính xác là rất quan trọng để đảm bảo tính hợp lệ của nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về lợi nhuận ngân hàng tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như rủi ro tín dụng, chi phí hoạt động và thu nhập không lãi có tác động đáng kể đến lợi nhuận ngân hàng. Đặc biệt, sự hiện diện của ngân hàng nước ngoài không cho thấy mối quan hệ rõ ràng với lợi nhuận ngân hàng trong giai đoạn nghiên cứu.

4.1. Tác động của rủi ro tín dụng đến lợi nhuận

Rủi ro tín dụng có tác động tiêu cực đến lợi nhuận ngân hàng. Khi tỷ lệ nợ xấu tăng, ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro, điều này làm giảm lợi nhuận ròng. Nghiên cứu cho thấy rằng các ngân hàng có khả năng quản lý rủi ro tốt hơn thường có lợi nhuận cao hơn.

4.2. Vai trò của thu nhập không lãi

Thu nhập không lãi, bao gồm phí dịch vụ và thu nhập từ đầu tư, có tác động tích cực đến lợi nhuận ngân hàng. Các ngân hàng có chiến lược đa dạng hóa nguồn thu nhập thường có khả năng sinh lời tốt hơn trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngành ngân hàng

Ngành ngân hàng Việt Nam đang trong quá trình chuyển mình mạnh mẽ với sự gia tăng của các ngân hàng nước ngoài. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mặc dù sự hiện diện của ngân hàng nước ngoài không có tác động rõ ràng đến lợi nhuận, nhưng các yếu tố nội tại vẫn đóng vai trò quan trọng. Tương lai của ngành ngân hàng sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải tiến của các ngân hàng nội địa.

5.1. Đề xuất chính sách cho ngành ngân hàng

Cần có các chính sách hỗ trợ cho các ngân hàng nội địa trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này bao gồm việc cải thiện quy trình quản lý rủi ro, đầu tư vào công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

5.2. Triển vọng phát triển của ngân hàng Việt Nam

Triển vọng phát triển của ngành ngân hàng Việt Nam là rất khả quan, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, các ngân hàng cần phải chuẩn bị tốt để đối mặt với những thách thức từ sự cạnh tranh và thay đổi trong môi trường kinh doanh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2004–2013 chứng kiến bước chuyển mình mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng Việt Nam sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2006–2007. Đến năm 2013, tổng vốn huy động toàn ngành đạt xấp xỉ 3.200 nghìn tỷ đồng và dư nợ tín dụng đóng góp tới 108% GDP quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng cũng đi kèm với áp lực cạnh tranh khốc liệt, nợ xấu gia tăng và biến động kinh tế vĩ mô phức tạp. Vấn đề cốt lõi đặt ra cho các nhà quản trị và cơ quan quản lý là xác định chính xác các nhân tố quyết định đến tỷ suất sinh lời của ngân hàng và đánh giá liệu chính sách mở cửa thu hút dòng vốn ngoại có thực sự tạo ra đột phá về hiệu quả hoạt động hay không.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hai mục tiêu cụ thể: Thứ nhất, định lượng tác động của các nhân tố nội tại (quy mô, vốn tự có, rủi ro tín dụng, thanh khoản, chi phí hoạt động, đa dạng hóa thu nhập) và nhân tố vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát, cung tiền M2) đến tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA). Thứ hai, kiểm định tác động của sự hiện diện nước ngoài theo cả góc độ vĩ mô (tỷ lệ số ngân hàng có vốn ngoại) và vi mô (tỷ lệ sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài tại từng ngân hàng). Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu của 49 ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong suốt 10 năm (2004–2013), đại diện cho hơn 80% tổng tài sản và dịch vụ toàn ngành. Tỷ suất sinh lời ROA trong mẫu nghiên cứu dao động mạnh từ mức âm ở các ngân hàng thua lỗ đến mức cao nhất đạt 5,2%, với giá trị trung bình toàn ngành đạt khoảng 1,1%, phản ánh bức tranh phân hóa sâu sắc về năng lực tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng phương trình đồng nhất kế toán của Demirgüç-Kunt và Huizinga (1999), xác định lợi nhuận trước thuế trên tổng tài sản là hàm số của biên lãi thuần (NIM), thu nhập ngoài lãi, chi phí hoạt động và chi phí trích lập dự phòng rủi ro. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp lý thuyết hành vi ưu tiên chi phí (Expense Preference Behavior) nhằm giải thích sự suy giảm lợi nhuận do quản lý chi phí kém hiệu quả, cùng lý thuyết mở cửa tài chính và tác động lan tỏa công nghệ (Spillover Effect) từ các nghiên cứu kinh điển của Claessens và cộng sự (2001), Bonin và cộng sự (2005), cùng Shen và cộng sự (2009).

Mô hình nghiên cứu tập trung vào các khái niệm chính:

• Tỷ suất sinh lời ROA: Đo lường bằng tỷ số giữa lợi nhuận trước thuế trên tổng tài sản.
• Rủi ro tín dụng (LLP_TA): Tỷ lệ dự phòng tổn thất cho vay trên tổng tài sản.
• Đa dạng hóa kinh doanh (NII_TA): Tỷ lệ thu nhập phi lãi trên tổng tài sản.
• Quản trị chi phí (NIE_TA): Chi phí hoạt động phi lãi trên tổng tài sản.
• Thanh khoản (TL_DSTF): Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi và nguồn vốn ngắn hạn.
• Sự hiện diện khối ngoại (FP và FS): Tỷ lệ ngân hàng có đối tác chiến lược nước ngoài nắm giữ trên 10% cổ phần (FP) và tỷ lệ sở hữu vốn ngoại thực tế tại từng ngân hàng với mức trần pháp lý từ 20% đến 30% (FS).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu bảng không cân bằng (unbalanced panel data) với 315 quan sát từ 49 ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng liên doanh và ngân hàng 100% vốn nước ngoài hoạt động tại Việt Nam giai đoạn 2004–2013. Mẫu khảo sát được chọn lọc có chủ đích để bao phủ hơn 80% thị phần tài sản toàn hệ thống. Nguồn dữ liệu vi mô được trích xuất và chuẩn hóa từ hệ thống cơ sở dữ liệu quốc tế Bankscope kết hợp báo cáo tài chính kiểm toán thường niên của các ngân hàng. Dữ liệu kinh tế vĩ mô về GDP, lạm phát và cung tiền được thu thập từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB).

Để xử lý cấu trúc dữ liệu bảng và kiểm soát các yếu tố không quan sát được nhưng bất biến theo thời gian (như văn hóa doanh nghiệp, uy tín thương hiệu), nghiên cứu áp dụng quy trình kiểm định kinh lượng chặt chẽ. Kiểm định F-test được thực hiện để lựa chọn giữa Mô hình Tác động cố định (FEM) và Pooled OLS, cho thấy FEM vượt trội hơn. Tiếp tục thực hiện kiểm định Breusch-Pagan LM và kiểm định Hausman Specification Test, kết quả với giá trị thống kê Chi-bình phương có ý nghĩa ở mức 1% đã bác bỏ giả thuyết H0, khẳng định mô hình FEM là lựa chọn tối ưu và nhất quán nhất. Cuối cùng, phương pháp sai số chuẩn vững (White/Huber Robust Standard Errors) được áp dụng để khắc phục triệt để hiện tượng phương sai sai số thay đổi (heteroskedasticity).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình hồi quy thực nghiệm FEM mang lại các phát hiện cốt lõi về cấu trúc lợi nhuận của hệ thống ngân hàng Việt Nam:

• Rủi ro tín dụng và chi phí hoạt động: Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng (LLP_TA) tác động tiêu cực có ý nghĩa thống kê ở mức 1% đến ROA. Đỉnh điểm giai đoạn khó khăn sau khủng hoảng, trích lập dự phòng tại một số ngân hàng chiếm tới gần 2,0% tổng tài sản. Chi phí hoạt động phi lãi (NIE_TA) cũng thể hiện mối quan hệ nghịch chiều rõ rệt, chứng minh giả thuyết hành vi lãng phí chi phí làm suy giảm lợi nhuận.
• Đa dạng hóa dịch vụ và thanh khoản: Biến thu nhập ngoài lãi (NII_TA) tác động dương mạnh mẽ đến tỷ suất sinh lời, khẳng định chiến lược mở rộng dịch vụ thu phí, kinh doanh ngoại hối giúp cải thiện biên lợi nhuận. Tỷ số dư nợ trên vốn huy động (TL_DSTF) có hệ số dương, cho thấy việc tối ưu hóa nguồn vốn cho vay tạo ra lợi nhuận cao hơn, dù giá trị cực đại của biến này từng vượt mức 200% ở một số ngân hàng nhỏ.
• Môi trường kinh tế vĩ mô: Tỷ lệ lạm phát (INF) với mức bình quân 10,9% và đạt đỉnh 23,1% vào năm 2008 tác động tiêu cực có ý nghĩa thống kê đến ROA. Ngược lại, tốc độ tăng trưởng GDP (bình quân khoảng 6,0%) và tăng trưởng cung tiền M2 không cho thấy tác động mang tính giải thích rõ rệt đối với biến thiên lợi nhuận của các ngân hàng.
• Sự hiện diện của khối ngoại: Cả hai biến đại diện cho yếu tố nước ngoài gồm sự hiện diện vĩ mô (FP - đạt đỉnh 43% số ngân hàng vào năm 2009) và tỷ lệ sở hữu vi mô (FS) đều không có ý nghĩa thống kê đối với ROA.

Thảo luận kết quả

Kết quả hồi quy chỉ ra rằng việc cho phép nhà đầu tư ngoại tham gia hoặc nới lỏng tỷ lệ sở hữu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam chưa đem lại sự cải thiện lợi nhuận tức thì. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với nghiên cứu của Shen và cộng sự (2009) tại thị trường Trung Quốc. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc dù các đối tác ngoại hỗ trợ chuyển giao công nghệ và quản trị, các ngân hàng nội địa phải gánh chịu chi phí đầu tư ban đầu rất lớn về hệ thống công nghệ thông tin, tuyển dụng chuyên gia quốc tế và tái cấu trúc nhân sự. Rào cản về ngôn ngữ, khác biệt văn hóa quản trị và giới hạn trần sở hữu 20% đối với một đối tác chiến lược (tối đa 30% cho tổng khối ngoại) khiến các cổ đông nước ngoài chưa thực sự có quyền chi phối để tối ưu hóa hiệu quả vận hành.

Bức tranh dữ liệu được minh họa rõ nét qua các bảng phân tích thống kê mô tả và đồ thị so sánh giữa 4 nhóm ngân hàng: Ngân hàng có đối tác chiến lược nước ngoài (FSP) sở hữu quy mô vốn chủ sở hữu bình quân cao nhất, nhưng tỷ suất sinh lời ROA và biên lãi thuần (NIM) chưa có sự vượt trội rõ ràng so với nhóm ngân hàng thương mại nhà nước (SOBs) và nhóm ngân hàng cổ phần nội địa thuần túy (JSBs). Đồ thị tương quan giữa chi phí dự phòng rủi ro và ROA thể hiện chiều dốc xuống rõ nét, khẳng định chất lượng tài sản chính là yếu tố sống còn chi phối lợi nhuận ngành ngân hàng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao năng lực tài chính và sức cạnh tranh cho hệ thống ngân hàng:

• Tái cấu trúc quy trình quản trị rủi ro tín dụng: Khối Quản trị Rủi ro và Hội đồng Quản trị các ngân hàng thương mại cần thiết lập hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ chuẩn hóa, nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên trên 100% và kéo giảm tỷ lệ nợ xấu thực tế xuống dưới mức 3,0% tổng dư nợ. Lộ trình thực hiện cần hoàn thành trong vòng 24–36 tháng nhằm giảm thiểu chi phí trích lập dự phòng (LLP_TA).
• Triệt để cắt giảm và tối ưu hóa chi phí hoạt động: Ban Điều hành các ngân hàng cần rà soát lại định mức chi tiêu phi lãi (NIE_TA), số hóa quy trình giao dịch tại quầy để giảm chi phí vận hành từ 10% đến 15%, mục tiêu đưa tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) về mức lý tưởng dưới 45% trong giai đoạn 2015–2018.
• Đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa doanh thu phi tín dụng: Khối Khách hàng Cá nhân và Khối Nguồn vốn cần đẩy mạnh các sản phẩm bảo hiểm liên kết ngân hàng (Bancassurance), dịch vụ ngân hàng số, tư vấn phát hành và thanh toán quốc tế. Mục tiêu nâng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi (NII_TA) từ mức 10–15% lên tối thiểu 25–30% tổng thu nhập hoạt động trong tầm nhìn 3–5 năm.
• Hoàn thiện khung khổ pháp lý và mở rộng room sở hữu khối ngoại có chọn lọc: Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ cần nghiên cứu thí điểm nâng trần sở hữu của nhà đầu tư chiến lược nước ngoài từ mức 30% lên 35–49% đối với các ngân hàng thương mại yếu kém đang trong diện tái cơ cấu, hoàn thiện lộ trình thể chế trong giai đoạn 2016–2020 để thu hút nguồn lực tài chính và công nghệ thực chất.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Lãnh đạo và Chuyên viên Chiến lược Ngân hàng Thương mại: Cung cấp bằng chứng định lượng để hoạch định cấu trúc vốn, kiểm soát chi phí vận hành, đa dạng hóa danh mục sản phẩm và xây dựng lộ trình hợp tác M&A hiệu quả với các đối tác ngoại.
• Cơ quan Quản lý Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cung cấp cơ sở thực tiễn trong việc điều hành chính sách tiền tệ, giám sát an toàn thanh khoản và đánh giá tác động của lộ trình mở cửa thị trường tài chính hậu gia nhập WTO.
• Các Quỹ đầu tư và Nhà đầu tư Chiến lược Quốc tế: Giúp nhà đầu tư nước ngoài thấu hiểu thực trạng sinh lời, rủi ro tiềm ẩn về nợ xấu và các rào cản văn hóa quản trị trước khi quyết định rót vốn mua 10%–20% cổ phần tại các tổ chức tín dụng Việt Nam.
• Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên Cao học: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng dữ liệu bảng (Panel Data), quy trình kiểm định mô hình FEM, kiểm định Hausman và kỹ thuật xử lý dữ liệu ngành ngân hàng từ hệ thống Bankscope.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao sự hiện diện của khối ngoại chưa làm tăng ngay tỷ suất sinh lời ROA của các ngân hàng Việt Nam? Kết quả hồi quy cho thấy cả biến vĩ mô (FP) và vi mô (FS) đều không có ý nghĩa thống kê do chi phí đầu tư ban đầu vào công nghệ, lương chuyên gia và tái cấu trúc triệt tiêu phần doanh thu tăng thêm. Ngoài ra, mức trần sở hữu 20% cho một đối tác ngoại và 30% toàn ngành khiến cổ đông ngoại chưa có đủ quyền chi phối vận hành.

Yếu tố nội tại nào gây tác động tiêu cực mạnh nhất đến lợi nhuận ngân hàng? Rủi ro tín dụng (LLP_TA) và chi phí hoạt động phi lãi (NIE_TA) là hai nhân tố tác động nghịch chiều mạnh nhất đến ROA với mức ý nghĩa thống kê 1%. Trong các năm khủng hoảng kinh tế, chi phí dự phòng nợ xấu tăng vọt lên mức xấp xỉ 2,0% tổng tài sản đã bào mòn trực tiếp phần lớn lợi nhuận toàn hệ thống.

Biến động kinh tế vĩ mô ảnh hưởng ra sao đến khả năng sinh lời của hệ thống ngân hàng? Lạm phát (INF) tác động tiêu cực có ý nghĩa thống kê đến ROA do đẩy chi phí huy động vốn lên cao và làm suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng, điển hình như đợt lạm phát 23,1% năm 2008. Trong khi đó, tăng trưởng GDP (bình quân 6,0%) và cung tiền M2 chưa thể hiện tác động giải thích rõ rệt trong mô hình FEM.

Vì sao nghiên cứu lại ưu tiên lựa chọn Mô hình Tác động cố định (FEM) thay vì OLS hay REM? Kiểm định F-test bác bỏ mô hình Pooled OLS với độ tin cậy trên 99%. Tiếp đó, kiểm định Hausman đạt giá trị thống kê có ý nghĩa ở mức 1%, khẳng định tồn tại tương quan giữa các biến không quan sát được với biến giải thích. FEM giúp loại bỏ hoàn toàn các sai lệch do đặc trưng riêng bất biến của từng ngân hàng.

Chiến lược phát triển thu nhập phi tín dụng có ý nghĩa như thế nào đối với các ngân hàng? Biến thu nhập ngoài lãi (NII_TA) mang hệ số dương có ý nghĩa thống kê vững chắc trong mô hình hồi quy. Đẩy mạnh các dịch vụ thu phí, bảo hiểm và thanh toán giúp ngân hàng phân tán rủi ro tập trung tín dụng, ổn định dòng tiền sinh lời và duy trì ROA cao ngay cả trong giai đoạn kinh tế suy thoái.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện 315 quan sát từ 49 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2004–2013, làm sáng tỏ các nhân tố then chốt quyết định tỷ suất sinh lời ROA.
• Mô hình FEM khẳng định rủi ro tín dụng (LLP_TA), chi phí hoạt động (NIE_TA) và lạm phát (INF) tác động tiêu cực đến lợi nhuận, trong khi thu nhập ngoài lãi (NII_TA) và thanh khoản (TL_DSTF) đóng góp tích cực.
• Yếu tố hiện diện nước ngoài (cả ở cấp độ vĩ mô FP và vi mô FS) chưa tạo ra tác động rõ rệt lên ROA do chi phí tái cấu trúc ban đầu và giới hạn trần sở hữu 30%.
• Nghiên cứu đóng góp cơ sở khoa học vững chắc cho lộ trình nâng chuẩn an toàn vốn Basel II/Basel III và định hình chính sách mở cửa ngành ngân hàng sau năm 2015.
• Các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia phân tích nên khai thác sâu các phát hiện định lượng này để hoàn thiện chiến lược kiểm soát nợ xấu và đa dạng hóa nguồn thu bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM – THE NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS DETERMINANTS OF BANK PROFITABILITY IN VIETNAM: DOES FOREIGN PRESENCE MATTER? MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By TRUONG UY PHAP Academic Supervisor Dr. DUONG NHU HUNG HCM city, December 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CERTIFICATION “I hereby claim that the substance of this thesis has not ever been submitted for any degree and has not been currently submitted for any other degree. I certify that to the best attempt of my knowledge and support received during the preparation phrase of this thesis and all resources have been acknowledged in this thesis”. TRUONG UY PHAP Date: … December 2014 i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT I would not be able to write and finish my thesis without the help and support of people surrounding me.

Above all, I would like to express my greatest appreciation to my supervisor, Dr. Duong Nhu Hung, for his precious comments, advices and guidance, encouragement during the writing period. Without his guidance, my thesis would not be completed. I would also like to offer my special thanks to Dr.

Truong Dang Thuy for the econometric guidance and valuable suggestions that help to develop this thesis. Besides my mentors, special thanks also to all the lecturers at the Vietnam – Netherlands Program for their expert knowledge and sharing during the coursework phrase. In addition, I really appreciate my friends and people who are always beside me and provide supports for my thesis. Last, but not least, I am very deeply grateful to my family.

Without their warm encouragement and patience, I would not be possible to complete well this thesis. TRUONG UY PHAP ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The present paper seeks to examine the determinants of bank profitability in Vietnam during the period 2004–2013. The empirical findings suggest that credit risk, non-interest income, operating expense and liquidity variables have a statistically significantly impact on bank profitability. The empirical findings suggest that credit risk and expense preference behaviour are negatively related to banks' profitability, while non-interest income and liquidity have a positive impact.

During the period under study, the results suggest that inflation has a negative impact on bank profitability, while the impacts of economic growth and money supply have not significantly explained the variations in the profitability of the Vietnamese banks. Besides, foreign presence from the macroeconomic view and enterprise view do not show the significant relationship with bank profitability. In other words, the opening up policy to allow more foreign entry entering into domestic banking market and relaxing of foreign ownership restriction in local banks are considered unclear for policy implications. Key words: bank profitability, foreign presence, ownership, Vietnam, determinants iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABBREVIATION SBV State Bank of Vietnam SOBs State-Owned Banks JSBs Joint Stock commercial banks JVBs Joint Venture banks FOBs 100% foreign-owned banks GMM Generalized method of moments FEM Fixed Effect Model REM Random Effect Model OLS Ordinary Least Square LSDV Least Square Dummy Variable GDP Gross Domestic Product WTO World Trade Organization FS Foreign Shareholding FSP Foreign Strategic partner FP Foreign presence ROA Return on Assets NIM Net interest margin iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1: INTRODUCTION.

The scope of the study. Structure of the study. 4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEWS. Theory of Bank profitability’s determinant.

Foreign presence/ ownership and its impact on bank profitability. 10 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY AND DATA. Estimation panel regression model:. Test for an appropriate panel data regression choice.

Variable measurement and test hypothesis. Bank profitability definition. Foreign presence and foreign shareholding. Estimation strategy & Data collection.

32 CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS & DISCUSSION. Vietnam banking background. Descriptive statistic of the sample. Empirical results & findings discussion.

Result of Test for panel regression model. Discussion of findings. 48 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Limitations & suggestion for future studies .